TRÝỜNG ÐẠI HỌC CẦN THÕ
KHOA LUẬT
LUẬN VÃN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
NIÊN KHÓA 2007 - 2011
7+Ӫ7ӨC 3+ÒC THҬM 9ӨÈN DÂN SӴ
THӴC 75ҤNG 9¬*,ҦI 3+ÈP
Gi̫ng viên hýớng dẫn:
Trýõng Thanh +ng
Bộ môn Luật Tý 3Kip
Sinh viên thực hiện:
Ngô Hӳu Khanh
Mssv: 5075321
Lớp: Thýõng mại Ồ - K33
Cần Thõ, 4/2011
TRÝỜNG ÐẠI HỌC CẦN THÕ
KHOA LUẬT
LUẬN VÃN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
NIÊN KHÓA ẢỘỘ7 - 2011
7+Ӫ7ӨC 3+ÒC THҬM 9ӨÈN DÂN SӴ
THӴC 75ҤNG 9¬*,ҦI 3+ÈP
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
Cҫn thõ, QJjy
WKing
nãm 2011
NHẬN XÉT CỦA HỘI ÐỒNG PHẢN BIỆN
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
Trang
LӠI 1ÏI ĈҪU ............................................................................................................... 1
1. /êdo FKӑn ÿӅWji ...................................................................................................... 1
2. 7unh Kunh nghiên cӭu................................................................................................ 2
3. 0өc ðtch nghiên cӭu ................................................................................................ 2
4. 3Kҥm vi nghiên cӭu .................................................................................................. 2
5. Phýõng SKip luұn Yjphýõng SKip nghiên cӭu......................................................... 3
6. éQJKƭa khoa Kӑc...................................................................................................... 3
7. BӕFөc Fӫa luұn vãn.................................................................................................. 4
CHÝÕNG 1
.+ÈI 48ÈT CHUNG V͈7+ͮ7ͬC 3+ÒC TH̰M 9ͬÈN DÂN S
1.1. .Kii niӋm chung vӅSK~c thҭm trong TTDS ..................................................... 5
1.1.1. Sӵra ðӡi Fӫa SK~c thҭm trong TTDS ............................................................... 5
1.1.2. .Kii niӋmSK~c thҭm trong TTDS ................................................................... 6
1.1.3. 7tnh chҩt Fӫa SK~c thҭm trong TTDS............................................................... 7
1.1.4. Thҭm quyӅn [pt xӱSK~c thҭm trong TTDS...................................................... 8
1.1.5.Ĉӕi tѭӧng Fӫa [pt xӱSK~c thҭm....................................................................... 9
1.2. Mӝt sӕnӝi dung liên quan ðӕi vӟi phiên Wza SK~c thҭm.................................... 9
1.2.1. Phiên Wza [pt xӱSK~c thҭm trong TTDS .......................................................... 9
1.2.2. &KӫthӇ, NKich thӇtham gia Yjo cҩp [pt xӱSK~c thҭm trong TTDS.............. 11
1.2.3. &ic nguyên tҳc khi [pt xӱSK~c thҭm trong TTDS ........................................ 12
1.3. Thҭm quyӅn Fӫa Tza in cҩp SK~c thҭm trong TTDS .................................... 15
1.3.1. .Kii niӋm chung vӅthҭm quyӅn Fӫa 7za in trong TTDS.............................. 15
1.3.2. .Kii niӋm vӅthҭm quyӅn Fӫa 7za in cҩp SK~c thҭm trong TTDS ................ 16
1.3.3. Ðӏa YӏSKip OêFӫa 7za in cҩp SK~c thҭm trong TTDS ӣnѭӟc ta hiӋn nay..... 16
1.4. éQJKƭa Fӫa [pt xӱSK~c thҭm.......................................................................... 19
1.4.1. éQJKƭa khoa Kӑc .......................................................................................... 19
1.4.2. éQJKƭa thӵc tiӉn........................................................................................... 21
CHÝÕNG 2
2.7.1. %ҧo vӋquyӅn lӧi Fӫa ngѭӡi tham gia tӕWөng................................................. 51
2.7.2. 7Uich nhiӋm Fӫa Hӝi ðӗng [pt xӱcҩp SK~c thҭm .......................................... 54
2.7.3. Vai WUzFӫa Hӝi ðӗng [pt xӱcҩp SK~c thҭm................................................... 56
CHÝÕNG 3
THC 75̨NG V͈;eT Xʹ3+ÒC TH̰M9ͬÈN DÂN S
3.1. Thӵc tiӉn công Wic [pt xӱSK~c thҭm............................................................... 58
3.1.1. 7unh Kunh [pt xӱSK~c thҭm trong nѭӟc......................................................... 58
3.1.2. 7unh Kunh [pt xӱSK~c thҭm trên ðӏaEjn 7Kjnh PhӕCҫn Thõ ....................... 59
3.2. Thӵc WUҥng [pt xӱSK~c thҭm trong thӡi gian qua.......................................... 61
3.2.1. Mӝt sӕYөin trong thӡi gian qua ................................................................... 61
3.2.2. Mӝt sӕnhұn ðӏnh trên thӵc tӃ ........................................................................ 63
3.3. +Rjn thiӋn WKӫWөc SK~c thҭm theo tinh thҫn Fҧi Fich tý SKip ..................... 71
3.3.1. Cõ sӣOêluұn................................................................................................. 71
3.3.2. Phýõng hѭӟng KRjn thiӋn ............................................................................. 74
3.3.3. ÐӅxuҩt KRjn thiӋn ........................................................................................ 76
K͆T LU̴N.................................................................................................................. 81
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
LӠI 1ÏI ĈҪU
1. /êdo FKӑn ÿӅWji
Ðất nѭӟc ta ðang trong quá trình chuyển ðổi và hội nhập kinh tế quốc tế, từ một nền
kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trýờng có sự ðiều tiết của Nhà nýớc theo
ðịnh hýớng xã hội chủ nghĩa. Ðặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam gia nhұp tổ chức thýõng
mại thế giới (WTO) - thành viên thứ 150 của tổ chức, chính sự kiện này ðã tạo ra býớc
ngoặt mới cho ðất nýớc phát triển và hội nhập.
