SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT
ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở
TRƯỜNG MẦM NON HƯNG LỘC
Họ và Tên: Nguyễn Thị Hương
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hưng lộc
SKKN thuộc môn: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2018
MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU.
1.1 Lý do chọn đề tài ............................................................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu......................................................................................2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................2
1.4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................2
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lý
luận............................ ......................................................................3
2.2.Thực trạng.......................................................................................................3
2.3. Các biện pháp thực hiện ..............……..…………….……...........................5
2.4. Hiệu quả …………………………………………..………………….........18
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận…………………………………………..………………………..19
tạo, giàu tính nhân văn nhưng cũng giàu cảm xúc thẩm mỹ”. Vì thế trong
chương trình Giáo dục mầm non, hoạt động Khám phá khoa học là một hoạt
động hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích. Nếu như văn học,
âm nhạc, tạo hình… Là những hoạt động gắn liền với nghệ thuật, có thể ví như
dòng sữa nuôi dưỡng tinh thần trẻ thơ, lay động tâm hồn trẻ qua những câu hát,
lời ru ngọt ngào, những câu chuyện kể đầy tính nhân văn thì Khám phá khoa học
lại là hoạt động gợi mở cho trẻ một cái nhìn, nhận thức hoàn toàn mới về con
người và cuộc sống xung quanh. Thông qua đó, chúng ta đã và đang dẫn trẻ
bước những bước đầu tiên của hành trình khám phá khoa học sau này.
Trong những năm gần đây Bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới
chương trình Giáo dục. Thực hiện theo thông tư 28/2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình Giáo dục
mầm non. Đặc biệt trong năm học 2017-2018. Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục đã
tổ chức hội thi xây dựng “Môi trường Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” trong đó
đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp đối với sự phát triển của
từng cá nhân trẻ với phương châm “Học bằng chơi - Chơi mà học” nhằm đáp
ứng mục tiêu phát triển của trẻ một cách toàn diện về mọi mặt “Đức - Trí - Thể
- Mỹ”.
Chính vì thế, đổi mới phương pháp Giáo dục mầm non là vấn đề cấp bách
cần đi theo hướng đổi mới, căn cứ vào nhu cầu, khả năng phát triển của trẻ. Trẻ
mầm non là một chủ thể tích cực và giáo viên là người tạo cơ hội hướng dẫn gợi
mở các hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ, trẻ chủ động tham gia những hoạt
động để phát triển khả năng, năng lực của cá nhân. Đổi mới hình thức Giáo dục
1
nhằm hình thành ở, những cơ sở ban đầu của nhân cách là tiền đề để chuẩn bị
cho trẻ bước vào bậc học tiểu học. Và hoạt động Khám phá khoa học là một
trong những hoạt động đóng vai trò quan trọng với trẻ mầm non.
Khám phá khoa học luôn là hoạt động vô cùng bổ ích và lý thú. Thế giới
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa cho trẻ 5-6
tuổi ở trường mầm non Hưng Lộc”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động Khám phá khoa
học cho trẻ mẫu giáo trường mầm non Hưng Lộc.
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non Hưng lộc.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí luận: Đọc, phân tích, tổng hợp
các tài liệu có liên quan nhằm xây dựng cơ sở lí luận cho việc nghiên cứu đề tài
sáng kiến kinh nhiệm.
2
Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Tác động trực tiếp vào
đối tượng để thấy được khả năng của đối tượng, từ đó giúp người nghiên cứu có
những ý tưởng sáng tạo.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu, tham khảo các tài liệu hướng dẫn
chăm sóc, giáo dục, nội dung phương pháp cho trẻ khám phá khoa học.
Phương pháp đàm thoại: Thông qua đối thoại, dùng lời nói và sử dụng hệ
thống câu hỏi để trao đổi với đối tượng được truyền đạt về nội dung trẻ được tìm
hiểu từ đó giúp trẻ ghi nhớ sâu hơn nội dung bài mình đã học
Phương pháp tích hợp: Tiến hành lồng ghép vào các hoạt động học khác
nhằm giúp trẻ khắc sâu nội dung được cung cấp.
Phương pháp thống kê xử lý số liệu: Thu thập, mô tả, phân tích, so sánh,
phân loại, tổng hợp dữ liệu ở dạng số từ đó rút ra những quy luật chi phối, hình
thành và phát triển của vấn đề nghiên cứu.
2. NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận
Xuất phát từ những vai trò cụ thể đó việc nâng cao chất lượng phát triển
- Lớp học được phân chia theo đúng độ tuổi nên thuận lợi cho việc rèn
luyện và chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.
- Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, với sĩ số 35 trẻ, nhìn chung các cháu đều
khỏe mạnh, nhanh nhẹn, thích khám phá cái mới lạ, tôi nắm vững đặc điểm tâm
sinh lí của trẻ nên rất thuận lợi cho việc tổ chức hoạt động Khám phá khoa học
cho trẻ ở lớp tôi.
- 100% Cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường có trình độ đạt chuẩn và
trên chuẩn. Đội ngũ cán bộ giáo viên đoàn kết, yêu nghề mến trẻ, là người mẹ
hiền thứ hai, luôn coi trẻ như con đẻ của mình, nhiệt tình với công việc.
- Nhà trường xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết luôn quan tâm giúp đỡ
lẫn nhau, đồng nghiệp chia sẻ truyền đạt kinh nghiệm cho nhau nên tôi được học
tập thêm rất nhiều về chuyên môn nghiệp vụ.
- Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quản lý và điều hành trong mọi
công việc trong trường, thường xuyên tạo điều kiện xây dựng các tiết mẫu, tổ
chức dự giờ thao giảng, sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề, để giáo viên được dự
giờ, trao đổi kinh nghiệm với các đồng chí, đồng nghiệp.
- Được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND xã và các bậc phụ huynh đã xây
dựng ngôi trường hai tầng với khuôn viên sạch đẹp, có sân vận động khang
trang rộng rãi, tạo cảnh quan môi trường sư phạm đẹp, góp phần rất lớn cho trẻ
được quan sát. Từ đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết
của mình về thế giới xung quanh, lớp học có tương đối đầy đủ trang thiết bị
phục vụ cho các hoạt động của trẻ.
- Được sự tin cậy của các bậc phụ huynh đã gửi gắm con em mình cho cô
giáo, trong công tác phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và toàn xã hội để
chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ.
* Khó khăn:
- Hưng Lộc là một xã đông dân, kinh tế nhiều thành phần, đa dạng ngành
nghề, đời sống nhân dân chưa ổn định. Mặt bằng dân trí thấp. Là một xã ven
biển luôn hứng chịu những hậu quả do thiên tai, nên ảnh hưởng rất lớn đến việc
đánh giá
số
Kết quả
Trẻ đạt yêu cầu
Trẻ chưa đạt yêu cầu
SL
%
SL
%
35
27
77.1
8
22.8
35
26
Trẻ
biết
nghiệm.
35
29
82.8
6
17.1
Trẻ chú ý quan
sát, lắng nghe
Trẻ hứng thú
tham gia hoạt
động.
Trẻ biết so sánh,
phân loại.
trải
Từ bảng khảo sát thực trạng tôi thấy kết quả trên trẻ còn hạn chế. Các tiêu
chí đánh giá chung của hoạt động “Khám phá khoa học” chưa cao. Vì vậy tôi đã
đi sâu và nghiên cứu rút ra các điểm sau.
* Nguyên nhân
+ Đối với giáo viên: Môi trường cho trẻ hoạt động còn nhiều hạn chế, đồ
dùng dạy học cho trẻ còn ít, chưa đầy đủ, sinh động, hình thức tổ chức chưa gây
riêng trong giờ học, tôi xếp những trẻ nghịch ngồi cạnh những trẻ ngoan. Luyện
cho trẻ những thói quen ngồi ngoan, chú ý, hứng thú trong giờ học, tạo cho trẻ
cảm giác tự tin, vui vẻ, mạnh dạn khi phát biểu ý kiến.
Trong giờ hoạt động tôi nhắc nhở trẻ luôn chú ý đến tư thế ngồi phải ngồi
thẳng lưng biết nghe lời cô giáo từ đó trẻ mới tập trung vào hoạt động và đạt
được kết quả cao. Việc đưa trẻ vào các hoạt động và thông qua hoạt động để
giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi là một biện pháp tốt. Các hoạt động đón, trả trẻ
hàng ngày hoạt động chơi tập, lao động vệ sinh… Đều là những dịp để trẻ bộc lộ
cá tính cách ứng xử lời ăn tiếng nói của mình. Yêu cầu giáo viên phải gần gũi để
kịp thời phát hiện và uốn nắn những sai sót của trẻ trong hành vi lời nói theo
những tiêu chí của chuyên đề lễ giáo quy định.
Giáo dục lễ giáo cho trẻ thường xuyên mọi lúc mọi nơi là một trong
những biện pháp chủ yếu đem lại những kết quả cao trong khả năng giao tiếp
của trẻ. Chính vì thế tôi rất coi trọng đến việc tạo nề nếp thói quen cho trẻ và tôi
đã thực sự thành công khi tổ chức hoạt động cho trẻ.
