BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦

NGUYỄN THỊ XUÂN AN

THIẾT KẾ VƯỜN MINI TRONG CHẬU VÀ SỬ DỤNG
CÁC LOẠI CÂY CÓ TRÊN THỊ TRƯỜNG CÂY XANH
CÂY CẢNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành : Cảnh Quan & Kỹ Thuật Hoa Viên

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Giáo viên hướng dẫn : Th.S TÔN NỮ GIA ÁI

Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 7/2011


LỜI CẢM ƠN
Tôi chân thành cảm ơn sự giúp đỡ rất tận tình của các Thầy Cô thuộc Bộ
môn Cảnh quan và Kỹ thuật hoa viên, các Thầy Cô khác trong và ngoài trường
Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
Tôi đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn đến Cô Tôn Nữ Gia Ái - Bộ môn Cảnh quan
và Kỹ thuật hoa viên, người trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện
luân văn.
Cảm ơn Ban lãnh đạo trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
và tất cả các Thầy Cô đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tại trường.
Cảm ơn tập thể lớp Cảnh quan và Kỹ Thuật hoa viên khóa 33 đã cùng chia
sẻ và giúp đỡ tôi trong quá trình học và thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn !



SUMARY
Research subject: “ Design miniature garden in pots and using kinds of plants

on tre commom market in Ho Chi Minh city”.
From 03/2011 to 07/2011. Including :
-

Design 10 miniature gardens in pots and do them with 2 style :
 Asian garden


-

European garden
Search kinds of plants, that can be used in miniature gardens in pots.

Result : Through the research, we introduce some forms of miniature gardens in
pots and give lists of plants, that can be used in miniature gardens in pots.

iv


MỤC LỤC
TÊN ĐỀ MỤC ......................................................................................... TRANG
Trang tựa (tiếng Việt)................................................................................................... i
Lời cảm ơn .................................................................................................................. ii
Tóm tắt ....................................................................................................................... iii
Summary .................................................................................................................... iv

4.2.4 Mẫu 4 ...............................................................................................................27
4.2.5 Mẫu 5 ...............................................................................................................29
4.3 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Á .................................................................31
4.3.1 Mẫu 1 ...............................................................................................................31
4.3.2 Mẫu 2 ...............................................................................................................35
4.3.3 Mẫu 3 ...............................................................................................................37
4.3.4 Mẫu 4 ...............................................................................................................40
4.3.5 Mẫu 5 ...............................................................................................................42
Chương 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...............................................................45
5.1 Kết luận ...............................................................................................................45
5.2 Tồn tại và kiến nghị.............................................................................................45
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................46
PHỤ LỤC .................................................................................................................48
PHỤ LỤC 1 PHIẾU ĐIỀU TRA CÁC LOẠI CÂY CÓ TRÊN THỊ TRƯỜNG
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH .........................................................................48
PHỤ LỤC 2 DANH MỤC CÁC CƠ SỞ BÁN CÂY XANH CÂY CẢNH TRÊN
THỊ TRƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH .................................................................49

vi


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1 Vườn Nhật với tiểu cảnh vườn kết hợp giữa đá, sỏi nhỏ và rêu. .................. 5
Hình 2.2 Vườn Trung Hoa Hữu nghị tại Darling Harbour, Sydney ............................ 6
Hình 2.3 Vườn châu Âu có bố cục đối xứng theo trục đường thẳng chính. Cây được
cắt tỉa theo các khối hình học và kết hợp màu sắc khác nhau của các loại cây. .. 8
Hình 2.4 Vườn mini 1 - Phong cách châu Âu ............................................................ 10
Hình 2.5 Vườn mini 2 – phong cách châu Âu .......................................................... 11
Hình 2.6 Vườn mini 3 – phong cách châu Á ............................................................ 11
Hình 2.7 Một số loại cây và vật dụng dùng trong vườn mini nước ngoài ................. 12