Công cuộc xây dựng và phát triển ðất nýớc trong thời kỳ ðổi mới ở nýớc ta ðã và
Khi xét xử phải bảo ðảm cho mọi công dân ðều bình ðẳng trýớc pháp luật, thực sự
dân chủ, khách quan, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân ðộc lập và chỉ tuân theo pháp luật,
việc phán quyết của 7za in phải cãn cứ chủ yếu vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa trên cõ
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 1
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
sở xem xét ðầy ðủ, toàn diện các chứng cứ, ý kiến của kiểm sát viên, của ngýời bào chữa, bị
cáo, nhân chứng, nguyên ðõn, bị ðõn, ngýời có quyền, lợi ích hợp pháp ðể ra những bản án,
quyết ðịnh ðúng pháp luật, có sức thuyết phục và trong thời hạn pháp luật quy ðịnh...
Trýớc yêu cầu của thực tế, ðảm bảo sự dân chủ, bình ðẳng trong hoạt ðộng Tố tụng
dân sӵPjFKӫyӃu OjTXiWUunh [pt xӱSK~c thҭm tránh xâm phạm ðến các quyền và lợi ích
hợp pháp của Nhà nýớc, của xã hội và công dân, ðồng thời góp phần làm sáng tỏ về mặt lý
luận, tác giả chọn ðề tài: “7KӫWөc SK~c thҭm Yөin dân sӵ– Thӵc WUҥng YjJLҧi SKip”
ÿӇOjm luұn vãn nghiên cӭu.
2. 7unh Kunh nghiên cӭu
7KӫWөc SK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵOjmӝt ÿӅWji týõng ðӕi rӝng, trên thӵc tӃOҥi
Fymӝt sӕYөin phӭc Wҥp nên ðôi khi FNJng [pt xӱð~ng Wunh, ð~ng Oêchӭkhông theo mӝt hӋ
Trang 2
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
thiện pháp luật khi [pt xӱSK~c thҭm trong Yөin dân sự nhằm nâng cao hiệu quả trong ðiều
kiện mới của ðất nýớc ta.
5. Phýõng SKip luұn Yjphýõng SKip nghiên cӭu luұn vãn
Ðể hoàn thành luận vãn, tác giả ðã dựa trên cõ sở phýõng pháp luận của chủ nghĩa
Mác - Lênin (chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử), tý týởng Hồ Chí
Minh, các quan ðiểm của Ðảng và Nhà nýớc ta về pháp luật, về cải cách tý pháp.
Việc nghiên cứu ðề tài còn dựa vào thực tiễn xét xử, những tổng kết của ngành Tòa
án, những số liệu thống kê về tình hình xét xử, về tổ chức cán bộ của các cõ quan chức
nãng, dý luận xã hội... làm cho những kiến nghị sửa ðổi, bổ sung pháp luật về sự phân cấp
thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự không những chỉ dựa trên cõ sở khoa học mà còn
có cõ sở thực tiễn.
Các phýõng pháp cụ thể ðýợc sử dụng kết hợp, ðó là: Phýõng pháp luұn thӵc tiӉn,
phýõng pháp phân tích, phýõng SKip tәng hӧp, phýõng pháp so sánh…
6. éQJKƭa khoa Kӑc Fӫa luұn vãn
Luận vãn ðã ðýa ra và luận giải ðýợc một số quan ðiểm cõ bản về khái niệm SK~c
thҭm Yөin dân sӵ, tìm hiểu ðặc ðiểm, bản chất của SK~c thҭm trong Yөin dân sӵ, góp phần
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
Chýõng Ồ:.+ÈI 48ÈT CHUNG Vӄ7+Ӫ7ӨC 3+ÒC THҬM 9ӨÈN DÂN SӴ.
Chýõng Ả:7+Ӫ7ӨC 3+ÒC THҬM 9ӨÈN DÂN SӴ.
Chýõng ẩ: THӴC 75ҤNG Vӄ;eT XӰ3+ÒC THҬM 9ӨÈN DÂN SӴ.
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 4
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
CHÝÕNG Ồ
.+ÈI48ÈT CHUNG Vӄ 7+Ӫ7ӨC 3+ÒC THҬM
9ӨÈN DÂN SӴ
ÐӇljm U}nhӳng Oêluұn Yjðinh JLið~ng ðҳn, thӵc WUҥng vӅchӃðӏnh SK~c thҭm Fӫa
7za in cҩp SK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵWKuðiӅu ðҫu tiên Ojta SKҧi ði sâu nghiên cӭu
nhӳng quy ðӏnh PjSKip luұt ðmðһt ra cho chӃðӏnh SK~c thҭm.