Ví dụ: Trong lớp mỗi khi thực hiện các hoạt động. Nếu trẻ chưa tập trung
chú ý, một số trẻ còn hiếu động nghịch thì tôi sẽ sắp xếp các bạn đó ngồi bên
cạnh những bạn ngoan và bằng các thủ thuật nghề nghiệp tôi có thể đưa ra
những câu đố hay những bài hát có nội dung nói về chủ đề trẻ đang được học để
gây sự chú ý của trẻ. Đồng thời tôi động viên, khuyến khích, khen ngợi trẻ sau
mỗi hoạt động và ở giờ đón, trả trẻ…
Qua việc xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ, trẻ ngoan hơn và có thói quen
nề nếp tốt trong các giờ đón trả trẻ cũng như tất cả các hoạt động trong ngày.
* Biện pháp 2: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
Việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất quan trọng trong quá trình tổ
chức chăm sóc giáo dục trẻ. Đồng thời là hình thức tổ chức giáo dục tích hợp
với đặc điểm tâm sinh lý trẻ nhỏ. Trẻ được hoạt động học tập, vui chơi, tìm tòi
khám phá và phát hiện những điều mới lạ, hấp dẫn nhằm củng cố, bổ sung kiến
6
quả xếp vào một ô, đối với những tranh có từ tương ứng ở dưới cũng được phân
loại, xếp gọn gàng, để trẻ dễ lấy.
Góc thiên nhiên là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây. Nhặt cỏ, bắt
sâu, tưới nước, ngoài ra còn là nơi xem tranh, các loại sách về thiên nhiên, các
tranh ảnh về thế giới tự nhiên như: Xây dựng góc thiên nhiên có các cây xanh
như cây vạn niên thanh, cây hoa bỏng, cây sống đời, cây hoa đồng tiền, cây lan
ý, dàn giây leo…
Bố trí giá sách chủ yếu là vẽ con vật, cây cối, hoa lá, quả hạt... Tranh ảnh
vừa tầm với trẻ để trẻ có thể xem (Có que chỉ cho trẻ xem tranh) tôi sắp xếp các
hộp đựng vỏ cây khô, hoa lá ép khô, các loại hạt… Có gắn nhãn mác và hình
ảnh rõ ràng để trẻ dễ nhận thấy, trẻ được chơi và làm được những sản phẩm từ
những đồ chơi ấy. Ngoài ra tôi còn tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa
phương vừa rẻ tiền, dễ kiếm như: Vỏ hến, ốc, trai, sò, vỏ trứng... Vệ sinh sạch sẽ
để làm đồ dùng, đồ chơi phong phú các tranh lô tô đều được phân loại để ở giá
vừa dễ lấy, dễ tìm cho trẻ.
7
Khi tạo môi trường cho trẻ hoạt động phải chú ý đảm bảo sức khỏe và an
toàn cho trẻ. Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian và phương
tiện để trẻ hoạt động thực sự.
Với biện pháp tạo môi trường học tập cho trẻ tôi đã thu được kết quả lớp
học khang trang xắp xếp bố cục ở các góc gọn gàng, trẻ hứng thú tham gia vào
hoạt động Khám phá khoa học, ngôn ngữ phát trển tốt, tư duy của trẻ nhanh
nhạy và chính xác hơn.
* Biện pháp 3: Nguyên vật liệu, làm và sử dụng đồ dùng trực quan trong
hoạt động khám phá khoa học
Trẻ ở độ tuổi mầm non đặc điểm và nhận thức từ trực quan đến trìu tượng
nếu không có trực quan thì trẻ khó tưởng tượng. Mặt khác, sự chú ý của trẻ còn
phân tán chưa bền vững, đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn sẽ thu hút sự tập trung
Từ các nguyên liệu trên cô cùng trẻ làm các cây cam, cây bắp cải, hoa
hồng, cây bàng, cây xà cừ... Để trẻ cảm nhận được các màu sắc của từng loại
hoa, cây từ đó phát triển ngôn ngữ và từ mới cho trẻ.
8
Ảnh 2: Hình ảnh cô làm đồ dùng, đồ chơi, phục vụ hoạt động khám phá
khoa học (Phụ lục)
Ví dụ: Chủ đề “Phương tiện giao thông” đề tài “Phương tiện giao thông”
từ những nguyên vật liệu sẵn có như thùng sữa, hộp bánh tôi dùng kéo cắt thành
những mảnh nhỏ dùng keo dán ghép, với nhau thành những chiếc xe khách, xe
tải, xe tắc xi, máy bay, tầu hỏa...
