ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN VĂN LINH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

http://www.lrc-tnu.edu.vn/


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGUYỄN VĂN LINH

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TỈNH BẮC NINH
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. ĐÀO HẢI

6. Giả thuyết khoa học ..................................................................................... 4
7. Phƣơng pháp nghiên cứu .............................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ......................................................................................... 4
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ........................................ 5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ................................................................... 5
1.1.1. Trên thế giới........................................................................................ 5
1.1.2. Ở Việt Nam ......................................................................................... 6
1.2. Một số khái niệm cơ bản ........................................................................... 8
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trƣờng............................... 8
1.2.2. Môi trƣờng và ô nhiễm môi trƣờng .................................................. 13
1.2.3. Giáo dục môi trƣờng và GDBVMT ở trƣờng THPT........................ 14
1.3. Lý luận về tổ chức hoạt động GDBVMT ở trƣờng THPT ..................... 15
1.3.1. Quan điểm của Đảng, Nhà nƣớc và ngành giáo dục - đào tạo về
GDBVMT trong giai đoạn hiện nay ........................................................... 15
1.3.2. Tổ chức hoạt động GDBVMT ở trƣờng THPT ................................ 20
1.4. Những yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động GDBVMT tại các trƣờng THPT ...... 27
Tiểu kết chƣơng 1 .............................................................................................. 28
iii


Chƣơng 2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG TẠI CÁC TRƢỜNG THPT
TỈNH BẮC NINH ............................................................................................ 29
2.1. Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh ........... 29
2.1.1. Điều kiện địa lý tự nhiên .................................................................. 29
2.1.2. Tình hình kinh tế, văn hoá - xã hội ................................................... 31
2.2. Tình hình giáo dục THPT tỉnh Bắc Ninh ................................................ 32
2.2.1. Đôi nét về tình hình giáo dục tỉnh Bắc Ninh .................................... 32
2.2.2. Giáo dục THPT ở tỉnh Bắc Ninh ...................................................... 33

trƣờng và BVMT cho CBQL, GV và học sinh các trƣờng THPT (BP1) ...... 64
3.2.2. Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động GDBVMT (BP2) ..... 67
3.2.3. Tăng cƣờng và sử dụng hợp lý, hiệu quả cơ sở vật chất phục vụ
công tác tổ chức hoạt động GDBVMT (BP3) ............................................ 70
3.2.4. Huy động và phối hợp các lực lƣợng trong công tác tổ chức
hoạt động GDBVMT (BP4)........................................................................ 72
3.2.5. Thƣờng xuyên kiểm tra, đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm
công tác tổ chức hoạt động GDBVMT (BP5) ............................................ 75
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................. 77
3.4. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ..... 79
3.4.1. Kết quả thăm dò ý kiến ..................................................................... 79
3.4.2. Nhận xét kết quả khảo nghiệm ......................................................... 80
Tiểu kết chƣơng 3 .............................................................................................. 81
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.................................................................... 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 85
PHỤ LỤC ......................................................................................................... 88

v


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BĐKH

:

Biến đổi khí hậu

BP


:

Giáo dục môi trƣờng

GD - ĐT

:

Giáo dục - Đào tạo

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

ÔNMT

:

Ô nhiễm môi trƣờng

QLGD


trong thời gian qua (ý kiến của GV) .............................................. 45
Bảng 2.4a: Ý kiến đánh giá về công tác quản lý hoạt động GDBVMT
trong nhà trƣờng thời gian qua: (Ý kiến CBQL)............................ 46
Bảng 2.4b: Ý kiến đánh giá về công tác quản lý hoạt động GDBVMT
trong nhà trƣờng thời gian qua: (Ý kiến GV) ................................. 48
Bảng 2.5a: Các hình thức tổ chức GDBVMT ở cảc trƣờng THPT (Ý kiến
của CBQL)..................................................................................... 50
Bảng 2.5b: Các hình thức GDMT trong cảc trƣờng THPT (ý kiến của GV) ....... 52
Bảng 2.6a: Đánh giá của CBQL, GV, và HS về các yếu tố ảnh hƣởng
đến công tác GDBVMT (Ý kiến của cán bộ quản lý) ................... 55
Bảng 2.6b: Đánh giá của CBQL,GV, và HS về các yếu tố ảnh hƣởng đến
công tác GDBVMT (Ý kiến của giáo viên) .................................. 56
Bảng 2.6c: Đánh giá của CBQL,GV, và HS về các yếu tố ảnh hƣởng đến
công tác GDBVMT (Ý kiến của học sinh) ................................... 58
Bảng 3.1a: Ý kiến đánh giá của CBQL, GV và HS về tính cấp thiết của
các biện pháp đề xuất .................................................................... 79
Bảng 3.1b: Ý kiến đánh giá của CBQL, GV và HS về tính khả thi của các
biện pháp đề xuất........................................................................... 80
v


