ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
BÙI THÁI AN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY
HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRUNG TÂM
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN CẤP HUYỆN
TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
/>
ĐẠI HỌC THÁ I NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
BÙI THÁI AN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY
HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRUNG TÂM
GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN CẤP HUYỆN
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. LÊ THÙY LINH
Nguyên đã trực tếp giảng dạy, quan tâm tạo điều kiện giúp đỡ trong suốt quá
trình học tập và nghiên cứu. Đặc biệt em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
TS. Lê Thùy Linh, người trực tếp hướng dẫn đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ, góp ý
để em hoàn thành luận văn này.
- Ban Giám đốc, lãnh đạo và cán bộ, chuyên viên các phòng, ban chức năng
Sở giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên; Ban Giám đốc và các thầy giáo, cô giáo các trung
tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện và giúp đỡ
tận tình cho tôi qua việc cung cấp số liệu, tư vấn khoa học trong quá trình thực hiện
đề tài.
Mặc dù cố gắng rất nhiều trong việc nghiên cứu, song do thời gian và kinh
nghiệm thực tiễn của bản thân còn hạn chế, đề tài không tránh khỏi những khiếm
khuyết.
Tác giả rất mong nhận được sự góp ý của các thầy (cô), các bạn đồng nghiệp
và những người quan tâm đến đề tài này để luận văn của tôi được hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2015
Tác giả luận văn
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
2
/>
Bùi Thái An
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
3
1.2.4. Năng lực dạy học tích hợp............................................................................ 16
1.2.5. Bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp ...........................................................17
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
4
/>
1.3. Hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trung
tâm giáo dục thường xuyên......................................................................................... 18
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
5
/>
1.3.1. Sự cần thiết phải tích hợp trong dạy học, ý nghĩa và vai trò của dạy học
tích hợp ....................................................................................................................... 18
1.3.2. Yêu cầu đối với hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các
trung tâm GDTX trong xu hướng đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay ................... 20
1.3.3. Mục têu bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung tâm GDTX........... 21
1.3.4. Nội dung bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung tâm GDTX .......... 22
1.3.5. Phương pháp và hình thức bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên
các trung tâm GDTX................................................................................................... 24
1.3.6. Đánh giá năng lực DHTH của giáo viên trong hoạt động bồi dưỡng .......... 26
1.4. Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các
trung tâm giáo dục thường xuyên ............................................................................... 30
1.4.1. Lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng .............................................................. 30
1.4.2.Tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng ......................................... 32
2.3.2. Thực trạng bồi dưỡng năng lực năng lực dạy học tích hợp cho giáo
viên các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện của tỉnh Thái Nguyên............ 48
2.3.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng
năng lực DHTH cho GV các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên ........... 70
2.3.5. Đánh giá chung về thực trạng....................................................................... 72
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................................... 74
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC
TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN CẤP
HUYỆN TỈNH THÁI NGUYÊN ............ 75
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp
cho giáo viên các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên ..........
75
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích .............................................................. 75
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện ..............................................................
75
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ...............................................................
