Header Page 1 of 120.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

VŨ TIẾN CƯƠNG

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
CÁC QUẢNG TRƯỜNG TRONG QUẬN HOÀN KIẾM,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI - ÁP DỤNG CHO QUẢNG TRƯỜNG
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

LUẬN VĂN THẠC SỸ
QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2016
luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 1 of 120.


Header Page 2 of 120.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

VŨ TIẾN CƯƠNG

PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................... 1
* Tính cấp thiết của đề tài............................................................................... 1
* Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. ............................................ 2
* Mục tiêu nghiên cứu. ................................................................................... 2
* Nội dung nghiên cứu. .................................................................................. 3
* Phương pháp nghiên cứu. ............................................................................ 3
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. .................................................... 3
* Thuật ngữ và khái niệm. ............................................................................. 4
PHẦN NỘI DUNG ....................................................................................... 6
CHƯƠNG I. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KTCQ CÁC QUẢNG
TRƯỜNG THUỘC QUẬN HOÀN KIẾM, TP HÀ NỘI ........................... 6
1.1 Khái quát quá trình phát triển quận Hoàn Kiếm................................. 6
1.1.1 Thời kỳ phong kiến. ........................................................................ 6
1.1.2 Thời kỳ Pháp thuộc. ........................................................................ 7
1.1.3. Thời kỳ từ sau cách mạng tháng 8 đến nay: .................................. 12
1.2. Tổng quan quận Hoàn Kiếm và Quá trình hình thành các quảng
trường trong quận Hoàn Kiếm - TP Hà Nội. ............................................ 17
1.2.1. Đặc điểm vị trí quận Hoàn Kiếm. ................................................. 17

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 3 of 120.


Header Page 4 of 120.

1.2.2. Quá trình hình thành các quảng trường trong quận Hoàn Kiếm. ... 23
1.3. Tổng quan về quản lý KTCQ quảng trường trong quận Hoàn
Kiếm, TP Hà Nội. ....................................................................................... 29
1.3.1. Thực trạng KTCQ các quảng trường trong quận Hoàn Kiếm, TP Hà
Nội. ........................................................................................................ 29
1.3.2. Thực trạng về quản lý KTCQ quảng trường Cách Mạng Tháng 8. 29

TRƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM................................................. 69
3.1. Quan điểm, mục tiêu quản lý KTCQ các quảng trường quận Hoàn
Kiếm. ........................................................................................................... 69
3.1.1 Quan điểm. .................................................................................... 69
3.1.2. Mục tiêu: ...................................................................................... 69
3.2. Các giải pháp quản lý KTCQ quảng trường. .................................... 70
3.2.1. Hoàn thiện đồng bộ hệ thống QHXD và cơ chế chính sách QHPK QHCT - Quy chế - Thiết kế đô thị. ......................................................... 70
3.2.2. Nhận diện đồng bộ hệ thống di sản. .............................................. 71
3.2.3. Ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật: ...................................... 71
3.2.4. Tăng cường công tác quản lý, khai thác sử dụng. ......................... 72
3.2.5. Nâng cao chất lượng và đổi mới tổ chức quản lý. ......................... 73
3.3. Vai trò, trách nhiệm của cộng đồng trong quá trình quản lý, triển
khai thực hiện quy hoạch và quá trình khai thác sử dụng không gian
KTCQ quảng trường.................................................................................. 74
3.3.1. Nguyên tắc áp dụng trong quá trình huy động sự tham gia của cộng
đồng là: .................................................................................................. 74
3.3.2. Vai trò của sự tham gia, góp ý của cộng đồng trong công tác lập,
thấm định quy hoạch chi tiết: ................................................................. 74

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 5 of 120.


Header Page 6 of 120.

3.3.3. Vai trò của sự tham gia của cộng đằng trong công tác quản lý đầu
tư xây dựng: ........................................................................................... 75
3.3.4. Vai trò của sự tham gia, góp ỷ của cộng đồng trong việc khai thác,
sử dụng: ................................................................................................. 75
3.4. Các giải pháp quản lý không gian KTCQ khu vực quảng trường
Cách Mạng Tháng Tám. ............................................................................ 76

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 7 of 120.


Header Page 8 of 120.

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ này là công trình nghiên cứu khoa
học độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng./.

Hà Nội, ngày…....tháng…...năm 2016
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

VŨ TIẾN CƯƠNG

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 8 of 120.


Header Page 9 of 120.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Tên đầy đủ

HTKT

Hạ tầng kỹ thuật

KTCQ

Header Page 10 of 120.

DANH MỤC SƠ ĐỒ
Tên và Nội dung sơ đồ

Trang

Sơ đồ 2.1 - Sơ đồ các yếu tố cấu thành quảng trường.

