ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CHU THỊ NGÂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC VĂN HÓA PHI VẬT THỂ
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

CHU THỊ NGÂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC VĂN HÓA PHI VẬT THỂ
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 9.14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. ĐẶNG QUỐC BẢO
2. GS.TS. PHẠM HỒNG QUANG


9. Đóng góp mới của luận án ........................................................................................... 7
10. Cấu trúc của luận án .................................................................................................. 7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
VĂN HÓA PHI VẬT THỂ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ .......... 8
1.1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề............................................................................... 8

1.1.1. Nghiên cứu về bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể .......................................... 8
1.1.2. Nghiên cứu về giáo dục văn hóa phi vật thể....................................................... 10
1.1.3. Nghiên cứu về quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể.......................................... 15
1.2.

Khái niệm cơ bản của luận án............................................................................. 19

1.2.1. Văn hoá phi vật thể ............................................................................................. 19
1.2.2. Giáo dục văn hóa phi vật thể .............................................................................. 22
1.2.3. Quản lý hoạt động giáo dục văn hóa phi vật thể ................................................ 24
1.3.

Một số vấn đề về giáo dục văn hoá phi vật thể cho học sinh Trung học cơ sở ......... 26

1.3.1. Tầm quan trọng của giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh Trung học
cơ sở .................................................................................................................... 26


iii
1.3.2. Mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục văn hoá phi thể cho học sinh Trung học cơ sở......... 31
1.3.3. Nội dung, nguyên tắc giáo dục văn hoá phi vật thể cho học sinh Trung học
cơ sở .................................................................................................................... 32

tồn giá trị Dân ca Quan họ Bắc Ninh trong công cuộc đổi mới giáo dục
hiện nay............................................................................................................... 57
2.1.3. Bức tranh chung về di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam ............................... 59
2.1.4. Tình hình giáo dục văn hóa phi vật thể trong trường học ở Việt Nam..................... 62
2.2.

Tổ chức khảo sát thực trạng................................................................................ 65

2.2.1. Mục tiêu khảo sát ................................................................................................ 65


iv
2.2.2. Đối tượng khảo sát .............................................................................................. 65
2.2.3. Phạm vi khảo sát ................................................................................................. 66
2.2.4. Nội dung khảo sát ............................................................................................... 67
2.2.5. Phương pháp khảo sát và xử lý kết quả .............................................................. 67
2.3.

Thực trạng giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh trường Trung học cơ sở ......... 67

2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục văn hoá phi vật thể
cho học sinh trong trường Trung học cơ sở........................................................ 67
2.3.2. Thực trạng giáo dục văn hoá phi vật thể cho học sinh Trung học cơ sở ............ 71
2.4.

Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh
Trung học cơ sở .................................................................................................. 85

2.4.1. Lập kế hoạch chỉ đạo hoạt động giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh
Trung học cơ sở .................................................................................................. 85


v
3.2.2. Quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh Trung học cơ sở thông
qua trải nghiệm di sản ....................................................................................... 106
3.2.3. Chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức tổ chức giáo dục văn hóa phi vật thể
cho học sinh Trung học cơ sở ........................................................................... 109
3.2.4. Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao năng lực giáo dục văn hóa phi vật thể cho giáo
viên Trung học cơ sở ........................................................................................ 115
3.2.5. Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục văn hóa phi vật thể cho
học sinh Trung học cơ sở .................................................................................. 120
3.2.6. Quản lý phối hợp các nguồn lực để giáo dục văn hóa phi vật thể cho học
sinh Trung học cơ sở ........................................................................................ 123
3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp ....................................................................... 127
3.3.

