ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
TRẦN XUÂN MẠNH
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA,
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO,
TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TẠI SỞ TÀI NGUYÊN
VÀ MÔI TRƯỜNG VĨNH PHÚC
GIAI ĐOẠN 2009 - 2013
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Thái Nguyên - 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
TRẦN XUÂN MẠNH
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA,
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO,
TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TẠI SỞ TÀI NGUYÊN
VÀ MÔI TRƯỜNG VĨNH PHÚC
GIAI ĐOẠN 2009 - 2013
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã ngành: 60 85 01 03
Tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS. Trần Viết Khanh, Phó
Giám đốc trường Đại học Thái nguyên đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt
thời gian nghiên cứu thực hiện đề tài.
Xin chân thành cám ơn Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh
Phúc, các phòng, ban chuyên môn của Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh
Phúc và các đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên
cứu thực hiện đề tài tại Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc.
Xin cảm ơn sự góp ý chân thành của Thầy, Cô giáo Khoa Tài nguyên và
Môi trường, Phòng Quản lý đào tạo Sau Đại học, Trường Đại học Nông Lâm
Thái Nguyên đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện đề tài này.
Xin cảm ơn gia đình, những người thân, cán bộ, đồng nghiệp và bạn bè đã
tạo điều kiện về mọi mặt giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài này.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn./.
Tác giả luận văn
Trần Xuân Mạnh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
3
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................................1
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................. 1
1.2. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI .............................................................................. 2
1.3. YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI ................................................................................ 2
1.4. Ý NGHĨA......................................................................................................... 2
4
2.2. TIẾP DÂN, XỬ LÝ ĐƠN THƯ KHIẾU NẠI, TỐ CÁO, TRANH CHẤP VỀ
ĐẤT ĐAI TRÊN CẢ NƯỚC ............................................................................... 29
2.2.1. Về tiếp công dân .............................................................................29
2.2.2. Về xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo..................................................30
2.2.3. Thống kê sơ bộ kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm
quyền trên phạm vi cả nước ...................................................................30
2.24. Kinh nghiệm trong giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất
đai
ở
đồng
bằng
sông
Cửu
Long
............................................................32
3. CƠ SỞ PHÁP LÝ ............................................................................................. 35
Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .
38
2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .............................................. 38
2.2. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU............................................... 38
2.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.......................................................................... 38
2.3.1. Tình hình quản lý, sử dụng đất đai .................................................38
2.3.2. Đánh giá công tác thanh tra đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi
trường trong những năm gần đây...........................................................38
3.1.1. Điều kiện tự nhiên...........................................................................41
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội................................................................44
3.2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ, SỬ DỤNG ĐẤT................................................... 48
3.2.1. Tình hình sử dụng đất nói chung tại địa phương ............................48
3.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA, TIẾP DÂN, XỬ LÝ ĐƠN THƯ
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO, TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TẠI SỞ TÀI NGUYÊN VÀ
MÔI TRƯỜNG TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY ........................................ 59
3.3.1. Đánh giá công tác thanh tra đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi
trường trong những năm gần đây...........................................................59
3.3.2. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai tại Sở
Tài nguyên và Môi trường trong những năm gần đây. ..........................61
3.3.3. Kết quả công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và
tranh chấp về đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc giai
đoạn 2009 – 2013...................................................................................71
3.3.4. Tổng hợp tình hình tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo,
tranh chấp về đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi trường trên địa bàn tỉnh
Vĩnh Phúc từ năm 2009 – 2013 .............................................................78
3.3.5. Đánh giá công tác thanh tra, tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố
cáo và tranh chấp về đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh
Phúc giai đoạn 2009 – 2013...................................................................84
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .................................................................................92
1. KẾT LUẬN....................................................................................................... 92
1.1. Công tác thanh tra ..........................................................................................
92
1.2. Công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai ............... 93
2. ĐỀ NGHỊ ..........................................................................................................
