HC VINăCHệNHăTR QUC GIA H CHệăMINH

NGUYN TH MINH LOAN LIăệCHăKINHăTăCAăNGIăLAOăNGăTRONGă
CỄCăDOANHăNGHIPăCịăVNăUăTăNCăNGOĨIă
TRểNăAăBĨNăTHĨNHăPHăHĨăNI LUNăỄNăTINăSăKINHăT
HĨăNI - 2015
HC VINăCHệNHăTR QUC GIA H CHệăMINH
NGUYN TH MINH LOAN
MC LC
Trang
M U
1
Chngă1: TNGăQUANăTỊNHăHỊNHăNGHIểNăCUăCịăLIểNăQUANăNă
ăTĨI
6
1.1.ăCácăcôngătrìnhănghiênăcuăăncăngoài
6
1.2.ăCácăcôngătrìnhănghiênăcu caăcácătácăgi trongănc
13
1.3.ăánhăgiáăkháiăquátăkt qu nghiênăcuăliênăquanăđnăđ tàiăvàănhng
vnăđ đt ra cn phi tip tcănghiênăcu
24
Chngă2: CăS LụăLUN V LIăệCHăKINHăT CAăNGI LAO
NGă TRONGă CỄCă DOANHă NGHIPă Cịă VNă Uă Tă
NCăNGOĨI
29
2.1.ăLỦălun v liăíchăkinhăt
29
2.2. Liăíchăkinh t caăngiălaoăđngătrongăcácădoanhănghipăcóăvnăđu
tăncăngoài
36
2.3.ăCácănhânăt nhăhngăđn liăíchăkinhăt caăngiălaoăđngătrongăcácă
doanh nghipăcóăvnăđuătăncăngoàiă Vit Nam
50
2.4. Kinh nghim mt s tnh ca Vit Nam v vic gii quyt liăíchăkinhăt
caăngiălaoăđngătrongăcácădoanhănghipăcóăvnăđuătăncăngoài
69
Chngă3: THC TRNG LIăệCHăKINHăT CAăNGIăLAOăNG

151
DANH MCăTĨIăLIU THAM KHO
152
PH LC

DANH MCăCỄCăCH VIT TT
BLL
:
B lutălaoăđng
CNH,ăHH
:
Côngănghipăhoá,ăhinăđiăhoá
CNTB
:
Ch nghaătăbn
DN
:
Doanh nghip
DNCVTNN
:
Doanh nghipăcóăvnăđuătăncăngoài
FIE
:
Kinh t cóăvnăđuătăncăngoài
ISO
:
T chc quc t v tiêuăchunăhoá
FDI
:
uătătrc tipăncăngoài


DANH MCăCỄCăBNG
Trang
Bng 2.1:
Cácăqucăgiaăcóăs vnăđuă tănhiu nhtă vàoăVit Nam 6
thángăđu nmă2014
61
Bng 3.1:
Cácădoanh nghipăcóăvnăđuătăncăngoàiăđóngăgópăvàoăs
tngătrng ca GDP
88
Bng 3.2:
Mcălngăti thiuăvùngăđi vi doanh nghip FDI
90 DANH MCăCỄCăăBIUă,ă TH,ăSă
Trang
Biuăđ 3.1:
ánhă giáă trìnhă đ chuyênă mônă ca lcă lngă laoă đng
thànhăph HàăNi nmă2013
78
Biu đ 3.2:
Mcăđ hàiălòngăv cácăch đ choăcôngănhân
89
Biuăđ 3.3:
LỦ doăchaăhàiălòngăcaăngiălaoăđng
92
Biuăđ 3.4:
Nguyênănhânăđìnhăcôngăcaăngiălaoăđng