Để làm những chi tiết phụ tôi sử dụng giấy xốp các mầu, giấy nhăn các phế
liệu cũ vẽ các chi tiết và cắt thành hình các họa tiết, để giới thiệu dẫn dắt trẻ vào
bài gây sự hứng thú cho trẻ trong khi học.
Những hoạt động khác tôi sử dụng bằng mô hình bằng các lọ phế thải hay
bằng bìa cứng tôi đã hướng dẫn cho trẻ để trẻ cùng cô sáng tạo làm ra được
những mô hình đẹp, sinh động, gây được sự chú ý của trẻ vào giờ học, nên hoạt
động mang lại kết quả cao hơn.
- Đối với trẻ mầm non thì đồ dùng trực quan, đồ chơi phục vụ cho hoạt
động, bàn, ghế, bảng, tranh, mô hình, các từ gắn với mỗi hình ảnh, vật mẫu…
Cần phải đầy đủ cho cô và trẻ cùng hoạt động.
- Đồ dùng của trẻ phải đẹp, hấp dẫn, phong phú sinh động nhằm kích
thích hứng thú, tò mò lòng ham hiểu biết của trẻ, tôi thường sử dụng đồ thật, vật
thật hoặc hình ảnh động cho tiết học thêm sinh động.
- Dựa vào yêu cầu thực tế dạy trẻ, tôi đề nghị với ban giám hiệu nhà
trường trang bị thêm thiết bị dạy học như tranh lô tô, tranh ảnh, máy chiếu, mỗi
hoạt động cần có đồ dùng đầy đủ.
- Đối với các bậc phụ huynh làm công tác tuyên truyền tốt để phụ huynh
đóng góp thêm đồ dùng, tranh truyện, đặc biệt là tranh và sách, ảnh về các con
Ảnh 4: Cô sử dụng đồ dùng trực quan trong hoạt động khám phá khoa
học (Phụ lục)
Ví dụ: Chủ đề “Phương tiện giao thông” khi dạy trẻ “Tìm hiểu phương tiện
giao thông” tôi sử dụng máy chiếu mô hình ngã tư đường phố để dẫn dắc vào
bài sau đó tôi sử dụng sa bàn. Với hình thức tổ chức hiện nay, thời đại công nghệ
tiên tiến. Việc sử dụng màn hình máy chiếu, ứng dụng công nghệ thông tin vào
trong hoạt động, thông qua cảnh quay, những thước phim hoạt hình đưa lên màn
hình tạo sự thay đổi, mới lạ, hấp dẫn cho trẻ, những cảnh vật xung quanh rất
sống động hình ảnh lôi cuốn, màu sắc đẹp, giúp trẻ hứng thú tích cực tham gia
vào hoạt động một cách tích cực hơn.
Khi giới thiệu đến xe đạp tôi đưa hình ảnh xe chạy ra để giới thiệu dẫn dắt trẻ
chú ý và lôi cuốn trẻ theo trình tự nội dung hoạt động, ta có thể đưa hình ảnh
quay sẵn phù hợp nội dung của hoạt động từ đó gây sự hứng thú cho trẻ.
Ảnh 5: Cô sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động khám phá khoa
học (Phụ lục)
Đối với đồ dùng, đồ chơi được phát và tự làm khi đưa vào sử dụng trong
hoạt động khám phá khoa học, tôi thấy trẻ hào hứng, hứng thú vào hoạt động
hơn, trẻ hiểu biết nhiều, quan sát rất tốt, tìm rất nhanh các vật mẫu cô đã đưa ra,
so sánh và phân tích một cách rõ ràng, rành mạch, ngôn ngữ, đặc biệt là các câu
đố về các con vật, các cây hoa, các loại quả. Tư duy của trẻ cũng nhanh và chính
xác hơn.
Với hoạt động làm và sử dụng đồ dùng trực quan tôi đã làm được rất
nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ hoạt động, sử dụng đồ dùng trực quan trong
hoạt động khám phá khoa học tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia hoạt
động và ghi nhớ sâu sắc hơn nội dung, kiến thức mà cô truyền tải.
* Biện pháp 4: Áp dụng theo quan điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm
Hiện nay trên thực tế quan điểm“Giáo viên làm trung tâm cho mọi hoạt
động giáo dục” đã chuyển sang quan điểm “Xây dựng môi trường Giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm” trẻ phải được coi là trung tâm của mọi hoạt động Giáo dục.
