BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHĂN NUÔI - THÚ Y
****************

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP VÀ GHI NHẬN KẾT
QUẢ ĐIỀU TRỊ TẠI PHÒNG KHÁM THÚ Y QUẬN 2 VÀ
PHÒNG KHÁM THÚ Y TRẦN NÃO TRÊN NHÓM CHÓ
ĐƯỢC MUA TỪ CÁC TIỆM THÚ CẢNH

Sinh viên thực hiện: NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
Lớp: DH07DY
Ngành: Dược Thú Y
Niên khoá: 2007 – 2011

Tháng 08/2012


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHĂN NUÔI - THÚ Y
****************

NGUYỄN THỊ KIM NGÂN

KHẢO SÁT CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP VÀ GHI NHẬN KẾT
QUẢ ĐIỀU TRỊ TẠI PHÒNG KHÁM THÚ Y QUẬN 2 VÀ
PHÒNG KHÁM THÚ Y TRẦN NÃO TRÊN NHÓM CHÓ
ĐƯỢC MUA TỪ CÁC TIỆM THÚ CẢNH



LỜI CẢM ƠN
 

Sau 5 năm học tập và nghiên cứu, nay tôi đã hoàn thành khoá luận tốt nghiệp
bác sĩ thú y. Thành quả tôi có được ngày hôm nay là nhờ sự quan tâm, giúp đỡ và
động viên của mọi người.
Trước hết tôi muốn gửi lời cám ơn đến cha mẹ và những người thân trong
gia đình đã mang đến cho tôi nguồn động lực học tập trong suốt thời gian qua.
Tôi xin chân thành cám ơn:
Ban Giám Hiệu Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh.
Ban Chủ Nhiệm Khoa Chăn Nuôi Thú Y.
Quý thầy cô đã truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong
suốt quá trình học tập tại trường .
Cám ơn bác sĩ Huỳnh Thanh Kim Tâm, bác sĩ Nguyễn Ngũ Yến cùng các
anh, chị, bạn bè thực tập tại phòng khám thú y Quận 2 và phòng khám thú y Trần
Não đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian thực
tập.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy Nguyễn Văn Nghĩa đã hết lòng
hướng dẫn và gíup đỡ tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp để hoàn thành
khoá luận này.
Nguyễn Thị Kim Ngân
 

iii


TÓM TẮT KHOÁ LUẬN
Đề tài “Khảo sát các bệnh thường gặp và ghi nhận kết quả điều trị tại

1.1 Đặt vấn đề ............................................................................................................. 1
1.2 Mục đích – yêu cầu ............................................................................................... 2
1.2.1 Mục đích............................................................................................................. 2
1.2.2 Yêu cầu............................................................................................................... 2
Chương 2 TỔNG QUAN .......................................................................................... 3
2.1 Một số chỉ tiêu sinh lý bình thường trên chó ........................................................ 3
2.1.1 Thân nhiệt........................................................................................................... 3
2.1.2 Nhịp tim ............................................................................................................. 3
2.1.3 Tần số hô hấp ..................................................................................................... 3
2.1.4 Tuổi trưởng thành động dục ............................................................................... 3
2.1.5 Chu kì lên giống ................................................................................................. 4
2.1.6 Số con đẻ ra trong một lứa và tuổi cai sữa ......................................................... 4
2.2 Phương pháp cầm cột ............................................................................................ 4
2.2.1 Phương pháp khớp mõm .................................................................................... 4
2.2.2 Phương pháp banh miệng ................................................................................... 5
2.2.3 Phương pháp giữ trên gáy .................................................................................. 5
2.2.4 Phương pháp khống chế thú trên bàn mổ........................................................... 5

v


2.2.5 Vòng đeo cổ ....................................................................................................... 5
2.3 Phương pháp chẩn đoán bệnh trên chó ................................................................. 5
2.3.1 Đăng kí hỏi bệnh ................................................................................................ 6
2.3.2 Chẩn đoán lâm sàng ........................................................................................... 6
2.3.3 Chẩn đoán phòng thí nghiệm ............................................................................. 7
2.3.4 Các chẩn đoán đặc biệt ....................................................................................... 8
2.4 Các liệu pháp điều trị bệnh trên chó ..................................................................... 8
2.5 Một số bệnh thường gặp trên chó và liệu pháp điều trị ........................................ 8
2.5.1 Viêm thanh khí quản .......................................................................................... 8