1.1 .Kii niӋm chung vӅSK~c thҭm trong tӕWөng dân sӵ
1.1.1 Sӵra ðӡi Fӫa SK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵ
+Rҥt ðӝng tý SKip OjKRҥt ðӝng FythӇQyi OjKRҥt ðӝng mang Wtnh FKӫðҥo Fӫa cõ
quan QKjnѭӟc Fythҭm quyӅn nhҵm thӵc hiӋn quyӅn lӵc QKjnѭӟc – quyӅn tý SKip. Ðây Oj
KRҥt ðӝng phӭc Wҥp YuQyWic ðӝng trӵc tiӃp ÿӃn quyӅn tӵdo Yjdân FKӫ, lӧi tch Yjcuӝc sӕng
Fӫa Pӑi ngѭӡi dân. Mӝt sai lҫm QKӓFNJng VӁÿӇOҥi nhӳng hұu TXҧnghiêm WUӑng, thұm FKt
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
Eҧn chҩt Fӫa TTDS nhҵm Eҧo vӋQJjy Fjng FyhiӋu TXҧhõn quyӅn Yjlӧi tch hӧp SKip Fӫa
Fic ðýõng sӵtrong Fic Yөin dân sӵ. NӅn tý SKip không thӇJӑi OjtiӃn bӝYjhiӋn ðҥi nӃu
trong ðythiӃu Fic Eҧo ðҧm SKip Oêcҫn thiӃt ÿӇEҧo vӋquyӅn Yjlӧi tch hӧp SKip Fӫa công
dân.
Tuy nhiên trên thӵc tӃðzi Kӓi Qjy Oҥi rҩt NKyðҥt ðѭӧc do nhӳng nguyên nhân NKich
quan YjFKӫquan NKic nhau nhý: Không Fysӵthӕng nhҩt giӳa Fic Thҭm SKin, giӳa Fic
7za in vӅnhұn thӭc Yjip Gөng SKip luұt Yjðһc biӋt OjFic quy ðӏnh mang Wtnh chҩt ðinh
JLiWy nghi. ÐӇJLҧm bӟt sӵNKic nhau giӳa 7za in Yjgiӳa Fic Thҭm SKin WKucҫn SKҧi Fy
mӝt WUunh tӵ(WUunh tӵWKӫWөc tӕWөng) Pjtheo ðynӃu Fic ðýõng sӵkhông ðӗng êvӟi Eҧn in
(quyӃt ðӏnh) chýa FyhiӋu lӵc SKip luұt Fӫa Wza in cҩp dѭӟi WKuFythӇyêu cҫu Wza in cҩp cao
hõn xem [pt Oҥi SKin quyӃt ðy. 7KӫWөc Qjy FKtnh OjWKӫWөc [pt xӱSK~c thҭm.
Sӵra ðӡi Fӫa Wza in cҩp SK~c thҭm Fzn xuҩt SKit tӯquan niӋm Fӫa Fic QKjlұp SKip
cho rҵng viӋc [pt xӱ Oҥi Fic Yө in FyNKing Fio, NKing QJKӏ ӣ Wza in cҩp trên VӁKҥn chӃ
ðѭӧc nhӳng sai Vyt vӅ[pt xӱFӫa Fic thҭm SKin Wza sõ thҭm. 7za in cҩp trên VӁxӱð~ng
công Oêhõn YuWza in Qjy Fynhӳng Thҭm SKin cao niên, FynhiӅu kinh nghiӋm Yjӣxa Fic
ðýõng sӵnên không FKӏu ҧnh hѭӣng ðӏa phýõng. Nguyên tҳc hai cҩp [pt xӱFzn bҳt buӝc
Fic Thҭm SKin Wza cҩp dѭӟi SKҧi thұn WUӑng trong viӋc [pt xӱnӃu không Eҧn in VӁEӏWza
cҩp trên Kӫy Eӓ.
Fӫa Fic QKjlұp SKip ӣFҧhai phýõng diӋn ðyOjQJKƭa Kҽp YjQJKƭa rӝng. TheoQJKƭa Kҽp,
WKu NKii niӋm pK~c thҭm Fy thӇ ðѭӧc hiӇu theo Fic QJKƭa sau ðây: SK~c thҭm Oj mӝt giai
ðRҥn Fӫa cҩp [pt xӱthӭhai trong TTDS, 3K~c thҭm Ojmӝt WKӫWөc tӕWөng. &zn theo QJKƭa
rӝng, WKuNKii niӋm 3K~c thҭm ðѭӧc theo theo Fҧhai QJKƭa nêu ӣtrên: SK~c thҭm vӯa Ojcҩp
[pt xӱthӭhai Yjvӯa Ojmӝt WKӫWөc tӕWөng trong TTDS. Hay Qyi Fich NKic, NKii niӋm 3K~c
thҭm trong TTDS bao gӗm hai yӃu tӕtrên ÿӇcҩuWKjnh nên NKii niӋm SK~c thҭm. Nhý vұy,
[pt vӅnӝi Kjm, WKu3K~c thҭm FyNKii niӋm rӝng nhҩt bao gӗm Fҧhai phýõng diӋn vӅQJKƭa
Kҽp YjQJKƭa rӝng.