76
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn............................................................... 76
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, chất lượng và hiệu quả ........................... 77
3.2. Đề xuất biện pháp bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các
trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên ................................ 77
3.2.1. Tăng cường nâng cao nhận thức của CBQL và GV các trung tâm GDTX
về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH
......................................................................................................................... 77
3.2.2. Đổi mới cách thức xác định nhu cầu, nội dung bồi dưỡng và xây dựng kế
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
v
/>
2. Khuyến nghị.......................................................................................................... 109
2.1. Bộ Giáo dục và Đào tạo ................................................................................ 109
2.2. UBND tỉnh Thái Nguyên .............................................................................. 109
2.3. Sở Giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên ........................................................... 110
2.4. Các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên...................................... 110
2.5. Giáo viên các trung tâm giáo dục thường xuyên........................................... 110
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 111
PHỤ LỤC
/>
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BDGV
:
:
Bồi dưỡng giáo viên BDTX
Bồi dưỡng thường xuyên CBGV
:
Cán bộ giáo viên
CBQL
dục thường xuyên GDTrH
:
Giáo
Giáo dục
trung học
GV
:
Giáo viên
HS
:
Học sinh
MĐCL
:
Mức độ thường xuyên
MĐTX
:
Bảng 2.8: Thực trạng năng lực DHTH của GV các trung tâm GDTX cấp huyện
tỉnh Thái Nguyên ....................................................................................... 47
Bảng 2.9: Thực trạng nhận thức của CBQL và GV các trung tâm GDTX cấp huyện
tỉnh Thái Nguyên về sự cần thiết của việc bồi dưỡng năng lực DHTH
........................................................................................................ 48
Bảng 2.10: Thực trạng nhận thức của CBQL và GV các trung tâm GDTX cấp huyện
tỉnh Thái Nguyên về vai trò, ý nghĩa của DHTH ........................... 51
Bảng 2.11: Thực trạng nhận thức về yêu cầu đối với hoạt động bồi dưỡng năng lực
DHTH cho GV các trung tâm GDTX cấp huyện của tỉnh Thái Nguyên ...... 54
Bảng 2.12. Thực trạng xác định mục têu bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo
viên các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .......................... 56
Bảng 2.13: Thực trạng nội dung bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung
tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .................................................. 58
Bảng 2.14: Thực trạng hình thức bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung
tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .................................................. 60
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
5
/>
Bảng 2.15: Thực trạng phương pháp bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các
trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên......................................... 61
Bảng 2.16 : Thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung
tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .................................................. 65
Bảng 2.17: Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung
tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .................................................. 67
Bảng 2.18: Thực trạng kiểm tra đánh giá bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV
các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên .................................. 69
Bảng 2.19: Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng năng
của các biện pháp đề xuất ..................................................................... 106
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
vi
/>
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Trong xu thế toàn cầu hoá, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, sự
xuất hiện của nền kinh tế trí thức, xã hội thông tn, hình thành nền văn minh trí tuệ
và tến tới xây dựng một “xã hội học tập” đã tạo ra những cơ hội lớn, đồng thời
cũng là những thách thức đối với nền giáo dục hiện đại trước yêu cầu cao hơn
đối với mô hình nhân cách con người trong thời đại mới. Từ đây nảy sinh ra mẫu
thuẫn giữa yêu cầu về nội dung học vấn phổ thông sâu - rộng với khả năng tếp
thu khối lượng tri thức của người học. Và mâu thuẫn giữa chức năng của người
GV là tổ chức, điều khiển người học nắm vững, hình thành kỹ năng ở từng môn học
riêng rẽ với yêu cầu của xã hội đòi hỏi người học phải biết thu thập, chọn lọc, xử lý
thông tn liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau và vận dụng vào thực tễn cuộc
sống.
Dạy học theo hướng tích hợp là một xu thế trong dạy học hiện đại của
nhiều nước phát triển nhằm giải quyết triệt để hai mâu thuẫn nêu trên. Quan điểm
tếp cận tích hợp cho phép xem xét các sự vật hiện tượng một cách tổng thể, tết
kiệm thời gian học tập và tránh được những biểu hiện cô lập, tách rời từng
phương diện kiến thức, đồng thời còn phát triển ở người học tư duy biện chứng, khả
năng thông hiểu và vận dụng kiến thức một cách linh hoạt. DHTH giúp người học
kết hợp tri thức của các môn học, phân môn cụ thể trong chương trình học tập theo
nhiều cách khác nhau vì thế việc nắm kiến thức sẽ sâu sắc, hệ thống và bền vững
thời giảm tải, tạo tính chủ động tích cực cho HS trong quá trình học tập với những
vấn đề định hướng nhận thức theo chủ đề. Ngay từ năm học 2012 - 2013, Bộ GDĐT
chỉ đạo các Sở GDĐT: “so sánh các nội dung giữa các môn học để tếp tục chỉ đạo
thực hiện nội dung dạy học theo hướng tích hợp” “khuyến khích GV dạy học theo
hướng tích hợp”, tổ chức cuộc thi: “dạy học theo chủ đề tích hợp” dành cho GV các
trường THPT, GV các trung tâm GDTX, tổ chức tập huấn cho GV cốt cán về DHTH...
