BQ GIAO DVC VA DAO T~O
TRUONG D~I HQC MO THANH PHO HO CHI MINH

NGUYEN BUI BiCH CHAU

cAc Y:Eu T6 ANH HUONG DEN QUYET DJNH
CHO VAY TAI
• CONG TY DAU TU TAI CHiNH
NHA NUOC TP.HCM (HFIC)

Chuyen nganh: Tai chinh-Ngan hang
Ma s6 chuyen nganh: 60 34 02 o1
TRllONG 1141 HOC Md TP .HCM

THU' VleN
LU~N VAN TH~C SY TAI CHINH - NGAN HANG

Nguai hu6ng dfrn khoa hQc

PGS.TS. NGUYEN MINH KIEU

TP. Hf> Chi Minh - Nam 2014


i

LffiCAMDOAN
Toi cam doan r~ng lu~n van "Cac y€u t6 anh hu6ng d€n quy€t dinh cho vay t~i
cong ty Dau tu tai chinh nha nu&c TP .HCM" la bai nghien cfru cua chinh toi.
Ngo~i trir nhfrng tai li~u tham khao duqc trich d~n trong lu~n van nay, toi cam


Ma Tp.HCM da t~n tinh giang dc,iy, truy~n dc,it nhi~u ki~n thirc quy bau cho ban than tac
gia n6i rieng va cho kh6a Cao hQc Tai Chinh Ngan Hang n6i chung.

Cam cm tftt ca thanh vien trong gia dinh, nguai than va b"1fl be da d
CHUONG4
PHAN TicH

nu LI]J:u v AKET QUA NGHIEN ciru ............................. .42

4.1. Th6ng ke mo ta ................................................................................................... 42
4.2. Phan tich tucmg quan .......................................................................................... 45
4.3. Ki€m dinh thira bi€n ............................................................................................ 48
4.4. Ki€m dinh Wald .................................................................................................. 50
4.5. K€t lu{ln ............................................................................................................... 51


vi

CHUONG5

.

.

KET LUAN VA KHUYEN NGHI ..................................................................... 55
5.1. K€t lu~n ............................................................................................................... 55
5.2. Khuy€n nghi ........................................................................................................ 56

TAI LI.lj:U THAM KHA0 .............................................................................. 59
PHVLVC ....................................................................................................... 61


r



BCTC

Bao cao tai chinh

CBTD

Can b9 tin dvng

DNVVN
DNNN

Doanh nghi~p vira va nho

GDDT

Giao dvc dao t(;lo

IRR

Suat thu hoi von n9i b9

KNTTN

Kha nang thanh toan nhanh

NHNN

Ngan hang nha nu6c


Xay d\II1g

Doanh nghi~p nha nu6c

hi~n

l~ch

t(;li rong

chuan

Nam


CHUONG!
GIOI THI~U DE TAI
1.1. Ly do chqn d~ tai
v6n la m(>t trong nhfrng nhan t6 quy~t dinh sv phat tri~n kinh t~, xa h(>i cua m(>t
qu6c gia. Belt cu nganh ngh€ kinh doanh nao ding d€u cdn d~n v6n, v6n c6 vai tro
quan tri cang

ti~n b(> thi nhu cdu tieu dung cua nguai dan cang tang

Ien do d6 nhu cdu v6n ding tang

theo. M~t khac d~ dap frng nhu cdu tieu dung cua nguai dan thi cac doanh nghi~p cfing

Nh~n thuc duqc tk quan tr9ng cua vein d€ nay d€ tai nghien cfru: "Cac yc§u t6 anh

