VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
VIỆN CHIẾN LƢỢC VÀ CHÍNH SÁCH
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

HOÀNG VĂN TRUNG

GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CỦA
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN

Ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
Mã số: 8.34.04.12

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN HỮU XUYÊN

HÀ NỘI, 2018


LỜI CẢM ƠN
Thực tế luôn cho thấy, sự thành công nào cũng đều gắn liền với những
sự hỗ trợ, giúp đỡ của những ngƣời xung quanh dù cho sự giúp đỡ đó là ít hay
nhiều, trực tiếp hay gián tiếp. Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu làm luận
án đến nay, tôi đã nhận đƣợc sự quan tâm, chỉ bảo, giúp đỡ của thầy cô, đồng
nghiệp, gia đình và bạn bè.
Với tấm lòng biết ơn, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy, cô
của Học viện Khoa học và xã hội, Viện Chiến lƣợc và Chính sách khoa học

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC ĐỔI
MỚI SÁNG TẠO TRONG DOANH NGHIỆP ................................................ 6
1.1 Khái quát về đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp ................................. 6
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp . 6
1.1.2 Các loại hình đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp ....................... 11
1.1.3. Vai trò của đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển của doanh nghiệp
và xã hội ................................................................................................... 15
1.2 Năng lực đổi mới sáng tạo ..................................................................... 18
1.2.1 Khái niệm năng lực đổi mới sáng tạo ............................................. 18
1.2.2 Các yếu tố ảnh hƣởng tới đổi mới sáng tạo..................................... 19
1.2.3 Các tiêu chí đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo ............................ 23
1.3 Kinh nghiệm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp
của một số tỉnh/thành Việt Nam .................................................................. 27
1.3.1 Kinh nghiệm của tỉnh Thanh Hóa ................................................... 27
1.3.2 Kinh nghiệm của tỉnh Hà Tĩnh ........................................................ 30
1.3.3. Bài học cho tỉnh Nghệ An……………………………………… 32
CHƢƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC ĐỔI MỚI SÁNG
TẠO TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
NGHỆ AN ....................................................................................................... 34
2.1 Khái quát đóng góp của doanh nghiệp đối với sự phát triển kinh tế, xã
hội của tỉnh Nghệ An ................................................................................... 34
2.1.1 Số lƣợng doanh nghiệp và loại hình doanh nghiệp ......................... 34
2.1.2 Những đóng góp cơ bản của doanh nghiệp cho sự phát triển kinh tế
xã hội của Nghệ An. ................................................................................. 35
2.2 Thực trạng năng lực đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp nhỏ và
vừa trên địa bàn tỉnh Nghệ An ..................................................................... 37
2.2.1 Khái quát về đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp Việt Nam....... 37


2.2.2 Thực trạng năng lực đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp nhỏ

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

KH&CN

Khoa học và công nghệ

ĐMST

Đổi mới sáng tạo

CNNTT

Công nghệ thông tin

R&D

Nghiên cứu và phát triển

OECD

Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế

FDI

Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội


Bảng 1.1 Đổi mới sáng tạo sản phẩm của doanh nghiệp

24

Bảng 1.2 Đổi mới sáng tạo quy trình của doanh nghiệp

24

Bảng 1.3. Đổi mới sáng tạo về Marketing của doanh nghiệp

25

Bảng 1.4 Đổi mới sáng tạo tổ chức trong doanh nghiệp

25

Bảng 2.1: Nộp ngân sách của các doanh nghiệp tỉnh Nghệ An 2012

37

– 2015
Hình 2.1: Phân bổ doanh nghiệp theo lĩnh vực hoạt động

34

Hộp 2.1. Nâng cao trình độ công nghệ cho doanh nghiệp thông qua

42

đổi mới quy trình công nghệ

khăn trong hoạt động đổi mới sáng tạo nhƣ thiếu vốn, trình độ nhân lực hạn
chế, công nghệ sử dụng trong sản xuất còn lạc hậu, mức độ liên kết theo chuỗi
giá trị còn lỏng lẻo. Do đó, trong những năm vừa qua hoạt động sản xuất kinh
doanh của các doanh nghiệp ở Nghệ An còn gặp nhiều khó khăn. Để giải
quyết các khó khăn này, tỉnh Nghệ An đã ban hành, bổ sung, sửa đổi các ƣu
đãi nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa

1


học và công nghệ vào sản xuất. Tuy nhiên, các ƣu đãi này còn bộc lộ những
hạn chế nhất định. Do đó, việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của doanh
nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa là cần thiết, qua đó sẽ góp phần
nâng cao năng lực của doanh nghiệp và thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội
địa phƣơng. Do vậy, việc lựa chọn đề tài “Giải pháp nâng cao năng lực đổi
mới sáng tạo của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Nghệ An” là
cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cao.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan tới đề tài
Đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu ở nƣớc ngoài về
đổi mới sáng tạo và năng lực đổi mới sáng của doanh nghiệp. Các nghiên cứu
đã khái quát đƣợc các quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về đổi mới sáng
tạo và năng lực đổi mới sáng tạo, cụ thể:
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD, 2005), có bốn loại
hình đổi mới sáng tạo, gồm đổi mới sản phẩm, đổi mới quy trình, đổi mới
marketing và đổi mới quản lý. Còn theo cách tiếp cận về mức độ đổi mới thì
có thể chia thành đổi mới mang tính cải tiến, đổi mới mang tính đột phá về thị
trƣờng, đổi mới mang tính đột phá về công nghệ và đổi mới sáng tạo căn bản
(McMillan C, 2010).
Theo Romijn và cộng sự (2002), năng lực đổi mới sáng tạo là những
kiến thức cần thiết để tiếp thu và cải tiến các công nghệ hiện có và tạo ra các

Nghệ An. Do đó, các nội dung này cần tiếp tục đƣợc nghiên cứu và hoàn
thiện.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích
Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong doanh
nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Nghệ An trên cơ sở đánh giá thực trạng

3


năng lực đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn
tỉnh Nghệ An.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, làm rõ đƣợc cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực đổi mới
sáng tạo trong các doanh nghiệp.
Thứ hai, phân tích đƣợc thực trạng năng lực đổi mới sáng tạo trong các
doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Nghệ An.
Thứ ba, đƣa ra đƣợc phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao năng lực đổi
mới sáng tạo trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Nghệ An
phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu: đổi mới sáng tạo, năng lực đổi mới sáng tạo
trong các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp nhỏ và vừa có đổi mới
sáng tạo nói riêng trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Phạm vi nghiên cứu: Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An có
hoạt động đổi mới sáng tạo (đổi mới về sản phẩm, qui trình, tiếp thị và đổi
mới về tổ chức), các số liệu đƣợc thu thập, xử lý từ 2012 đến 5/2017
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, luận văn sử dụng số liệu thứ cấp và
sơ cấp. Đối với số liệu thứ cấp, đề tài tiến hành tìm kiếm, đánh giá và sử dụng


5


Luận vận đậy đu ở file:Luận vận Full