nhână mc tho đángăđápăng nhu cuătáiăsn xut scălaoăđng,ăquanătâmăđnăđiu
kinămôiătrngălàmăvic ca côngănhânăvàăđưăcóănhng hotăđng nhmănângăcaoă
đi sng tinh thnăchoăcôngănhân.ăPhn lnăngiălaoăđngătrongăcácăDNCVTNNă
cóăthuănhpăkháănăđnh, tinăthngătngălên,ăliăíchăkinhăt (LIKT) caăngi lao
đngăđc boăđm,ăđi sng ca h tngăbcăđc ci thin,ăgópăphn thc hin
mcătiêuănăđnh kinh t - xưăhi  Th đôăvàăcácătnhălânăcn.
Tuyănhiên,ăbênăcnhăcácăDNCVTNNăcóăs quanătâmăđi viăđi sng vt
cht, tinh thnăchoăngiălaoăđng,ăcngăcònăkhôngăítăcácăch doanh nghip (DN)
do chy theo li nhun,ămuăliăchoămìnhănênăđưăhn ch,ăkhôngăquanătâmăti liăíchă
chínhăđángăcaăngiălaoăđngălàmăvicătrongăcăs sn xut caămình,ătr lngăchoă
côngănhânăthp,ălngăkhôngăbo đmătáiăsn xut scălaoăđng  mcăbìnhăthng,
điu kin,ămôiătrngălàmăvicăđc hiăkhôngăđc x lỦ,ătrangăthit b choăngi lao
đngă khôngă bo đmă tiêuă chun v sinh,ă ană toànă laoă đng. Nhiuă DNCVTNNă
khôngăloăđc ch  choăcôngănhân,ăphn lnăcôngănhânăt thuêănhà,ăphòngătr đ că
trú,ăcácănhàătr gn vi khu vcălàmăvic caăcôngănhân,ănhngămangătínhătm b, b

2
tríătrongăkhôngăgianăcht hp, thiuăđinăncăthngăxuyên.ăi sng tinh thn ca
côngănhânăcngărt hn ch,ăngoàiăgi làmăvicăcôngănhânăítăđc tipăxúcăviăcácă
phngătinăthôngătinăđiăchúngănhăsáchăbáo,ăphimănh,ătiăvi…
Nhìnăchung,ătìnhătrng mt s DNCVTNNăvnăchaăquanătâmăthíchăđángă
đn liăíchăkinhăt caăngiălaoăđng c th là:
- Vi phm liă íchă kinhă t trc tip caă ngiă laoă đng: Tină công;ă tin
thng; qu phúcăli, bo him.
- Vi phm liăíchăkinhăt giánătip:ăiu kinămôiătrngălàmăvicăđc hi,
trang thit b choăngiălaoăđngăkhôngăđm boătiêuăchun v sinh,ăanătoànălaoă
đng thp;ăđi sng tinh thn thiu thn.
- Xut hin nhiu hinătngătiêuăccătrongăquáătrìnhăs dng lao đng, la
đo,ăđánhăđpăngiălaoăđng,ăkhôngăth hin s quanătâmăđn liăíchăkinhăt ca
ngiălaoăđng

2.2. Nhim v nghiênăcu ca lunăán
- Làmărõănhngăcăs lỦălunăvàăthc tin v LIKTăvàăLIKTăcaăngi lao
đngătrongăcácăDNCVTNN.
- Phână tích,ă đánhă giáă thc trng LIKT caă ngiă laoă đngă trongă cácă
DNCVTNNătrênăđaăbàn thànhăph HàăNi.
-  xut nhngăquanăđimăvàăgiiăphápănhm boăđm LIKT caăngi lao
đngătrongăcácăDNCVTNNătrênăđaăbànăthànhăph HàăNiăđnănmă2020ăvàătm
nhìnăđnănmă2030.
3.ăăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu ca lunăán
3.1.ăiătngănghiênăcu ca lunăán:ăLunăánătpătrungănghiênăcu v
LIKTămàăngiălaoăđngăcóăđcăkhiălàmăvicătrongăcácăDNCVTNNătrênăđaăbànă
thànhăph HàăNi.
3.2. Phmăviănghiênăcu ca lunăán
- V niădung:ăTrênăđaăbànăthànhăph HàăNiăcóăvnăđuătănóiăchung,ămàă
ch nghiênăcu trong DN thuc loi 100% vnăđuătăncăngoài.ă
- V khôngă gian:ă Trênă đaă bànă thànhă ph Hàă Ni  3ă khuă côngă nghip
(KCN): KCN BcăThngăLongăhuynăôngăAnh,ăHàăNi; KCN NiăBàiăhuynăSócă
Sn,ăHàăNi,ăvàăKCNăQuangăMinhăhuynăMêăLinh,ăHàăNi.
- V thi gian: Lunăánănghiênăcu t nmă2000ăđnă2014ăvàăđ xut gii
phápăđnănmă2020.