huang d€n quy€t dinh cho vay t~i cong ty HFIC" duqc d~t ra.
1


1.2. Vin d~ nghien cuu:
Qua qua trinh tim hi€u v€ quy trinh cho vay va cong tac thdm djnh khi cho
khach hang vay, tac gia da thfiy dugc tdm quan tr9ng cua vfin d€ cho vay khach hang
doanh nghi~p t~i cong ty HFIC. Th\fc t€ cho thfiy, khi doanh nghi~p mu6n vay v6n,
cong ty HFIC se d\fa tren nhi€u tieu chi d€ danh gia muc d(> tin nhi~m d6i v&i khach
hang doanh nghi~p. Nhfrng doanh nghi~p nao c6 v6n Ian, tai san Ian, kha nang tra n
D6i tuqng nghien c(ru cua d€ tai nay la cac ca s6 ly lu~n lien quan den ho~t
d()ng cho vay khach hang, cac nhan t6 anh hu6ng den quyet djnh cho vay t~i cong ty
HFIC. D€ tai nghien cfru su dvng s61i~u thu th~p tu 282 h6 satin dvng da duqc HFIC
xet duy~t cho vay la du

li~u

khach hang cua cong ty. Du

li~u

nay duqc

nh~p

va XU ly

b~ng excel d~ c6 duqc b
·.

4


CHUONG2

ca so LY THUYET
Trong chmmg 2 tac gia se d€ c~p d€n cac ca s& ly thuy€t v€ ho~t d('mg cho vay.
Ben c~nh do tac gia cfing dua ra cac nghien cffil tru6c day v€ d€ tai cua cac nha khoa
h9c trong va ngoai nu6c. N('>i dung chinh trong chuang 2 la cac y€u t6 anh hu6ng d€n
quy€t dinh cho vay cua cong ty HFIC. N('>i dung cu6i cimg trong chuang 2 la tim hi€u
chung v€ cong ty HFIC bao g6m qua trinh hinh thanh va phat tri€n cua cong ty HFIC.

2.1. CO' sO' ly thuy~t v~ ho~t d()ng cho vay khach hang
2.1.1. Khtii ni?m vi ho{lt il{jng cho vay

"Cho vay la

Slf

chuyin nhu(Jng tqm thai m(Jt lu(Jng v6n tqm thai nhan rJi tit

nguai sa hftu (nguai cho vay) sang nguai sir dl:lng (nguai di vay), sau m(Jt thai gian
nh&t dinh h;zi quay vJ vai lu(Jng gia tri tan han lu(Jng gia tri ban dtzu" (Le Van T€,
2010).
2.1.2 Vai tro cua ho{lt il{jng cho vay
Theo Hofman (2006), ho~t d('>ng cho vay co vai tr<'> quan tr9ng d6i v6i cac ca
nhan, doanh nghi¢p tham gia vao qua trinh san xuAt kinh doanh, d6i v6i ngan hang, t6
chuc tin dvng va d6i v6i toan b('> n€n kinh t€. Cv th€ nhu sau:


l~i

thu nh~p chinh dung chi tra cac khoan Iai

ti~n gui huy d(>ng va cac khoan chi phi quan ly, trang thiet bi, ti~n lmmg va cac khoan

chi phi khac d€ duy tri ho~t d(>ng cua ngan hang, t6 chuc tin d\mg.
Nguyen t~c cho vay:

- Su dl,lng vbn vay dung ml,lc dich da thoa thu~n trong hqp d6ng tin dl,lng
Vi¢c su dl,lng vbn vay vao ml,lc dich gi do hai ben ngan hang va khach hang
thoa thu~n va ghi vao trong hqp d6ng tin dl,lng. Dam bao SU dl,lng vbn vay dung ml,lC
dich thoa thu~n nh~m dam bao hi¢u qua su dl,lng vbn vay, kha nang thu h6i nQ' sau nay.
Do v~y, v~ phia ngan hang tru&c khi cho vay cfrn tim hi€u ro m\lc dich vay vbn cua
khach hang, d6ng thai phai ki€m tra xem khach hang c6 su dl,lng vbn vay dung nhu
ID\lC dich da cam ket hay khong. Di~u nay rftt quan tr9ng vi vi¢c su dl,lng vbn vay dung
mvc dich hay khong c6 anh hu&ng rftt l&n den kha nang thu h6i nq vay sau nay. Vi¢c
khach hang su dl,lng vbn vay khong dung ml,lc dich d~ dftn den thftt thoat va lang phi
khi~n vbn vay khong t~o ra duqc ngan luu d€ tra nq cho ngan hang.
V~ phia khach hang, vi¢c su dl,lng vbn vay dung m\lc dich g6p phfrn nang cao
hi~u qua su dl,lng vbn vay, d6ng thai giup doanh nghi¢p dam bao kha nang hoan tra nq

cho ngan hang. Tir d6, nang cao uy tin cua khach hang dbi v&i ngan hang va cling cb
·.

