ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

TRẦN THỊ MỸ HIỀN

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VẬN DỤNG KIẾN THỨC
VÀO GIẢI QUYẾT MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TIỄN
TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Demo Version - Select.Pdf SDK
Chuyên ngành: Lí luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Địa lý
Mã số: 60140111

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGUYỄN ĐỨC VŨ

Thừa Thiên Huế, năm 2018

i


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu ghi trong luận
văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép sử
dụng và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công
trình nào khác.
Tác giả luận văn

học phổ thông Võ Thị Sáu - thuộc địa bàn tỉnh An Giang đã tạo điều kiện thuận lợi,
giúp đỡ tôi trong quá trình thực nghiệm đề tài.
Cuối cùng, xin kính chúc quý thầy, cô giáo, ban lãnh đạo vui khỏe, hạnh phúc.
An Giang, tháng 5 năm 2018
Tác giả luận văn

Trần Thị Mỹ Hiền

iii


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa .......................................................................................................................... i
Lời cam đoan .........................................................................................................................ii
Lời cảm ơn ............................................................................................................................iii

MỤC LỤC ...................................................................................................................1
D N MỤC C

V T T T...................................................................................4

D N MỤC CÁC BẢNG..........................................................................................5
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................6
1 T nh cấp thiết của đ tài ..........................................................................................6
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ...........................................................................6
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................7
4 Lịch sử nghiên cứu ..................................................................................................7
5 Phương pháp nghiên cứu .........................................................................................9
PHẦN NỘI DUNG ..................................................................................................11

1 5 Thực trạng việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tế cho

S trong môn địa l lớp

12 hiện nay ................................................................................................................25
1 5 1 Quan điểm của giáo viên v rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tế cho học sinh
trong dạy học địa l 12 ...............................................................................................25
1 5 2 Các hình thức và phương pháp hướng dẫn

S liên hệ thực tế của của GV

trong dạy học địa l 12 hiện nay ................................................................................26
1 5 3 Kết luận chung v thực trạng ..........................................................................27
Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VẬN DỤNG KIẾN THỨC
VÀO GIẢI QUYẾT MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC
ĐỊA LÍ 12 THPT .....................................................................................................28
2 1 Những nguyên tắc rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào giải quyết một số
vấn đ thực tiễn trong môn địa l lớp 12 ...................................................................28
2 1 1 Phải đáp ứng mục tiêu và ph hợp với nội dung của việc dạy học địa l lớp 12......28

Demo
Version
Select.Pdf
2 1 2 Đảm bảo
ph hợp
với khả- năng
của từngSDK
đối tượng học sinh ........................28
2 1 3 Phải phát huy t nh chủ động, t ch cực và sáng tạo của học sinh .....................29
2 1 4 Phải ph hợp với đi u kiện học tập của S ....................................................29


3 Một số đ xuất, kiến nghị ......................................................................................79
4

ướng mở rộng của đ tài .....................................................................................79

TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................81
PHỤ LỤC Demo Version - Select.Pdf SDK

3


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

: Chữ nguyên ngh a

ĐC

: Đối chứng

GV

: Giáo viên

HS

: ọc sinh


Bảng 3 1 Danh sách giáo viên và lớp thực nghiệm ở các trường T PT .................71
Bảng 3 2 Bảng phân phối tần suất điểm các bài kiểm tra của lớp ĐC và lớp TN ...73
Bảng 3 3 Bảng phân phối tần suất tổng hợp điểm các bài kiểm tra ở lớp đối chứng
và thực nghiệm.........................................................................................74
Bảng 3 4 Tổng hợp điểm trung bình và độ lệch chuẩn giữa các lớp thực nghiệm và
lớp đối chứng ...........................................................................................75

Demo Version - Select.Pdf SDK

5


PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của ề tài
Chương trình địa l lớp 12 đ cập một cách khá đầy đủ v đặc điểm tự nhiên,
dân cư, kinh tế chung Đặc trưng này tạo đi u kiện thuận lợi cho

S gắn với thực

tiễn, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết một số vấn đ trong cuộc sống xung
quanh các em.
iện nay, vẫn c n một số
rõ vai tr ,

S chưa coi trọng việc học môn địa l , chưa thấy

nghĩa của môn học với cuộc sống Một bộ phận GV chưa thấy được vai

tr của liên hệ thực tế với dạy học địa l
Trong dạy và học địa l liên hệ thực tế giúp cho S dễ nắm kiến thức qua đó


