~i~

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

HỌC VIÊN: NGUYỄN ANH TÀI

ĐỀ TÀI
PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC
QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN MẠNG LƯỚI GIAO THÔNG
ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ VINH TỪ MỘT SỐ MÔ HÌNH TƯƠNG TÁC

Ngành: Đường ô tô và đường thành phố
Mã số: 60.58.02.0

LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT
(PHẦN THUYẾT MINH)

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: PGS.TS VŨ HOÀI NAM

Hà Nội – 2014


~ ii ~

LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS. Vũ Hoài Nam,
người Thầy đã luôn tận tình, trăn trở với đề tài em nghiên cứu; Thầy đã sát
cánh, hướng dẫn, trợ giúp trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để em
hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Nguyễn Quang Đạo cùng các Thầy


Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................................... 4

3.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................... 4

4.

Phương pháp nghiên cứu ............................................................................. 4

5.

Nội dung nghiên cứu ..................................................................................... 4

6.

Cấu trúc luận văn ......................................................................................... 5

CHƯƠNG 1
NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
1.1 Quy hoạch sử dụng đất đai, quy hoạch sử dụng đất đô thị ...................... 7
1.1.1 Khái niệm ................................................................................................ 7
1.1.1.1 Quy hoạch sử dụng đất đai ................................................................. 7
1.1.1.2 Quy hoạch sử dụng đất đô thị ............................................................. 8
a. Đất xây dựng đô thị ................................................................................. 8
b. Đất đô thị ................................................................................................. 8
c. Quy hoạch đô thị ..................................................................................... 8
d. Quy hoạch sử dụng đất đô thị ................................................................. 9
1.1.2 Nhiệm vụ và nội dung của quy hoạch sử dụng đất đai các cấp .............. 9

~v~

2.4.1.1 Thành phố Vinh hiện hữu .................................................................31
2.4.1.2 Thị xã cửa Lò ....................................................................................31
2.4.1.3 Nghi Lộc ...........................................................................................32
2.4.1.4 Hưng Nguyên....................................................................................32
2.4.2 Dân số và phát triển kinh tế ...................................................................32
2.4.3 Hiện trạng sử dụng đất ..........................................................................33
2.4.4 Hiện trạng mạng lưới giao thông thành phố Vinh theo quy hoạch .......34
2.5 Công tác điều tra thu thập số liệu về hiện trạng giao thông Vinh .........36
2.6 Phân tích tác động của hiện trạng quy hoạch sử dụng đất đến mạng
lưới giao thông đường bộ thành phố Vinh .......................................................37
2.6.1 Phân vùng và xây dựng mạng lưới giao thông hiện trạng ....................37
2.6.2 Xác định số hành trình phát sinh và thu hút ..........................................41
2.6.2.1 Xác định số hành trình phát sinh và thu hút tại nội vùng .................41
2.6.2.2 Xác định số hành trình phát sinh và thu hút tại ngoại vùng .............46
2.6.2.3 Tổng hợp số hành trình phát sinh và thu hút tại tất cả các vùng. .....47
2.6.3 Phân phối hành trình .............................................................................50
2.6.3.1 Phương pháp .....................................................................................50
2.6.3.2 Trình tự phân tích .............................................................................50
2.6.3.3 Kết quả phân tích ..............................................................................51
2.6.4 Phân chia phương thức ..........................................................................51
2.6.5 Phân bổ giao thông lên mạng lưới hiện trạng .......................................52
2.6.5.1 Phương pháp .....................................................................................52
2.6.5.2 Kết quả phân tích ..............................................................................52


~ vi ~

2.6.6 Hiệu chỉnh OD hành trình .....................................................................53

2.7 Nhận xét và kết luận chương 2 ..................................................................69

CHƯƠNG 3
DỰ BÁO NHU CẦU GIAO THÔNG VẬN TẢI THÀNH PHỐ VINH
NĂM 2030 TRÊN CƠ SỞ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐÃ DUYỆT
NĂM 2009
3.1 Quy hoạch mạng lưới giao thông đường bộ thành phố Vinh năm 203071
3.2 Mô phỏng mạng lưới giao thông đường bộ thành phố Vinh năm 2030.72
3.3 Dự báo nhu cầu vận tải nội vùng của Vinh ..............................................73
3.3.1 Dự báo thông số các vùng của thành phố Vinh năm 2030....................73
3.3.2 Dự báo số hành trình nội vùng thành phố Vinh năm 2030 ...................73
3.4 Dự báo nhu cầu vận tải đối ngoại của Vinh .............................................75
3.5 Tổng hợp kết quả dự báo nhu cầu vận tải toàn vùng nghiên cứu năm
2030 ......................................................................................................................76
3.6 Kết quả phân tích mạng lưới giao thông thành phố Vinh năm 2030 ....82
3.7 Nhận xét và kết luận chương 3 ..................................................................84