Các đội tự giới thiệu về mình, đến với buổi giao lưu giữa các nghề gồm có
3 phần chơi như sau:
Phần 1: Bé cùng hiểu biết
Phần 2: Bé cùng khám phá
Phần 3: Bé trổ tài
Tôi hướng dẫn từng phần của buổi giao lưu, cho trẻ quan sát hình ảnh các
đội hội ý đưa ra câu trả lời, đội nào có tín hiệu trả lời trước thì đội đó được dành
quyền trả lời, trẻ trả lời đúng câu hỏi của người dẫn chương trình thì đội đó sẽ
được tặng một hoa.
Ví dụ: Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên” đề tài “Sự kì diệu của nước” tôi tổ
chức hội thi “Tuổi thơ khám phá” Cô hướng trẻ vào hội thi, cô là người dẫn
chương trình: “Đến với hội thi hôm nay, cô xin giới thiệu gồm có 3 đội chơi đến
từ lớp mẫu giáo 5 tuổi A7:
Đội chơi thứ 1: Đội “Mây trắng”
Đội chơi thứ 2: Đội “Biển xanh”
Đội chơi thứ 3: Đội “Mặt trời tí hon”
Và không thể thiếu được trong hội thi đó là thành phần ban giám khảo.
Đến với hội thi, các đội thi sẽ trải qua hai phần thi
Phần 1: Thử tài các bé
Phần 2: Cùng nhau chung sức
Tôi hướng dẫn trẻ vào từng phần thi, cho trẻ tạo nhóm, quan sát vật thật:
- Đội 1: Một cốc nước.
- Đội 2: Hai cốc nước một bát bột, một bát đường.
- Đội 3: Một cốc nước một bát bột.
Cho các đội làm thí nghiệm hội ý để trả lời các câu hỏi của người dẫn
chương trình đưa ra, các đội làm thí nghiệm. Cô hướng dẫn trẻ qua từng phần
11
thi. Hai phút cho các tổ thảo luận với nhau để đưa ra câu trả lời. Đội nào trả lời
trường Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm’’ để phát huy trí tưởng tượng những cảm
xúc của trẻ tính liên hệ thực tiễn sáng tạo phù hợp với từng nội dung của hoạt động
mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó để gây hứng thú dẫn dắt trẻ vào bài.
Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp” đề tài “Trò truyện về một số nghề phổ biến
quen thuộc’’ giờ hoạt động hôm nay cô sẽ tặng cho các con một món quà, để
biết đó là món quà gì cô mời một bạn lên khám phá món quà: Cô có gì đây các
con? Các con có nhận xét gì về bức tranh của cô? Bác sĩ thì làm nhiệm vụ gì các
con? là nghề gì trong xã hội? Giờ hoạt động hôm nay cô sẽ cùng các trò truyện
về một số nghề phổ biến quen thuộc tnhé.
Hay: Chủ đề “Thế giới động vật” đề tài “Một số con vật nuôi trong gia
đình” cô cho trẻ quan sát hình ảnh về một số con vật nuôi trong gia đình (Con
chó, con mèo, con gà…) hình ảnh thật trên máy chiếu và đố trẻ đây là con gì?
Để dẫn dắt trẻ vào nội dung mà trẻ chuấn bị hoạt động.
12
Ví dụ: Chủ đề:“Thực vật- Tết&Mùa xuân ” đề tài:“Tìm hiểu một số loại
rau, củ” để gây hứng thú hướng trẻ vào hoạt động, tôi sử dụng thủ thuật cho trẻ
chơi trò chơi “Nhổ củ cải” và cho trẻ quan sát mô hình vườn rau cải, đố trẻ đây
là vườn rau gì? sau đó giới thiệu, dẫn dắt hướng trẻ vào nội dung mà trẻ sắp
được hoạt động.
Ảnh 7: Gây hứng thú dẫn dắt trẻ vào bài (Phụ lục)
Hay: Chủ đề: “Phương tiện giao thông” đề tài “Tìm hiểu một số phương
tiện giao thông đường bộ” tôi cho trẻ hát bài hát“Em tập lái ô tô” và làm động
tác mô phỏng về tiếng kêu của một số phương tiện giao thông. Sau đó trò
chuyện dẫn dắt trẻ vào nội dung của hoạt động khám phá khoa học.
Với cách gây hứng thú, dẫn dắt trẻ vào bài như thế tôi thấy trẻ rất hứng thú
vào giờ học
* Hướng dẫn trẻ hoạt động Khám phá khoa học
Để trẻ hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động Khám phá khoa học, trẻ
(Cô khái quát lại nội dung bức tranh)
13
+ Mở rộng, so sánh :
+ Củng cố, giáo dục:
* Kết thúc: Cho trẻ chơi trò chơi theo nội dung và theo chủ đề.