Nhý vұy, [pt xӱSK~c thҭm OjviӋc Tza in cҩp trên trӵc tiӃp [pt xӱOҥi Yөin mjEҧn
in, quyӃt ðӏnh Fӫa Tza in cҩp sõ thҭm chýa Fy hiӋu lӵc SKip luұt Eӏ NKing Fio hoһc Eӏ
NKing QJKӏ. (ÐiӅu 242 BLTTDS 2005).
1.1.3 7tnh chҩt Fӫa SK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵ
7tnh chҩt Fӫa [pt xӱSK~c thҭm ðѭӧc quy ðinh Wҥi ÐiӅu 242 BLTTDS 2005: [pt xӱ
SK~c thҭm OjviӋc Tza in cҩp trên trӵc tiӃp [pt xӱOҥi Yөin mjEҧn in, quyӃt ðӏnh Fӫa Tza
in cҩp sõ thҭm chýa FyhiӋu lӵc SKip luұt EӏNKing Fio hoһc EӏNKing nJKӏ.
7tnh chҩt Fӫa SK~c thҭm Oj vҩn ÿӅ ðang ðѭӧc quan tâm Yj Qy Fzn quyӃt ðӏnh Eҧn
chҩt Fӫa SK~c thҭm trong TTDS vӟi Fic nӝi dung FKӫyӃu nhý: SKҥm vi [pt xӱSK~c thҭm,
quyӅn Kҥn YjWKӫWөc [pt xӱSK~c thҭm.
7tnh chҩt Fӫa viӋc [pt xӱSK~c thҭm trên thӵc tӃOҥi Fynhӳng êkiӃn sau ðây:
Thӭnhҩt: 3K~c thҭm không SKҧi Ojmӝt cҩp [pt xӱPjFKӍOjmӝt WKӫWөc trong TTDS
Fic Yө in dân sӵ, ðӗng thӡi Wҥo sӵthӕng nhҩt ӣ mӭc ðӝ nhҩt ðӏnh trong nhұn thӭc Yj ip
Gөng SKip luұt giӳa Fic Thҭm SKin, giӳa Fic Wza in vӟi nhau, cҫn thiӃt SKҧi Fymӝt WUunh tӵ
tӕWөng ÿӇxem [pt Oҥi Fic SKin quyӃt chýa FyhiӋu lӵc SKip luұt Fӫa Wza in cҩp dѭӟi khi Fy
yêu cҫu NKing Fio Fӫa ðýõng sӵhoһc yêu cҫu NKing QJKӏFӫa viӋn kiӇm Vit. Nhý vұy, Wtnh
chҩt hai cҩp [pt xӱtrong tӕWөng dân sӵra ðӡi Fng vӟi Tza in ÿӇthӵc hiӋn nhiӋm YөQjy Oj
Tza in cҩp SK~c thҭm.
Nѭӟc ta ðmthӯa nhұn Wza in cҩp SK~c thҭm Ojcҩp [pt xӱthӭhai thông qua viӋc cho
SKpp ip Gөng Wҥi phiên Wza SK~c thҭm Fic quy ðӏnh vӅWKӫWөc tӕWөng ӣphiên Wza sõ thҭm.
Nhý vұy, vӟi nhӳng quan ðiӇm ӣtrên FK~ng ta FythӇkhҷng ðӏnh Oҥi mӝt lҫn nӳa Wtnh
chҩt Fӫa SK~c thҭm trong tӕWөng dân sӵOjviӋc Wza in cҩp trên trӵc tiӃp [pt xӱOҥi Yөin Pj
Eҧn in, quyӃt ðӏnh Fӫa Wza in cҩp sõ thҭm chýa FyhiӋu lӵc SKip luұt EӏNKing Fio hoһc Eӏ
NKing QJKӏ.
1.1.4 Thҭm quyӅn[pt xӱSK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵ
Thҭm quyӅn [pt xӱSK~c thҭm trong tӕWөng dân sӵOj7za in cҩp trên trӵc tiӃp Fӫa
7za in cҩp sõ thҭm.
Thҭm quyӅn [pt xӱ Ojsӵphân ðӏnh thҭm quyӅn [pt xӱ(JLҧi quyӃt) Fic Yөin giӳa
Fic Wza in vӟi nhau.
Nhý vұy, ðӕi tѭӧng Fӫa [pt xӱSK~c thҭm trong tӕ Wөng dân sӵOjnhӳng Yө in Pj
Eҧn in (quyӃt ðӏnh) sõ thҭm chýa FyhiӋu lӵc SKip luұt EӏNKing Fio, NKing QJKӏ.
1.2 Mӝt sӕnӝi dung liên quan ðӕi vӟi phiên Wza SK~c thҭm
1.2.1 Phiên tza [pt xӱSK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵ
Nӝi dung YjKunh thӭc Fӫa mӝt Yөin trong ðӡi sӕng [mhӝi Qyi chung Yjtrong Tӕ
Wөng dân sӵQyi riêng WKubao giӡFNJng OjðiӅu quan WUӑng hõn hӃt. Trên thӵc tӃWKunӝi dung
bao giӡFNJng giӳvai WUzquyӃt ðӏnh ðӕi vӟiKunh thӭc. 7tnh chҩt Fӫa pK~c thҭm Ojmӝt yӃu
tӕvӅnӝi dung. 9uvұy, Qygiӳvai WUzquyӃt ðӏnh ðӕi vӟi WKӫWөc SK~c thҭm trong TӕWөng
dân sӵ.