6


2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn của việc rèn luyện kỹ năng vận dụng
kiến thức vào giải quyết một số vấn thực tiễn trong dạy học địa l lớp 12 T PT
- Khảo sát, đi u tra tình hình thực tế việc vận dụng kiến thức vào giải quyết
một số vấn thực tiễn trong dạy học địa l lớp 12 ở các trường T PT
- Lựa chọn một số phương pháp có hiệu quả trong việc rèn luyện kỹ năng
vận dụng kiến thức vào giải quyết một số vấn thực tiễn trong dạy học địa l lớp 12
THPT. Phân t ch bản chất, nội dung, cách vận dụng trong thực tế dạy học hiện nay,
xây dựng các tình huống mẫu
- Tiến hành thực nghiệm sự phạm, rút ra kết luận và đ xuất các kiến nghị
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng:
+ Phương pháp rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đ
thực tiễn.
+ Bài lên lớp tài liệu mới
- Phạm vi:

Version
Select.Pdf
SDK T PT trên địa bàn thành phố
+ ĐịaDemo
bàn khảo
sát và -thực
nghiệm: trường
Châu Đốc, huyện Châu Phú và huyện Thoại Sơn.
4. Lịch sử nghiên cứu

- PGS TS Nguyễn Đức Vũ (1999), Kĩ thuật dạy học địa lí ở trường phổ
thông, (tài liệu bồi dưỡng thường xuyên GV trung học phổ thông chu kì 19972002),

uế Từ trang 6 đến trang 8, Tác giả đã đ cập đến một số kĩ năng cần rèn

luyện cho S ở trường phổ thông
- Nguyễn Văn Phượng (2001), Phương pháp rèn luyện kĩ năng địa lí cho HS
lớp 9 ở trung học cơ sở, Luận văn thạc sĩ,

uế Đ tài đã đ cập đến các phương

pháp RLKN địa l như cách làm mẫu, các bài tập, làm các bài thực hành và các

Demo
Version
- Select.Pdf
bước sử dụng
để khai
thức kĩ năng
địa l lớp 9SDK
(làm việc với SGK, với bản đồ, với
số liệu thống kê)
- Vũ Đình Chiến (2004), Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng kênh hình trong
SGK địa lí 7, Luận văn thạc sĩ,

uế Đ tài đã đ cập đến các phương pháp hướng

dẫn cho S trong sử dụng kênh hình, đã nêu được quy trình và các bước hướng dẫn
S sử dụng kênh hình trong các khâu của quá trình dạy học
- Nguyễn Văn Lam (2009), Rèn luyện kĩ năng địa l cho S lớp 11 T PT trong

liệu thực tế vào bài giảng địa l Việt Nam
Tất cả các tài liệu trên chưa có tài liệu nào đ cập đến phương pháp rèn luyện
cho

S kỹ năng liên hệ thực tế trong dạy học môn Địa l 12 Trên cơ sở kế thừa l

luận của một số tác giả đi trước, tôi nghiên cứu “Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến
thức vào giải quyết một số vấn đ thực tiễn trong dạy học địa l 12 T PT”, đó cũng
ch nh là điểm mới của đ tài

Demo
Version
5. Phƣơng pháp
nghiên
cứu - Select.Pdf SDK
5.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Các phương pháp nghiên cứu l thuyết bao gồm: sưu tầm tư liệu, phân t ch tư
liệu, tổng hợp tư liệu Việc sưu tầm tư liệu được tiến hành từ các nguồn tư liệu có
thể khai thác phục vụ cho việc nghiên cứu đ tài là các tư liệu lưu tữ, các số liệu
thống kê, các văn bản v quan điểm, đường lối phát triển giáo dục của Đảng và Nhà
nước được thể chế hóa bằng các đi u luật, các kinh nghiệm giáo dục và dạy học
được công bố
5.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Đi u tra GV và

S để tìm hiểu thực trạng của việc rèn luyện kỹ năng vận

dụng kiến thức vào giải quyết một số vấn đ thực tiễn trong dạy học địa l 12 T PT
thông qua trao đổi, phỏng vấn và phiếu đi u tra
- Đi u tra những thuận lợi và khó khăn khi tiến hành rèn luyện kỹ năng vận