MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH
TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1. Lý do chọn sáng kiến:
Hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) có vị trí và vai trò quan trọng trong
nhà trường Tiểu học bởi vì thông qua HĐNGLL giúp cho học sinh củng cố, tăng
cường nhận thức góp phần phát triển năng lực trí tuệ, năng lực tư duy, tình cảm đạo
đức, tình cảm trí tuệ, tình cảm thẩm mĩ, hình thành thế giới quan khoa học nhất là
rèn luyện tốt kỹ năng giao tiếp trong mọi hoạt động xã hội.
Học sinh Tiểu học là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, sống bằng tình cảm. Vì thế,
hoạt động ngoài giờ lên lớp rất cần thiết và vô cùng quan trọng nhằm giúp phát triển
kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia hoạt động tập thể và kỹ năng nhận thức…
Thông qua các nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp như hoạt động văn hóa văn
nghệ, hoạt động vui chơi giải trí thể dục thể thao, hoạt động xã hội, hoạt động lao
động công ích, hoạt động Đội trên địa bàn dân cư, học sinh có cơ hội để giao tiếp
với nhau, học sinh giao tiếp với giáo viên trong nhà trường, học sinh giao tiếp với
cộng đồng. Từ đó các em được rèn kỹ năng giao tiếp qua thực tiễn cuộc sống giúp
các em mạnh dạn, năng động, ứng xử linh hoạt, tự tin khi giao tiếp với mọi người
.Chính vì thế, rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh Tiểu học thông qua
HĐNGLL là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của mỗi trường nói
chung và trường tiểu học nói riêng.Và đây là tiền đề ,nền móng vững chắc giúp các
em hòa nhập cuộc sống trong thời kỳ hội nhập quốc tế,công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước.
Là một giáo viên - Tổng phụ trách Đội tôi nhận thức rõ vai trò, vị trí quan
trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp là việc làm thường xuyên cần thiết, là một tiêu chí cần thiết, không
thể thiếu của hoạt động sư phạm tổng thể của mỗi giáo viên nói chung và tổng phụ
trách đội nói riêng. Vì vậy, trong nhiều năm qua được nhà trường phân công giảng
1





* Về phía giáo viên: Bản thân là giáo viên - Tổng phụ trách Đội giàu lòng đam
mê và tâm huyết với hoạt đông Đội. Với kinh nghiệm làm công tác Đội ở trường
tiểu học hơn 4 năm, tôi đã không ngừng trau dồi kỹ năng, học hỏi phương pháp từ
các đồng nghiệp, theo dõi và nắm bắt kiến thức qua các phương tiện truyền thông đã
giúp tôi có được một số kinh nghiệm về rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh
Tiểu học thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
* Về phía học sinh: Đa phần các em đều ngoan, thích được tham gia vào các
tiết hoạt động ngoài giờ, nhiều em rất có năng khiếu, mạnh dạn, tự tin, tích cực hoạt
động trong giờ học, tham gia tốt các phong trào của Liên đội.
b. Khó khăn:
*Về phía nhà trường: Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh chưa được
quan tâm đúng mức, còn thiếu sự phong phú, đa dạng về hình thức hoạt động. Cách
thức tổ chức tạo sân chơi bổ ích chưa thu hút được đông đảo các em tham gia một
cách tích cực. Mặt khác anh chị phụ trách ít có thời gian đầu tư chuyên sâu, đơn điệu
về nội dung cũng như hình thức tổ chức, nhiều lúc còn mang tính qua loa, chiếu lệ.
Đa số học sinh chưa thấy được vai trò, vị trí và ý nghĩa của việc rèn luyện kỹ năng
giao tiếp thông qua HĐNGLL. Trong các em chưa “nhen nhóm” được niềm thích
thú và thiếu sự tự tin, còn rụt rè, diễn đạt lủng củng,… Khi giao tiếp trước đám đông
hoặc bế tắc khi bắt đầu một câu chuyện, hoặc một vấn đề nào đó.
* Về phía giáo viên: Thời gian được phân công dạy HĐNGLL còn ít nên kinh
nghiệm chưa nhiều.
*Về phía học sinh: Một số học sinh vẫn còn xem nhẹ việc tham gia tích cực
vào HĐNGLL. Do đó các em chỉ xem đó là một hoạt động bình thường nhưng
không thể hiểu được rằng thông qua các HĐNGLL cung cấp và làm phong phú thêm
nhận thức của các em. Đây là một hoạt động giúp các em tiến gần hơn đến thực tiễn
cuộc sống, tạo cho các em tính mạnh dạn - chính nó sẽ làm “giàu” kho tàng kiến
thức cho các em. Giúp các em được trải nghiệm để có khả năng ứng phó tích cực
trước các tình huống của cuộc sống, mở rộng các mối quan hệ tốt đẹp với bạn bè,