Khảo nghiệm và thực nghiệm một số biện pháp quản lý giáo dục văn hóa
phi vật thể cho học sinh Trung học cơ sở đã đề xuất ....................................... 128

3.3.1. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất .......... 128
3.3.2. Thực nghiệm một số biện pháp quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho
học sinh Trung học cơ sở đã đề xuất ................................................................ 133
Kết luận chương 3 ....................................................................................................... 149
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ........................................................................... 150
1. Kết luận.................................................................................................................... 150
2. Khuyến nghị ............................................................................................................ 152
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
LUẬN ÁN ........................................................................................................ 154
TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................... 155
PHỤ LỤC


Các trường tham gia khảo sát .................................................................. 66

Bảng 2.3:

Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về khái niệm
văn hóa phi vật thể, giáo dục văn hóa phi vật thể.................................... 68

Bảng 2.4:

Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh về sự cần thiết
phải giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh ....................................... 69

Bảng 2.5:

Nhận thức của cán bộ, giáo viên về ý nghĩa, vai trò của giáo dục
văn hóa phi vật thể cho học sinh.............................................................. 70

Bảng 2.6:

Sự lựa chọn của giáo viên, học sinh về các di sản văn hóa phi vật
thể cần giáo dục trong nhà trường ........................................................... 74

Bảng 2.7:

Nhận thức của giáo viên Âm nhạc về nội dung giảng dạy Dân ca
Quan họ .................................................................................................... 75

Bảng 2.8:

Các con đường giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh được áp


Bảng 2.15:

Mức độ thực hiện các biện pháp tổ chức giáo dục di sản văn hóa
phi vật thể cho học sinh ........................................................................... 87

Bảng 2.16:

Đánh giá của cán bộ quản lý về mức độ thực hiện của các biện
pháp chỉ đạo giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh ......................... 92


v
Bảng 2.17:

Đánh giá của cán bộ quản lý về mức độ thực hiện của các biện
pháp kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục văn hóa phi vật thể cho
học sinh .................................................................................................... 95

Bảng 2.18:

Ý kiến đánh giá về các khâu trong công tác quản lý giáo dục văn
hóa phi vật thể cho học sinh THCS ......................................................... 96

Bảng 3.1:

Đối tượng tham gia khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp đề xuất............................................................................. 129

Bảng 3.2:

Ý kiến đánh giá mức độ hứng thú của học sinh với giờ dạy ................. 143

Bảng 3.10:

Mức độ nhận thức của học sinh trước thực nghiệm .............................. 146

Bảng 3.11:

Mức độ nhận thức của học sinh sau thực nghiệm ................................. 147


v
DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 2.1:

Ý kiến đánh giá về 4 khâu trong công tác quản lý giáo dục văn
hóa phi vật thể ....................................................................................... 97

Biểu đồ 3.1:

Trình độ nhận thức của học sinh trước khi thực nghiệm..................... 138

Biểu đồ 3.2:

Mức độ nhận thức của học sinh sau 2 lần thực nghiệm ...................... 141

Biểu đồ 3.3:

Nhận thức của lớp đối chứng trước và sau thực nghiệm ..................... 142


Tuy nhiên, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể không phải là công
việc dễ dàng bởi: “Điều quan trọng hơn cả đối với việc phát huy những di sản văn
hóa phi vật thể là làm cho di sản ấy sống giữa cuộc đời, như chính bản chất của nó.
Làm sao để khơi dậy ý thức cộng đồng, niềm tự hào của cộng đồng về di sản văn
hóa phi vật thể, để di sản ấy sống trong cộng đồng như bản chất của nó. Liên quan
đến vấn đề này là việc phổ biến, trao truyền di sản phi vật thể tới cộng đồng” [6;
72]. Xuất phát từ định hướng như vậy, trường học được xem là môi trường đặc biệt
thích hợp để hoạt động lưu truyền văn hóa giữa các thế hệ diễn ra một cách sâu


