ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN DẠ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN DẠ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ THÙY LINH

Nguyên. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn tới TS. Lê Thùy Linh - người đã động
viên, khơi dậy ở tôi sự nỗ lực trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận
văn này.
Đồng thời, tôi xin bày tỏ sự cám ơn đến gia đình, bạn bè, người thân,
những người luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực
hiện luận văn tốt nghiệp của mình.
Do thời gian nghiên cứu chưa nhiều và chưa có kinh nghiệm, mặc dù bản
thân đã có nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Tôi
rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý chân thành của các các Thầy, Cô, các
anh chị em đồng nghiệp.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2015
Tác giả

Trần Dạ Thảo

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐiiHTN




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH ..................................................................................vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1

1.3.3. Mục đích, ý nghĩa của kiểm tra, đánh giá thường xuyên .................... 25
1.3.4. Nội dung đánh giá thường xuyên ở tiểu học ....................................... 27
1.3.5. Hình thức, phương pháp và quy trình đánh giá thường xuyên ở
tiểu học............................................................................................................... 28
1.3.6. So sánh KT, ĐG tổng kết và KT, ĐG thường xuyên .......................... 33
1.3.7. Yêu cầu của việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học
tập của học sinh ................................................................................................. 35
1.4. Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở tiểu học ................ 35
1.4.1. Những điểm mới thông tư số 30/2014/TT - BGDĐT ......................... 35
1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá thường xuyên ở
tiểu học............................................................................................................... 37
1.4.3. Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh
giá thường xuyên ở tiểu học .............................................................................. 38
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá
thường xuyên ở trường tiểu học ........................................................................ 40
1.5.1. Năng lực quản lý của nhà quản lý ....................................................... 40
1.5.2. Năng lực đánh giá của giáo viên ......................................................... 41
1.5.3. Chế độ, chính sách về quản lý hoạt động KT, ĐG .............................. 42
1.5.4. Nhận thức của xã hội và của cha mẹ học sinh..................................... 43
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN .................... 46
2.1. Đặc điểm các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh
Thái Nguyên ..................................................................................................... 46
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
ĐivHTN





Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐvHTN




3.2.3. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong hoạt
động kiểm tra đánh giá thường xuyên ............................................................... 80
3.2.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm tra đánh
giá thường xuyên ............................................................................................... 81
3.2.5. Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ hoạt động kiểm tra đánh giá
thường xuyên ..................................................................................................... 83
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 84
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp ................... 86
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ........................................................................ 86
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm ........................................................................ 86
3.4.3. Tiến hành khảo nghiệm ....................................................................... 86
3.4.4. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện
pháp đề xuất ....................................................................................................... 87
Điểm trung bình chung ...................................................................................... 89
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .................................................................................. 96
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 97
1. Kết luận.......................................................................................................... 97
2. Khuyến nghị................................................................................................... 97
2.1. Với cán bộ quản lý nhà trường ............................................................... 98
2.2. Với GVCN.............................................................................................. 98
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 99
PHỤ LỤC 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐvHi TN


GD & ĐT

Giáo dục và đào tạo

5

GV

Giáo viên

6

GVCN

Giáo viên chủ nhiệm

7

HĐH

Hiện đại hóa

8

HS

Học sinh

9



Bảng 1.1: So sánh sự khác biệt giữa KT, ĐG tổng kết và KT, ĐG thường
xuyên ................................................................................................. 33
Bảng 1.2: Điểm mới trong thông tư số 30/2014/TT - BGDĐT ........................ 36
Bảng 2.1. Nhận thức của CBQL, GV về khái niệm kiểm tra đánh giá
thường xuyên ..................................................................................... 54
Bảng 2.2. Nhận thức của CBQL, GV về ý nghĩa của kiểm tra đánh giá
thường xuyên ..................................................................................... 58
Bảng 2.3. Thực trạng sử dụng các phương pháp đánh giá của GV trong
kiểm tra đánh giá thường xuyên ........................................................ 61
Bảng 2.4. Thực trạng sử dụng các hình thức đánh giá của GV......................... 64
Bảng 2.5. Thực trạng tổ chức và chỉ đạo của CBQL trong kiểm tra đánh
giá thường xuyên ............................................................................... 67
Bảng 2.6: Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh
giá học sinh tiểu học .......................................................................... 69
Bảng 3.1. Khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp ................................. 88
Bảng 3.2. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp .................................... 89