quan h¢ vay vbn gifra khach hang va ngan hang sau nay.
Phai hoan tra gbc va Iai dung h~n
Roan tra nq gbc va lai vbn vay la m(>t nguyen t~c khong th€ thieu trong ho~t
d¢ng cho vay. Di~u nay xuftt phat tir tinh chftt t~m thai nhan r6i cua ngu6n vbn ma

- Tinh hinh tai chinh cua khach hang vay v6n.
- Tinh kha thi va hi~u qua cua phucmg an san xudt kinh doanh.
- Thai d() cua khach hang d6i v6i vi~c hoan tra nq vay.

2.1.4. Thong tin hit can xrrng va cac y~u tA riii ro tir quy~t djnh cho vay.
Ho~t d()ng tin d\mg n6i chung hay ho~t d()ng cho vay n6i rieng d€u d\la tren ca
·.

sa long tin do d6 se phai chdp nh~n m()t rui ro mang tinh tdt yeu, khong th€ lo~i trir
hoan toan la rui ro tin dvng. Chinh vi the, Cong ty HFI C da dua ra cac quy trinh
nghiem ng~t cho vi~c cdp cac khoan vay. Quyet d!nh cho vay cua Cong ty HFIC hi~n
nay d\fa tren cac CO' sa sau: Hf> SO' phap ly' muc d() tin nhi~m cua khach hang, nang l\fC
tai chinh, tinh hi~u qua cua d\l an vay v6n, tai san dam bao v6n vay. Theo d6, vdn d€
v€ tai san dam bao cilng la m()t trong cac yeu t6 anh hu6ng den quyet dinh cho vay.
Nhung trong ho~t d()ng tin d\mg, vdn d€ thong tin bdt can xl'.rng xay ra khi ma ngan
hang luon la nguai c6 it thong tin hem khach hang di vay v€ d\l an dfiu tu, v€ khach
hang, v€ mvc dich su dvng v6n vay duqc cdp.

7


Trong hon hai th~p ky qua, ly thuy€t v~ cac thi truang v&i thong tin khong can
img da va dang tra thanh m(>t linh V\IC quan tr9ng trong nghien ctru kinh t€. Ngay

ay, cac mo hinh v&i thong tin khong hoan hao la nhfrng cong C\l khong th€ thi€u cua
cac nha kinh t€. Mo hinh nay c6 ph~m vi 1mg dl,lng rdt r(>ng rai, tu cac thi truang nong
nghi~p truy~n th6ng

a cac nu&c dang phat tri€n d€n thi truang tai chinh hi~n d~i a cac


tien cung cdp thong tin cho cac nha dAu tu chi€n luqc, cac nha dAu tu t6 chuc.
8


- Doanh nghi~p sau khi phat hanh cb phi€u khong chu tr9ng vao ddu tu san xudt
kinh doanh ma chi t~p trung vao vi~c lam gia tren thi truang chling khoan.
- M('>t s6 nha ddu tu t~o cung cciu ao tren thi truang ddn d€n phan anh sai l~ch
gia tri cua doanh nghi~p ...
H~ qua tdt y€u cua thong tin bdt can xling d6 la S\l lµa ch9n bdt lqi va tam ly
l~i.

y

• s,, 1,,a ch9n bat l(fi
Theo Rand (2007), sµ lµa ch9n bdt lqi la k€t qua cua thong tin bi che d~y, n6

xay ra tru6c khi thµc hi~n giao dich hay n6i each khac tru6c khi

kY hqp

d6ng. Trong

di~u ki~n thong tin d6i xling, cac hen trong giao dich n~m thong tin ngang nhau va dfty

du. Kpi d6 nguai ta c6 th~ tim duqc thu tmmg xling v&i cai gia ma h9 phai bo ra.
NhlIIlg trong di~u ki~n thong tin bdt can xling, nghia la m('>t hen trong giao dich c6
nhi~u thong tin v~ d6i tuqng giao dich han hen kia, nguai c6 uu th€ v~ thong tin c6 th~

cung dp nhfrng thong tin khong trung thµc v~ d6i tuqng duqc giao dich. K€t qua la
ben kem uu th€ v~ thong tin d6ng y hoan thanh giao dich va nh~n duqc thu khong

d~y.