4.3 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Á .............................................................31
4.3.1 Mẫu 1 ...............................................................................................................31
Hình 4.16 Mặt bằng mẫu 1 ......................................................................................... 31
Hình 4.17 Tổng thể mẫu 1 – Vườn Việt Nam. ........................................................... 32
Hình 4.18 Một góc bờ ao ........................................................................................... 33
Hình 4.19 Bên lu nước ............................................................................................... 33

4.2.2 Mẫu 2 ...............................................................................................................35
Hình 4.20 Mặt bằng mẫu 2 ......................................................................................... 35
Hình 4.21 Tổng thể mẫu 2.......................................................................................... 36
Hình 4.22 Góc đặt đèn đá ........................................................................................... 36

4.2.3 Mẫu 3 ...............................................................................................................37
Hình 4.23 Mặt bằng mẫu 3 ......................................................................................... 37
Hình 4.24 Tổng thể mẫu 3.......................................................................................... 38
Hình 4.25 Góc tiểu cảnh............................................................................................. 39

4.3.4 Mẫu 4 ...............................................................................................................40
Hình 4.26 Mặt bằng mẫu 4 ......................................................................................... 40
Hình 4.27 Tổng thể mẫu 4.......................................................................................... 41

4.3.5 Mẫu 5 ...............................................................................................................42
Hình 4.28 Mặt bằng mẫu 5 ......................................................................................... 42
Hình 4.29 Tổng thể mẫu 5.......................................................................................... 43

Hình 4.30 Góc vườn cảnh ................................................................................43

viii


nhu cầu sử dụng đất và chất dinh dưỡng ít, điều kiện chăm sóc đơn giản và rất thuận
tiện. Ngoài ra, hình thức làm vườn mini trong là một cách thực hiện mới của hình
thức phối kết cây trong chậu, bắt nguồn từ các nước phương Tây.
Với việc sử dụng và trang trí vườn mini trong chậu, mọi người đều có thể tạo
cho mình một khu vườn nhỏ hay tiểu cảnh được thu nhỏ, tạo điểm nhấn, nét mới lạ
trong nhà phố hay trong sân vườn những căn biệt thự. Mỗi tác phẩm là một phong
cách và dễ dàng thay đổi các cách bố trí để tạo ra một phong cách khác phù hợp với
không gian, thời điểm của ngôi nhà hay tâm trạng của gia chủ. Các loại cây để thực
hiện những tác phẩm tiểu cảnh rất phong phú và dễ dàng tìm thấy trên thị trường.
Đồ trang trí kèm theo có thể sưu tầm hoặc tự làm bằng những vật liệu có sẵn xung
quanh …
Vì vậy đề tài ‘‘Thiết kế vườn mini trong chậu và sử dụng các loại cây có trên
thị trường cây xanh xây cảnh thành phố Hồ Chí Minh” được tiến hành nhằm đưa ra
một số mẫu thiết kế vườn mini trong chậu góp phần trang trí làm đẹp không gian
nhà ở.

1


Chương 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Tìm hiểu tiểu cảnh vườn
2.1.1 Tiểu cảnh vườn
Tiểu cảnh là cảnh thiên nhiên hoặc nhân tạo được thu nhỏ với tỷ lệ tương
thích với nơi mà người tạo vườn muốn đặt để, trình bày. Tiểu cảnh được tạo nên từ
đá, từ đất, từ nước, từ cây hay từ những hình tượng đặc trưng. Cảnh quan thiên
nhiên thu nhỏ được dựng lại và được làm phong phú thêm nhờ sự sáng tạo và trí
tưởng tượng chủ quan của con người.
Từ Đông sang Tây các nhà tạo cảnh đều cho rằng các công trình xây dựng
chỉ là một khối cấu trúc cứng nhắc và chỉ thực sự sống động khi hòa vào thiên

