HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT
NAM

DƯƠNG THỊ LÝ

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TẠI HUYỆN VIỆT YÊN, TỈNH BẮC GIANG

Chuyên ngành :

Quản trị kinh
doanh

Mã số :
Người hướng dẫn khoa học :
Liên

60.34.01.02
TS. Lê Văn

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung
thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.
Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã
được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016
Tác giả luận văn


Lời cảm ơn ............................................................................................................................................... ii
Mục lục .................................................................................................................................................... iii
Danh

mục

chữ

viết

............................................................................................................................v

tắt
Danh

.......................................................................................................................................vi

mục

bảng

Danh mục sơ

đồ .................................................................................................................................... vii Phần 1. Mở
đầu..................................................................................................................................... 1
1.1
Tính
cấp
...................................................................................1


nghiên

cứu

Cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách Nhà nước cấp huyện ............................3

2.1.1
Quản
lý
chi
......................................................................3

ngân

sách

Nhà

nước

2.1.2

Nội dung chi ngân sách Nhà nước cấp huyện ................................................. 12

2.1.3

Quy trình quản lý chi Ngân sách Nhà Nước cấp huyện .................................. 16

2.1.4



3.1.1

Điều kiện tự nhiên ......................................................................................... 27

3.1.2

Điều kiện kinh tế xã hội ................................................................................. 29

3.1.3

Tình hình phát triển kinh tế xã hội ................................................................. 30

4


3.2

Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 35

3.2.1

Phương pháp thu thập dữ liệu ........................................................................ 35

3.2.2

Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu.......................................................... 37

3.2.3



Đánh giá thực trạng quản lý chi ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện
Việt Yên ........................................................................................................ 73

4.3.1

Kết quả đạt được............................................................................................ 74

4.3.2

Hạn chế ......................................................................................................... 76

4.3.3

Nhân tố ảnh hưởng ........................................................................................ 78

4.4

Định hướng và giải pháp về quản lý chi ngân sách Nhà nước trên địa bàn
huyện Việt Yên.............................................................................................. 80

4.4.1
80

Định hướng về quản lý chi ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện Việt Yên .......

4.4.2
82

Giải pháp về quản lý chi ngân sách Nhà nước trên đại bàn huyện Việt Yên ..........

Kế hoạch nhân sự

KHĐT

Kế hoạch đầu tư KSC

Kiểm soát chi
KT-XH

Kinh tế xã hội

NSĐP

Ngân sách địa phương

NĐ-CP

Nghị định-Chính phủ

NSNN

Ngân sách Nhà nước

NSTW

Ngân sách Trung ương

QL NSX

Quản lý ngân sách xã



DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1

Hiện trạng cơ cấu kinh tế theo GDP của huyện Việt Yên 2013 – 2015.....29

Bảng 3.2

Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội giai đoạn 2013 – 2015.............................30

Bảng 3.3

Số lượng phiếu và câu hỏi điều tra tại các đơn vị về quản lý chi
NSNN .....................................................................................................36

Bảng 4.1

Chi và cơ cấu các khoản chi chủ yếu trên địa bàn huyện Việt Yên
giai đoạn 2013-2015................................................................................39

Bảng 4.2

Định mức phân bổ ngân sách chi quản lý hành chính Nhà nước,
Đảng đoàn thể: ........................................................................................43

Bảng 4.3

Dự toán chi qua các năm 2013 - 2015......................................................47


Tình hình vi phạm qua thanh tra, kiểm tra giai đoạn 2013 – 2015 ............69

Bảng 4.12

Bảng so sánh giữa thực hiện chi và dự toán chi huyện Việt Yên qua
các năm từ 2013-2015 .............................................................................71

Bảng 4.13

Tổng hợp ý kiến đánh giá về quản lý chi thường xuyên ...........................73

Bảng 4.14

Tổng hợp ý kiến đánh giá về quản lý chi XDCB......................................74

Bảng 4.15

Trình độ chuyên môn của công chức tài chính xã ....................................78

6


DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Quy trình phân bổ dự toán chi Ngân sách Nhà Nước ....................................7
Sơ đồ 2.2 Quy trình kiểm soát chi “một cửa” tại KBNN.............................................11

vii


công nghệ phục vụ công tác quản lý chi NSNN.
4. Kết luận
Thông qua quản lý chi NSNN huyện Việt Yên đã huy động được các nguồn lực
của xã hội, phân phối và sử dụng cho nhu cầu phát triển kinh tế, thực hiện các
chính sách xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh của đất nước.
8


THESIS ABSTRACT

Author: Duong Thi Ly
Thesis title: "Management of the State budget in Viet Yen district, Bac Giang
province".
Major: Business Administration