130
33,6
2012-2013
378
247
65,3
131
34,7
Từ kết quả nêu trên bản thân tôi luôn tìm biện pháp làm thế nào để cho kết quả
tốt hơn, cụ thể là tìm ra “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học
sinh Tiểu học thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp”
2. 2. Các giải pháp
Trong quá trình công tác tôi đã rất quan tâm đến việc rèn luyện kỹ năng giao
tiếp cho học sinh thông qua HĐNGLL, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau
đây để đồng nghiệp cùng tham khảo:
2.2.1. Tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí thông qua các ngày lễ lớn.
Vui chơi giải trí là một nhu cầu thiết yếu của trẻ, đồng thời là quyền lợi của
các em. Đó là một hoạt động có ý nghĩa to lớn trong việc rèn kỹ năng giao tiếp cho
học sinh ở trường Tiểu học. Thông qua các hoạt động vui chơi các em không chỉ
được giao tiếp với bạn bè, thầy cô qua ngôn ngữ nói mà các em còn được giao tiếp
qua nét mặt (Bằng xúc cảm của con người: Vui, mừng, ngạc nhiên, đau khổ, buồn
rầu, căm giận…) đều được thể hiện rõ trên nét mặt; qua ánh mắt; qua cử chỉ điệu bộ.
Ví dụ: Triển khai chủ điểm tháng 11: “Tôn sư trọng đạo”.
Nhà trường tổ chức hoạt động vui chơi giải trí bao gồm các nội dung:
- Hát, múa, đọc thơ, đóng tiểu phẩm, kể chuyện… có nội dung ca ngợi thầy
cô, ca ngợi tình cảm thầy trò.
- Tổ chức giao lưu văn nghệ, biểu diễn tập thể hoặc cá nhân.

4


việc học cách tính toán, thu vén để tổ chức một bữa ăn cho một tập thể đến khả năng
giải quyết các tình huống phát sinh,…
2.2.2. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp thông qua giờ sinh hoạt sao, sinh hoạt lớp.
Tiết sinh hoạt sao, sinh hoạt lớp chính là tiết sinh hoạt tập thể. Tiết sinh hoạt
tập thể ở trường Tiểu học được tiến hành đánh giá các hoạt động, công việc của lớp
diễn ra trong tuần và xây dựng nhiệm vụ cho tuần học tới. Bởi vậy tiết sinh hoạt tập
thể là thời điểm mà mỗi học sinh có quyền dân chủ trao đổi ý kiến của mình trước
tập thể về đánh giá các công việc trong tuần cũng như bàn bạc để xây dựng kế hoạch
hoạt động cho tuần tới. Đây là cơ hội cho một số em được rèn luyện kỹ năng giao
tiếp trước nhóm, tổ và trước tập thể lớp. Thực hiện đúng quy trình của một tiết sinh
hoạt tập thể là một phương pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho học sinh có hiệu quả lớn.
Ví dụ: Khi tổ chức sinh hoạt sao, tôi đã chú ý đến rèn kỹ năng giao tiếp thông
qua các hoạt động như: Dưới sự chỉ đạo của người phụ trách sao, các em lần lượt kể
lại những việc đã làm của mình trong tuần qua. Qua cách trình bày, lúc đầu tôi thấy
một số em biết kể những việc làm tuy nhiên cách diễn đạt còn lúng túng hay khi trả
6


lời những câu hỏi của anh chị phụ trách sao còn chưa được tự nhiên. Khi đó tôi cùng
người phụ trách sao hướng dẫn các em cách trả lời rõ ràng, trình bày mạch lạc, tự
tin. Mỗi câu trả lời của các em tôi đều dùng hình thức khuyến khích khen ngợi nên
dần dần các em đỡ tự ti, mặc cảm và ngày càng muốn giao tiếp nhiều hơn. Mặt khác,
khi các em đã biết mạnh dạn để trao đổi thì tôi mới đưa thêm các câu hỏi theo chủ
đề, chủ điểm của tháng sinh hoạt sao để các em có cơ hội bộc lộ ngôn ngữ nói của
mình trước các bạn.
Hay khi tôi cùng tham gia tiết sinh hoạt tập thể trong tuần thứ 3 của tháng 5
với chủ đề: “Mừng sinh nhật Đội, mừng sinh nhật Bác” của lớp 5B.
Trước hết các em ổn định tổ chức lớp học và hát một số bài hát mở đầu, lớp
trưởng lên đánh giá nhận xét và sơ kết thi đua theo chủ điểm. Sau đó các cá nhân sẽ
được trình bày ý kiến của mình qua phần nhận xét của lớp trưởng. Các em đã mạnh