4
4.ăCăs lỦălunăvƠăphngăphápănghiênăcu ca lunăán
4.1.ăCăs lýălun ca lunăán
Lunăánădaătrênăcăs lỦălun ca ch nghaăMácă- Lênin,ăđng li, ch
trng,ăquană đim caăng Cng sn VităNam;ăchínhăsách,ăphápălut caă Nhàă
nc; kt qu ca nhngăcôngătrìnhănghiênăcu khoa hcătiêuăbiuăcóăliênăquanăđn
LIKT caăngiălaoăđngătrongăcácăDNCVTNN.ăT đó,ăxâyădngăcăs lỦălun
choăđ tàiăca lunăán.
4.2.ăPhngăphápănghiênăcu ca lunăán

LIKT caăngiălaoăđngătrongăcácăDNCVTNNă Vit Nam.
- V mt thc tin, t phânătíchăthc trng LIKT caăngiălaoăđng trong
cácăDNCVTNN trênăđaăbànăthànhăph HàăNiăgiaiăđon 2000 - 2014, lunăánăch
ra nhng kt qu đtăđc, nhng mt hn ch ch yu vàănguyênănhânăca nhng
hn ch đó,ăđaăraăcácăquanăđimăvàăgii phápăcóătínhăkh thi, nhm boăđm LIKT
caăngiălaoăđngătrongăcácăDNCVTNN trênăđaăbànăthànhăph HàăNi.ăVìăvy,
lunăánăcóăth dùngălàmătàiăliu tham kho ttăchoăthànhăph HàăNiănóiăriêngăđ
vn dngăvàoăgii quyt mi quan h LIKT giaăngiălaoăđng,ăDNCVTNNăvàă
cácăcăquanăqunălỦănhàănc,ăcácăt chcăxưăhi.
7. Kt cu ca lunăánă
Ngoàiăphnămăđu,ăktălun,ămcălc,ădanhămcătàiăliuăthamăkho,ălunăánă
gmă4ăchng,ă12 tit.ă

6
Chngă1
TNGăQUANăTỊNHăHỊNHăNGHIểNăCUăCịăLIểNăQUANăNă TĨI

1.1.ăCỄCăCỌNGăTRỊNHăNGHIểNăCU  NCăNGOĨIă
1.1.1. Mt s tácă phmă nghiênă cu v liă íchă kinhă t tiêuă biu ca
ncăngoƠi
Trongătácăphm "The wealth of nations" (Ca ci ca các dân tc) [3, tr.65]
ca A.Smith, cho rng: S tin b văđi nhtătrongăquáătrìnhăphátătrin sc sn xut
caălaoăđngăvàăt l đángăk ca ngh thut, k nngăvàătríăthôngăminh,ărõăràngăđưă
đc xut hin nh kt qu ca vicăphânăcôngălao đng. Ọngăđưăquanăsátăquáătrìnhă
làmăvic caăcácăxng th côngăthyărõăkhiăcóăs phânăcôngăchuyênămônăhoáăthìă
nngăsut ca miăngiătrongăđiu kinăphânăcôngăchuyênămônăhoáăđưătngăgp
nhiu ln.ăiu quan trngăhnăc làăthôngăquaăvic sn xut theo liăphânăcôngă
chuyênămônăhoáă laoăđng, s phátă hin raă căs liăích.ăLIKTă vàăphână côngălaoă
đngăchínhălàăhaiăphmătrùăcóămi quan h gnăbóăviănhau,ăvìăliăíchăcáănhânămàă
conăngi thc hinăthôngăquaăvicăphânăcôngălaoăđngăđ miăngi t trau di