CHƯƠNG 4
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC ĐIỀU CHỈNH QUY
HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT NĂM 2030 ĐẾN MẠNG LƯỚI GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ Ở THÀNH PHỐ VINH VÀ MỘT SỐ VÙNG PHỤ CẬN


~ viii ~

4.1 Tổng quan về “Điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thành phố Vinh
giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2050” .........................................................85
4.1.1 Mu ̣c tiêu đế n năm 2030 và tầ m nhìn đế n năm 2050 .............................85
4.1.1.1 Mu ̣c tiêu cơ bản ................................................................................85
4.1.1.2 Mu ̣c tiêu cu ̣ thể .................................................................................85

4.2.4.1 Công tác điều chỉnh quy hoạch hệ thống các trung tâm công cộng
thành phố Vinh đến năm 2030 ....................................................................100
4.2.4.2 Tác động của công tác điều chỉnh quy hoạch hệ thống các trung tâm
công cộng đến số lượng người thu hút tới vùng .........................................103
4.2.5 Tổng hợp thông số vùng phân tích dưới tác động của công tác điều
chỉnh quy hoạch sử dụng đất thành phố Vinh năm 2030 ...............................104
4.3 Dự báo nhu cầu vận tải thành phố Vinh dưới tác động của công tác điều
chỉnh quy hoạch sử dụng đất năm 2030 .........................................................105
4.4 Phân tích mạng lưới giao thông thành phố Vinh dưới tác động của công
tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất năm 2030 ..........................................109
4.5 Đánh giá tác động của công tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất
thành phố Vinh năm 2030 đến mạng lưới giao thông đường bộ .................111
4.6 Kết luận chương 4 .....................................................................................113

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1.

Các kết quả đạt được của đề tài ..............................................................115

2.

Kết luận ......................................................................................................116

3.

Kiến nghị ....................................................................................................117


~x~


Bảng 4.1: Bảng dân số dự báo tăng thêm trong các khu ở mới quy hoạch năm
2030 ......................................................................................................................91
Bảng 4.2: Bảng dân số dự báo trong các vùng nghiên cứu năm 2030 .................92
Bảng 4.3: Bảng số lao động dự báo thu hút tới vùng quy hoạch các khu kinh tế,
khu công nghiệp, khu nghiên cứu ........................................................................98
Bảng 4.4: Bảng số học sinh, sinh viên dự báo thu hút tới vùng quy hoạch các
trung tâm giáo dục đào tạo .................................................................................100
Bảng 4.5: Quy mô diện tích các trung tâm công cộng mới quy hoạch trong tương
lai ........................................................................................................................103
Bảng 4.6: Bảng dự báo số hành trình phát sinh và thu hút từng vùng phân tích
trong nội vùng thành phố Vinh dưới tác động của quy hoạch sử dụng đất

năm

2030 ....................................................................................................................105
Bảng 4.7: Bảng tổng hợp số hành trình phát sinh và thu hút tại tất cả các vùng
phân tích trong phạm vi nghiên cứu dưới tác động của quy hoạch sử dụng đất
thành phố Vinh năm 2030 đã được hiệu chỉnh ..................................................107

DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1 - Bốn bước trong mô hình tương tác sử dụng đất và giao thông vận tải
..............................................................................................................................14
Hình 1.2 - Mô hình tương tác sử dụng đất và giao thông vận tải – Mô hình
Lowry ...................................................................................................................16
Hình 1.3 - Trình tự thực hiện trong mô hình Lowry ............................................17