2.5.7 Bệnh Carré ....................................................................................................... 14
2.5.7.1 Triệu chứng ................................................................................................... 15
2.5.7.2 Chẩn đoán...................................................................................................... 15
2.5.7.3 Điều trị .......................................................................................................... 16
2.5.7.4 Phòng bệnh .................................................................................................... 16
2.5.8 Bệnh do Parvovirus.......................................................................................... 16
2.5.8.1 Triệu chứng ................................................................................................... 16
2.5.8.2 Chẩn đoán...................................................................................................... 16
2.5.8.3 Phòng bệnh .................................................................................................... 17
2.5.9 Bệnh ho cũi chó ................................................................................................ 17
2.5.9.1 Triệu chứng ................................................................................................... 18
2.5.9.2 Chẩn đoán...................................................................................................... 18
2.5.9.3 Điều trị .......................................................................................................... 18
2.5.9.4 Phòng ngừa.................................................................................................... 18
Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT ................................. 19
3.1 Thời gian và địa điểm khảo sát ........................................................................... 19
3.2 Đối tượng khảo sát .............................................................................................. 19
3.3 Điều kiện khảo sát ............................................................................................... 19
3.4 Nội dung khảo sát................................................................................................ 19
3.5 Dụng cụ chẩn đoán và vật liệu thí nghiệm .......................................................... 19
3.5.1 Dụng cụ chẩn đoán ........................................................................................... 19
3.5.2 Vật liệu thí nghiệm ........................................................................................... 20
3.6 Các loại thuốc điều trị ......................................................................................... 20

vii


3.7 Phương pháp khảo sát ......................................................................................... 20
3.7.1 Đăng kí hỏi bệnh .............................................................................................. 20
3.7.2 Chẩn đoán lâm sàng ......................................................................................... 21

4.8 Bệnh trên đường tiêu hóa .................................................................................... 37
4.9 Bệnh kí sinh trùng ............................................................................................... 38
4.9.1 Chó nhiễm nội kí sinh ...................................................................................... 38
4.9.2 Chó nhiễm ve, bọ chét...................................................................................... 39
4.9.3 Chó nhiễm Demodex ........................................................................................ 40
4.10 Bệnh mắt ........................................................................................................... 41
4.10.1 Viêm kết mạc ................................................................................................. 41
4.10.2 Loét giác mạc ................................................................................................. 42
4.11 Bệnh tai ............................................................................................................. 43
4.11.1 Viêm tai .......................................................................................................... 44
4.11.2 Ghẻ tai ............................................................................................................ 45
4.12 Các trường hợp khác ......................................................................................... 45
4.12.1 Ngộ độc .......................................................................................................... 46
4.12.2 Hernia ............................................................................................................. 47
Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ................................................................... 48
5.1 Kết luận ............................................................................................................... 48
5.2 Đề nghị ................................................................................................................ 49
5.2.1 Đối với chủ nuôi ............................................................................................... 49
5.2.2 Đối với bác sĩ thú y .......................................................................................... 49
5.2.3 Đối với các cửa hàng thú cảnh ......................................................................... 49
5.2.5 Đối với khóa sau .............................................................................................. 49 
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................... 50 

ix


DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
CDV:

Canine Distemper Virus

Bảng 4.1 Tỉ lệ chó được mua đến khám .....................................................................26
Bảng 4.2 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh .....................................................................27
Bảng 4.3 Ti lệ chó được mua mắc bệnh theo giống và giới tính ................................27
Bảng 4.4 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh theo nhóm bệnh ..........................................28
Bảng 4.5 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh trên hệ hô hấp..............................................29
Bảng 4.6 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh truyền nhiễm ...............................................32
Bảng 4.7 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh trên hệ tiêu hóa ...........................................37
Bảng 4.8 Tỉ lệ chó được mua nhiễm kí sinh trùng......................................................38
Bảng 4.9 Tỉ lệ chó được mua bị bệnh mắt. .................................................................41
Bảng 4.10 Tỉ lệ chó được mua mắc bệnh tai ..............................................................44
Bảng 4.11 Tỉ lệ chó được mua mắc các trường hợp khác ..........................................46 
 

xi


DANH SÁCH CÁC HÌNH
Trang
Hình 2.1 Cách buộc mõm chó .................................................................................... 4
Hình 2.2 Trứng giun đũa Toxocara canis ................................................................ 11
Hình 2.3 Trứng giun móc ......................................................................................... 12
Hình 4.1 Nhiều chó con bị nhốt chung vào một chuồng .......................................... 24
Hình 4.2 Chó bị xích trên vỉa hè............................................................................... 25
Hình 4.3 Chó bị xích vào gốc cây giữa trời nắng. .................................................... 25
Hình 4.4 Toàn cảnh một tiệm bán thú cảnh trên đường Lê Hồng Phong, Q10........ 26
Hình 4.5 Sử dụng máy xông trong điều trị bệnh viêm phổi ..................................... 30
Hình 4.6 Chó bị chảy dịch mũi ................................................................................. 31
Hình 4.7 Test Parvovirus dương tính ....................................................................... 33
Hình 4.8 Chó nổi mụn nước ở bụng ......................................................................... 34
Hình 4.9 Chó bị sừng hóa mũi.................................................................................. 35

1


1.2 Mục đích – yêu cầu
1.2.1 Mục đích
Khảo sát tình hình nhiễm bệnh trên nhóm chó được mua từ các tiệm thú
cảnh,.
Khảo sát kết quả điều trị trên nhóm chó này.
Nâng cao hiểu biết và rút ra những kinh nghiệm thực tế cho bản thân.
1.2.2 Yêu cầu
Khảo sát tất cả các chó được mua đến khám và điều trị tại phòng khám.
Theo dõi các triệu chứng lâm sàng và phương pháp chẩn đoán bệnh.
Theo dõi kết quả điều trị bệnh trên chó trong quá trình thực tập.

2


Chương 2
TỔNG QUAN
2.1 Một số chỉ tiêu sinh lý bình thường trên chó:(Trần Thị Dân và Dương
Nguyên Khang, 2006)
2.1.1 Thân nhiệt
Chó trưởng thành: 38 -39 oC
Chó con: 38,5-39,5 oC
Nhiệt độ cơ thể chó thường chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như: tuổi tác (thú
non cao hơn thú già), phái tính (thú cái cao hơn thú đực), sự hoạt động (thú hoạt
động cao hơn thú nghỉ ngơi), nhiệt độ môi trường. Thông thường, nhiệt độ buổi
sáng sớm thấp hơn buổi chiều. Sự chênh lệch nhiệt độ của cơ thể giữa hai buổi
khoảng 0,2 - 0,5 %.
2.1.2 Nhịp tim

Phương pháp này được áp dụng đối với những chó hung dữ, để tránh nguy
hiểm cho bác sĩ thú y trong lúc chẩn đoán và điều trị.

Hình 2.1 Cách buộc mõm chó (Lê Văn Thọ, 2009)
Có thể dùng dây buộc vải mềm (dây dù) hay dây nilon để thắt chặt mõm chó,
để nút cột nằm trên mũi, sau đó đưa hai đầu dây xuống hàm dưới rồi làm thêm một
nút đơn giản dưới cằm. Sau đó đưa hai sợi dây lên cổ và làm nút để cố định ở ngay
sau tai.