tạo các tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên, thì phải có được phong cảnh núi non trùng
điệp, sông sâu nước xiết, rừng cây đa dạng. Phần bài trí cây cỏ không giống hệt
nhau, nhưng lại có cân bằng trong thị lực, tạo cảm giác hứng khởi cho người nhìn,
làm sao cho người thưởng ngoại khu vực này có cảm giác tò mò thích thú. Đó là
tính linh hoạt tích cực bố trí sự cân bằng không đối xứng.
Đứng ở góc độ nào trong khu vườn đều phải nổi bật khu vực chính. Tiểu
cảnh, vườn cảnh loại nhỏ, các khu vực cảnh đều cần được bài trí xen kẽ nhằm mang
lại cảm giác hợp lý cho người thưởng ngoạn khi chuyển từ chỗ này sang chỗ kia.
Nhiều người thích chơi hoa cảnh nhiều màu trước mặt tiền, có người lại thích
suối thác, hồ cá tam quan ngay ở vị trí phòng khách. Hoặc có người lại thích cảnh
bonsai sắp xếp ở nơi thư giãn góc vườn để thưởng ngoạn kín đáo, bài trí sao cho
đứng ở bất cứ góc nào cũng có thể quan sát đầy đủ các chi tiết về thế cây, dáng cây
độc đáo. Không có quy định cụ thể nào mang tính nguyên tắc trong thú chơi này.
Nói chung các trang trí trong tiểu cảnh, vườn cảnh kiểu phương Đông mang tính
chất kinh điển thì chủ yếu là khai thác dòng chảy tạo ra cảnh quan rất tự nhiên.
Cách tạo dáng thác nước đổ cũng là một nghệ thuật, không chỉ tạo hình nước uốn
lượn của thác mà còn tiếng nước đổ va đập vào đá, tiếng nước phải róc rách êm tai

3


tạo âm thanh dễ chịu khi rơi xuống hồ nước chân thác. Từ hồ nước này những dòng
chảy êm đềm bắt đầu len lỏi qua kẽ đá, cây cầu hoặc các cù lao (đảo nhỏ) nhưng
phải tùy thuộc vào tiểu cảnh , vườn cảnh lớn hay nhỏ để bài trí sao cho hài hòa tự
nhiên mới được. Kiểu nước đổ xuống tạo thành làn nước mỏng nhỏ, dòng chảy
thưa. Kiểu thác đổ thành hai dòng hoặc làm thành hai hướng chảy khác nhau . Kiểu
thác đổ xuống dòng bên dưới và ở khoảng cách nhất định để vài cục đá lớn nhô lên
để sóng nước đánh vào cho nổi bọt tạo cảm giác mạnh.
2.2 Phong cách tiểu cảnh vườn
2.2.1 Tiểu cảnh vườn châu Á


Hình 2.1 Vườn Nhật với tiểu cảnh vườn kết hợp giữa đá, sỏi nhỏ và rêu.
( Nguồn: )

2.2.1.2 Tiểu cảnh vườn Trung Quốc
Người Trung Quốc xem vườn cảnh là một môn nghệ thuật không kém gì thư
pháp và hội họa. Với mong muốn tái hiện vẻ đẹp sơn thủy vào nghệ thuật vườn, cho

5


nên họ đã sử dụng nghệ thuật thi họa cổ truyền vào việc tạo dựng vườn cảnh, nhằm
mô phỏng vẻ đẹp thiên nhiên.
Nghệ thuật vườn Trung Quốc chủ yếu nhấn mạnh việc mô phỏng tự nhiên và
thay đổi tâm trạng cho người thưởng ngoạn bằng các thủ pháp chia cắt, đóng mở, rẽ
ngoặc mang nhiều yếu tố sắp đặt. Đặc trưng của kiểu vườn Trung Quốc mà chúng ta
có thể dễ dàng nhận ra, đó là lối kiến trúc gồm một nhà thủy tạ bên bờ nước, một
nửa kiến trúc trên bờ, một nửa kiến trúc lấn ra hồ nước và đứng trên các cây cột.
Ngoài ra các lối đi thường là gạch hay đá, những hình trang trí hay các bộ phận với
kiến trúc vuông và tròn có ý nghĩa rất sâu sắc thể hiện “ trời tròn đất vuông”, cũng
là những nét đặc trưng của vườn Trung Quốc.