Với việc linh hoạt lồng ghép các hoạt động và sử dụng đồ dùng trực quan
đã tạo cho trẻ sự hấp dẫn mới lạ, giúp cho trẻ dễ tiếp thu hoạt động học và có thể
tham gia thể hiện ý tưởng của mình.
Một phần không thể thiếu được là hệ thống câu hỏi của cô. Câu hỏi trong
hoạt động Khám phá khoa học phải có hệ thống để từng bước dẫn dắt trẻ hiểu
được giá trị nội dung của hoạt động. Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu phù
hợp với độ tuổi với nhận thức của trẻ để phát huy trí tuệ cho trẻ. Đặt ra câu hỏi
nhằm cho trẻ hiểu nội dung hoạt động phát triển tư duy của trẻ, khuyến khích trẻ
mạnh dạn, tự tin hơn.
Ví dụ: Chủ đề “Động vật” đề tài “Tìm hiểu một số con vật sống trong
rừng”. Tôi đưa ra hệ thống câu hỏi:
- Con gì đây các con? Ai có nhận xét gì về voi?
- Con voi sống ở đâu? Voi thích ăn gì?
Ngoài phần thực hiện của cô thì một điều quan trọng nữa phụ thuộc vào
trẻ, trong hoạt động trẻ phải có tác phong mạnh dạn, tự tin thể hiện cảm xúc của
mình với hoạt động khám phá khoa học. Để từ đó cô phát hiện ra làm thế nào để
phát triển năng khiếu của trẻ.
Với các bước chuẩn bị và tiến hành cho một hoạt động Khám phá khoa
học như vậy tôi thấy trẻ rất hứng thú và tích cực tham gia hoạt động.
* Kết thúc hoạt động:
Để củng cố cho trẻ nhớ lâu đề tài, các đối tượng mà trẻ được khám phá ,
Tôi thường sử dung thủ thuật để kết thúc hoạt động như:
Ví dụ: Chủ đề:“Thế giới thực vật” đề tài “Cây xanh và môi trường sống’
Đối với giáo dục thể chất: Đặc điểm của trẻ là rất mau chán và không thể
đứng lâu trong tiết học vì vậy để tạo tâm lý thoải mái cho trẻ trước khi vào học hay
khi chuyển tiếp cô thường tổ chức cho trẻ vận động dưới nhiều hình thức, trò chơi.
Ví dụ: Chủ đề “Thực vật- tết và mùa xuân” đề tài “Tìm hiểu một số loại
rau, củ’’ tôi cho trẻ quan sát mô hình vườn rau kết hợp cho trẻ làm quen với toán
qua đó tích hợp chuyên đề giáo dục dinh dưỡng cho trẻ cần phải ăn đầy đủ cân
đối các nhóm thực phẩm.
Lồng ghép chuyên đề giáo dục kỹ năng sống: Đối với trẻ nhỏ kỹ năng giao
tiếp trong cuộc sống hàng ngày vô cùng quan trọng làm như thế nào để trẻ lĩnh
hội các kỹ năng ấy. Đây chính là nghệ thuật của cô qua đó cô lấy tấm gương của
các bạn tốt để làm gương sáng cho trẻ noi theo.
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” đề tài “Trò chuyện những người thân trong gia
đình ” tôi lồng ghép chuyên đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như: Trước khi
vào bài tôi cho trẻ hát bài hát có nội dung liên quan đến hoạt động như tôi cho
trẻ hát bài hát “Cháu yêu bà” dẫn dắc trẻ vào nội dung hoạt động.
Để Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ khi đàm thoại cùng trẻ tôi thường đưa
ra các câu hỏi nhằm nhấn mạnh để giúp trẻ hiểu rõ hơn về tình cảm của bạn nhỏ
đối với bà của mình sau đó Giáo dục trẻ phải ngoan ngoãn, biết nghe lời người
lớn và biết yêu thương, quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh.
* Biện pháp 7: Nâng cao chất lượng khám phá khoa học mọi lúc mọi nơi
+ Qua hoạt động đón, trả trẻ:
Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi mầm non trẻ chóng nhớ, nhanh
quên cô giáo cho trẻ xem tranh ảnh, đĩa hình về những hoạt động mà trẻ sắp
được khám phá (Có lời). Từ đó gợi cho trẻ những hiểu biết về sự vật, hiện tượng
mà trẻ sắp được khám phá.
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”
Tôi mở băng hình nhóm bạn nhỏ đang bưng cốc nước cho ông bà cho trẻ
xem và trò chuyện cùng trẻ:
- Các con đang xem bạn nhỏ đang làm gì?