4


2.2.2 Phương pháp banh miệng
Dùng trong trường hợp khám vùng miệng chó, chó thường kháng cự khi mở
miệng chúng để đưa dụng cụ vào, vì thế việc dùng thuốc an thần, thuốc mê là cần
thiết.
Trong trường hợp không có dụng cụ banh miệng có thể dùng hai vòng dây
cho vào hàm trên và hàm dưới rồi kéo mạnh về hai phía để mở miệng chó ra.
2.2.3 Phương pháp giữ trên gáy
Động tác này áp dụng đối với những chó hung dữ và không có chủ bên cạnh
lúc điều trị.
Dùng lúc khám, đo thân nhiệt, chích thuốc, tránh trường hợp chó quay lại
cắn.
Cần chú ý đối với những giống chó mõm ngắn, mắt lồi (như giống chó Bắc
Kinh) vì dễ gây tổn thương mắt của chúng.
2.2.4 Phương pháp khống chế thú trên bàn mổ
Khi buộc chó trên bàn mổ cần thao tác nhẹ nhàng, tránh gây kích động stress
cho chó.
Tùy theo mục đích của cuộc giải phẫu và vị trí vết mổ, người ta buộc chó
theo nhiều cách khác nhau: nằm ngửa, nằm sấp, nằm nghiêng một bên.

Kiểm tra mũi, gương mũi, dịch mũi (màu sắc, mùi).
Kiểm tra khí quản, phế quản, phản xạ ho.
Quan sát, sờ nắn, nghe vùng phổi và xem phản ứng của thú.
Khám hệ tim mạch
Nghe tim để phát hiện những tiếng tim bất thường.
Sờ nắn vùng tim để xem phản xạ đau của thú.
Khám hệ tiêu hóa
Khám miệng, lưỡi, nướu răng, mùi của miệng, các rối loạn về nhai, nuốt, nôn
mửa.
Quan sát, sờ nắn vùng bụng để biết cảm giác đau và những bất thường về cơ
quan tiêu hóa.
Quan sát về màu sắc, độ đặc lỏng, mùi của phân, số lần đi phân trong ngày.

6


Khám hệ niệu dục
Quan sát những bất thường khi thú đi tiểu, kiểm tra màu và lượng nước tiểu.
Sờ nắn vùng thận, bàng quang, và xem phản ứng của thú.
Đối với thú cái xem âm hộ có chảy nước hay rỉ dịch.
Đối với thú đực kiểm tra dương vật.
Khám cơ quan cảm giác và phản xạ thần kinh
Khám mắt
Khám niêm mạc mắt, chất tiết từ mắt, độ co dãn đồng tử bằng đèn soi mắt,
dùng tay thử phản xạ mắt, nhạy cảm thần kinh trong bệnh dại hay tầm nhìn của mắt.
Khám tai
Quan sát vành tai, màu sắc của dịch tai. Quan sát những cử động bất thường
như: lắc đầu, gãi tai….
Thử các phản xạ đau, phản xạ co duỗi, phản xạ của chi trước và chi sau.
2.3.3 Chẩn đoán phòng thí nghiệm

các bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng, tăng khả năng miễn dịch và tạo mọi thuận
lợi cho thú vượt qua bệnh, đặc biệt là trong bệnh truyền nhiễm.
2.5 Một số bệnh thường gặp trên chó và liệu pháp điều trị
2.5.1 Viêm thanh khí quản (Nguyễn Như Pho, 2000)
2.5.1.1 Nguyên nhân
Nguyên phát: do các tác động cơ giới làm niêm mạc của chó bị tổn thương,
do hít phải khí độc, chăm sóc nuôi dưỡng không tốt.
Thứ phát: do kế phát từ các bệnh kí sinh trùng, bệnh nội khoa.
2.5.1.2 Triệu chứng
Chó uể oải, giảm ăn, sốt, ho và chảy nước mũi, ban đầu ho khô và ngắn.
Có trường hợp chó thở khó, thở thể bụng.
2.5.1.3 Chẩn đoán
Chó có biểu hiện ho, chảy nước mũi.
2.5.1.4 Điều trị
Kháng sinh: amoxicillin+ clavulanate.
Kháng viêm: prednisolone, dexamethasone.
Giảm ho, long đờm: acetylcystein, bromhexidine.

