BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

TRẦN MINH ĐỨC

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH THU HỒI ĐẤT CHO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN Ô MÔN,
THÀNH PHỐ CẦN THƠ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Đồng Nai, 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP

TRẦN MINH ĐỨC

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH THU HỒI ĐẤT CHO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN Ô MÔN,
THÀNH PHỐ CẦN THƠ


về tinh thần và vật chất để tôi hoàn thành bản luận văn này.
Lời đầu tiên, tôi xin đƣợc bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Thầy
giáo TS. Lê Đình Hải, Trƣởng Khoa Kinh tế, Phân hiệu Trƣờng Đại học Lâm
Nghiệp đã tận tình hƣớng dẫn, đóng góp ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi vƣợt qua
những khó khăn trong quá trình nghiên cứu để hoàn chỉnh bản luận văn này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
- Ban giám hiệu Trƣờng đại học Lâm Nghiệp, Khoa đào tạo sau đại học, các
Thầy giáo, Cô giáo trong Bộ môn Kinh tế Phân hiệu Trƣờng đại học Lâm Nghiệp,
cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo đã tận tình giảng dạy, hƣớng dẫn, truyền đạt
những kinh nghiệm, đóng góp cho tôi nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thành bản
luận văn này.
- Lãnh đạo, cùng toàn thể cán bộ công chức, viên chức UBND quận, UBND
các phƣờng của quận Ô Môn đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học
tập và nghiên cứu.
Tôi xin trân trọng cảm ơn phòng Tài nguyên và Môi trƣờng, Chi nhánh
Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Ô Môn đã cộng tác và tạo mọi điều kiện thuận
lợi cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu tại địa phƣơng.
Tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những ngƣời thân trong gia
đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên và tạo điều kiện để tôi an tâm học
tập và nghiên cứu./.
Ô Môn, ngày 05 tháng 6 năm 2017
Tác giả luận văn

Trần Minh Đức


iii

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM


TS. Lê Đình Hải


iv

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
NHẬN XÉT QUÁ TRÌNH LÀM LUẬN VĂN ........................................................ iii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iv
DANH MỤC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................... vii
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ................................................................................... viii
DANH MỤC HÌNH, ẢNH, BIỂU ĐỒ ..................................................................... ix
ĐẶT VẤN ĐỀ.............................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài. .........................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................3
2.1. Mục tiêu tổng quát ...............................................................................................3
2.2. Mục tiêu cụ thể .....................................................................................................3
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................3
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu...........................................................................................3
3.2. Phạm vi nghiên cứu:.............................................................................................3
4. Nội dung nghiên cứu ...............................................................................................5
5. Kết cấu chi tiết các chƣơng của luận văn ................................................................5
Chƣơng 1 .....................................................................................................................6
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ......................6
1.1. Cơ sở lý luận về chính sách thu hồi đất, bồi thƣờng hỗ trợ và tái định cƣ của các
dự án trên địa bàn quận Ô Môn. ..................................................................................6
1.1.1. Thu hồi đất và ngƣời dân bị thu hồi đất ............................................................6
1.1.2. Chính sách thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ đối với ngƣời dân bị

3.2. Đánh giá của đối tƣợng đƣợc khảo sát đến công tác thu hồi đất để thực hiện các
dự án trên địa bàn quận Ô Môn. ................................................................................89
3.2.1. Ý kiến của các hộ điều tra về vấn đề thu hồi đất trên địa bàn quận Ô Môn. ..89
3.2.2. Nhận xét của cán bộ, lãnh đạo về công tác thu hồi đất. ..................................91
3.2.3. Các ảnh hƣởng của thu hồi đất. .......................................................................93
3.2.4. Đánh giá chung về quá trình thực thi chính sách thu hồi đất trên địa bàn quận
Ô Môn. ......................................................................................................................95
3.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quá trình thực thi chính sách thu hồi đất trên địa bàn