lngăcaoăkhôngămâuăthunăviăliăíchăxưăhi,ăvìătheoămcătngătinălngăthìănngă
sutălaoăđngăcngăsăđcătngălên.ăMtătíchăccătrongălỦălunăliăíchăcaăA.ăSmithă
làăăch: LIKTăđcăcoiălàăđngălcăcăbnăcaăsăphátătrinăsnăxutăxưăhi,ăôngă
thaănhnăyuătăkháchăquanătrongăniădungăcaăLIKTăviătăcáchălàăđuămiătrongă
hotăđngăkinhătăcaăconăngi [3].
NhàăkinhătăDavidăRicardoă(1772ă- 1823) đưăkhngăđnh:ăLiăíchăkinhătăcaă
cácăgiaiăcpăkhácănhauăđcăxâyădngătrênăcăsălỦălunăvăgiáătr,ătinălngăvàăliă
nhunăchălàăbăphnăcaăgiáătrăvàăcngălàăngunăgcăcaălaoăđng.ăDoăđó,ăvică
tngă hayăgimă tinălngă să khôngănhă hngă đn giáă căhàngă hóa,ă màăchă nhă
hngăđnăvicăphânăphiăgiáătrăđưăđcătoăraăgiaăcôngănhânăvàătăbn,ăvìăvy să
nhăhngăđnăliăíchăcaăh.ăKhiăgiáătrăvtăphmătiêuădùngăthităyuăgimăxung,ă
tinăcôngălaoăđngăgim,ăliănhunăcaănhàătăbnătngălên.ăiuăđóăthăhinătrongă
săgiáătră miăđcătoăra,ăphnăcaă côngănhână nhăhn,ăcònăphnăcaăngiăsă
dngălaoăđngă(nhàătăbn)ăthìălnăhn,ăđâyălàămiăquanăhătălănghchăvăliăích,ă
nuăliăíchăcaăngiăđiăthuêăcôngănhânătngăthìăliăíchăcaăngiăđiălàmăthuêăsă
gimăvàăngcăli [82].ăPhátăhinănàyăcaăôngăcóăỦănghaărtălnăđiăviăvicănghiênă
cuăquanăhăliăíchăgiaăchăvàăthătrongăcácăcăsăsnăxutăcóăthuêămnălaoăđng.

8
Laprinmenco (1978), Nhng vn đ li ích trong ch ngha Mác - Lênin
Trongătácăphmănày,ătácăgi đưăđaăraăquanănim v liăíchămangătínhătrit hc, theo
ông,ă"Liăíchăchínhălàămi quan h xưăhiăkháchăquanăca s t khngăđnhăxưăhi
ca ch th" [48, tr.16-30]. V bn cht ca liăích,ăôngăchoărngănghiênăcuăquáă
trìnhăt khngăđnh bnăthânătrongăđi sngă xưăhi s hiuăđc bn chtăvàăni
dung liăíchăkháchăquanăca ch th. Biăvì,ăhotăđng t khngăđnh bnăthânătrongă
xưăhiălàănhânăt quan trng nht ca nhng hotăđngăcóămcăđíchăcaăconăngi.
Khi thc hinăcácăhotăđngănày,ăconăngi s bc l nhngăđcătínhăth hinărõăs
phùăhp ca h vi v tríăvàăvaiătròăcaămìnhătrongăxưăhi. H thyămìnhăthucăvàoă
giai cp, tng lpănào?ăóăchínhălàăni dung ca liăíchăvàăLIKT.ăTómăli, ni dung
caă LIKTălàă phngăthc t khngă đnhă xưă hi ca anh ta, th hină trc ht 