2
rộng. Công tác giáo dục di sản là một trong những biện pháp để bảo tồn và phát huy
giá trị văn hóa phi vật thể. Phát biểu khai mạc Hội thảo về Dạy học với di sản phi
vật thể vì một tương lai bền vững tại Hà Nội, đồng chí Nguyễn Vinh Hiển nhấn
mạnh: nhà trường Phổ thông vừa có trách nhiệm giáo dục, nâng cao nhận thức cho
học sinh, vừa có trách nhiệm sử dụng di sản văn hóa để dạy học. Việc làm này sẽ
mang lại những kết quả tích cực, vừa có giá trị ở phương pháp giáo dục kiến thức
Phổ thông theo quy định của chương trình, vừa nâng cao nhận thức và trách nhiệm
của học sinh đối với di sản văn hóa (…). Quan điểm chỉ đạo là lấy học sinh và hoạt
động học tập là trung tâm, tận dụng khai thác nguồn học liệu tại chỗ là những di sản
văn hóa gần gũi, xung quanh môi trường sống, dễ hiểu với học sinh và sử dụng
những kinh nghiệm, tri thức của người dân địa phương [29].
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, cùng với bậc Tiểu học, bậc học THCS
thực sự có nhiều điều kiện phù hợp để tiến hành công tác giáo dục văn hóa phi vật
thể cho học sinh. Các em chưa bị áp lực bởi định hướng nghề nghiệp, thi cử như
học sinh THPT và giáo dục nghề nghiệp nên chương trình giáo dục khá “mở”.
Ngoài những môn học văn hóa, học sinh còn được học các môn Âm nhạc, Mĩ thuật,
có nhiều thời gian để tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp khá đa dạng. Đây là
điều kiện thuận lợi để tiến hành giáo dục văn hóa phi vật thể thông qua các môn học
chính khóa và hoạt động tập thể. Mặt khác, hoạt động học tập ở tuổi học sinh THCS

hoạt động giáo dục của các trường THCS, khả năng đáp ứng của các trường với
công tác giáo dục và quản lý; phải nắm bắt được mối quan hệ giữa các giá trị văn
hóa phi vật thể tại địa phương và tác động của nó đối với việc giáo dục. Đồng thời,
phải phát hiện được những mâu thuẫn, những khó khăn của quá trình giáo dục văn
hóa phi vật thể trong các trường THCS trên thực tiễn để đề xuất các biện pháp quản
lý phù hợp, đạt hiệu quả.
7.1.3. Quan điểm tiếp cận lịch sử - logic
Khi nghiên cứu hoạt động quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể, phải tìm hiểu,
phát hiện sự nảy sinh, phát triển của hoạt động này trong thời gian và không gian cụ thể
là giai đoạn 2010 đến nay, trong môi trường THCS, gắn với những điều kiện, hoàn
cảnh cụ thể để phát hiện ra quy luật tất yếu của quá trình dạy học - giáo dục.
7.1.4. Quan điểm tiếp cận hoạt động - nhân cách
Trong quá trình nghiên cứu, phải quan sát và căn cứ vào đặc điểm hoạt động,
nhân cách của các đối tượng nghiên cứu như người cán bộ quản lý, giáo viên, học
sinh trường THCS để khám phá ra bản chất, quy luật vận động, phát triển của sự
vật, hiện tượng, đề ra giải pháp giáo dục và quản lý phù hợp với đặc điểm hoạt
động, nhân cách của đối tượng.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ sở lý
luận của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận có các phương pháp
nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: nghiên cứu các văn bản, tài liệu
và phân tích tài liệu thành các bộ phận: nhóm tài liệu về di sản văn hóa phi vật thể;
nhóm tài liệu về giáo dục di sản; nhóm tài liệu quản lý giáo dục; liên kết, sắp xếp
các tài liệu, thông tin lý thuyết đã thu thập được để tạo ra hệ thống lý thuyết đầy đủ,
có tầm khái quát hơn.
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập: phân tích và xâu chuỗi
các nhận định độc lập về cùng vấn đề nghiên cứu.


- Di sản văn hoá phi vật thể có ý nghĩa lớn đối với phát triển nền văn hoá
Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc. Nếu những loại hình văn hóa này được đưa vào
trường Phổ thông thì giúp học sinh hiểu được những giá trị văn hóa truyền thống
của dân tộc, của địa phương, từ đó học sinh có ý thức gìn giữ và bảo tồn những di
sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.


