ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRƯƠNG THỊ THU THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN
CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP
CƠ SỞ Ở ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG,
TỈNH TUYÊN QUANG THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRƯƠNG THỊ THU THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN
CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP
CƠ SỞ Ở ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG,
TỈNH TUYÊN QUANG THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


gia đình luôn là những nguồn động viên lớn lao, luôn dành cho tôi sự quan tâm,
giúp đỡ trên mọi phương diện để tôi yên tâm học tập, nghiên cứu và hoàn thành
luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn

Trương Thị Thu Thủy

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC .......................................................................................................... iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT ............................................................. iv
DANH MỤC BẢNG ........................................................................................... v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................
4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI
DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ
CHỐT CẤP CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC

1.5.1. Nội dung quản lý bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân lực .................... 29
1.6. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng LLCT cho
cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân lực .. 32
1.6.1. Những nhân tố khách quan ...................................................................... 32
1.6.2. Những nhân tố chủ quan.......................................................................... 34
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG LÝ
LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở
ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG, TỈNH TUYÊN QUANG
THEO
ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC ............................ 38

2.1. Khái quát khảo sát thực trạng ..................................................................... 38
2.1.1. Vài nét về khách thể khảo sát .................................................................. 38
2.1.2. Tổ chức khảo sát ...................................................................................... 40
2.2. Thực trạng bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở
Đảng bộ thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang ............................ 40
2.2.1. Thực trạng cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ hoạt động bồi
dưỡng....... 41
2.2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ, giảng viên tham gia giảng dạy bồi dưỡng
các lớp lý luận chính trị ........................................................................... 41
iv


2.2.3. Thực trạng phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng lý luận chính
trị........ 42
2.2.4. Kết quả bồi dưỡng lý luận chính trị......................................................... 46
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng LLCT cho cán bộ chủ chốt cấp cơ
sở ở đảng bộ thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang theo định
hướng phát triển nguồn nhân lực............................................................. 49

định hướng phát triển nguồn nhân lực.........................................................
67
3.2.2. Hoàn thiện cơ chế quản lý, chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao chất
lượng hoạt động bồi dưỡng LLCT cho CBCC cấp cơ sở tại các
Trung tâm
bồi dưỡng chính trị .................................................................................. 69
3.2.3. Đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động bồi
dưỡng lý luận chính trị cho CBCC cấp cơ sở theo định hướng phát
triển nguồn nhân lực ................................................................................ 71
3.2.4. Tăng cường tổ chức bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ cán bộ quản lý, giảng
viên, giảng viên kiêm chức, báo cáo viên................................................ 75
3.2.5. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả khóa học và kết quả bồi
dưỡng của CBCC cấp cơ sở tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị ............. 77
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 80
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ...... 82
Kết luận chương 3.............................................................................................. 85
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 86
1. Kết luận.......................................................................................................... 86
2. Khuyến nghị................................................................................................... 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 92
PHỤ LỤC ......................................................................................................... 95

vi


DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
BDCT

: Bồi dưỡng chính trị



: Quản lý giáo dục

11


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1.

Thống kê trình độ đào tạo của cán bộ, giảng viên tham gia giảng
dạy cho các cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Đảng bộ thành phố
Tuyên Quang ................................................................................. 42

Bảng 2.2.

Thực trạng sử dụng phương pháp giảng dạy trong hoạt động bồi
dưỡng LLCT cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Đảng bộ thành
phố Tuyên Quang .......................................................................... 43

Bảng 2.3.

Thực trạng sử dụng hình thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng cho cán
bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Đảng bộ thành phố Tuyên Quang...............
45

Bảng 2.4.

Kết quả mở các lớp bồi dưỡng LLCT cho cán bộ chủ chốt của
Đảng ủy thành phố Tuyên Quang trong 3 năm (từ năm 2014 đến
năm 2016)...................................................................................... 47