1.3. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông theo Nghị quyết số 29NQ/TW đã đặt ra những yêu cầu mới về năng lực của người GV - đó là năng lực
DHTH. Trên thực tế, GV ở các trường THPT nói chung và GV dạy học chương trình
GDTX cấp THPT ở các trung tâm GDTX tỉnh Thái Nguyên nói riêng đã có ý thức và đã
tến hành lồng ghép, tích hợp trong dạy học (ví dụ: DHTH kỹ năng sống, tích hợp giáo
dục pháp luật, ...) nhưng quá trình thực hiện còn lúng túng và hiệu quả dạy học tích
hợp chưa cao. Nguyên nhân chính là năng lực DHTH của GV còn nhiều hạn chế. Điều
này đòi hỏi cần thiết phải có những biện pháp bồi dưỡng để phát triển năng lực
DHTH cho GV. Thực tiễn cho thấy, hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học, bồi dưỡng
năng lực DHTH cho GV vừa là mục tiêu vừa là giải pháp căn bản trong việc nâng cao
chất lượng dạy học ở các cấp học nói chung và cấp THPT nói riêng, nhằm đạt mục têu
phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu xã hội trong giai đoạn hiện nay.
1.4. Trong những năm qua, nhằm khắc phục hạn chế trong phương pháp giáo
dục, đội ngũ CBQL các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm
đến xu hướng đổi mới của giáo dục hiện nay và tập trung vào xây dựng các biện pháp
nâng cao chất lượng GV, chất lượng dạy học,... trong đó hoạt động bồi dưỡng và phát
triển năng lực dạy học, bồi dưỡng và phát triển năng lực DHTH cho GV là một trong
những ưu tên được quan tâm đặc biệt, là yêu cầu khách quan của sự phát triển giáo
dục, là cơ sở và tền đề quan trọng cho việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục,
thực hiện tốt định hướng đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
2
/>
sự đáp ứng yêu cầu đổi mới nâng cao chất lượng dạy học. Nếu đề xuất và thực hiện
được các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung
tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên một cách khoa học, đồng bộ, khả thi sẽ nâng
cao được hiệu quả quản lý góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trung tâm
GDTX.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH
cho GV các trung tâm GDTX.
5.2. Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV
ở các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
3
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
/>
5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH
cho GV các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
3
/>
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Việc khảo sát đánh giá thực trạng năng lực DHTH và thực trạng quản lý hoạt
động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trung tâm GDTX được tến hành khảo sát,
điều tra trong phạm vi các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên, GV dạy
học chương trình GDTX - cấp THPT của các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái
Nguyên. GV dạy các chương trình khác đề tài không có điều kiện nghiên cứu.
Sử dụng các công thức toán thống kê để phân tích định lượng và định tính các
kết quả nghiên cứu.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
5
/>
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa khoa học
Đề tài góp phần làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực
DHTH cho GV các trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Đánh giá đúng thực trạng về năng lực DHTH của GV các trung tâm GDTX và
thực trạng về quản lý hoạt động bồi dưỡng DHTH tích hợp cho GV các trung tâm
GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các
trung tâm GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,
nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học
tích hợp cho giáo viên các trung tâm giáo dục thường xuyên.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp
cho giáo viên ở các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích
hợp cho giáo viên các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
lực dạy học... người thiết kế chương trình sẽ quyết định nội dung và thời gian cho
mỗi khóa bồi dưỡng [12,tr.60-61].
Ở Nhật Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho GV và CBQL giáo dục là
nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm. Bộ Giáo dục tổ chức các lớp tập
huấn ở trung ương để bồi dưỡng cho Hiệu trưởng, Hiệu phó, GV tư vấn các bộ môn,
hằng năm gửi khảng 5000 GV ra nước ngoài để học nhằm mục đích mở rộng tầm
nhìn, nâng cao ý thức ngề nghiệp. Bộ Giáo dục cung cấp kính phí bồi dưỡng GV cấp
tỉnh, Ban Giáo dục tỉnh lên kế hoạch và thúc đẩy việc BDGV. Từ năm 1989, Nhật
Bản quan tâm đặc biệt việc BDGV tập sự mới được bổ nhiệm trong các trường quốc
lập, kể cả trường dành cho trẻ em khuyết tật. Chương trình huấn luyện GV tập sự
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
7
/>