Xét xử tại phiên toà SK~c thẩm là giai ðoạn tố tụng quan trọng nhất Fӫa TXi WUunh
TTDS, quyết ðịnh nhất bởi tại phiên toà SK~c thẩm, toà án giải quyết tất cả các vấn ðề của
vụ án, các ðýõng sự công khai bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trýớc toà án. Ӣ
phiên toà, Hội ðồng xét xử không chỉ dựa vào Eҧn in Fӫa phiên Wza sõ thҭm, các tài liệu,
chứng cứ có trong hồ sõ vụ án mà phải xác ðịnh lại chúng ðồng thời làm rõ thêm những tình
tiết mӟi bằng cách nghe ý kiến trình bày của các ðýõng sự, những ngýời tham gia tố tụng
khác, xem xét các tài liệu, vật chứng. Chỉ sau khi nghe ý kiến của ngýời tham gia tố tụng và
kiểm tra, ðánh giá ðầy ðủ các chứng cứ tại phiên toà, hội ðồng xét xử mới nghị án ðể ra các
quyết ðịnh về việc giải quyết vụ án. Hiện nay, xét xử tại phiên toà pK~c thẩm ðýợc quy ðịnh
trong Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự.
Ӣnѭӟc ta hiӋn nay, vӟi WUunh ðӝ[mhӝi Yjkinh tӃQJjy Fjng SKit triӇn WKunhӳng mâu
chi tiӃt YjFөthӇvӅWKӫWөc phiên Wza SK~c thҭm theo hѭӟng liӋt kê tҩt FҧFic WKӫWөc cҫn
thiӃt SKҧi tiӃn Kjnh ӣphiên Wza SK~c thҭm.
7KӫWөc [pt xӱӣphiên Wza SK~c thҭm ӣnѭӟc ta ðѭӧc thӵc hiӋn nhý sau:
- &Kӫ Wӑa phiên Wza khai Pҥc phiên Wza Yj thông Eio vӅ Yө in ðѭӧc ðýa ra [pt xӱ
theo NKing Fio YjNKing QJKӏFӫa ai. Sau ðyFKӫWӑa thông Eio vӅWKjnh phҫn hӝi ðӗng [pt
xӱ, Kӑ, tên nhӳng ngѭӡi OjFic bên Fӫa Yөin YjFymһt Wҥi phiên Wza FNJng nhý Kӑtên ngѭӡi
phiên Gӏch, ngѭӡi JLim ðӏnh nӃu Kӑtham gia phiên Wza.
-&KӫWӑa phiên Wza Kӓi nhӳng ngѭӡi tham gia [pt xӱxem KӑFyyêu cҫu thay ðәi ai
không YjFyyêu cҫu Jukhông.
- Sau khi JLҧi quyӃt vҩn ÿӅthay ðәi ngѭӡi tiӃn Kjnh tӕWөng YjFic yêu cҫu cҫn thiӃt
Fy liên quan WKu mӝt trong Fic Thҭm SKin WUunh Ejy nӝi dung Eҧn in hoһc quyӃt ðӏnh Eӏ
NKing Fio hoһc EӏNKing QJKӏFNJng nhý NKing Fio, NKing QJKӏSK~c thҭm. Sau ðy, 7za in
VӁnghe êkiӃn Fӫa Fic bên NKing Fio hoһc NKing QJKӏvӅcãn cӭðýa ra OêOӁFӫa Punh Yjê
kiӃn SKҧn ðӕi Fӫa bên kia. Trong trѭӡng hӧp FynhiӅu NKing Fio, NKing QJKӏ WKu WUunh tӵ
SKit biӇu do Wza in quyӃt ðӏnh trên cõ sӣcân nhҳc êkiӃn Fӫa Fic bên.
Khi JLҧi quyӃt Yө in theo WKӫ Wөc SK~c thҭm Wza in theo yêu cҫu Fӫa Fic bên Fy
quyӅn trӵc tiӃp xem[pt chӭng cӭ.
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 10
Qjy ðѭӧc triӋu tұp tham gia phiên Wza.
&Ktnh YuhӋthӕng tý SKip dân sӵnѭӟc ta ðѭӧc tәchӭc theo nguyên tҳc tranh Wөng
nên FKӫthӇtham gia tӕ Wөng ðѭӧc phân theo chӭc nãng tӕ Wөng Yj vai WUz Fӫa Kӑ. 7Kjnh
phҫn tham gia tӕWөng Qyi chung Yjtham gia phiên Wza SK~c thҭmQyi riêng ðѭӧc chia Ojm
FicQKym sau ðây:&KӫthӇtiӃn Kjnh tӕWөng Yj&KӫthӇtham gia tӕWөng.
* &KӫthӇtiӃn Kjnh tӕWөng gӗm Fy: Cõ quan tiӃn Kjnh tӕWөng, ngѭӡi tiӃn Kjnh tӕ
Wөng (Ð39 BLTTDS 2005).