Hình 2.2 Vườn Trung Hoa Hữu nghị tại Darling Harbour, Sydney
( Nguồn: />Vườn Trung Quốc không chỉ thể hiện nguyên lý âm dương ngũ hành, mà còn
là sự kết hợp giữa thiên nhiên, triết lý, văn hóa, nghệ thuật rất cao, rất sâu sắc thể
hiện sự sáng tạo nghệ thuật trong không gian ba chiều của tự nhiên trong đó có hoa
cảnh, cây cỏ, hồ nước, núi non …nhằm thể hiện sự gắn bó của con người với thiên
nhiên.

6

7


Hình 2.3 Vườn châu Âu có bố cục đối xứng theo trục đường thẳng chính. Cây
được cắt tỉa theo các khối hình học và kết hợp màu sắc khác nhau của các loại cây.
( Nguồn: />2.3 Giới thiệu vườn mini trong chậu
2.3.1 Vườn mini trong chậu
Chơi tiểu cảnh được xem như là một thú vui tao nhã, không những có giá trị
về tinh thần mà còn góp phần làm đẹp thêm cuộc sống, làm đẹp thêm ngôi nhà của
bạn. Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình để có sự bố trí phù hợp. Những ngôi nhà
biệt thự thì thích hợp bố trí tiểu cảnh vườn rộng với những chiếc cầu nhỏ, những
chòi nghỉ, ghế đá, lối đi dạo quanh, hay những giàn hoa, những bộ bàn ghế ngoài
trời. Nhưng cũng có những ngôi nhà bị hạn chế về diện tích, chặt hẹp về không
gian, thì người ta có thể tận dụng khoảng trống trên ban công, sân thượng, hay dưới
gầm cầu thang để tạo những tiểu cảnh sinh động, làm đẹp thêm cho không gian nhà
ở. Và mô hình vườn trong chậu (hay còn gọi là vườn mini ) được giới thiệu và làm
quen với tất cả mọi người chơi cảnh quan.

8


Mô hình vườn trong chậu là một hình thức chơi tiểu cảnh mới. Thay vì người
ta bố trí ở một khoảng không gian riêng trong sân vườn hay không gian nhà, thì đây
tiểu cảnh được đưa vào thể hiện trong chậu. Nó có thể là một khu vườn hoàn chỉnh
hay tiểu cảnh được thu nhỏ lại, bao gồm nhà, đường đi dạo trong vườn, hàng rào,
cổng, cũng có thể chỉ là một góc vườn với bàn trà, chỗ dừng chân trong sân vườn,
cổng tò vò, giàn hoa. Và các mô hình vườn được thể hiện trong những kích thước
chậu, kiểu dáng chậu khác nhau. Chậu có thể hình tròn, hay hình vuông hay hình
chữ nhật, …
2.3.2 Vườn mini ở các nước phương Tây

( Nguồn: )
Phong cách chủ yếu đươc thể hiện mang đậm chất phương Tây. Nào là
những dãy hàng rào, những bộ bàn ghế ngoài trời, những chiếc ghế, những bức
tượng trang trí, nững khung cảnh. Bên cạnh đó phong cách châu Á cũng được áp
dụng, đặc biệt là phong cách Nhật Bản. Bởi sự khéo léo và sắp xếp tài tình, kết hợp
màu sắc, các nghệ nhân đã dựng lại những khung cảnh, những góc phố, góc vườn
sống động và mới lạ. Họ đã mang lại nhiều cảm giác khác lạ, hứng thú cho chính

10


bản thân, cũng như mang đến nhiều sự ngỡ ngàng, bất ngờ cho du khách thưởng
ngoạn.

Hình 2.5 Vườn mini 2 – phong cách châu Âu
( Nguồn: )

Hình 2.6 Vườn mini 3 – phong cách châu Á
( Nguồn: )

11


Những loại cây mà các nhà cảnh quan sử dụng ở đây chủ yếu là những loại
cây có kích thước thân, cành lá nhỏ, có hoa nhỏ, cây trong thời kì mới nảy mầm,
những loại cây thường xuyên được cắt tỉa ... Đặc trưng được sử dụng nhiều là sơn
tùng, trắc bách diệp, thông, cây sanh si, các loại sen đất, các loại dương xỉ, các loại
rêu bám, các loại cỏ dại nhỏ, cây thân bò, cúc bụi nhỏ, …

Hình 2.7 Một số loại cây và vật dụng dùng trong vườn mini nước ngoài


Tổng hợp tài liệu thu thập trên sách, báo, internet…

–

Tham khảo các kiểu vườn mini trên thực tế, sưu tầm.