~ xii ~

Hình 1.4 - Mô hình tương tác sử dụng đất và giao thông vận tải – Mô hình

Hình 3.1 - Phân cấp đường bộ mạng lưới giao thông thành phố Vinh năm 2030
..............................................................................................................................71
Hình 3.2 - Mô phỏng mạng lưới giao thông Vinh năm 2030 ..............................72
Hình 3.3 - Kết quả phân tích mạng lưới thành phố Vinh theo quy hoạch đến năm
2030 ......................................................................................................................83
Hình 4.1 - Dự báo dân số thành phố Vinh năm 2030 ..........................................86
Hình 4.2 - Dự báo dân số theo phân khu thành phố Vinh năm 2030...................86
Hình 4.3 – Cấu trúc đô thị thành phố Vinh năm 2030 .........................................87
Hình 4.4 – Định hướng phát triển đô thị và phân khu chức năng ........................87
Hình 4.5 – Bản đồ quy hoạch sử dụng dụng đất thành phố Vinh năm 2030 .......88
Hình 4.6 – Diện tích sử dụng dụng đất thành phố Vinh năm 2030 .....................88
Hình 4.7 - Phân bổ Khu kinh tế, Khu công nghiệp, Khu nghiên cứu ..................97
Hình 4.8 - Kết quả phân tích mạng lưới thành phố Vinh theo quy hoạch đến năm
2030 dưới tác động của quy hoạch sử dụng đất .................................................110
Hình 4.9 - Sự thay đổi số xe quy đổi trên các tuyến khi điều chỉnh quy hoạch 111


~1~

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quy hoạch là sự chuyển hóa ý chí, ý tưởng thành hành động nhằm tạo ra
những kết quả để đạt được những mục tiêu nhất định. Một cách khái quát, quy
hoạch được hiểu như là phương pháp tổ chức không gian các hoạt động kinh tế xã hội như tổ chức không gian lãnh thổ, hệ thống kế cấu hạ tầng, phân bổ các
điểm dân cư đô thị và nông thôn, bố trí các khu công nghiệp và các công trình
chủ yếu, phân bổ sử dụng đất, phát triển hệ thống đô thị, phát triển các ngành...
của một lãnh thổ nhất định cho một thời kì nhất định.
Trong quá trình công nghiệp, hóa hiện đại hóa ở nước ta hiện nay, công
tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai đã và đang góp phần quan trọng về quản
lý và sử dụng đất nhưng vẫn còn nhiều vần đề cần tiếp tục giải quyết. Trên một

hoạch sử dụng đất. Có chăng, “đó là việc dự báo quỹ đất dành cho giao thông
vận tải”. Điều này có thể dẫn đến việc thay đổi chức năng thiết kế của những
tuyến đường trong tương lai do thiếu những đánh giá và dự báo cụ thể. Những
tuyến đường được quy hoạch xây dựng mới trong tương lai có thể sẽ không đáp
ứng được nhu cầu về giao thông hoặc cũng có thể quá lãng phí bởi những đòi hỏi
về giao thông không quá cao. Một vấn đề khác cũng tác động rất mạnh trong
điều kiện hiện nay, đó là: khi một tuyến đường được xây dựng khang trang, hấp
dẫn thì kéo theo đó giá trị sinh lợi của các dải đất lân cận cũng thay đổi lớn và
“thường tăng lên nhiều” vv và vv..., dẫn đến chức năng của mảnh đất cũng có thể
thay đổi phần nào. Điều này cho thấy việc xem xét sự tương tác giữa quy hoạch
sử dụng đất và giao thông vận tải là hết sức quan trọng, đây là vấn đề mấu chốt
và là tiền đề cho sự phát triển đô thị theo hướng bền vững.
Thành phố Vinh là một Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của
tỉnh Nghệ An và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án phát triển thành
phố Vinh tỉnh nghệ An trở thành Trung tâm văn hóa kinh tế vùng Bắc Trung bộ
(theo Quyết định 239/2005QĐ-TTg ngày 30/9/2005).
Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ
phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020. Nghị quyết khẳng định Nghệ An là trung