36

Sơ đồ 2.2 - Sơ đồ phân loại quảng trường kiểu 1

37

Sơ đồ 2.3. - Các yếu tố cấu thành KTCQ

42

Sơ đồ 2.4 - Các yếu tố tác động đến cảnh quan quảng

50

trường
Sơ đồ 3.1 - Sơ đồ mô tả Vai trò, trách nhiệm của cộng đồng
trong quá trình quản lý, thực hiện quy hoạch và quá trình
khai thác sử dụng không gian KTCQ quảng trường.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 10 of 120.


Hình A.1 - Bản đồ vị trí quận Hoàn Kiếm Hà Nội

2

Hình 1.1 - Ranh giới khu hành chính - Chính trị - Quân sự.
Ranh giới khu kinh Thành Thăng Long.

7

Hình 1.2 - Bản đồ Hà Nội thời kỳ Hồng Đức (Nguồn:
vietbao.vn)

9

Hình 1.3 - Hà Nội năm 1873 (Nguồn: Vnexpress.net)

9

Hình 1.4 - Bản đồ Hà Nội và khu trung tâm Hà Nội năm 18731895

9

Hình 1.5 - Bản đồ Hà Nội năm 1911

9

Hình 1.6 - Bản đồ trung tâm Hà Nội năm 1922

11



Header Page 13 of 120.

Hoàn Kiếm. (Nguồn: Quy chế quản lý quy hoạch, KTCQ quận
Hoàn Kiếm)
Hình 1.14 và Hình 1.15 - Quảng trường Đông Kinh Nghĩa
Thục nhìn từ trên xuống

24

Hình 1.14 và Hình 1.15 - Quảng trường Đông Kinh Nghĩa
Thục nhìn từ trên xuống

24

Hình 1.15 - Quảng trường 1-5

25

Hình 1.16 - Lễ hội tại quảng trường 1-5

25

Hình 1.17- Phối cảnh Ga Hà Nội - đồ án chỉnh trang lại Ga
Hà Nội (Nguồn:báo kinh tế đô thị)

26

Hình 1.18 - Ga Hà Nội thường ngày


luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 13 of 120.


Header Page 14 of 120.

Hình 2.3 - Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh trên quảng trường Ba Đình

39

Hình 2.4 - Các hoạt động chức năng chính tại quảng trường
Ba Đình

39

Hình 2.5 - Vị trí, cảnh quan, các hoạt động tại Quảng trường
Nhà Thờ Lớn Hà Nội (Nguồn: internet, tác giả)

40

Hình 2.6 - Vị trí, cảnh quan, các hoạt động tại Quảng trường
Tượng đài Quang Trung

40

Hình 2.7 - Góc nhìn đứng của thị giác

45

Hình 2.8 - Góc nhìn ngang của thị giác


Hình 3.2 - Phân khu quảng trường Cách Mạng Tháng Tám

79

Hình 3.3 - Công trình Nhà Hát Lớn và Khách sạn Hilton trong
khu vực quảng trường Cách Mạng Tháng Tám

80

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 14 of 120.


Header Page 15 of 120.

Hình 3.4 - Công tình hai bên tuyến phố Tràng Tiền xưa và nay
(Nguồn: sưu tầm)

81

Hình 3.5a - Hiện trạng treo băng rôn quảng cáo tại vườn hoa
Nhà Hát Lớn

81

Hình 3.5b - Hiện trạng treo băng rôn quảng cáo tại vườn hoa
Nhà Hát Lớn

81

Hình 3.6 - Vườn hoa giữa Nhà Hát Lớn và khách sạn Hilton


Hình 3.13 - Phương án 1: Tổ chức phân 2 luồng giao thông
chính cắt qua qua quản trường.

94

Hình 3.14 - Phương án 2 - Tổ chức hức phân luồng giao thông
lánh, hạ ngầm không cắt qua quảng trường.

95

Hình 3.15 - Phối cảnh minh họa diện tích quảng trường và
giao thông trước và sau cải tạo

96

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 15 of 120.


Header Page 16 of 120.

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 16 of 120.


1

Header Page 17 of 120.

PHẦN MỞ ĐẦU
* Tính cấp thiết của đề tài.


Header Page 18 of 120.

quảng trường quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội - Áp dụng cho Quảng trường
Cách Mạng Tháng Tám” được nghiên cứu để đáp ứng yêu cầu thực tiễn,
góp phần cụ thể hơn lý luận về KTCQ trong đô thị.
* Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng: Công tác quản lý không gian KTCQ
Phạm vi: Quận Hoàn Kiếm. Quận Hoàn Kiếm nằm ở trung tâm thủ đô
Hà Nội có diện tích khoảng 5,2 km2, phía Bắc; Tây Bắc giáp Quận Tây Hồ,
phía Nam giáp Quận Hai Bà Trưng, phía Đông được giới hạn bởi sông Hồng,
phía Tây giáp quận Đống Đa, quận Ba Đình. [4]

Hình A.1. Bản đồ vị trí quận Hoàn Kiếm Hà Nội [22]
* Mục tiêu nghiên cứu.
Nâng cao hiệu quả quản lý không gian KTCQ các quảng trường để bảo
tồn phát huy giá trị, tạo lập diện mạo đô thị, mang đậm truyền thống văn hóa

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 18 of 120.