đ tho mưnăđápăng nhng nhu cuăđó.ăNhuăcuăcaăconăngiăcóăhaiănhómăchính:ă
nhuăcuăcăbn (basicăneeds)ăvàănhuăcuăbcăcao (metaăneeds).ăTheoăđó,ănhuăcuă
bcăthpăbaoăgiăcngăcnăthităvàăquanătrngăhn,ăđóngăvaiătròăđnhăhngăcaămcă
tiêuăcáănhân.ăKhiănhuăcuăbcăthpăđcăthoămưn,ănhngănhuăcuăbcăcaoăsălàă
đngăcăhànhăđngăvàăkhiănhngănhuăcuăchaăđcăthoămưnăăbcădiăsălnăátă
nhngănhuăcuăchaăđcăthoă mưnăăbcăcaoăhnăvàăchúngăcnăđcăthoă mưnă
trcăkhiămtăcáănhânătinălênăcácăbcăcaoăhnăcaăthápănhuăcu.ă
Theo Harold Meyerson (M),ă"Côngănhânăcngăxngăđángăhng liăíchăt
nngăsutălaoăđng ca h" [124].ăâyălàămtăbàiăbáoădaătrênăquanăđimăcáănhână
caă Haroldă Meyerson,ă đcă đngă trênă trangă đin t ca tpă chíă danhă ting
Washington Post - v d lut caăngăDânăch,ămangătênănhàăDânăch Chris Van
Hollen, d lut Hollen. Daătrênăthc t caănc M hin ti,ăkhiămàămcătngă
lng,ăthuănhp caăngiăcôngănhânăkhôngătngăxng viănngăsutălaoăđngămàă
h đưăto ra, d lutăHollenăyêuăcu, mcălngăcaăcôngănhânăs đcătngătngă
xng viănngăsut h to ra. Ly dn chng trong khong thi gian t nmă1942ă
đnă1972,ănngăsutătngă97%ăcònătinălngătrungăbìnhătngă95%,ăsauăđó,ăcùngăvi
s suy gim quyn lc caăcácăt chcălaoăđngămàătrongăkhong thi gian t 1979
đnă2011,ănngăsutătngă75%ănhngătinălngătrungăbìnhăch tngă5%.ăTrongăkhiă
đó,ălngăcaăcácăCEOă(ChiefăExecutiveăOfficeră- Tngăgiámăđc) liătngărt cao,
t 1978ăđnă2013,ălngăcaăcácăCEOătngăđn 937%. D lutănàyăđaăra,ătheoătácă
gi - d kin s gp rt nhiu nhng phn ng t gii CEO, ph Wallăcngănhălàă
tháchăthcăđi vi ngăviênătng thngăđngăDânăch nmă2016ătiăđây.

10
Daniel S. Hamermesh, Daiji Kawaguchi, Jungmin Lee (2014), Does labour
legislation benefit workers? Well-being after an hours reduction. (Author: Daniel S.
Hamermesh, Daiji Kawaguchi, Jungmin Lee [113]. Trong niădungănghiênăcuănày,ă
nhómătácăgi đưăcnăc vàoăcâuăhi "Phiăchng,ătrongănn kinh t hinăđi,ăngi
côngănhânăđangăphiălàmăvicăquáăvt v? Liu h cóăcm thy ttăhnănuăcânăbng
đc s lng gi laoăđng?"ăNhómătácăgi đưăkim tra s hàiălòngăv cuc sng

bng chng mnh m cho thyăFDIălàmăgim s btăcôngăbng v tinălng,ăđin
hìnhăFDIălàmătngăs btăcôngănàyă TháiăLan.ăQuaănghiênăcuănày,ănhómătácăgi
khngăđnh: mun tn dng li th caăFDIăthìăcácăquc gia cnăquanătâmăđuătăhnă
na v chtălng ngunănhânălc.
Vină Nghiênă cuă phátă trin hi ngoi ca Anh (ODI) (2002), "Foreign
Direct Investment: Who gains?" (ODI Briefing Paper; Publication) [114]. Nghiênă
cuănàyădaătrênătìnhăhìnhăcaăcácăDNăFDIăti 5 qucăgiaăôngăÁăvàă5ăquc gia
châuăPhi;ăquaăđóăchoăthy: v căbnăcácăDNăFDIăđưătr côngăchoăngiălaoăđng
caoăhnăcácăDNătrongănc,ătuyănhiênăch đi vi M nhómăcôngănhânăcóătrìnhăđ
chuyênămôn,ătayăngh cao, to ra khongăcáchăchênhălch v thu nhpăngàyăcàngă
rõărt giaălaoăđngătrongăcácăDNCVTTNă(FDI)ăviălaoăđng  DNătrongănc.
Nghiênăcuăcngăđaăraă4ăgiiăphápăv chínhăsáchăchoăcácăquc gia tip nhn vn
FDI,ăđng thi nhm hn ch mtătráiăcaănóămangăli.
Timothy BesleyRobin Burgess (2008), "Labor Regulation Hinder Economic
Performance? Evidence from India - 2008" [121]. Bài báo này tp trung vào phân tích
quan h lao đng trong các bang ca n  đư nh hng đn mô hình tng trng
sn xut trong giai đon 2005 - 2008. Nhng vn đ v: Tranh chp lut theo hng
ng h công nhân có kinh nghim gim sn lng, vic làm, đu t và nng sut,
ngc li, sn lng sn xut không đng kỦ hoc không chính thc tng lên. iu
chnh theo hng ng h công nhân cng có liên quan vi s gia tng nghèo đô
th. Vn đ này cho thy, nhng n lc khc phc tình trng mt cân bng quyn
lc gia vn và lao đng có th dn ti làm tn thng ngi nghèo.
Khondoker Abdul Mottaleb and Kaliappa Kalirajan (2010), "Determinants of
Foreign Direct Investment in Developing Countries: A Comparative Analysis"
[117]. Cácătácăgi đưăch ra, bng vic thu hp khongăcáchăgia tit kim niăđaăvàă
đuătăcùngăvicăđaăcôngăngh mi nhtăvàăqunălỦăbíăquyt t cácăncăphátătrin,

