MỤC LỤC

11


LỜI MỞ ĐẦU
Thanh tra là chức năng thiết yếu của quản lý Nhà nước. Để quyết định quản lý Nhà
nước được các cơ quan, tổ chức và cá nhân chấp hành một cách chính xác, đầy đủ
thì các cơ quan, cá nhân đã ban hành quyết định phải đề ra quy trình thực hiện
quyết định. Trong quy trình đó không thể thiếu được hoạt động thanh tra, kiểm tra.
Thanh tra, kiểm tra là để đánh giá, nhận xét tình hình và kết quả thực hiện quyết
định quản lý; để kiểm nghiệm lại chính nội dung và chất lượng quản lý; khi cần
thiết phải bổ sung, sửa đổi, thậm chí phải huỷ bỏ một phần hay toàn bộ quyết định
quản lý. Trong điều kiện kinh tế xã hội hiện nay, hoạt động thanh tra càng trở nên
cần thiết. Hiện nay, cách doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
không ngừng tăng và đang dần khẳng định được vị thế của mình trong nền kinh tế.
Bên cạnh với việc thu hút đầu tư, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với rất nhiều
khó khăn trong quá trình quản lý, giám sát tình hình thực hiện các quy định pháp
luật của những doanh nghiệp này.
Nhận thấy được vai trò cũng như tầm quan trọng của công tác thanh tra về việc
thực hiện pháp luật lao động tại các Doanh nghiệp hiện nay, em đã quyết định chọn
đề tài: “ Thực trạng công tác thanh tra thực hiện pháp luật lao động tại các Doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI trên địa bàn tỉnh Hải Dương” để làm tiểu
luận môn thanh tra lao động. Trong bài viết không tránh khỏi những hạn chế, em
rất mong nhận được sự góp ý của thầy giáo.
Em xin chân thành cảm ơn!

22


1.1.

quy định của pháp luật về thanh tra.
3


- Tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác thanh tra trong lĩnh vực lao động, thương
binh và xã hội
- Nghiên cứu khoa học về thanh tra trong lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội.
- Hợp tác quốc tế về công tác thanh tra trong lĩnh vực lao động, thương binh và xã
hội.
- Tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Thanh
tra Chính phủ về kết quả công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng,
chống tham nhũng trong phạm vi quản lý của Bộ Lao động -Thương binh và Xã
hội theo quy định của pháp luật.
- Các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
1.3.

Mục đích của Thanh tra lao động

Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý,
chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện
pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp
cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân
tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước;
bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá
nhân. (Căn cứ theo điều 2, luật Thanh tra 2010)
1.4. Nguyên tắc hoạt động của thanh tra lao động
- Hoạt động của thanh ngành Lao động – Thương binh và Xã hội phải tuân
theo pháp luật, bảo đảm chính xác, trung thực, khách quan, công khai, dân
chủ và kịp thời.
- Hoạt động thanh tra hành chính được tiến hành theo Đoàn thành tra; hoạt

bộ Lao Động - Thương binh và Xã hội về việc ban hành quy chế sử dụng
phiếu tự kiểm tra thực hiện pháp luật lao động.
1.8. Nội dung thanh tra
- Tuyển dụng và đào tạo lao động
- Thực hiện hợp đồng lao động
- Thỏa ước lao động tập thể
- Thời giờ làm việc thời giờ nghỉ ngơi
- Tiền lương và trả công lao động
- An toàn lao động, vệ sinh lao động
- Lao động đặc thù
- Kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất
- Bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp
- Tranh chấp lao động
- Khiếu nại lao động

5


CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THANH TRA THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT LAO ĐỘNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC
NGOÀI (FDI) TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
2.1. Giới thiệu tổng quan các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại tỉnh
Hải Dương
2.1.1. Tổng quan các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài của tỉnh Hải
Dương
Trong 6 tháng đầu năm 2014, Hải Dương đã thu hút được 390 triệu USD đầu tư
nước
ngoài,
tăng
3,9