3

Header Page 19 of 120.

Thăng Long Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.
* Nội dung nghiên cứu.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng KTCQ các quảng trường quận Hoàn
Kiếm, trong đó lấy quảng trường Cách Mạng Tháng Tám làm địa điểm thực
nghiệm.

các khu đặc trưng. Đề xuất các mô hình tổ chức quản lý giúp cho các nhà
hoạch định chính sách và quản lý đô thị Hà Nội quản lý hiệu quả không gian
kiến trúc thành phố tốt và hiệu quả hơn.
* Thuật ngữ và khái niệm.
- Cảnh quan đô thị: Là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở
trong đô thị, bao gồm các yếu tố như: không gian trước tổ hợp kiến trúc,
quảng trường, đường phố, vỉa hè, lối đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn
cây, vườn hoa; đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ
biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch qua đô thị và không gian sử dụng chung
thuộc đô thị. [19]
- Kiến trúc cảnh quan:
Là ngành khoa học và nghệ thuật tổng hợp nghiên cứu gải quyết và
thiết lập mối quan hệ hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên, cảnh quan nhân tạo,
không gian kiến trúc và hoạt động của con người, sống, làm việc, giao tiếp…
Là không gian vật thể đô thị, bao gồm các loại nhà, công trình kỹ thuật,
công trình nghẹ thuật, quảng cáo, khng gian công cộng của một khu vực hay
cả vùng. [11]
- Quản lý kiến trúc cảnh quan: Là công cụ hành chính, kinh tế để đảm
bảo KTCQ hướng tới mục tiêu nhất định được xác định. [15]
- Quảng trường: là KGCC trước các công trình công cộng, các nút giao
thông, thông thường được phân chia theo chức năng: quảng trường giao
thông; quản trường văn hóa lịch sử; quảng trường trong các không gian xanh:
công viên, vườn hoa, quảng trường hỗn hợp, đa chức năng... Tùy theo chức
năng có hoặc không cho phép các phương tiện giao thông đi qua. Là không
gian trống, trong các đô thị có chức năng văn hóa lịch sử đô thị. Kỷ niệm sự
kiện lịch sử, nơi tổ chức lễ hội, các công trình trung tâm, hành chính, chính
trị. [15]

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 20 of 120.



Header Page 22 of 120.

THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 22 of 120.


97

Header Page 23 of 120.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
* Kết luận.
Mỗi đô thị trên thế giới dù lớn hay nhỏ đều có quảng trường, về mặt
cấu trúc quảng trường là tâm điểm bố cục tổ chức không gian cho một đô thị.
Nhưng về cơ bản, quảng trường được hình thành bởi nơi giao nhau của những
con đường trong đô thị, là nơi diễn ra các sinh hoạt công động của dân cư đô
thị. Nó có vị trí và vai trò quan trọng trong hệ thống mạng lưới đường - hệ
khung xương của một đô thị. Mặt khác, quảng trường là “nơi hội tụ” của
những con đường thì cũng là “nơi tỏa ra” của chúng theo ít nhất là ba hướng
khác nhau trong không gian đô thị. Bởi vậy, quảng trường có chức năng điều

quản lý quy hoạch và KTCQ cho các cán bộ và cơ quan chịu trách nhiệm về
vấn đề này.
Cụ thể luận văn đề xuất các nhóm giải pháp sau:
- Hoàn thiện đồng bộ hệ thống QHXD và cơ chế chính sách QHPK QHCT - Quy chế - Thiết kế đô thị
- Nhận diện đồng bộ hệ thống di sản: di sản vật thể và di sản phi vật thể
- Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật.
- Quản lý khai thác sử dụng
- Nâng cao chất lượng và đổi mới tổ chức quản lý.
- Vai trò của cộng đồng trong việc quản lý không gian KTCQ
- Các giả pháp cụ thể cho quảng trường Cách Mạng Tháng Tám.
* Kiến nghị:
Công bố quy hoạch, đồ án thiết kế, quy chế quản lý các quảng trường
trong quận Hoàn Kiếm.
Áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào vận hành, sử dụng quảng
trường: chiếu sáng, thoát nước…
Nâng cao năng lực quản lý KTCQ của cán bộ quản lý chính quyền sở
tại;
Tuyên truyền giáo dục cho người dân về tầm quan trọng và giá trị của
KTCQ, ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ di sản kiến trúc và ý nghĩa lịch sử,
văn hóa và thương mại, du lịch của quảng trường Cách Mạng Tháng Tám.
Tăng cường vai trò tham gia của cộng đồng vào công tác quản lý, khai

luan van thac si-tai lieu - luan an -kinh te -Footer Page 24 of 120.


99

Header Page 25 of 120.

thác sử dụng quảng trường.