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐvHTN




DANH MỤC CÁC HÌNH
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ mô tả quá trình kiểm tra......................................................... 16
Sơ đồ 1.2: Hai yếu tố trong đánh giá giáo dục .................................................. 17
Sơ đồ 1.3: Quy trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên ..................................... 20
Sơ đồ 1.4: Nội dung của kiểm tra, đánh giá thường xuyên ............................... 27
Biểu đồ 2.1. Nhận thức của GV về khái niệm của kiểm tra, đánh giá
thường xuyên ..................................................................................... 55

bản, toàn diện thì “mắt xích” quan trọng nhất là đổi mới cách thức kiểm tra,
đánh giá học sinh. Đó cũng là 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo được nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa
XI xác định.
1.2. Kiểm tra, đánh giá là bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy
học. Kết quả của kiểm tra, đánh giá là cơ sở thực tiễn để điều chỉnh hoạt động
dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, nó cũng là động lực để thúc
đẩy sự đổi mới quá trình dạy và học. Đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ là động lực
thúc đẩy phương pháp dạy học, cách thức tổ chức hoạt động dạy học có sự đổi
mới cho đồng bộ.
Triết lý “đánh giá vì sự tiến bộ của người học” đã ảnh hưởng đến xu
hướng đánh giá hiện nay. Để thực hiện được triết lý trên thì đánh giá thường
xuyên rất được coi trọng. Quá trình đó sẽ nhắm đến mục tiêu xa hơn đối với
người học, đó là nuôi dưỡng hứng thú học đường, tạo sự tự giác trong học tập
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ1HTN




và quan trọng hơn là gieo vào lòng học sinh sự tự tin, niềm tin - người khác
làm được mình cũng sẽ làm được. Điều này vô cùng quan trọng để hướng tới
thành công của mỗi học sinh trong tương lai.
1.3. Học kỳ I năm học 2014-2015, học sinh tiểu học trong cả nước được
đánh giá, xét khen thưởng theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT (ban hành ngày
28-8-2014). Như vậy học sinh tiểu học sẽ không còn các danh hiệu học sinh
giỏi, tiên tiến,... theo khuôn mẫu như trước đây, thay vào đó là những lời khen
tặng, nhận xét dựa trên sự tiến bộ của học sinh. Cũng theo quy định tại Thông
tư 30, khi đánh giá sự tiến bộ của học sinh, các giáo viên không so sánh học
sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh và các bậc phụ

địa bàn.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá ở trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các
trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên.
4. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên góp phần quan trọng
vào việc thực hiện mục tiêu dạy học ở trường tiểu học. Tuy nhiên, vẫn còn có
những tồn tại, bất cập ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động này. Nếu đề xuất
áp dụng một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên
và theo một quy trình thống nhất sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở
các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá
thường xuyên ở trường tiểu học.
5.2. Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường
xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên.
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá
thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh
Thái Nguyên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ3HTN




6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Nội dung: Đề tài nghiên cứu hoạt động kiểm tra đánh giá học sinh

án của giáo viên, sổ đánh giá, vở học sinh ở một số trường tiểu học để thu
thông tin về thực trạng.
7.2.5. Phương pháp chuyên gia: Hỏi ý kiến chuyên gia, các đồng
nghiệp, các nhà quản lý để xác định tính khả thi và tính hiệu quả của các
biện pháp đề xuất.
7.3. Phương pháp bổ trợ
Sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu, định lượng kết quả nghiên cứu,
cụ thể hóa bằng các sơ đồ bảng biểu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo,
phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường
xuyên ở trường tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường
xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên
ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ5HTN




Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Ngoài nước
Từ rất lâu, trên thế giới khoa học kiểm tra, đánh giá đã ra đời. Có thể kể


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ7HTN




phát hiện ra rằng chất lượng thực hiện đánh giá quá trình của giáo viên có liên
hệ tích cực với mức học tập của học sinh. Năm 2006 - Robert Marzano kết
luận rằng đánh giá quá trình lớp học là một cách hiệu quả để lên kế hoạch và áp
dụng can thiệp giảng dạy, nhằm lấp lỗ hổng trong kết quả học tập. Năm 2007,
Wiliam Thompson phát hiện ra rằng đánh giá quá trình tạo nên những tiến bộ
lớn hơn trong thành tích học tập của học sinh so với việc giảm sĩ số hay tăng
kiến thức nội dung của giáo viên và chỉ với chi phí nhỏ [16, tr9]. TS Eduardo
C.Cascallar (Đại học Leu ven - Bỉ) cũng đã từng nhận định về đánh giá:
“Đánh giá để cải tiến việc học và đưa ra các quyết định giáo dục tốt hơn”.
Trong lí luận giáo dục hiện đại, Bloom B.S đã phân chia các thang bậc
trong giáo dục như: Biết, hiểu, áp dụng, phân tích, tổng hợp, đánh giá. Trong
đó, mức độ “đánh giá” được xem là mức độ cao nhất, thể hiện sự nhận thức của
người học trong mục tiêu dạy học.
Về kiểm tra, đánh giá, các nước trên thế giới không chỉ đạt được những
thành tựu mới về lý luận mà đã thành công trong việc triển khai thực tiễn ở các
trường học. Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập hoàn toàn giao cho GV và
HS chủ động, phương pháp đánh giá được sử dụng đa dạng, sáng tạo và linh
hoạt. Xu hướng đánh giá mới của thế giới là đánh giá dựa theo năng lực
(Competence base assessment), tức là “đánh giá khả năng tiềm ẩn của HS dựa
trên kết quả đầu ra cuối một giai đoạn học tập, là quá trình tìm kiếm minh
chứng về việc HS đã thực hiện thành công các sản phẩm đó” và đánh giá bằng
nhận xét. ĐG năng lực nhằm giúp GV có thông tin kết quả học tập của HS để
điều chỉnh hoạt động giảng dạy; giúp HS điều chỉnh hoạt động học tập từ đó

đánh giá công bằng, hợp lý sẽ khuyến khích được tinh thần học tập của học
sinh, tạo lòng tin vào học tập cho học sinh.
Tóm lại, trong hơn 3 thập kỷ qua, kiểm tra, đánh giá đối với giáo dục phổ
thông quốc tế đã có những bước tiến rất lớn cả về lý luận và thực tiễn. Xu
hướng kiểm tra, đánh giá mới nhất của thế giới hiện nay là đánh giá học sinh
qua lời nhận xét (đánh giá thường xuyên) và đánh giá dựa theo năng lực học
sinh. Những xu hướng mới trong kiểm tra, đánh giá sẽ mang lại những thay đổi
không nhỏ trong nền giáo dục phổ thông thế giới. Chính bởi những thay đổi của
xu hướng kiểm tra, đánh giá thì lẽ đương nhiên hoạt động quản lí kiểm tra,
đánh giá sẽ phải có những thay đổi cho phù hợp với xu hướng của thời đại.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ8HTN




1.1.2. Trong nước
Thời phong kiến, lịch sử hình thành của kiểm tra, đánh giá được hình
thành khá sớm thông qua hình thức khoa cử. Từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 13, dưới
thời nhà Lý, thường có ba kỳ thi để tuyển chọn người tài: Hương, Hội, Đình
(thi Hương để chọn tú tài, thi Hội để chọn Thái học sinh và thi Đình để chọn
Trạng nguyên).
Đất nước ta chuyển mình trong công cuôc đôi mơi sâu sắc va toan diên:
từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thanh
phần vận hành theo cơ chế thi trường co sư quan ly cua nha nươc. Từ sau Đai
hội Đảng toàn quốc lần thư VI (1986), Đai hội đa đưa đất nươc ta tiến hành
công cuôc đôi mơi toan diên nhằm muc tiêu dân giau, nươc manh, xã hôi công
bằng, dân chủ, văn minh đất nươc ta đa không ngừng đôi mơi và phat triên. Tai
Đại hội Đại biểu toan quốc lần thứ VIII cua Đang Công San Việt Nam quyết
đinh đây manh CNH-HĐH. Nghi quyết TW 2 Khoa VIII xac định: “Muốn tiến