Code: 60.34.01.02

1. Purpose of the study
Based on the assessment of the state of budget expenditure management
Viet Yen district, Bac Giang province. Then, proposed a number of solution in
order to improve management of state budget expenditures in Viet Yen district,
Bac Giang province in the coming time.
2. Research Method
Thesis use the following methods: Method of data collection including
secondary data and primary data; Processing method and data synthesis; Data analysis
methods and systems research targets.
3. Main results
In addition to describing the general situation of the Viet Yen District, the thesis
has achieved the following results:
The first, has clarifed the status of state budget expenditures Viet Yen

and

use

to

the

needs

of

economic

development,

implementation of social policies, ensuring defense and security of the country.

1
0


PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong những năm qua, cùng với quá trình hội nhập kinh tế với khu vực và
quốc tế, hoạt động của ngân sách nhà nước có vị trí hết sức quan trọng, thể
hiện qua việc huy động và phân bổ nguồn lực hợp lý, đảm bảo cân đối thu chi,
lành mạnh tnh hình tài chính; đảm bảo thực hiện công bằng xã hội; thúc đẩy
kinh tế phát triển nhanh, ổn định và bền vững, từ đó đưa nước ta từ một
nước nông nghiệp, kém phát triển trở thành một nước công nghiệp. Tuy

2


Tăng cường quản lý chi NSNN sao cho có hiệu quả, chính là yếu tố quyết
định để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội mà Đại hội
đảng bộ huyện Việt Yên lần thứ XXII đã đề ra.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đề tài “Quản lý chi ngân sách Nhà
nước tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang” được chọn để nghiên cứu.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh
Bắc Giang. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý chi NSNN
tại địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi NSNN cấp huyện.
- Đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN tại địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh
Bắc Giang trong thời gian 2013-2015.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý chi NSNN trên địa
bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.
1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu các nội dung liên quan đến quản lý chi NSNN cấp huyện: Như
quản lý chi đầu tư phát triển, quản lý chi thường xuyên, chi khác.
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung:
+ Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách trên
địa bàn huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
+ Các yếu tố ảnh hưởng và các giải pháp góp phần hoàn thiện quản lý chi
NSNN cấp huyện.
- Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn huyện Việt, tỉnh

việc quản lý xây dựng quy chế kiểm tra, kiểm soát.
- Bảo đảm yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí và quản lý các
khoản chi tiêu ngân sách Nhà nước.
- Quản lý chi phải thực hiện các biện pháp đồng bộ, kiểm tra giám sát
trước, trong và sau khi chi.
- Phân cấp quản lý các khoản chi cho các cấp chính quyền địa phương và
các tổ chức trên cơ sở phải phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển KT-XH của các cấp
theo luật ngân sách để bố trí các khoản chi cho thích hợp.
- Quản lý chi ngân sách phải kết hợp quản lý các khoản chi ngân sách
4


thuộc vốn Nhà nước với các khoản chi thuộc nguồn của các thành phần kinh
tế để tạo ra sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả chi.
- Những nguyên tắc về quản lý chi ngân sách Nhà nước
Lý thuyết kinh tế học hiện đại cho rằng nền kinh tế muốn phát triển
ổn định cần có sự phối hợp giữa bàn tay chính phủ và bàn tay thị trường trong
quá trình tái phân phối thu nhập. Điều này có nghĩa là quy mô của chi tiêu NSNN
nên có sự giới hạn nhất định, và sự giới hạn chi tiêu dựa trên các khía cạnh
như: cần tiết kiệm và hạn chế chi phí hành chính, hoặc hạn chế những hoạt
động của khu vực công mà sự quản lý hoạt động không hiệu quả so với hoạt
động của khu vực tư trong lĩnh vực tương ứng. Bên cạnh đó, việc chi tiêu cũng
cần có sự linh hoạt theo chu kỳ kinh tế, khi nền kinh tế bị suy thoái, cần tăng
chi tiêu để thúc đẩy kinh tế phát triển, và ngược lại khi nền kinh tế trong giai
đoạn hưng thịnh thì cần cắt giảm quy mô chi tiêu NSNN.
Vậy những yêu cầu về điều hành NSNN nói chung hay về quản lý chi
NSNN nói riêng mà Nhà nước ta đặt ra là gì? Xét về mục tiêu tổng quát trong
việc điều hành NSNN nói chung, hay quản lý chi NSNN nói riêng, đó chính là
mục tiêu thúc đẩy kinh tế tăng trưởng bền vững trong điều kiện sử dụng
ngân sách hiệu quả, tiết kiệm; thực hiện công bằng xã hội và đảm bảo các mục