- Các doanh nghiệp FDI phát triển đã góp phần tạo ra một môi trường kinh doanh
cạnh tranh, đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu, đổi mới, sắp xếp lại doanh
nghiệp trong tỉnh. Các doanh nghiệp này cũng góp phần đào tạo một đội ngũ cán
bộ, công nhân lành nghề. Đây là một kênh hết sức quan trọng tạo việc làm và thu
nhập cho người lao động. Các doanh nghiệp FDI tại địa bàn hiện đang thu hút
khoảng 128.000 lao động trực tiếp tại các doanh nghiệp cùng hàng ngàn lao động
gián tiếp khác.
2.2. Thực trạng công tác thanh tra thực hiện về pháp luật lao động tại các
doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương
2.2.1. Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra
Thanh tra Sở lao động - thương binh và xã hội tỉnh Hải Dương. Thanh tra sở là cơ
quan của sở, giúp Giám đốc Sở tiến hành thanh tra hành chính và thanh tra chuyên
ngành, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng theo quy định của
pháp luật. Thanh tra sở được thành lập để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước
theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cùng cấp hoặc theo quy định của pháp luật.
Thanh tra Sở lao động thương binh và xã hội tỉnh Hải Dương là một phòng chức
năng trong cơ cấu tổ chức của Sở lao động thương binh xã hội tỉnh Hải Dương.
2.2.2. Cơ cấu tổ chức Thanh tra Sở lao động – thương binh và xã hội Tỉnh Hải
Dương
Cơ cấu tổ chức hiện nay của cơ quan thanh tra Sở lao động thương binh xã hội tỉnh
Hải Dương là 5 đồng chí, trong đó: Chánh Thanh tra Sở do Giám đốc Sở bổ nhiệm,
miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh. Chánh thanh
tra Sở chịu trách nhiệm quản lý chung. 2 Phó Chánh thanh tra: thực hiện các nhiệm
vụ của Thanh tra sở và nhiệm vụ đột xuất khi lãnh đạo giao. Tuy nhiên có sự phân
công hợp lý. Thanh tra viên, cán bộ giúp Chánh thanh tra, phó Chánh thanh tra
trong quá trình giải quyết các lĩnh vực được phân công.
2.2.3. Trình độ chuyên môn của lực lượng thanh tra lao động tỉnh Hải Dương
Tất cả Thanh tra viên đều có trình độ Cao Đẳng, Đại học trở lên, có kiến thức Nhà
nước và am hiểu pháp luật. Tuy nhiên mới chỉ có một Thanh tra viên có kiến thức
sâu về chuyên ngành lao động, còn lại là được luân chuyển công tác từvị trí chức

-Thanh tra việc thực hiện pháp luật lao động về giải quyết tranh chấp lao động
-Hoạt động thanh tra lao động
8


2.2.6. Kết quả chung
Thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Hải Dương đã triển khai,
thực hiện nhiệm vụ được giao từ đầu năm 2016 đến hết tháng 06 năm 2016. Tiến
hành các cuộc thanh tra, kiểm tra; xác minh khiếu nại tố cáo; điều tra vụ tai nạn lao
động nặng, chết người, tại 5/8 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài(FDI). Đã
hoàn thành nhiệm vụ trong đó phát hiên nhiều sai phạm nghiêm trọng:
Các cuộc thanh tra được tiến hành từ đầu năm 2016 đến hết tháng 6 năm 2016, với
7 lần thanh tra và kiểm tra.Qua kiểm tra tại 5/8 doanh nghiệp FDI, đoàn thanh tra
đã ghi nhận những nội dung doanh nghiệp thực hiện tốt hoặc chưa tốt. Trong đó đã
chỉ ra 149 sai phạm của 05 doanh nghiệp và đã yêu cầu doanh nghiệp khắc phục
ngay những vi phạm có nguy cơ mất an toàn lao động, cố tình thực hiện sai quy
định của pháp luật về lao động.
-Theo kết luận thanh tra, tỉnh Hải Dương có 1.408 lao động, trong đó có 845 lao
động làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, 51 lao động
là người nước ngoài. Tuy nhiên, có một số doanh nghiệp chưa thực hiện báo cáo
định kỳ về tình hình tuyển dụng và sử dụng lao động 6 tháng đầu năm và cả năm
với cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương.
-Ngoài ra có 5/8 doanh nghiệp chưa thực hiện báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng
lao động, báo cáo định kỳ về tình hình tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp 6 tháng
đầu năm và hàng năm với cơ quan quản lý nhà nước về lao động địa phương.
-Về chế độ bảo hiểm xã hội đối với người lao động, có 1/8 DN nợ tiền bảo hiểm xã
hội với tổng số tiền hơn 9,4 tỉ đồng.
-Về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi: thì có cả 8/8 doanh nghiệp vi phạm luật
lao động, đặc biệt đã bắt công nhân tăng ca trái với quy định của pháp luật rất
nghiêm trọng.

-Lực lượng thanh tra còn mỏng và yếu trong khi đó số lượng doanh nghiệp cần
thanh tra còn nhiều gây nhiều khó khăn, chưa đáp ứng được nhu cầu.
-Với số lượng thanh tra ít trong khi lượng doanh nghiệp cần thanh tra nhiều dẫn tới
việc chỉ thanh tra được một phần, bỏ sót các vi phạm pháp luật mà khó có thể tiến
hành thanh tra cùng lúc tất cả các doanh nghiệp FDI.
-Thanh tra vẫn còn bị động hay chỉ khi có đơn từ tố cáo của nhân dân. Qua thanh
tra, Đoàn đã phát hiện nhiều thiếu sót trong quá trình kinh doanh của các doanh
nghiệp.
-Hầu hết các doanh nghiệp không xây dựng thang lương, bảng lương, định mức lao
động, quy chế trả lương và quy chế thưởng trong doanh nghiệp hoặc nếu có xây
dựng thì cũng không thực hiện đúng các nguyên tắc theo quy định của pháp luật.
-Nhiều doanh nghiệp chưa đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Nguyên nhân
do các doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, người lao động
không có việc làm và thu nhập không ổn định.
10