7
- Giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh ở các trường THCS tỉnh Bắc
Ninh và Bắc Giang đã được quan tâm thực hiện, nhưng hiệu quả chưa cao, do thiếu
một hệ thống những biện pháp thích hợp, đồng bộ.
- Để nâng cao chất lượng công tác quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho
học sinh THCS, các trường cần tập trung vào chỉ đạo đa dạng hóa các phương pháp,
hình thức giáo dục văn hóa phi vật thể, nâng cao năng lực của đội ngũ giáo viên, đảm
bảo sự liên kết về giáo dục văn hóa phi vật thể với các hoạt động giáo dục khác trong
nhà trường. Trong đó, đặc biệt chú ý đến việc chỉ đạo tích hợp văn hóa phi vật thể
trong các môn học và giáo dục văn hóa phi vật thể thông qua trải nghiệm thực tế.
9. Đóng góp mới của luận án
- Về lý luận:
Luận án đã bổ sung vào lý luận về giáo dục văn hóa phi vật thể, quản lý hoạt
động giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh trung học cơ sở (THCS): Nội dung,
nguyên tắc, hình thức, phương pháp giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh
THCS và quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh trong các trường THCS
hiện nay. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho học
sinh THCS.
- Về thực tiễn:
+ Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể cho học
sinh trong các trường THCS tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Chỉ ra những ưu điểm,
tồn tại, hạn chế, các biện pháp ảnh hưởng đến quản lý giáo dục văn hóa phi vật thể
cho học sinh THCS.

biệt của nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là khi di sản ấy đứng trước nguy cơ bị
mai một, thất truyền.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), nhận thấy nguy cơ các di sản
văn hóa có thể bị hủy diệt, năm 1954 Công ước bảo vệ di sản văn hóa trong sự kiện
xung đột vũ trang (The convention for protection cultural heritage in event armed
conflict) ra đời đã thể hiện sự quan tâm của thế giới đối với vấn đề này. Lời nói đầu
của Công ước này đã khẳng định: “bảo vệ di sản văn hóa là điều rất quan trọng đối
với tất cả mọi người trên thế giới và quan trọng là di sản đó phải nhận được sự bảo
vệ tầm quốc tế” [92]. Đến năm 1971, tổ chức UNESCO có những bước chuẩn bị
đầu tiên cho việc xây dựng văn bản pháp lí về bảo vệ văn hóa dân gian thông qua
văn kiện mang tên Khả năng thiết lập các văn kiện quốc tế để bảo vệ văn hóa dân
gian (Posibility establishing international instrument to protect folklore). Sau Công
ước năm 1971, nhiều nước thành viên của tổ chức UNESCO đã kêu gọi xây dựng
hệ thống bảo tồn di sản văn hóa truyền thống và văn hóa dân gian. Vào năm 1989,
Đại hội đồng của UNESCO cuối cùng đã thông qua Nghị quyết về việc bảo tồn các
di sản văn hóa truyền thống và văn hóa dân gian. Đại hội đưa ra đề xuất rằng các
nước thành viên cần phải thực hiện các chương trình tập huấn về công tác bảo tồn
các di sản văn hóa phi vật thể và lập danh sách các di sản văn hóa này .
Năm 1992, một chương trình về di sản văn hóa phi vật thể đã được thiết lập.
Đến năm 1998, tổ chức UNESCO lại tiếp tục thông qua chương trình bảo vệ các
kiệt tác văn hóa phi vật thể và văn hóa truyền miệng của nhân loại. Điều này đã
giúp cho khái niệm “di sản thế giới” được hoàn thiện hơn khi mà trước đó chỉ được
hiểu là di sản thiên nhiên và các di sản văn hóa vật thể. Đến năm 2003, sau rất nhiều
phiên họp thảo luận của UNESCO, Công ước về di sản văn hóa phi vật thể đã được
thông qua.