ngân sách. Bội chi NSNN được bù đắp bằng nguồn vay trong nước và ngoài
nước. Vay bù đắp bội chi ngân sách Nhà nước phải bảo đảm nguyên tắc không sử
dụng cho tiêu dùng, chỉ được sử dụng cho mục đích phát triển và bảo đảm bố trí
ngân sách để chủ động trả hết nợ khi đến hạn.Và việc phân bổ nguồn lực tài
chính theo những ưu tiên cũng rất có ý nghĩa trong điều kiện ngân sách hạn
hẹp. Đối với nước ta trong giai đoạn hiện nay, ngân sách được ưu tiên bố trí cho
các công trình, dự án phát triển hạ tầng kinh tế trọng điểm quốc gia; cho các
chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình xoá đói giảm nghèo, các chương
trình phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh miền núi, Tây nguyên, vùng đồng bào dân
tộc thiểu số, vùng biên giới khó khăn. Đồng thời, Nhà nước cũng có chủ
trương tăng mức ngân sách cho đầu tư phát triển sự nghiệp giáo dục - đào
tạo; tăng mức đầu tư cho khoa học và công nghệ, y tế, văn hoá, sự nghiệp bảo
vệ môi trường…
Từ thực tế công tác điều hành ngân sách trong những năm qua, yêu cầu về
sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả NSNN cũng là một trong những yêu cầu quan
trọng được đặt ra. Việc lập dự toán ngân sách cũng như việc chấp hành ngân
sách đều cần quán triệt việc thực hiện các Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng
phí; Luật Phòng chống tham nhũng... Tất cả nhằm mục tiêu đảm bảo việc xây
dựng dự toán ngân sách, bố trí và sử dụng ngân sách thực sự tập trung, chặt chẽ,
tiết kiệm, chống lãng phí, chống dàn trải, phân tán nhằm nâng cao chất lượng dự
toán và hiệu quả ngân sách
2.1.1.2. Chu trình và quản lý chu trình chi ngân sách Nhà nước
Chu trình ngân sách là một quá trình với những khâu nối tiếp nhau là lập,
chấp hành và quyết toán ngân sách, trong đó trung tâm của một chu trình
ngân sách là việc tổ chức thực hiện dự toán ngân sách. Hoạt động ngân sách
có tính chu kỳ, lặp đi lặp lại, hình thành nên các chu trình ngân sách liên tục.
Một chu trình ngân sách có độ dài thời gian dài hơn một năm ngân sách, vì năm
ngân sách trùng với khâu chấp hành ngân sách còn lập ngân sách phải được
thực hiện ở năm ngân sách trước đó, quyết toán ngân sách lại được thực hiện
trong năm ngân sách tiếp theo. Quản lý chu trình NSNN được thực hiện bằng

trường hợp cụ thể, đảm bảo chấp hành nghiêm chỉnh kỷ luật tài chính.
Quyết toán NSNN là khâu cuối cùng của một chu trình ngân sách. Đây là
việc tổng hợp lại quá trình thực hiện dự toán ngân sách năm nhằm đánh giá
lại toàn bộ kết quả hoạt động của một năm ngân sách: thành công, tồn tại và rút
kinh nghiệm cho năm ngân sách tiếp theo.
Xây dựng và thực hiện NSNN ở nước ta đã trải qua nhiều quá trình thay
đổi để phù hợp với lịch sử và những đặc điểm kinh tế xã hội của đất nước trong
từng thời kỳ. Và gần đây nhất là Luật NSNN được ban hành mới vào năm 2015
(83/2015/QH13), đã xác định các quy định cụ thể để quản lý ngân sách với mục
tiêu rõ ràng là “quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động
và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng
ngân sách Nhà nước, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả
ngân sách và tài sản của Nhà nước, tăng tích lũy nhằm thực hiện công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng

9


yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm quốc
phòng, an ninh, đối ngoại”.

1
0


* Nội dung quy trình phân bổ dự toán thu- chi ngân sách Nhà nước

Sơ đồ 2.1. Quy trình phân bổ dự toán chi Ngân sách Nhà Nước
Nguồn: Nghị định 60/2003/NĐ-CP


Theo thời gian thông báo của Bộ Tài chính, Sở Tài chính, Cục Thuế và
UBND tỉnh thảo luận dự toán ngân sách với Bộ Tài chính vào năm đầu của thời
kỳ ổn định ngân sách (những năm tiếp theo, nếu tổ chức thảo luận thì UBND tỉnh

1
2