~3~

tâm về tài chính, thương mại, du lịch, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, y
tế, văn hóa, thể thao, công nghiệp công nghệ cao của vùng Bắc Trung Bộ; có hệ
thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước hiện đại; đời sống vật chất và tinh thần
của nhân dân được nâng cao; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc xứ Nghệ;
quốc phòng, an ninh vững mạnh, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.
Trong những năm gần đầy, công tác quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử
dụng đất và quy hoạch giao thông vận tải ở thành phố Vinh đều đạt được những
kết quả nhất định, đóng góp cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành

chung và lấy quy hoạch sử dụng đất, mạng lưới giao thông đường bộ thành phố
Vinh làm đối tượng áp dụng.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phân tích cơ sở lý luận và khoa học kết hợp với kinh nghiệm liên hệ vào
thực tế và đánh giá chuyên gia.
5. Nội dung nghiên cứu
Làm rõ mô hình tương tác sử dụng đất và mạng lưới giao thông vận tải,
chú trọng đến những tác động của công tác sử dụng đất tới giao thông vận tải.
Áp dụng vào phân tích mạng lưới giao thông thành phố Vinh dưới những
tác động cụ thể của công tác quy hoạch sử dụng đất trong đồ án điều chỉnh quy
hoạch chung xây dựng thành phố Vinh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
 Giới hạn của đề tài
Đề tài “Phân tích ảnh hưởng của công tác quy hoạch sử dụng đất đến
mạng lưới giao thông đô thị thành phố Vinh từ một số mô hình tương tác” là đề
tài mở, phạm vi tương đối rộng, nó liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành
trong đời sống kinh tế - xã hội, có rất nhiều tiêu chí đánh giá tác động; chính vì
vậy trong đề tài nghiên cứu này chỉ giới hạn trong việc nghiên cứu tác tộng từ
quy hoạch sử dụng đất đến mạng lưới giao thông thông qua việc sử dụng một số


~5~

chỉ tiêu nhất định liên quan đến kinh tế - xã hội như: “dân số, mật độ, việc làm,
diện tích đất…”.
6. Cấu trúc luận văn
Nội dung luận văn gồm có 3 phần:
- Phần mở đầu
- Phần nội dung nghiên cứu gồm 4 chương:
Chương I: Nghiên cứu tổng quan.
Chương II: Nghiên cứu ảnh hưởng của công tác quy hoạch sử dụng

dựng quy hoạch, đây là quá trình nghiên cứu, lao động sáng tạo nhằm xác định ý
nghĩa mục đích của từng phần lãnh thổ và đề xuất những phương hướng sử dụng
đất đai hợp lí, hiệu quả và tiết kiệm nhất.
Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, là đối tượng của các mối quan hệ sản
xuất trong các lĩnh vực sử dụng đất. Nó giữ vai trò rất quan trọng trong phát triển
kinh tế - xã hội, nó gắn chặt chẽ với quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Đất đai
là địa điểm, là nền tảng, là cơ sở cho mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã hội
của đất nước. Vì vậy, quy hoạch sử dụng đất đai sẽ là một hiện tượng kinh tế - xã
hội thể hiện đồng thời ở tính chất: kinh tế (bằng hiệu quả sử dụng đất), kỹ thuật
(các tác nghiệp chuyên môn kỹ thuật: điều tra, khảo sát, xây dụng bản đồ,
khoanh định, sử liệu số liệu...) và pháp chế (xác nhận tính pháp lý về mục đích
và quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo sử dụng và quản lý đất đai theo pháp luật).


~8~

Qua phân tích ta có thể định nghĩa: Quy hoạch sử dụng đất đai là hệ thống
các biện pháp của nhà nước (thể hiện đựơc đồng thời ba tính chất kinh tế, kỹ
thuật và pháp chế) về tổ chức sử dụng đất đai phải hợp lý, đầy đủ và tiết kiệm
nhất, thông qua việc phân bổ quỹ đất (khoanh định cho các mục đích và các
ngành) và tổ chức sử dụng đất như tư liệu sản xuất của xã hội, tạo điều kiện bảo
vệ đất đai môi trường.
Như vậy, về thực chất quy hoạch sử dụng đất đai là quá trình hình thành
và ra các chuỗi quyết định nhằm tạo điều kiện đưa đất đai vào sử dụng bền vững
để mang lại lợi ích cao nhất, thực hiện đồng thời hai chức năng: điều chỉnh các
mối quan hệ đất đai và tổ chức sử dụng đất như tư liệu sản xuất đặc biệt với mục
đích nâng cao hiệu quả sản xuất của xã hội kết hợp bảo vệ đất và môi trường.
1.1.1.2 Quy hoạch sử dụng đất đô thị
a. Đất xây dựng đô thị
Đất xây dựng đô thị là đất xây dựng các khu chức năng đô thị (bao gồm cả