vi

quận Ô Môn...............................................................................................................97
3.3.1. Yếu tố về cơ chế chính sách: ...........................................................................97
3.3.2. Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác thu hồi đất và bồi
thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ. ....................................................................................98
3.3.3. Yếu tố từ phía nhà đầu tƣ. ...............................................................................99
3.3.4. Yếu tố từ phía ngƣời dân có đất bị thu hồi......................................................99
3.4. Một số giải pháp hoàn thiện công tác thu hồi đất, BTHT&TĐC trên địa bàn
quận Ô Môn...............................................................................................................99
3.4.1. Một số vấn đề cần sửa đổi bổ sung chính sách. ............................................101
3.4.2. Giải pháp đối với đơn vị thực hiện công tác BTHT&TĐC. .........................103
3.4.3. Giải pháp hoàn thiện chính sách pháp luật đất đai liên quan đến BTHT&TĐC
khi nhà nƣớc thu hồi đất. .........................................................................................104
3.4.4. Tổ chức thực hiện BTHT&TĐC khi thu hồi đất và tổ chức tái định cƣ cho
ngƣời dân trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. .........................................104
3.4.5. Giải pháp chính sách tài chính về đất đai......................................................105
3.4.6. Giải pháp tăng cƣờng đào tạo, bồi dƣỡng cho đội ngũ cán bộ làm công tác
BTHT&TĐC. ..........................................................................................................105
3.4.7. Hoàn thiện công tác quy hoạch, kế hoạch thu hồi đất. .................................106

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

GPMB

Giải phóng mặt bằng

KCN

Khu công nghiệp

KCX

Khu chế xuất

THĐ

Thu hồi đất

UBND

Ủy ban nhân dân


viii

DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Bảng 3.1 Tình hình thu hồi đất của quận Ô Môn qua các năm 2014-2016. .............53
Bảng 3.2 Giao đất tái định cƣ....................................................................................63
Bảng 3.2 Ý kiến của cán bộ, lãnh đạo về số lƣợng dự án, dự án treo .......................66
Bảng 3.3 Ý kiến của ngƣời dân về số lƣợng dự án, dự án treo .................................67


Hình 2.1. Bản đồ hành chính quận Ô Môn ..................................................... 44
Biểu đồ 3.1: Tình hình thu hồi đất quận Ô Môn qua 03 năm 2014-2016 .................53


1

ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con
ngƣời. Đất đai là tƣ liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không gì thay thế đƣợc, là
thành phần quan trọng hàng đầu để phát triển kinh tế nông nghiệp, là môi trƣờng
sống, là địa bàn phân bố khu dân cƣ, xây dựng các cơ sở văn hóa, kinh tế, xã hội, an
ninh quốc phòng...
Nƣớc ta là một nƣớc nông nghiệp với khoảng 70% dân số sống ở nông thôn và
gần 70% lao động hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Khu vực nông thôn có 23
triệu hộ trong đó có khoảng 20,5 triệu hộ chuyên sản xuất nông nghiệp. Vì thế đảm
bảo sinh kế bền vững cho hộ nông dân là vấn đề đƣợc quan tâm nhiều trong nông
thôn khi mà hiện nay quá trình thu hồi đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, ngày
càng diễn ra với tốc độ nhanh chóng.
Quá trình phát triển kinh tế, xã hội, đô thị hóa, xây dựng các công trình, dự
án đã mang lại nhiều kết quả tốt, giúp nhiều địa phƣơng có điều kiện phát triển công
nghiệp, nông nghiệp, thƣơng mại dịch vụ. Tuy nhiên cùng với đó chính sách thu hồi
đất sản xuất đã có tác động đến đời sống của hàng ngàn hộ gia đình. Các hộ bị thu
hồi đất phần lớn là những hộ sản xuất nông nghiệp. Sau khi bị thu hồi đất, chuyển
đổi mục đích sử dụng đất có nhiều hộ đã đƣợc tạo điều kiện chuyển đổi sang các
ngành nghề khác, nhƣng cũng có rất nhiều hộ phải đối mặt với mất việc làm. Hàng
năm có hơn 10 dự án lớn, nhỏ cần hơn 50ha đất phải thu hồi và chuyển mục đích
khác. Việc thu hồi đất không chỉ làm các ngƣời dân mất đi tài sản, thu nhập đặc biệt
quan trọng là đất đai mà còn làm mất đi địa vị, các cơ hội, nguồn thực phẩm, thu