- Trong gia đình có những ai…
quanh ta muôn mầu sắc... Khi hướng dẫn trẻ dạo chơi thăm quan, cô giáo cần
định hướng rõ mục đích, nội dung cho trẻ làm quen, quần áo gọn gàng, địa điểm
thăm quan thuận lợi cho việc đi lại, tiếp xúc hoạt động của trẻ.
Thông qua hoạt động dạo chơi thăm quan sẽ mở rộng hơn hiểu biết của trẻ
về thế giới xung quanh, cô giáo cần tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc, tiếp cận với
môi trường sống, các mối quan hệ giữa con người với con người, con người với
thiên nhiên, với cuộc sống xã hội... Nhằm rèn luyện kỹ năng thao tác hành động
với đối tượng, giáo dục những phẩm chất đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ, kỹ năng
hoạt động Khám phá khoa học cho trẻ.
+ Trò chơi vận động: Trò chơi vận động có tác dụng làm tái tạo lại những
hoạt động của con vật, lao động và sinh hoạt trong cuộc sống của con người. Trẻ
hiểu được truyền thống, tập quán của dân tộc, gây hứng thú, thúc đẩy trẻ tích
cực tham gia vào các hoạt động nhận thức.
Ví dụ: Trò chơi "Bắt chước tạo dáng".
Cô hỏi: Các con thấy con mèo ngồi rình chuột như thế nào? Còn con cò
đứng như thế nào? Người lái ô tô cầm lái như thế nào... Gợi cho trẻ nghĩ xem
mình đang tạo dáng ai, con gì, cái gì? Khi nào cô nói "Tạo dáng" thì tất cả sẽ tạo
dáng như hình ảnh mà trẻ đã chọn.
+ Hoạt động góc: Làm tái hiện lại những hình ảnh trong lao động hay
cuộc sống sinh hoạt của con người.
Ví dụ: Chủ đề “Trường tiểu học” xây dựng khu tập thể của các thầy cô
giáo trường tiểu học trẻ xây cổng ra vào, nhà bảo vệ, nhà để xe hai bên 2 dãy
nhà của các thầy cô giáo ở, phía trong có vườn rau sạch, có khu vui chơi có cây
xanh, hoa cảnh, cây bóng mát...
16
Ví dụ: Trò chơi phân vai: Bác sĩ, cô giáo, gia đình. Trong quá trình chơi,
cô giáo nhập vai chơi cùng trẻ, giúp trẻ thể hiện được vai chơi của mình, vận
dụng những hiểu biết trong cuộc sống vào trò chơi một cách sáng tạo như: Bác
trẻ đã được hoạt động ở lớp.
Qua các buổi họp phụ huynh, qua các góc tuyên truyền để phụ huynh hiểu
được tính cánh cũng như nhắc nhở trẻ về những kiến thức vừa được hoạt động.
trao đổi với phụ huynh hãy mua những cuốn sách có tranh ảnh về cỏ cây hoa lá,
những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, trời bình minh hay trăng tròn hay trăng
khuyết, phù hợp với lứa tuổi để trẻ được làm quen với những hình ảnh, từ ngữ
trong những bức tranh, tuyên truyền đến các bậc phụ huynh để giúp trẻ luyện tập
được nhiều hơn, từ đó trẻ có được vốn kiến thức về thiên nhiên, về xã hội phong
phú và đa dạng hơn, vì môi trường của trẻ là nông thôn nên ở nhà trẻ được tiếp
xúc với thiên nhiên nhiều, bố mẹ thường xuyên cung cấp và củng cố những gì đã
có thì hiệu quả việc cho trẻ hoạt động Khám phá khoa học là rất cao.
17
Sau khi kết hợp giữa gia đình và giáo viên trực tiếp đứng lớp tôi thấy sự
khác biệt rất rõ rệt hơn so với khi trẻ mới đến trường, trẻ ngoan hơn, tiếp thu bài
tốt hơn, mạnh dạn tự tin hơn khi giao tiếp với cô giáo, bạn bè, trong các hoạt
động...
Ảnh 8 : Hình ảnh cô trao đổi với phụ huynh (Phụ lục)
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
* Bảng 2: Kết quả sau khi áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng
cho trẻ hoạt động khám phá khoa học.