Các cõ quan tiến hành tố tụng gồm có:
- Toà án nhân dân;
- Viện kiểm sát nhân dân.
Những ngýời tiến hành tố tụng gồm có:
- Chánh án Toà án, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thý ký Toà án;
- Viện trýởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên.
* &KӫthӇtham gia tӕWөng:
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 11
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
- &KӫthӇFyquyӅn NKingFio: Theo quy ðӏnh Wҥi ðiӅu 243 BLTTDS 2005 WKuÐýõng
phiên Wza SK~c thҭm FNJng Kҽp hõn so vӟi phiên Wza sõ thҭm.
1.2.3 &ic nguyên tҳc khi [pt xӱSK~c thҭm trong tӕWөng dân sӵ
Ðảm bảo ðҫy ðủ các cõ sở pháp lý và tổ chức cho việc xét xử SK~c thҭm vụ
án một cách khách quan, toàn diện, chính xác; mọi vấn ðề ðӇEҧn in không WUii vӟi SKip luұt
YjKji Ozng ðýõng sӵ.
Ðảm bảo tối ða quyền kháng cáo của các ðýõng sự ðối với bản án, quyết ðịnh sõ
thẩm. Ðây là các quy ðịnh liên quan ðến thời hạn kháng cáo, kháng nghị, liên quan ðến
quyền hạn của Toà án cấp phúc thẩm v.v…
Thể hiện ðầy ðủ rằng phúc thẩm là một cấp xét xử Oҥi. Tính chất của phúc thẩm
phải là xét xử của Toà án cấp trên trực tiếp ðối với vụ án mà bản án, quyết ðịnh của Toà
án cấp sõ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn pháp luật quy ðịnh. Thủ tục
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 12
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
7KͯWͭc SK~c tẖm Yͭin dân s– Thc WU̩ng YjJL̫i SKip
phiên toà phúc thẩm phải ðýợc tiến hành nhý xét xử sõ thẩm, nghĩa là phải có ðầy ðủ phần
thủ tục bắt ðầu phiên toà, thủ tục xét hỏi công khai tại phiên toà, thủ tục tranh luận, nghị án
và tuyên án; Toà án cấp phúc thẩm có quyền quyết ðịnh về thực chất vụ án...
TTDS PjFzn Ojphýõng tiӋn ÿӇEӏðõn FythӇEҧo vӋquyӅn lӧi hӧp SKip Fӫa Punh.
Quyền yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Quyền quyết ðịnh và tự ðịnh ðoạt của ðýõng sự. Trong quá trình giải quyết vụ án dân
sự, các ðýõng sự có quyền chấm dứt, thay ðổi các yêu cầu của mình hoặc thoả thuận với
nhau
một
cách
tự
nguyện,
không
trái
pháp
luật
và
ðạo
ðức
tý của cá nhân theo yêu cầu chính ðáng của ðýõng sự thì Toà án xét xử kín, nhýng phải
tuyên án công khai.
Nguyên tҳc “Tza in [pt xӱðӝc lұp YjFKӍtuân theo SKip luұt” Ojmӝt trong nhӳng
nguyên tҳc tәchӭc YjKRҥt ðӝng Fӫa 7za in Eҧo ðҧm cho Qythӵc hiӋn tӕt chӭc nãng nhân
danh QKjnѭӟc [pt xӱFic Yөin dân sӵð~ng ngѭӡi, ð~ng SKip luұt, ðӗng thӡi không cho
SKpp 7za in tham gia Yjo viӋc thӵc hiӋn Fic chӭc nãng NKic trong TTDS nhý buӝc tӝi, Ejo
chӳa…. Khi [pt xӱWKu7za in FyquyӅn ðӝc lұp, nhýng quyӅn ðӝc lұp Fӫa 7za in Qyi chung
Yj7za in cҩp SK~c thҭm Qyi riêng EӏKҥn chӃbӣi Fic quy ðӏnh Fӫa SKip luұt. “Ĉӝc lұp [pt
xӱ” Yj“tuân theo SKip luұt” Ojhai yӃu tӕhai mһt thӕng nhҩt không thӇWich rӡi nhau Fӫa
nguyên tҳc “Wza in [pt xӱðӝc lұp YjFKӍtuân theo SKip luұt”.
Thực hiện chế ðộ hai cấp xét xử. Toà án thực hiện chế ðộ hai cấp xét xử. Bản án,
quyết ðịnh sõ thẩm của Toà án có thể bị kháng cáo, kháng nghị. Bản án, quyết ðịnh sõ thẩm
không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm trong thời hạn do Bộ luật này quy
ðịnh thì có hiệu lực pháp luật; ðối với bản án, quyết ðịnh sõ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị
thì vụ án phải ðýợc xét xử phúc thẩm. Bản án, quyết ðịnh phúc thẩm có hiệu lực pháp luật.
&zn mӝt sӕnguyên tҳc cõ Eҧn trong TTDS nhý: [ic ðӏnh sӵthұt NKich quan vӅYө
in, Tza in [pt xӱðӝc lұp YjFKӍtuân theo SKip luұt, [pt xӱcông khai… Fic nguyên tҳc Qjy
ip Gөng cho cҩp sõ thҭm YjFNJng ðѭӧc ip Gөng Oҥi ӣcҩp SK~c thҭm.
quan nhà nýớc trong việc thực hiện các chức nãng lập pháp, hành pháp và tý pháp. Với cách
thức tổ chức quyền lực nhà nýớc theo nguyên tắc này thì vị trí quyền tý pháp và cõ quan tý
pháp khác với quan niệm truyền thống của các nýớc Phýõng Tây.