12
đuătătrc tipăncăngoàiă(FDI)ăcóăth đóngămtăvaiătròăquanătrng trong vicăđt
đcătngătrng kinh t nhanhăchóngă cácăncăđangăphátă trin.ăCácăquc gia

thngămi.  làmăđiuănày,ăLaynaăMosleyăxâyădng mtăcăs d liuătoànădin
mi v vi phm quynălaoăđng  cácăncăđangăphátătrin. Ni dung caăcăs d
liu tpătrungăvàoăquyn li tp th, bao gm c căhiăđăliênăhip,ăthngălng tp
th, t chcăcácăcucăđìnhăcôngăvàăquyn hpăpháp.ăD liu caătácăgi xâyădng da
trên 90 qucăgiaătrongăgiaiăđon 1985-2002, daătrênăcăs 3 ngun:ăBáoăcáoăquc
gia v tìnhăhìnhănhânăquyn (B ngoi giao M);ăbáoăcáoăca U banăchuyênăgiaăv
vicăápădngăCôngăcăvàăKhuyn ngh ca T chcăLaoăđng quc t; khoăsátăv
hànhăviăviăphm ca T chc quc t v thngămi t do.
Nguyn T Phngă (2014),ă Reforming labour relations in Vietnam [122].
Trongăđó,ătácăgi đánhăgiáăcaoăvicăthànhălp U ban Quan h laoăđng ca Tng
Liênăđoànălaoăđng Vit Nam,ăđiuănàyăphnăánhămtăquáătrìnhăliênătc ca ciăcáchă
phápălutăvàăquyăđnh gii quyt tranh chpălaoăđng ch yuădi dngăcácăcuc
đìnhăcôngăcaăngiălaoăđng  Vit Nam. Mcătiêuăhotăđng ca U ban cho thy
s nhn thcăđúngăđn caăchínhăquyn đn nhng liăíchăvàănhuăcu caăcôngănhână
làmăvicătrongăcácăDN.ăT nhng ni dung ciăcáchăv côngăđoàn,ăchínhăsáchătin
lngănhm hn ch cácăcucăđìnhăcôngăvn ch yu xutăphátă t vnăđ lngă
thng.ăBàiăvit cho thy s thayăđiătíchăcc trong quan h laoăđng  Vit Nam
thi gian gnăđây,ănh s can thip caăNhàănc.
Tómăli, nhngăcôngătrìnhănghiênăcu v FDIăvàăquanăh gia ch DNăvàă
ngiălaoăđng caăcácătácăgi ncăngoàiăth hinărõănhngăquanăđimăkhácănhauă
v FDI  cácăqucăgiaăkhácănhau trênănhiuălnhăvc,ănhngătt c đuăcóămcăđíchă
chungălàătìmăkim li nhun. T đó,ăgâyăraămâuăthun gia ch DNăvàăngi lao
đng v LIKT,ăđ gii quytăđc cn phiăcóăs điu tit, can thip caăNhàănc,
căquanăchcănngăliênăquanăvàăcácăt chc chínhătr xưăhi.
1.2.ăCỄCăCỌNGăTRỊNHăNGHIểNăCU CAăCỄCăTỄCăGI TRONGăNC
1.2.1. Mt s côngătrìnhătiêuăbiuănghiênăcu v liăíchăkinhăt
 ncăta,ătrcăi hi IV (1976), vnăđ LIKTăđưăđcăquanătâmănhngă
chaăđúngămc,ădoăhoànăcnhăđtăncăcóăchin tranh,ăđt liăíchădânătcălênătrênă
LIKTăđi viăcáănhânăngiălaoăđng.ăn thpăniênă80ăthp k XX,ăLIKTăđi vi
laoăđngănôngănghipăđcăquanătâm.ăTh hin  Ch th s 100/CT-TW caăBanăBíă