Nội dung
đánh giá
Tổng
trẻ
số
0
0
0
0
0
0
0
35
35
100
35
35
100
35
35
phù hợp với điều kiện của lớp tôi và nhà trường, địa phương mà bản thân tôi
đang công tác.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1 Kết luận
18
Từ những kết quả trên tôi thấy cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hoạt động khám
phá khoa học có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng và cần thiết, cùng với sự quan
tâm của toàn xã hội. Bởi vì cho trẻ hoạt động Khám phá khoa học là môi trường
để dẫn dắt trẻ hoà nhập vào cuộc sống, cảm nhận thế giới xung quanh muôn màu
sắc, nhằm tích luỹ cho trẻ những tri thức, những ấn tượng tốt đẹp về thiên nhiên
về cuộc sống xã hội, phong phú đa dạng. Nhằm hình thành ở trẻ những phương
pháp suy nghĩ, thái độ, quan hệ tích cực, cách ứng xử đúng đắn, trẻ được hoạt
động học tập, vui chơi, tìm tòi khám phá những điều mới lạ, hấp dẫn, với hoạt
động Khám phá khoa học.
Môi trường trong và ngoài lớp sạch đẹp, thoáng mát, không khí vui vẻ, có
kỹ năng tổ chức các hoạt động Khám phá khoa học một cách tự tin, linh hoạt.
luôn chú trọng đến việc làm đồ dùng phục vụ các hoạt động, cải tiến đồ dùng
bền đẹp, hấp dẫn, sinh động sáng tạo, đảm bảo tính an toàn cao cho trẻ, cô luôn
sưu tầm tranh ảnh, con giống, con rối đẹp, phù hợp gây được sự chú ý cho trẻ.
Đồ dùng phải luôn thay đổi ở mỗi hoạt động phù hợp có tính giáo dục và có giá
trị sử dụng để gây hứng thú cho trẻ.
Tạo cho trẻ tư thế vui tươi thoải mái để trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của
thiên nhiên, có cảm xúc với cái đẹp trong cuộc sống, bồi dưỡng một số kỹ năng
cơ bản cần thiết như: Nhận biết, phân biệt, so sánh, phát triển vốn từ, tư duy
ngôn ngữ, ghi nhớ cỏ chủ định, cho trẻ để tạo ra sản phẩm trẻ yêu thích. Đây là
tiền đề đầu tiên, là yếu tố cần thiết để giúp trẻ tự tin học tốt các hoạt động ở độ
tuổi tiếp theo.
Trong suốt quá trình giáo dục trẻ cô giáo nên sử dụng biện pháp lồng ghép
trình giảng dạy của mình.
* Đối với ủy ban nhân dân Huyện: Hợp đồng thêm giáo viên mầm non
cho trường, số lượng giáo viên thiếu rất nhiều so với quy định, nên ảnh hưởng
không nhỏ đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.
* Đối với Sở Giáo dục, Bộ Giáo dục và đào tạo cùng các ban ngành: Dành
sự quan tâm nhiều hơn nữa đến ngành Giáo dục. Đặc biệt là giáo viên mầm non.
Thời gian làm việc hàng ngày của giáo viên vượt quá so với quy định của Luật
Lao Động. Mức lương của đại đa số giáo viên mầm non hiện tại khá thấp so với
mặt bằng chung của hệ thống Giáo dục. Hầu hết mới được chính thức biên chế
năm 2012. Còn chủ yếu là hợp đồng trường vì vậy đời sống của chị em giáo
viên mầm non còn rất khó khăn, vậy đề nghị các cấp, các ngành quan tâm đời
nhiều hơn nữa đến đời sống giáo viên mầm non. Để giáo viên yên tâm công tác.
Trên đây là một số biện pháp, kinh nghiệm mà tôi đã thực hiện để nâng
cao chất lượng giáo dục hoạt động Khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6
tuổi. Tôi xin mạnh dạn trình bày với hội đồng khoa học, với các bạn đồng
nghiệp. Trong quá trình thực hiện cũng không tránh khỏi những sai sót. Bản thân
tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học cấp Tỉnh, các bạn
đồng nghiệp để từ đó rút ra được kinh nghiệm sâu sắc hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận
Của hội đồng khoa học ngành
Hưng Lộc, ngày 10 tháng 5 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm của mình, không sao chép nội
dung của người khác.
Người viết
Nguyễn Thị Hương
4
5
6
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hương
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên trường Mầm non Hưng lộc
Cấp đánh giá
Kết quả
Năm học
xếp loại
đánh giá
Tên đề tài SKKN
đánh giá
(Phòng, Sở, xếp loại (A,
xếp loại
Tỉnh...)
B, hoặc C)
Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi nâng cao hiệu quả làm
Cấp Tỉnh
Loại C
2004-2005
quen với tác phẩm văn học.
Một số biện pháp cho trẻ 5-6
tuổi tìm hiểu môi trường
Cấp huyện
Loại B
2008-2009
xung quanh.
Nguyễn Thị Hương