Thҭm quyӅn Fӫa 7za in Ojmӝt kKii niӋm Fynӝi dung rӝng bao gӗm nhiӅu quyӅn Fӫa
Tza in trong qua WUunh JLҧi quyӃt cic Yөin. Thҭm quyӅn Fӫa Tza in trong mӛi Oƭnh vӵc tӕ
Wөng ÿӅu rҩt NKic nhau (TTHS,TTDS, kinh tӃ, Kjnh FKtnh…). Ngay trong Oƭnh vӵc TTDSWKu
NKii niӋm vӅthҭm quyӅn Fӫa Tza in FNJng ðѭӧc xem [pt ӣJyc ðӝNKic nhau. Theo tӯðiӇn
luұt Kӑc, WKuthҭm quyӅn Fӫa Tza in Oj“quyӅn xem [pt ÿӇkӃt luұn Yjðӏnh ðRҥt mӝt vҩn ÿӅ
SKip luұt”.
Ӣnѭӟc ta WKuquyӅn lұp SKip, Kjnh SKip Yjtý SKip Ojnhӳng quyӅn FyWtnh ðӝc lұp
vӟi nhau. BӝPiy QKjnѭӟc ta ðѭӧc tәchӭc theo nguyên tҳc quyӅn lӵc QKjnѭӟc Ojthӕng
nhҩt không phân chia, nhýng Fy sӵ phân công, phân nhiӋm U} Ujng giӳa ba quyӅn Oj lұp
SKip, Kjnh SKip Yjtý SKip.
Tuy xem [pt ӣJyc ðӝNKic nhau nhýng Fic NKii niӋm vӅthҭm quyӅn Fӫa 7za in bao
gӗm Fic quyӅn NKic nhau Fӫa Tza in trong TXiWUunh JLҧi quyӃt Yөin. Ta FythӇphân thҭm
quyӅn cӫa 7za in WKjnh thҭm quyӅn vӅKunh thӭc Yjthҭm quyӅn vӅnӝi dung. Ðây Ojhai
yӃu tӕFymӕi liên hӋchһt FKӁvӟi nhau ÿӇWҥi nên thҭm quyӅn Fӫa Tza in. 1yi Fich NKic WKu
thҭm quyӅn Fӫa Tza in Ojmӝt thӇthӕng nhҩt FҧvӅnӝi dung YjKunh thӭc, QyWic ðӝng qua
Oҥi lүn nhau nӃu thiӃu mӝt trong hai WKukhông thӇWҥo nên thҭquyӅFӫa Tza in. Bӣi Yu, 7za
in FythӇra Fic quyӃt ðӏnh vӅYөin sau khi ðmxem [pt QyYjngѭӧc Oҥi. ViӋc xem [pt Yөin
in thuӝc thҭm quyӅn). Thҭm quyӅn quyӃt ðӏnh Fӫa 7za in cҩp pK~c thҭm thӇ hiӋn ӣ Fic
quyӅn Kҥn Fӫa Tza in khi [pt xӱ theo WKӫ Wөc pK~c thҭm Fic Yө in bi NKing Fio hoһc bi
NKing QJKӏ.
Nhý vұy, thҭm quyӅn Fӫa Tza in cҩp SK~c thҭm trong TTDS OjWRjn bӝFic quyӅn
Kҥn PjSKip luұt Gjnh cho Wza in cҩp trên trӵc tiӃp trong viӋc xem [pt YjquyӃt ðӏnh Fic
vҩn ÿӅFөthӇvӅFic Yөin dân sӵdo Fic Tza in cҩp dѭӟi [pt xӱPjEҧn in, quyӃt ðӏnh chýa
FyhiӋu lӵc SKip luұt EӏNKing Fio hoһc NKing QJKӏ.
1.3.3 Ðӏa YӏSKip OêFӫa Tza in cҩp SK~c thҭm trong TӕWөng dân sӵӣnѭӟc ta hiӋn
nay
Ở nýớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bộ máy nhà nýớc ðýợc tổ chức theo
nguyên tắc tập trung quyền lực có sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các cõ quan nhà
nýớc trong việc thực hiện ba quyền: lập pháp, hành pháp, tý pháp. Thực hiện quyền tý pháp
mà chủ yếu là quyền xét xử là một trong những chức nãng rất quan trọng của Nhà nýớc Việt
Nam và ðýợc giao cho Toà án nhân dân. Do vậy, Toà án nhân dân có vị trí rất quan trọng
trong bộ máy nhà nýớc.
Toà án cҩp SK~c thҭm là chỗ dựa của nhân dân trong việc bảo vệ công lý, quyền con
ngýời, ðồng thời là công cụ hữu hiệu bảo vệ pháp luật và pháp chế xã hội chủ nghĩa, Eҧo vӋ
quyӅn Yjlӧi tch hӧp SKip Fӫa nhӳng ngѭӡi tham gia tӕWөng trong Yөin dân sӵ.