9
Từ đó đến nay, UNESCO và các quốc gia đã có hàng loạt các hành động tích
cực, khẩn trương để bảo vệ các di sản văn hóa phi vật thể. Đặc biệt, vào năm 2013,



10
phi vật thể của UNESCO - Bài học kinh nghiệm và định hướng tương lai. Hội thảo
đã thu hút 60 tham luận đến từ các quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, chỉ có duy nhất
một bài tham luận của tác giả Lê Thị Minh Lý “Đưa di sản văn hóa phi vật thể vào
chương trình giáo dục trong nhà trường” là có đề cập đến công tác giáo dục văn
hóa phi vật thể cho học sinh trong nhà trường. Tác giả đã khẳng định sự cần thiết và
chỉ ra tồn tại, hạn chế cơ bản trong công tác giáo dục di sản ở nước ta hiện nay:
“Giáo dục di sản là một trong những biện pháp quan trọng để bảo vệ di sản văn hóa
phi vật thể. Việc khai thác các giá trị di sản văn hóa và di sản thiên nhiên, di sản vật
thể và phi vật thể để dạy học, để tự học nâng cao tri thức, học tập suốt đời không xa
lạ với các nước phát triển trên thế giới. Tuy nhiên, vấn đề tiếp nhận di sản, nhận
diện di sản như một nguồn dữ liệu văn hóa, khoa học để dạy và học chưa được các
cơ quan, tổ chức xã hội cũng như người dân ở Việt Nam quan tâm và đầu tư đúng
mức cả về định hướng chiến lược và phương pháp thực hiện” [45; 384].
Ngoài ra, các bài báo: “Nâng cao hiệu quả hoạt động bảo tồn di sản văn hóa
- Một nhiệm vụ trọng tâm của trường Đại học Văn hóa Hà Nội” của tác giả Trần
Đức Ngôn (2005); “Đổi mới hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị kho tàng di sản
văn hóa” của tác giả Trương Quốc Bình (2008), “Phát huy giá trị di sản văn hóa
trong quá trình hội nhập và phát triển” của tác giả Đặng Văn Bài (2009)… đều đã
đề cập đến việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa trong quá trình hội nhập quốc tế
hiện nay.
Như vậy, nhìn chung các công trình nghiên cứu về bảo tồn, phát huy giá trị
văn hóa phi vật thể cho học sinh đều đã khẳng định vai trò, ý nghĩa của văn hóa phi
vật thể đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nhân cách con người trong bối
cảnh hiện nay. Các tác giả dù tiếp cận di sản văn hóa từ phương diện khái quát hay
đi sâu tìm hiểu di sản văn hóa cụ thể ở từng địa phương đều khẳng định tầm quan
trọng của việc bảo tồn di sản văn hóa trong bối cảnh những di sản này đứng trước
nguy cơ bị mai một do sự xâm lấn của văn hóa nước ngoài. Những giải pháp mà các

Các nhóm dự án đã tích cực làm việc với các giáo viên, sinh viên, cộng đồng, người
cao tuổi tại địa phương, các nhà thực hành văn hoá và các nhà hoạch định chính
sách để kết hợp các yếu tố di sản văn hoá phi vật thể vào chương trình giáo dục”
[95].
Bài viết Creative Drama Study about Intangible Cultural Heritage: Turkish
Wedding Traditions (Sáng tạo trong học tập về di sản văn hóa phi vật thể: truyền
thống cưới Thổ Nhĩ Kỳ) trên Tạp chí Nghiên cứu khoa học của Đại học Nigde, Thổ
Nhĩ Kỳ đã nghiên cứu nhận thức của thanh, thiếu niên khi được giáo dục một trong
những giá trị văn hóa phi vật thể của Thổ Nhĩ Kỳ là truyền thống đám cưới của dân
tộc trong trường học. Từ những kết quả thu nhận được, bài viết khẳng định: “Giáo
dục có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể, là một phần
quan trọng của bản sắc văn hoá, và chuyển nó cho các thế hệ kế tiếp. Trong Hiệp