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất .......................................... 78

vi


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Môi trƣờng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống con ngƣời và

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng nhóm phương pháp này để thu thập và tập hợp các thông
tin lý luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, như:
- Phân tích và tổng hợp lý thuyết;
- Phân loại hệ thống lý thuyết;
- Xây dựng các giả thuyết...
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra bằng phiếu hỏi (Anket);
- Tổng kết kinh nghiệm;
- Lấy ý kiến chuyên gia (các nhà khoa học, các nhà QLGD và GV)
- Khảo nghiệm sƣ phạm các biện pháp đã đề xuất...
7.3. Phương pháp thống kê và sử dụng toán học
Chủ yếu dùng để thống kê, phân tích, tổng hợp và xử lý các số liệu thu
thập đƣợc.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục kết quả nghiên cứu của đề tài đƣợc cấu trúc thành 3 chƣơng:
Chương 1: Cơ sở lý luận về GDBVMT trong trƣờng THPT.
Chương 2: Thực trạng công tác tổ chức hoạt động GDBVMT tại các
trƣờng THPT tỉnh Bắc Ninh.
Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động GDBVMT tại các trƣờng THPT
tỉnh Bắc Ninh.
4


Chƣơng 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG
TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

dạy và học các vấn đề môi trƣờng địa phƣơng; nội dung giáo dục chỉ tập trung
vào những mặt sinh học và địa lý khi nghiên cứu môi trƣờng. Hội nghị liên
Chính phủ lần thứ nhất về GDMT tại Tbilisi (Liênxô cũ) năm 1977 đã kêu gọi
các đại biểu đƣa ra một cách tiếp cận mới mang tính toàn diện và liên ngành hơn.
Đến năm 1993, Hiệp hội GDMT Bắc Mỹ đƣa ra một khái niệm mới về GDMT là
"quá trình giúp ngƣời học tiếp thu kiến thức, kỹ năng và những kinh nghiệm môi
trƣờng tích cực để có thể phân tích vấn đề, đánh giá lợi ích và rủi ro, đƣa ra
những quyết định đƣợc thông tin đầy đủ và thực hiện những hành động có trách
nhiệm nhằm đạt đƣợc và duy trì chất lƣợng môi trƣờng”. Trong đó, nêu rõ mục
tiêu GDMT là nhằm nâng cao nhân thức về vai trò của môi trƣờng và hiểu biết
về môi trƣờng; giúp cho mỗi ngƣời xác định thái độ và lối sống cá nhân tích cực
đối với môi trƣờng; có những hành động cho môi trƣờng tốt đẹp.
1.1.2. Ở Việt Nam
Năm 1962, Bác Hồ đã khai sinh ra “Tết trồng cây”. Cho đến nay phong
trào trồng cây ngày càng phát triển mạnh mẽ góp phần làm cho môi trƣờng
trong sạch hơn. Năm 1991, Bộ Giáo dục - Đào tạo có chƣơng trình trồng cây hỗ
trợ phát triển giáo dục và BVMT (1991-1995).
Thông qua việc thay sách giáo khoa (Cải cách giáo dục năm 1986-1992),
các tác giả đã chú trọng đến việc đƣa nội dung GDMT vào nội dung giảng dạy,
trƣớc hết tập trung ở các môn sinh, địa, hóa, kỹ thuật nông nghiệp. Sau này,
những chủ đề về GDBVMT còn đƣợc lồng ghép vào các môn học khác có liên
quan đến môi trƣờng nhƣ: Giáo dục công dân, đạo đức, văn học… Bên cạnh đó
các nhà trƣờng còn tổ chức các hoạt động ngoại khóa theo chủ đề năm học hoặc
có liên quan đến tình hình địa phƣơng nhƣ: nƣớc với cuộc sống, rác thải sinh
hoạt, rác thải công nghiệp, sử dụng năng lƣợng tiết kiệm trong gia đình, Bioga,
rừng nhiệt đới, môi trƣờng sinh thái, BĐKH….
6


Luận án đầy đủ ở file: Luận án Full