tp trung bao cp.
Bênăcnhăđó,ăcácătácăgi cngăđánhăgiáăthc trng ca vic qunălỦăkinhăt
nhàănc trong vicăquanătâmăđnăcácăLIKT,ătrongăh thngăLIKTăcáănhân,ăLIKTă

15
tp th vàăxưăhi, ch raănguyênănhânăs trìătr ca giai đonănàyăchínhălàăs quan
tâmăchaăđúngămcăđnăvaiătròăca liăíchăcáănhânăvàăỦăthc ca miăngiădânăđi
vi liăíchăxưăhiăcònăthp.ăChínhăvìăvy, vicăchmăloăchoăliăíchătp th tr thànhă
hinătngă"chaăchungăkhôngăaiăkhóc".ăNhngăđ xut caăcácătácăgi đuălà:ăNhn
thcăđúngăvaiătròăca mi liăíchătrongăh thng liăíchăxưăhi,ăxâyădngăcăch
qunălỦănhmăđiu tităvàăquanătâmăđúngămcăđn mi liăíchătrongăh thng ba li
íchăđó.
Nguyn Linh Khiu (1999), Li ích đng lc phát trin xã hi [44]. Tácăgi
đưătng kt li nhiuănghiênăcuăkhácănhauăv liăíchătrongăncăvàăngoàiănc.
Tácăgi đưăđaăraămtăcáchătip cn mi v kháiănim liăích: "Liăíchăch cóăỦă
nghaălàăliăíchătrongăcácăquanăh liăích c th.ăNgoàiăquanăh liăíchănóăkhôngă
cònălàăliăíchănaămàăch làăcáiăcóăliăhayăcóăíchăđi viăcácăch th  mtăhoànă
cnh nhtăđnh.ăTrongătrng hpănày,ănóăcngăgingănhăcácăđiătng tho mưnă
nhu cu hocăchínhălàăcácăđiătng tho mưnănhuăcu" [44, tr.48-50]. T s phână
tíchătrên,ătácăgi đưăđaăraăkháiănim v quan h liăíchănhămtăkháiănim trung
giană đ giiă thíchă kháiănim liă ích. Ọngăvit: "Quan h liăíchălàămi quan h
kháchăquanăgiaăcácăch th cóăcùngănhuăcuăvàăcùngăđiătng tho mưnănhuăcu
nhănhauătrongăvic thc hin nhu cu y". Quan h liăíchăch ny sinh trong mt
hoànăcnhăxưăhi nhtăđnhăvàăch ny sinh khi quan h nhu cu tr nênăkhôngătrc
tip thc hinăđc.
Ngoàiăra,ătác giăcònăphânătíchămiăquanăhăbinăchngăgiaăliăíchăvtăchtăvàă
liăíchătinhăthn;ăgiaăliăíchăchungăvàăliăíchăriêng;ăgiaăliăíchătrcămtăvàăliăíchă
lâuădài.ăMiăquanăhăbinăchngăgiaăcácăliăíchătiêuăbiuăviătăcáchălàăđngălcă
caăxưăhiăđưăđcăôngăbinăgiiărtărànhămchăvàăthuytăphc.ăVăquanăhăgiaăliă
íchăvtăchtă(LIKT)ăvàăliăíchătinhăthn,ătácăgiăkhngăđnh:ă"Xétăđnăcùngăthìăcácă

 HuyăHàă(2013), Gii quyt quan h li ích kinh t trong quá trình đô th
hoá  nc ta hin nay [36].ăTácăgi đưăđiăsâuănghiênăcu v quáătrìnhăđôăth hoáăvàă
vic thu hpăđt sn xutănôngănghip,ăngiănôngădânăkhôngăcònăhocăcònărtăítăđt
đ sn xut. Do b mtăđt,ăngiănôngădânăkhóăkhnătìmăngh kim sngăvìăh ch
quen vi sn xutănôngănghip,ătrìnhăđ vnăhoáăthpăvàăs thayăđiăcáchăsng, l
thói,ăphongătc tpăquán,ăkéoătheoănhiu h lu…Tácăgi đưăđaăraăkháiănim: Liăíchă
kinh t làănhng quan h kinh t phnăánhănhng nhu cu,ăđngăcăkháchăquanăv s