12
định Bảo vệ Di sản văn hoá phi vật thể được UNESCO chấp thuận, cần phải sắp xếp
các chương trình giáo dục, tăng cường tính trách nhiệm của xã hội, đặc biệt là thanh
thiếu niên" [93].
Ở Nhật Bản, công tác giáo dục văn hóa phi vật thể trong trường học được
thúc đẩy thông qua các hoạt động giáo dục trong và ngoài trường học. Với chủ
trương phát triển đất nước trong sự kết hợp của truyền thống Nhật Bản và kỹ thuật
phương Tây, nội dung giáo dục văn hóa phi vật thể dựa trên luân lý Nho gia gắn với
những giá trị bản sắc văn hóa hình thành trong tiến trình phát triển lịch sử đã được
xây dựng thành chương trình lồng ghép vào các môn học và những hoạt động giáo
dục phong phú khác.
Ở Trung Quốc, việc giáo dục di sản văn hóa phi vật thể cho học sinh được
tiến hành trên cơ sở phát huy những ảnh hưởng tích cực của phương pháp giáo dục
truyền thống và tiếp thu các phương pháp giáo dục phương Tây như phương pháp
trò chơi, phương pháp thảo luận, phương pháp diễn đàn… Ngoài ra, việc giáo dục
còn được thực hiện bằng các hoạt động giáo dục ngoài giờ học và các môn học có

nhiệm vụ nội dung giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho sinh viên trường Sư phạm
nói chung, nội dung giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho sinh viên Sư phạm vùng
Đông Bắc nói riêng. Trên cơ sở lý luận và khảo sát thực tiễn, tác giả đã xây dựng
được 6 biện pháp giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho sinh viên sư phạm thông
qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp [34]. Đây là tài liệu cung cấp cho chúng
tôi những cơ sở lý luận và thực tiễn có ý nghĩa trong quá trình nghiên cứu đề tài.
Đầu năm 2013, liên Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa Thể thao và Du
lịch đã có văn bản hướng dẫn về việc sử dụng di sản văn hóa vào dạy học, được
thực hiện thí điểm tại 7 địa phương: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Bắc Giang, Phú Thọ,
Quảng Ninh, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam với 3 môn Sử, Địa, Âm nhạc. Cụ thể,
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã áp dụng thí điểm ở mỗi Sở Giáo dục và Đào tạo chọn 2
trường THCS, 2 trường THPT đưa vào giảng dạy lồng ghép ở các môn học thống
nhất trong học kỳ 2. Cùng với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành tài liệu Tập
huấn Dạy học di sản tháng 01/2013 để giúp các trường định hướng tốt hơn trong
quá trình giáo dục di sản cho học sinh.
Năm 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã
ban hành Hướng dẫn Sử dụng Di sản văn hóa trong dạy học ở trường Phổ thông,
Trung tâm Giáo dục thường xuyên. Bản hướng dẫn đã quy định mục tiêu, phương
thức tổ chức dạy học các nội dung di sản văn hóa trong trường Phổ thông, Trung
tâm Giáo dục thường xuyên và trách nhiệm của các đơn vị trong việc giáo dục và
phối hợp giáo dục văn hóa phi vật thể cho học sinh. Bản hướng dẫn đã chỉ rõ: sử
dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trường Phổ thông, Trung tâm Giáo dục thường
xuyên nhằm hình thành và nâng cao ý thức tôn trọng, giữ gìn, phát huy những giá
trị của di sản văn hóa; rèn luyện tính chủ động, tích cực, sáng tạo trong đổi mới


14
phương pháp học tập và rèn luyện; góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo
dục, phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu, tài năng của học sinh. Nhà trường có thể lựa
chọn hình thức tổ chức dạy học phù hợp với điều kiện thực tế như: Dạy học trên lớp