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là người trực tiếp lãnh đạo, tổ chức,
động viên quần chúng tích cực, chủ động thực hiện đường lối, chủ trương của
Đảng, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở. Do đó, cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có ảnh
hưởng to lớn đến phong trào cách mạng.
Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở thực hiện vai trò của mình trong việc
lãnh đạo, tổ chức, động viên quần chúng ở Việt Nam hiện nay là nhằm thúc đẩy
sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội từ kinh tế, chính trị đến văn hoá tư
tưởng nói riêng và góp phần đắc lực vào việc thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi
mới đất nước nói chung, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,
văn minh.
Đất nước ta đang chuyển sang một thời kỳ phát triển mới. Nhiệm vụ cách
mạng trong giai đoạn mới hết sức nặng nề, khó khăn, phức tạp, đòi hỏi mỗi cán
bộ, đảng viên phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực… phù
hợp với yêu cầu của cách mạng. Do đó, nhiệm vụ của hệ thống chính trị là phải
nâng cao trình độ về mọi mặt cho cán bộ, đảng viên, nhất là về trình độ lý luận
chính trị cho cán bộ cấp cơ sở.
Trình độ lý luận chính trị là một trong những yêu cầu quan trọng hàng đầu
của người cán bộ lãnh đạo, quản lý. Vấn đề này được xem như chìa khoá giúp
cho người cán bộ nhận thức thực tiễn một cách sâu sắc và chỉ đạo thực tiễn đạt
hiệu quả cao. Mọi đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của
Nhà nước có biến thành hiện thực hay không phụ thuộc rất lớn vào năng lực và
trình độ lý luận của đội ngũ cán bộ. Họ là người tiếp thu, bổ sung và phát triển
đường lối, chủ trương của Đảng cho phù hợp với điều kiện cụ thể địa phương
nơi mình công tác.
Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở hiện nay nói chung
và ở thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang nói riêng, đa số trưởng thành
từ

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ.


3.2. Đối tượng nghiên cứu


Hoạt động quản lý bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân lực ở Thành phố Tuyên
Quang, Tỉnh Tuyên Quang.
4. Giả thuyết khoa học
Chất lượng hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở của thành phố Tuyên Quang trong những năm gần đây tuy đã
được nâng lên song chưa đáp ứng được theo định hướng phát triển nguồn nhân
lực, một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó là do việc quản
lí hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị còn nhiều hạn chế bất cập. Nếu có một
hệ thống các biện pháp quản lí phù hợp, trên một cơ sở khoa học vững chắc thì
chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở sẽ
được nâng cao.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về vấn đề quản lý bồi dưỡng lý luận chính
trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn
nhân lực.
5.2. Khảo sát thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị cho
đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân lực ở
thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị
cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân
lực ở thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.

luận chính trị cho cán bộ và thực trạng quản lý bồi dưỡng lý luận chính trị cán
bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát triển nguồn nhân lực.
- Phương pháp tổng kết kinh
nghiệm
Qua thực tiễn nhiều năm công tác và giảng dạy tại Trung tâm Bồi dưỡng
chính trị thành phố, qua thực tiễn phụ trách, quản lý các lớp bồi dưỡng tại
Trung tâm bồi dưỡng chính trị, rút ra được những ưu điểm, hạn chế, khó khăn
về công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt
để từ đó đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng lý luận


chính trị.


- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Nghiên cứu các Kế hoạch bồi dưỡng lý luận chính trị của Thành ủy, Trung
tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố, rút ra những ưu điểm, hạn chế khó khăn về
công tác bồi dưỡng lý luận chính trị, từ đó đề xuất các biện pháp để nâng cao
hiệu quả công tác bồi dưỡng lý luận chính trị.
- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia
Xin tư vấn thêm từ các chuyên gia có kinh nghiệm về lĩnh vực bồi dưỡng
lý luận chính trị và quản lý hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị để tham khảo;
đồng thời để khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất.
7.3. Nhóm phương pháp xử lý thông tin
Luận văn sử dụng các phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu điều
tra.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các đề xuất, khuyến nghị, danh mục tài liệu
tham khảo, các phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng lý luận chính trị

giúp họ để mọi người tự giác thực hiện những chuẩn mực đạo đức xã hội, có
thói quen chấp hành quy định, nỗ lực học tập rèn luyện, tích cực cống hiến sức
lực, trí tuệ vào sự nghiệp CNH-HĐH đất nước" [13, tr.40].
Dưới góc độ nghiên cứu về giáo dục lý luận chính trị, các biện pháp giáo
dục lý luận chính trị cho học viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý đã có nhiều đề tài
nghiên cứu khoa học và khóa luận tốt nghiệp của học viên các khoá học tại Học
Viện Chính trị - Hành chính Quốc gia công bố, chẳng hạn như: “Chất lượng đào
tạo, bồi dưỡng