17
hotăđng caăcácăch th khiăthamăgiaăvàoăcácăhotăđng kinh t - xưăhiăvàădoăh
thng quan h sn xut quytăđnh [36,ătr.10].ăTácăgi đưănghiênăcu nhng kt qu
tíchăcc v x lỦăquanăh LIKT, t đóăcngăthyăđc nhng hn ch,ăkhóăkhnăv
vic x lỦăcácăquanăh LIKTăphátăsinhătrongăquáătrìnhăđôăth hoáă HàăNi;ătácăgi đưă
đaăraămt s giiăphápăcăbn nhm gii quyt mi quan h LIKTătrongăquáătrìnhăđôă
th hoá,ăđ gii quyt hàiăhoàăcácăquanăh v LIKT giaăcácăch th.
HoàngăVnăLun (2000), Li ích đng lc ca s phát trin bn vng [57].
Lunăánăđưăđiăsâuăphânătích,ăkhoăsátănhuăcuăvàănhng hotăđng caăconăngi
nhm tho mưnănhuăcuălàmăcăs đ nghiênăcu v liăích.ăTácăgi ch rõăhot
đng tho mưnănhuăcu caăconăngi bao gm: Hotăđng to ra ca ci vt cht
c th vàăhotăđngătraoăđiăcácăca ci vt cht yăđ đápăng tt nhtăvàăđyăđ
nht nhu cu caămình.ăTácăgi khngăđnh: Liăíchăkhôngănhng ch xut hin
trong mi quan h giaăcácăch th cóăcùngănhuăcu gingănhauăvàăcóăchungăđi
tng tho mưnănhuăcu.ăâyălàăkhâuăcăbn nhtăđ khoăsátăv liăích,ăliăíchă
khôngănhng ch xut hin trong mi quan h gia cácăch th cóăcùngănhuăcu
gingănhauăvàăcóăchungăđiătng tho mưnănhuăcu y. T nhngăphânătíchănhă
trên,ătácăgi đưăđaăraăkháiănim v liăíchănhăsau:ăLiăíchălàămtăkháiănim
mangătínhălch s - xưăhiădùngăđ ch phnăgiáătr ca nhu cuăđc tho mưnă
thôngăquaătraoăđi hotăđng viăcácăch th nhu cuăkhácătrongănhngăđiu kin
lch s nhtăđnh.
Trn Th Lan (2012), Quan h LIKT trong thu hi đt ca nông dân đ xây

laoăđngăcònănhiu.ăTh t,ăvaiătròăcaăcôngăđoànăcònăyuăvàămănht,ăchaălưnhă
đoăđcăcácăcucăđìnhăcôngătheoăđúngătrìnhătăcaăBLL quyăđnh.ă
Tăđó,ătácăgiăđaăraăcácăgiiăphápăgimăthiuăđìnhăcông:ăTngăcngăhoànă
thinăhăthngăphápălutălaoăđng;ănângăcaoăchtălngăvàăhiuăquăqunălỦăNhàă
ncăđălutăphápăđưăđcăbanăhànhăphiăđcătuânăthămtăcáchănghiêmătúcătrită
đ;ănângăcaoănngălcăđiă ngăcánăbăcôngăđoànăcácăcp;ăđiăviăDNăphiăchpă
hànhăđyăđăcácăquiăđnhăvăchăđătinălng,ătrălngăthp;ăđiăviăngiălaoă
đng,ăphiătngăcngăhiuăbităkinăthcăvăphápălut,ănângăcaoăỦăthcătuânăthă
phápălutălaoăđng.
ăThăVânăAnhă(2010),ă"NguyênănhânăđìnhăcôngăămtăsăDNătrongăthiă
gian qua"[2].ăTrongăđó,ăđưăphânătíchămtăhinătngăxưăhiămiăxutăhin,ăđóălàămiă