8


2.5.2 Viêm phổi (Nguyễn Như Pho, 2000)
2.5.2.1 Nguyên nhân
Do các tác nhân kích thích như khí độc, thời tiết thay đổi đột ngột, nấm, kí
sinh trùng hay sặc thức ăn, nước uống vào đường hô hấp.
Nhiễm trùng hô hấp do Streptococcus pneumoniae, Haemophillus,
Pasteurella… hay nhiễm trùng kế phát từ bệnh đường hô hấp trên, bệnh truyền
nhiễm…
2.5.2.2 Triệu chứng
Chó sốt lên xuống, lừ đừ, bỏ ăn, ho khó và đau, thở khó, thường thở thể

Chó ủ rũ, mệt mỏi, sốt cao, tiêu chảy nhiều, phân có lẫn màng giả hoặc thức
ăn.
2.5.3.4 Điều trị
Dùng kháng sinh diệt khuẩn đường ruột: Septotryl, enrofloxacin,
gentamycin.
Bảo vệ niêm mạc ruột: Actapulgite, Phospholugel.
Giảm tiết dịch và co thắt dạ dày-ruột: atropin sulfate.
Thải trừ các chất trong ruột: MgSO4, Na2SO4.
Bổ sung năng lượng, nước và chất điện giải bằng dung dịch glucose 5%,
Lactate Ringer.
Bổ sung vitamin nhóm B, vitamin C.
Cho chó nhịn ăn 1-2 ngày đến khi hết tiêu chảy thì cho ăn thức ăn dễ tiêu đến
khi bình phục hoàn toàn.
2.5.4 Bệnh do giun đũa
Có hai loài Toxocara canis và Toxascaris leonina.
2.5.4.1 Triệu chứng
Chó mất tính thèm ăn, thiếu máu, gầy còm, chậm lớn, tiêu chảy, bụng to, ói
mửa có lẫn cả giun. Những triệu chứng này thường thấy ở chó dưới 2 tháng tuổi.
Đôi khi chó có cả triệu chứng thần kinh, co giận.
Ấu trùng di hành qua mặt thận, gan, phổi, não gây hoại tử các cơ quan và gây
viêm phổi, phù thủng, xuất huyết.
2.5.4.2 Chẩn đoán
Lâm sàng: dựa vào các triệu chứng kể trên.

10


Cận lâm sàng: xét nghiệm phân theo phương pháp phù nổi tìm trứng giun.

Hình 2.2 Trứng giun đũa Toxocara canis

Thể cấp: thiếu máu, gầy yếu, chết kéo dài, xét nghiệm thấy trứng giun trong
phân.
Thể mãn: chó có khả năng tái tạo bù đắp lượng máu bị mất, thể trạng chung
bình thường, xét nghiệm phân có trứng giun.
Thể thứ phát: xuất hiện dấu hiệu của bệnh tim mạch do tình trạng thiếu máu
kéo dài, lâu dần khả năng tái tạo máu không bù đắp nổi lượng máu bị thất thoát (Lê
Hữu Khương, 2008).
2.5.5.2 Chẩn đoán
Lâm sàng: dựa vào triệu chứng thiếu máu và chó thường chết nhanh để chẩn
đoán.
Cận lâm sàng: xét nghiệm phân tìm trứng theo phương pháp phù nổi.

Hình 2.3 Trứng giun móc

12