cán bộ chủ chốt cơ sở xã, phường, thị trấn ở trường Chính trị Lê Duẩn trong
giai đoạn hiện nay” (luận văn Thạc sỹ, 2007 - Hoàng Đức Dinh) [10].
Khai thác dưới góc độ phối hợp các lực lượng giáo dục giữa nhà trường,
gia đình và xã hội để xây dựng biện pháp giáo dục tư tưởng, đạo đức cho sinh
viên trường Cao đẳng Kinh tế Thái Nguyên đó là công trình nghiên cứu mang
tên: “Các biện pháp quản lý nhằm tăng cường giáo dục tư tưởng chính trị, đạo
đức cho sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế - Tài chính Tỉnh Thái Nguyên”
(luận văn Thạc sĩ, 2009-Chu Mạnh Cường) [9].
Bên cạnh đó còn có các công trình nghiên cứu về công tác quản lý giáo
dục LLCT khác như: “Quan hệ giữa lý luận và chính trị" của Nguyễn Thế Phấn
[19]; Đào Duy Tùng, “Một số vấn đề về công tác tư tưởng” [28]; “Mấy vấn đề
trong công tác lý luận" của Đỗ Nguyên Phương [20]; “Tư tưởng Hồ Chí Minh
về vai trò của năng lực trí tuệ và lý luận" của Trần Đình Huỳnh [15].
Nhìn chung, những công trình trên đã nghiên cứu sâu sắc về đổi mới công
tác giáo dục LLCT cho người làm công tác giảng dạy hoặc người cán bộ lãnh
đạo chủ chốt, nhưng chưa đề cập đến đối tượng là cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
theo định hướng phát triển nguồn nhân lực. Như vậy, Quản lý hoạt động bồi
dưỡng lý luận chính trị cho các cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo định hướng phát
triển nguồn nhân lực là mảng đề tài cần được quan tâm nghiên cứu.
1.2. Một số khái niệm cơ bản

Tóm lại, có nhiều khái niệm, cách định nghĩa khác nhau về quản lý, song
có thể hiểu: Quản lý là quá trình tác động có hướng đích của chủ thể quản lý lên
đối tượng quản lý nhằm làm cho hệ quản lý vận động phù hợp với quy luật
khách
quan.
Do đó, quản lý là một hoạt động của chủ thể quản lý nhằm thiết kế và tạo
ra môi trường mà ở đó mọi tổ chức và cá nhân có liên quan trong hoạt động lao
động của xã hội nhất định để đạt được mục tiêu, dự kiến trong những điều kiện,
phương tiện và các hoạt động khác của xã hội. Quản lý có tầm quan trọng đặc
biệt đó là tính hiệu quả tối ưu trong các hoạt động. Chất lượng phụ thuộc vào
lĩnh vực hoạt động, nghiên cứu của mỗi người. Chất lượng quản lý được đánh


giá ở chỗ cùng mục tiêu và kết quả người quản lý giỏi sẽ đưa tập thể đạt đến
nhanh
hơn, ít tốn kém hơn và thoả mãn yêu cầu đặt ra cho công tác quản lý.
Quản lý một đơn vị (cơ sở sản xuất, cơ quan, trường học…) với tư cách
là một hệ thống xã hội cần có cả một khoa học và nghệ thuật để tác động vào
hệ thống, vào từng thành tố của hệ thống bằng các phương pháp thích hợp nhằm
đạt tới các mục tiêu đề ra trong quá trình hoạt động.
1.2.2. Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã,
hay cấp cơ sở)
Hiện nay đang có nhiều quan niệm khác nhau về CBCC. Để nhận thức
đầy
đủ và đúng đắn vấn đề này, cần làm rõ một số khái niệm sau đây:
- Thứ nhất, khái niệm "cán bộ"
Theo cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì: "Cán
bộ: 1. Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước. 2. Người giữ
chức vụ, phân biệt với người bình thường, không giữ chức vụ trong các cơ
quan, tổ chức nhà nước" [31]. Theo Điều 1 của Pháp lệnh Công chức do Ủy

thành từ tuyển dụng, phân công công tác sau khi tốt nghiệp ra trường, từ bổ
nhiệm, đề bạt hoặc bầu cử.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát,
giản dị và dễ hiểu. Theo Người: "Cán bộ là người đem chính sách của Đảng,
Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình
hình dân chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho
đúng"
[18].
- Thứ hai, khái niệm "chủ chốt"

Theo Đại từ điển tiếng Việt, từ "chủ chốt" là "quan trọng nhất, có tác
dụng làm nòng cốt. Cán bộ chủ chốt của phong trào" [31].
- Thứ ba, khái niệm "cán bộ chủ chốt"

Từ những nội dung trình bày nêu trên, có thể hiểu "cán bộ chủ chốt" là
người có chức vụ, nắm giữ các vị trí quan trọng, làm nòng cốt trong các tổ chức
thuộc hệ thống bộ máy của một cấp nhất định; người được giao đảm đương các


nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy thực hiện chức


năng, nhiệm vụ được giao; chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về lĩnh
vực công tác được giao.
Cán bộ chủ chốt có những đặc trưng cơ bản như sau:
+ Cán bộ chủ chốt là người có vị trí quan trọng, giữ vai trò quyết định
trong việc xác định phương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề ra các
quyết định và tổ chức thực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trên
giao. Kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc;
bổ sung, điều chỉnh kịp thời những giải pháp mới khi cần thiết; đúc rút kinh