-Một số doanh nghiệp cố tình không tham gia bảo hiểm xã hội vì cho rằng chỉ có
nhu cầu thuê người lao động làm việc theo thời vụ. Bên cạnh đó, chính người lao
động cũng không muốn thực hiện nghĩa vụ này vì sợ sẽ mất đi một kho ản thu nhập
từ lương. Các chủ doanh nghiệp được thanh tra cho biết, nếu bắt buộc người lao
động phải đóng bảo hiểm xã hội, họ sẵn sàng bỏ việc để đi làm việc tại doanh
nghiệp khác. Thế nên, nhiều chủ doanh nghiệp rất muốn đóng bảo biểm xã hội cho
người lao động để họ gắn bó với doanh nghiệp nhưng không thực hiện được. Đối
với lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động xác định thời hạn, tiền bảo
hiểm xã hội được doanh nghiệp trả cho người lao động cùng với tiền lương, tiền
công.
-Đoàn thanh tra cho rằng lực lượng thanh tra Sở Lao Động Thương Binh và Xã
Hội mặc dù có nhiều cố gắng nhưng do lực lượng còn mỏng, vẫn còn nhiều lĩnh
vực thuộc ngành quản lý bị bỏ sót, chưa được thanh, kiểm tra thường xuyên. Từ

Đưa ra các mức lương, thưởng phù hợp kèm theo các chế độ phụ cấp cho các bộ
Thanh tra để họ gắn bó với công việc. Bên cạnh đó việc đảm bảo an toàn cho cán
bộ thanh tra cũng phải được đề cao.
-Cần thiết lập hệ thống các quy phạm pháp luật, quy định về hoạt động thanh tra
một cách rõ ràng cụ thể. Khi ban hành hay bổ sung các văn bản mới cần phải phổ
biến rộng rãi cho tất cả các đối tượng của xã hội đặc biệt là các cơ quan, tổ chức.
cá nhân có liên quan. Đặc biệt là ban hành các văn bản quy định mức xử phạt đối
với các Doanh nghiệp, mức xử phạt không chỉ mang tính răn đe mà còn mang tính
cảnh cáo thể hiện quyền lực của pháp luật lao động.
-Cơ quan thanh tra nên thiết lập mối quan hệ tốt với người sử dụng lao động và tổ
chức công đoàn để tăng cường hiệu quả của công tác thanh tra. Bên cạnh những
biện pháp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra lao động từ các cơ quan chức năng,
cơ quan tiến hành thanh tra thì sự hợp tác của đơn vị Thanh tra cũng đóng vai trò
quan trọng. Để người lao động và người sử dụng hiểu rõ được tầm quan trọng của
công tác thanh tra thì tại các doanh nghiệp FDI cần:
+Tiếp tục tuyên truyền phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng
lao động trong các doanh nghiệp. Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật có thể
được tiến hành vào các buổi sinh hoạt, buổi gặp gỡ trao đổi ý kiến giữa người lao
12


động với người sử dụng lao động. Giúp người lao động hiểu rõ những quyền lợi
của người lao động khi họ thực hiện đúng những quy định của pháp luật. (quyền
lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội, quyền lợi khi ký hợp đồng lao động, thỏa ước lao
động tập thể….)
+Hướng dẫn những doanh nghiệp chưa ký thỏa ước lao động tập thể và xây dựng
nội quy lao động tiến hành ký kết thỏa ước lao động tập thể, xây dựng nội quy lao
động để đăng ký với Sở Lao động Thương binh và Xã hội.
+Tiếp tục hướng dẫn các doanh nghiệp xây dựng và đăng ký thang bảng lương
theo quy định tại Thông tư số 28/2007/TT-BLĐTBXH ngày 05//2/2007 c ủa Bộ

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

Luật lao động 2012
Luật Thanh tra 2010
Luật Đầu tư
Tổng cục Thống kê
Bộ Lao động - Thương binh và xã hội
/>Sở Lao Động- Thương Binh và Xã Hội tỉnh Hải Dương

Sở kế hoạch đầu tư tỉnh Hải Dương
/>- Nghị định số: 39/2013/NĐ-CP ban hành ngày 24 tháng 04 năm 2013 quy
định về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Lao động – th ương binh
và xã hội
- Nghị định số: 614/2013/NĐ-LĐTBXH Ngày 16 tháng 04 năm 2013 quy
định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn Thanh Tra Bộ