Trong lĩnh vực xã hội: Tham gia trồng cây xanh, bảo vệ môi trường, tham
gia hoạt động từ thiện, phong trào uống nước nhớ nguồn,…
Trong lĩnh vực thể thao, vui chơi giải trí như: Trò chơi dân gian, đố vui, võ
thuật, cờ vua…
Hình thức tham gia dưới dạng câu lạc bộ, vẽ tranh, viết bài tuyên truyền,...
Ví dụ: Triển khai chủ điểm tháng 3: “Mừng mẹ, mừng cô, mừng sinh nhật
Đoàn”. Nhà trường tổ chức một số hoạt động tự chọn trong lĩnh vực học tập, khoa
học - kỹ thuật và lĩnh vực xã hội, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao.
Sau khi phát động phong trào thi đua của Liên đội, các đội viên, nhi đồng có
quyền tự do đăng ký tham gia lĩnh vực hoạt động mình ưa thích. Liên đội tập hợp
chia thành các nhóm sở thích và tổ chức cho các em tham gia. Khi được tham gia
theo sở thích, tôi thấy các em rất vui vẻ, thích được làm việc, mong muốn bộc lộ
điểm mạnh, phát huy hết năng lực của mình trong quá trình tham gia. Đặc biệt, sự
trợ giúp lẫn nhau, các em có khả năng nhanh nhẹn trợ giúp đắc lực cho các em còn
thiếu tự tin, chưa biết việc mình làm,… Từ đó giúp cho các em tạo được sự tự tin,
mạnh dạn hơn. Như vậy qua quá trình thực hành các em trò chuyện, hướng dẫn bộc
lộ cùng nhau nhằm rèn kỹ năng giao tiếp.
2.2.4. Thực hiện tốt phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
trong quá trình rèn luyện kỹ năng giao tiếp.
8


Trường học thân thiện, trước hết là nơi tiếp nhận tất cả trẻ em trong độ tuổi
quy định, nhất là tiểu học. Coi lợi ích tốt nhất hiện tại và trong tương lai của học
sinh là điểm trọng tâm, đó là một trường học dựa trên sự tham gia, là một trường
học mở cửa chào đón mọi học sinh, an toàn cho trẻ, tạo thuận lợi cho việc tổ chức
các hoạt động dân chủ vì quyền lợi của tất cả trẻ em, là một tổ chức học tập đại diện
cho nền giáo dục hòa nhập và hiệu quả.
Nhà trường phải tạo điều kiện để thực hiện quyền bình đẳng về học tập, sinh
hoạt cho học sinh. Các thầy, cô giáo phải thân thiện trong việc tổ chức mỗi hoạt

%

Giao tiếp chưa tốt
SL
%

2013-2014
377
350
92,8
27
7.2
- Kỹ năng giao tiếp của học sinh ngày càng tự tin, mạnh dạn và bộc lộ ý kiến
của mình một cách thẳng thắn, trung thực. Các em hòa đồng, dễ gần gủi, trao đổi với
nhau hơn.
- Liên đội nhiều năm liền đạt danh hiệu Liên đội vững mạnh xuất sắc cấp
Huyện.
Tuy thời gian chưa nhiều, song kết quả thu được là rất đáng mừng, số học sinh
biết giao tiếp tốt tăng lên rõ rệt. Theo tôi thì việc học hỏi, tìm tòi và sáng tạo trong
hoạt động là một nhiệm vụ mỗi ngày của người giáo viên Tổng phụ trách Đội, hoạt
động đó phải được diễn ra thường xuyên có như vậy mới đáp ứng yêu cầu ngày càng
cao của sự nghiệp phát triển giáo dục và thực hiện tốt phong trào xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực.
Tóm lại, kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng mềm
cực kỳ quan trọng trong thế kỷ XXI. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp
thông qua HĐNGLL thực sự là một việc làm có ý nghĩa hết sức quan trọng trong
quá trình giáo dục toàn diện học sinh và hình thành nhân cách cho các em.
Trên đây là “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh Tiểu
học thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp”. Trong quá trình tổ chức, thực hiện
không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong sự đóng góp của các bạn bè đồng

11


MỤC LỤC

Trang
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1
1.1 Lý do chọn đề tài.
1
1.2. Phạm vi áp dụng sáng kiến.
2
2. PHẦN NỘI DUNG
2
2.1.Thực trạng của nội dung nghiên cứu.
2
2.1.1. Đặc điểm tình hình
2,3
2.1.2. Kết quả thực trạng
3
2.2. Các giải pháp .
3
2.2.1. Tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí thông qua các ngày lễ 3,4,5
lớn.
2.2.2. Rèn luyện kỹ năng giao tiếp thông qua giờ sinh hoạt sao, sinh 5,6
hoạt lớp.
2.2.3 Tổ chức cho học sinh tham gia một số hoạt động tự chọn.
7,8
2.2.4. Thực hiện tốt phong trào “Trường học thân thiện, học sinh tích 8
cực” trong quá trình rèn luyện kỹ năng giao tiếp.