Trong giai đoạn hiện nay, nội dung cụ thể của quy hoạch sử dụng đất đai
là: Nghiên cứu, phân tích và tổng hợp hiện trạng sử dụng đất; đánh giá tiềm năng
đất đai, đặc biệt là đất chưa sử dụng; đề xuất phương hướng, mục tiêu trọng
điểm và các nhiệm vụ cơ bản về sử dụng đất trong thời hạn lập quy hoạch; Xử
lý, điều hoà nhu cầu sử dụng đất giữa các ngành, đưa ra các chỉ tiêu khống chế
(chỉ tiêu khung) để quản lý vĩ mô đối với từng loại sử dụng đất; Phân phối hợp lý
nguồn tài nguyên đất đai, điều chỉnh cơ cấu và phân bố sử dụng đất đai; Tổ chức
một cách hợp lý việc khai thác, cải tạo, bảo vệ đất đai.
Như vậy, nhiệm vụ trọng tâm của quy hoạch sử dụng đất đai theo lãnh
thổ hành chính là: Phân phối hợp lý đất đai cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã
hội; Hình thành hệ thống cơ cấu sử dụng đất đai phù hợp với cơ cấu kinh tế;
Khai thác tiềm năng đất đai và sử dụng đất đúng mục đích; Hình thành, phân bố


~ 10 ~

hợp lý các tổ hợp không gian sử dụng đất đai nhằm đạt hiệu quả tổng hoà cao
nhất giữa lợi ích kinh tế, xã hội và tối ưu về môi trường.
1.1.3 Nhận xét về những quy định trong công tác quy hoạch sử dụng đất ở
Việt Nam hiện nay
“Nghị định số: 181/2004/NĐ-CP” Về thi hành Luật Đất đai, tại Điều 12
nêu rõ 11 công tác trong quy hoạch sử dụng đất. Tuy nhiên, có thể thấy rõ trong
11 công tác cần thực hiện này không hề đề cập tới việc đánh giá những tác động
của sử dụng đất tới các ngành liên quan, đặc biệt là giao thông vận tải. Các công
tác quy định trong Nghị định chủ yếu quan tâm nhiều đến việc đánh giá hiện
trạng và phân bổ quỹ đất hợp lý mà chưa có những yêu cầu về đánh giá những
tác động có thể gây ra. Chính những hạn chế này có thể dẫn đến những bất cập
trong công tác quy hoạch sử dụng đất hiện nay và tương lai.
1.2 Tổng quan về phương pháp đánh giá tương tác sử dụng đất và giao
thông vận tải

thay đổi những hành trình phát sinh và thu hút.
+ Mô hình tương tác giữa những hệ thống (Modeling interactions between
systems): cố gắng tích hợp một số mô hình để tạo thành một hệ thống tổng hợp
(hệ thống rộng lớn và phức tạp). Một mô hình tương tác sử dụng đất và giao
thông vận tải được xem là một ví dụ của mô hình này.
+ Mô hình hóa trong môi trường ra quyết định (Modeling in a decisiontaking environment). Điều này không chỉ hàm ý việc áp dụng một mô hình tương
tác sử dụng đất và giao thông vận tải mà những phân tích và báo cáo kết quả của
nó còn được dùng để tìm ra những chiến lược và khuyến nghị. Hệ thống thông
tin địa lý (GIS) thường là công cụ được sử dụng cho mục đích như vậy, chúng có
thể bao gồm tất cả các mô hình và màn hình hiển thị đồ họa của nó là nền tảng
cho việc ra những quyết định cụ thể.
1.2.2 Bốn bước trong mô hình tương tác sử dụng đất và giao thông vận tải
Nền tảng cốt lõi của mô hình tương tác sử dụng đất và giao thông vận tải
bao gồm hai phần rõ ràng, sử dụng đất và giao thông vận tải. Các thành phần sử
dụng đất chủ yếu dựa trên vị trí nhà ở, những hoạt động công nghiệp và thương