Rui ro

d~o

due xay ra khi ca
9


nhan, tb chuc khong con di dung chu y€u la thu th~p thong tin va XU ly
cac thong tin lien quan d€n khach hang bao gbm : Nang lµc SU dvng v6n vay, uy tin'

.:
f

..

kha nang tc;io lqi nhu~n, ngubn ngan quy, quy€n s6 hfru cac tai san va cac di€u ki~n
khac c6 lien quan d€n nguai vay .
Bu6c 2 : ThAm tra trong khi cho vay
, Sau khi ky k€t hqp d6ng tin dl)ng, cong ty HFIC phai c6 trach nhi~m cdp ti€n
cho khach hang nhu da thoa thu~n. Kem theo vi~c cdp tin dvng, cong ty ki€m soat
khach hang su dvng ti€n vay c6 dung mvc dich, dung ti€n d9 khong, qua trinh san xudt
c6 nhiing thay d6i bdt lqi gi, c6 ddu hi~u lira dao ho~c lam an thua 16, ddu hi~u bdt
thu<mg gi khong d€ cong ty HFIC c6 bi~n phap xu ly kip thai nhu thu hf>i nq tru6c
h\lll, ngirng giai ngan, yeu cfiu b6 sung tai san th€ chdp, giam sf> ti€n vay. Day cling la
qua trinh HFIC thu th~p them thong tin b6 sung cho cac thong tin 6 bu6c 1 va ra cac
quy€t dinh cv th€ nhAm ngan ch~n kip thai cac khoan tin dl)ng xdu.
Bu6c 3 : Thu nq va dua ra cac phan quy€t m6i
Khi d€n hc;tn cong ty HFIC se ti€n hanh thu hf>i nq g6c va Iai. Cac khoan cho
vay tra du va dung hc;tn la cac khoan tin dl)ng an toan. Truang hqp cac khoan vay

·.

i nq. Truang hqp khach
hang c6 kh6 khan v€ tai chinh song vdn kien quy€t tim each khAc phvc d€ tra nq thi
HFIC se co bi~n phap giup do- d€ khach hang vuqt qua kh6 khan tc;im thai ti€p tvc san
xudt kinh doanh nhu cho vay them, gia hc;tn nq, giam lai sudt...ThAm dinh t6t cac bu6c
thAm dinh trong vay vf>n thi hi~u qua khoan vay chAc chAn se cao.

2.2. TAng quan v~ nhii'ng nghien cfru trml'c co lien quan d~n d~ tai
12


Theo Steijvers va ctg. (2005), cac ngan hang, t6 chuc tai chinh thuang g~p phai
nhting nii ro cao khi cho cac DN vira va nh6 vay v6n. Nghien ciru da dua ra cac lol;li
tieu chi ngan hang su dvng khi quy€t dinh cung cdp tin dvng cho cac DN vira va nh6
d6 la cho vay d\fa vao 5 Cs: Character (d~c tinh), Capacity (kha nang), Capital (v6n),
Collateral (tai san dam bao), va Conditions (cac di~u ki~n). Kha nang tai chinh, tai san

dam bao va kha nang sinh lai cua doanh nghi~p c6 th~ danh gia dugc m(>t each khacli
• quan hon. Hai Cs dfru tien d6 la character (d~c di~m), Capacity (nang l\fc) phv thu(>c
' nhi~u vao nhfrng phan xet tf\l'C quan cua ca nhan m6i can b(> tin dvng. Cac nha nghien
'