quả giáo dục”. Chương trình hành động của Chính phủ đã ra Nghị quyết số
44/NQ-CP ngày 09/6/2014: “Đổi mới hình thức, PP thi, kiểm tra và ĐG kết quả
GD theo hướng ĐG năng lực người học, kết hợp ĐG cả quá trình với ĐG cuối
kì học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển. Bộ
giáo dục và đào tạo đã lấy việc đổi mới hình thức và phương pháp thi, kiểm tra
và đánh giá kết quả giáo dục là bước đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo.
Những năm gần đây, ở nước ta, cùng với sự phát triển giáo dục - đào tạo,
việc nghiên cứu công tác kiểm tra, đánh giá đã có những bước phát triển mới,
nhiều nhà nghiên cứu đã đi sâu nghiên cứu về kết quả học tập như: Trần Thị
Tuyết Oanh, Dương Thiệu Thống, Vũ Ngọc Lan, Trần Kiều,... Khi bàn về công
tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục các nhà khoa học giáo dục trong nước đã
có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục như: Nguyễn Ngọc Quang “Những
khái niệm cơ bản về QLGD”, Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về QLGD”,
Trần Kiểm “Khoa học QLGD - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”...
Cũng có nhiều luận án tiến sỹ và luận văn thạc sỹ nghiên cứu về chuyên
ngành quản lý giáo dục như:
- Đoàn Thị Nguyên (2012), Biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả
học tập của sinh viên trường Đại học Tây Bắc, luận văn thạc sỹ quản lý giáo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ10HTN




dục, Trường Đại học sư phạm Hà Nội. Đề tài đã đưa ra những định hướng về
biện pháp nhằm khắc phục và cải tiến thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá
của sinh viên trường Đại học Tây Bắc.
- Lê Xuân Hiệp (2013), Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập của học sinh trường Văn hóa I, Bộ Công an, luận văn thạc sỹ

kết quả học tập của học sinh THCS huyện An Lão - Hải Phòng, luận văn thạc
sỹ quản lý giáo dục,Trường Đại học Giáo dục. Đề tài này nghiên cứu lý luận về
quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS, thực
trạng quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS
huyện An Lão - Hải Phòng, từ đó, đề xuất một số biện pháp đổi mới quản lý
hoạt động này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của
học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy - học ở các trường THCS huyện An
Lão - Hải Phòng.
Những đề tài trên đã đề cập rất sâu về kiểm tra, đánh giá và đa phần là
nói về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Tuy nhiên, chưa có luận văn và luận
án chuyên ngành quản lý giáo dục nào nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm
tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ,
tỉnh Thái Nguyên. Hoạt động KT, ĐG thường xuyên là một vấn đề mới và chưa
được nghiên cứu có hệ thống. Vì vậy chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là:
“Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên của giáo viên các trường
tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý
Quản lý là một hoạt động diễn ra khá lâu đời, có nhiều nghiên cứu để
làm rõ khái niệm quản lý và tiếp cận khái niệm này ở nhiều góc độ khác nhau:
- Theo quan niệm truyền thống: Quản lý là một quá trình tác động có
ý thức của chủ thể vào bộ máy (đối tượng quản lý) bằng cách vạch ra mục
tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục
tiêu xác định.
- Theo quan niệm hiện nay: Quản lý là những hoạt động có phối hợp
nhằm định hướng, kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu.
Một số định nghĩa của các tác giả:
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu –
Đ12HTN