–

Chọn lọc những loại cây đưa vào sử dụng trong Vườn mini trong chậu
(Những loại cây có trên thị trường cây xanh cây cảnh TP. Hồ Chí Minh).

–

Thiết kế các mẫu vườn và thực hiện lên mẫu thực tế ( Bao gồm bản vẽ
mặt bằng và hình ảnh khi lên mẫu thực tế).

13


Chương 4
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 Điều tra các loại cây có thể đưa vào vườn mini trong chậu :
Qua quá trình tìm hiểu ở các cơ sở và cửa hàng bán cây xanh cây cảnh ở các
quận trên thành phố Hồ Chí Minh đã lên danh sách được 88 loại cây có thể đưa vào
sử dụng trong loại vườn mini trong chậu này.
Nhưng tồn tại một khuyết điểm là kích thước của cây được bán trên thị
trường thường không thích hợp với việc đưa vào thực hiện mẫu vườn ngay. Các cây
này phải được qua xử lý bằng cách cắt tỉa, trồng dưỡng một thời gian. Cũng có khi
cây phải qua giâm, chiết để có được kích thước muốn đưa vào chậu. Cây có hoa


Juniperus chinensis

2

Ngọc tùng

Sabina chinensis

3

Trắc bách diệp

Biota orientalis

4

Thanh tú

Evolvulus alsinoides L.

5

Tóc tiên

Ipomoea quamoclit L.

6
7
8

13

Cau cổ trắng

Palmerita deinterior

14

Cỏ ba lá

Oxalis hedysavoides var.
rubra Hort

15

Chuỗi ngọc

Duranta erecta

16
17
18

Cúc lai
Cúc sao băng
Thạch thảo

Chrysanthemum trot
Coreopsis sp.
Aster amellus L.

Dương xỉ lá
nhún

Polypodium sp.

15

HỌ
Họ Bách Cupreessaceae
Họ Bách Cupreessaceae
Họ Bách Cupressaceae
Họ Bìm bìm Convulvulaceae
Họ Bìm bìm Convulvulaceae
Họ Bồ đề - Styraceae
Họ Cà - Solanaceae
Họ Cà Phê - Rubiaceae
Họ Cà Phê - Rubiaceae
Họ Cẩm chướng Caryophyllaceae
Họ Cam quýt Rubiaceae
Họ Cam quýt - Rutaceae
Họ Cau dừa Arecaceae.
Họ Chua me đất Oxalidaceae.
Họ Cỏ roi ngựa Verbenaceae
Họ Cúc - Asteraceae
Họ Cúc - Asteraceae
Họ Cúc - Asteraceae
Họ Đậu Caesalpiniaceae
Họ Dâu tầm - Moraceae
Họ Dâu tầm - Moraceae
Họ Dâu tầm - Moraceae

Hydrocotyle bonariensis
Pogonatherum paniceum

31

Kim đồng

Galphimia glauca

32

Tùng la hán

Podocarpus brevifolius
D.Don

33

Liên đài, Sen
đá

Sempervivum tectorum

34

Sen đá đỏ

Echeveria harmsii

35

40

Sen ngọc

Sedum burrito

41

Sen phật bà

Echeveria agavoides

42

Sen sỏi

Sedum burrito

43

Sống đời

Kalanchoe pinnata (Lam.)
Pers.

44

Tiểu cao cẳng
vằng


Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae
Họ Lá bỏng Crassulaceae

Họ Lúa,cỏ,hòa thảo Poaceae
Họ Lúa,cỏ,hòa thảo Chryssopogon Aciculatus
(Retz) Trin.
Poaceae
Zoysia Tennifolia Willd. Ex. Họ Lúa,cỏ,hòa thảo Trin
Poaceae

16