'"
I

ctru cting da dua ra m(>t s6 ky thu~t cac ngan hang thuang su dvng khi cho DNVVN
vay. Nhfing ky thu~t nay bao g6m cho vay c6 tai san dam bao, phat tri~n cac quan h~

trong qua khu c6 th~ giup cac ngan hang d~ c6 dugc thong tin ca nhan han, ddn d€n
13


m()t S\l hi~u bi€t chinh xac hon v€ kinh doanh cua ngucri vay va tinh hinh tai chinh cua

hQ.
Theo Titman va Vessels ( 1998) c6 nhi€u yeu t6 d~ duqc xem xet b&i m(>t ngan
hang tru&c khi khoan vay duqc phe duy~t. Neu c6 m(>t khoan vay xdu duy nhdt, ngan
hang se bi anh hu&ng khong chi la t6n thdt tai chinh, ma con thi~t h~i dang k~ cho

·danh ti€ng cua minh. Nhfmg tac d(>ng tieu eve la ly do t~i sao, tru&c khi dua ra quyet
· djnh cho vay, cac can b(> tin dvng thvc hi~n phan tich sau r(>ng d~ 19c ra cac khoan vay

tiem nang va khoan vay xdu. Trong qua trinh ra quyet dinh nay, cac can _b(> ngan hang

dn phai xem xet cac thu(>c tinh

khac nhau lien quan den ngucri vay va kinh nghi~m

kinh doanh cimg v&i cac di€u ki~n xung quanh n6. Cac thu(>c tinh nhu nhan each cua
ngm){ vay, kinh nghi~m kinh doanh, danh ti€ng, s& hiiu tai san va nq phai tra va tinh
. ~g hi~n t~i cua nganh cong nghi~p c6 th~ anh hu&ng den kha nang chdp thu~n cho
vay.
Qua trinh ra quyet dinh cac khoan cho vay tv n6 cfing bi anh hu&ng b&i cac y€u
t6 trong ngan hang. M(>t trong sf> d6 la ngu6n nhan Ive, b&i vi sv phan xet cua con
ngum dong m(>t vai tro quan tr9ng trong quyet dinh cho vay. M(>t nghien c(ru duqc
th\lc hi~n t~i Thvy Di~n, c6 lien quan den 114 vien chuc cho vay

tu cac ngan hang

quy mo doanh nghi~p, gia tri cua tai san th€ chdp, kinh nghi~m kinh doanh lien quan,
va tf trQng dfru tu. Trong nghien

Clru

nay, nhfrng y€u t6 tren se dl;li di~n cho 5Cs.

Nhfing y€u t6 chu y€u la nhfrng nguai dugc d€ c~p trong cac cu()c phong vftn sa b() v&i
cac can b() tin dvng. Trong s6 nam thu()c tinh, vi~c x€p hl;lng cac uu tien cua cac thu()c

tinh nhu sau: (1) kinh nghi~m lien quan d€n kinh doanh, (2) gia tri cua tai san th€ chftp,
(3) tY trQng dfru tu, (4) m6i quan h~ v&i cac ngan hang, va (5) quy mo doanh nghi~p.
K€t qua nghien cfru cho thfty cac thu()c tinh cua nguai vay c6 m6i quan h~ tich
C\lC

d€n kha nang cho vay d6i v&i muc d() khac nhau. Nghien cfru ciing phat hi~n ra

ring cac thu()c tinh c6 anh hu6ng nhftt trong nam thu()c tinh la kinh nghi~m kinh
doanh (gia tri tfrm quan tr9ng la 29,238%), ti€p theo la gia tri cua cac y€u t6 tai san th€
chdp, (gia tri tfrm quan tr9ng la 25,031 %). Ty tr9ng ddu tu va m6i quan h~ v&i cac
ngan hang da dugc tim thfty la c6 anh hucmg vira phai trong qua trinh danh gia cho vay

·.

(cac gia tri quan tr9ng la 17,371 % va 16,726%, tuemg (mg). Y€u t6 it quan tr9ng nhftt
la quy mo doanh nghi~p. Tir cac

CUQC

phong vftn, cac vien chuc cho vay chi ra r~ng


Mcimg chi~u gifra nang llJc vay nq va quy mo doanh nghi~p.
Nghien cuu cua Steijvers va ctg. (2005), phan tich y€u t6 quy€t dinh

CO'

cdu

v6n cua cong ty niem y€t t~i C
bao gbm cuang d