7za in cҩp SK~c thҭm OjWza cҩp trên trӵc tiӃp Fӫa cҩp sõ thҭm FKӏu WUich nhiӋm [pt
mại; những tranh chấp về lao ðộng, giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp; xem
xét và kết luận cuộc ðình công hợp pháp hay không hợp pháp.
7za in cҩp SK~c thҭm Fzn JLҧi quyӃt nhӳng viӋc NKic theo quy ðӏnhFӫa SKip luұt
nhý: quyết ðịnh áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong quá trình giải quyết tranh chấp
thýõng mại tại Trọng tài; ra quyết ðịnh thi hành án dân sự.
Toà án cҩp SK~c thҭm có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa; bảo vệ chế ðộ
xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân; bảo vệ tài sản của ðýõng sӵ, Nhà nýớc,
của tập thể, danh dự và nhân phẩm của công dân.
Hýớng dẫn các Tòa án cҩp sõ thҭm áp dụng thống nhất pháp luật, tổng kết kinh
nghiệm xét xử của các Tòa án.
Bằng hoạt ðộng của mình, Toà án cҩp SK~c thҭm góp phần giáo dục công dân trung
thành với Tổ quốc, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, tôn trọng những nguyên tắc của cuộc
sống xã hội, các vi phạm pháp luật khác vӅdân sӵ.
Quy͉n K̩n:
QuyӅn Kҥn Fӫa Wza in cҩp SK~c thҭm ðѭӧc quy ðӏnh Wҥi ÐiӅu 275 BLTTDS 2005:
a/ Giӳnguyên Eҧn in sõ thҭm
b/ Sӱa Eҧn in sõ thҭm:
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Hӝi ðӗng [pt xӱ SK~c thҭm Kӫy Eҧn in sõ thҭm Yj ðunh FKӍ JLҧi quyӃt Yө in nӃu
trong TXiWUunh JLҧi quyӃt Yөin Wҥi Wza in cҩp sõ thҭm, Yөin thuӝc mӝt trong Fic trѭӡng
hӧp quy ðӏnh Wҥi ðiӅu 192Fӫa BLTTDS 2005.
1JRji ra, Tza in cҩp SK~c thҭm FyquyӅn sӱa Eҧn in sõ thҭm theo hѭӟng tãng nһng
Kunh SKҥt hoһc ip Gөng luұt vӅtӝi nһng hõn, nӃu FyNKing Fio Fӫa ngѭӡi EӏKҥi hoһc NKing
QJKӏFӫa viӋn kiӇm Vit. [3]
1.4 énJKƭa Fӫa [pt xӱSK~c thҭm
1.4.1 éQJKƭa khoa Kӑc
Hai cấp xét xử là một nguyên tắc quan trọng trong tổ chức và hoạt ðộng của hệ thống
tý pháp ở nýớc ta nói chung, trong ðó có tý pháp dân sự. Tuy nhiên, nguyên tắc này không
phải ðýợc áp dụng phổ biến ở các nýớc trên thế giới. Trýớc khi ði vào tìm hiểu nội dung của
nguyên tắc hai cấp xét xử, thiết nghĩ chúng ta tìm hiểu sự áp dụng của nguyên tắc này qua
3
Thông tý sӕ03/NCPL QJjy 19/05/1967YjThông tý sӕ19/TATC QJjy 02/10/1974Fӫa TANDTC.
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 18
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
nhýng dầu sao vẫn là những con ngýời bình thýờng, tức là cũng có thể mắc những sai lầm
do trình ðộ, nhận thức hoặc cảm tính cá nhân. Ðể khắc phục những sai sót có thể xảy ra ðó,
pháp luật tạo ðiều kiện cho các ðýõng sự sau khi xét xử lần ðầu (sõ thẩm) có cõ hội yêu cầu
tòa áp cấp trên xem xét lại một lần nữa (phúc thẩm). Toà án cấp trên với hội ðồng xét xử có
số lýợng thẩm phán nhiều hõn, có kinh nghiệm hõn sẽ là ðảm bảo tốt hõn cho vụ án ðýợc
giải quyết công bằng, khách quan. Thứ hai, nguyên tắc bản án, quyết ðịnh có thể bị xem xét
lại còn có tác dụng nâng cao tinh thần trách nhiệm của các thẩm phán sõ thẩm. Thực vậy,
với khả nãng các phán quyết của mình có thể sẽ bị phúc thẩm ðể xem xét lại sẽ làm cho họ
cảnh giác hõn, thận trọng hõn. Mặt khác, nếu thẩm phán bị phát hiện có nhiều sai lầm trong
nghiệp vụ sẽ là một dấu ấn không tốt cho việc thãng tiến trong týõng lai hoặc tái bổ nhiệm.
Pháp luật tố tụng dân sự nýớc ta cũng bị ảnh hýởng nhiều từ mô hình thẩm xét của
các nýớc châu Âu lục ðịa nên nguyên tắc hai cấp xét xử cũng cõ bản ðýợc ghi nhận trên tinh
thần ðó. Trýớc nãm 2004, mặc dù không ðýợc quy ðịnh là một nguyên tắc cõ bản nhýng
trong các quy ðịnh của pháp luật tố tụng dân sự ở nýớc ta ðã thể hiện ðýợc nội dung của
GVHD: Trýõng Thanh +ng
Trang 19
SVTH: Ngô Hͷu Khanh
Copyright: Tài liệu đại học ©