94
: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
CTBCVT
: Công trình bưu chính viễn thông
ĐGHC:
: Địa giới hành chính
GCN
: Giấy chứng nhận
GCNQSDĐ
: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
GPMB
: Giải phóng mặt bằng
HĐND
: Hội đồng nhân dân
KNTC
: Khiếu nại tố cáo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Tình hình dân số và lao động của tỉnh Vĩnh Phúc năm 2013 .........47
Bảng 3.2 Kết quả cấp GCNQSD đất trên địa bàn tỉnh.....................................53
Bảng 3.3: Hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc năm 2013 ......55
Bảng 3.4. Tổng hợp kết quả thanh tra, xử lý vi phạm đất đai tại Sở Tài
nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc các năm 2009 - 2013. ................60
Bảng 3.5: Tổng hợp đơn thư khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai tại Sở
Tài nguyên và Môi trương Vĩnh Phúc qua các năm 2009– 2013
.........62
Bảng 3.6: Tổng hợp đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp về đất đai tại Sở
Tài nguyên và Môi trường giai đoạn 2009 – 2013 trên địa bàn tỉnh
Vĩnh Phúc .........................................................................................63
Bảng 3.7: Tổng hợp đơn thư khiếu nại về đất đai tại Sở Tài nguyên và
Môi trường giai đoạn 2009 – 2013 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc .....66
Bảng 3.8: Tổng hợp đơn thư tố cáo về đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi
trường giai đoạn 2009 – 2013 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc .............68
Bảng 3.9: Tổng hợp đơn thư tranh chấp về đất đai tại Sở Tài nguyên và
Môi trường giai đoạn 2009 – 2013 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc .....70
Bảng 3.10: Tổng hợp kết quả đơn thư khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất
đai tại Sở Tài nguyên và Môi trường giai đoạn 2009 - 2013 trên
địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc .....................................................................72
Bảng 3.11: Tổng hợp kết quả đơn thư tố cáo về đất đai tại Sở Tài nguyên
và Môi trường giai đoạn 2009 - 2013 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
......75
của đất đai mà công tác quản lý vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
Thực tế, trong những năm gần đây, đất đai luôn là vấn đề nóng bỏng, bức
xúc của toàn xã hội. Trong thực tế công tác quản lý Nhà nước về đất đai còn
nhiều bất cập, bên cạnh những địa phương, những đơn vị thực hiện quản lý và
sử dụng đất đúng pháp luật vẫn còn không ít các địa phương, đơn vị buông
lỏng công tác quản lý đất đai. Việc thực hiện pháp luật đất đai chưa tốt không
chỉ đối với các chủ sử dụng đất mà ngay cả với cơ quan Nhà nước. Do vậy vẫn
xảy ra nhiều vi phạm như: sử dụng đất không đúng mục đích được giao, lấn,
chiếm đất đai, mua bán đất trái phép, giao đất và cấp đất không đúng thẩm
quyền… dẫn đến các tranh chấp, khiếu kiện, tố cáo các hành vi vi phạm pháp
luật đất đai ngày càng nhiều. Ở những địa phương yếu kém, những khiếu nại,
tố cáo đó dẫn đến các đơn thư yêu cầu giải quyết liên tục bị tồn đọng, trở thành
điểm nóng tác động xấu đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của địa phương,
làm giảm niềm tin của nhân dân trong
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
2
việc thực hiện pháp luật và vai trò quản lý Nhà nước về đất đai của chính
quyền cơ sở giảm sút.
Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự phân công của Khoa Sau đại học,
trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự hướng dẫn tận tình của
Phó giáo sư Tiến sỹ Trần Viết Khanh, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài:
“ Đánh giá công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp
đất đai tại sở Tài nguyên và môi trường Vĩnh Phúc giai đoạn 2009 - 2013”.
1.2. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
- Đánh giá công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấpđất
đai tại tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm gần đây.
+ Rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác thanh tra về đất đai, giải
quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai.
+ Nâng cao hiệu quả trong công tácthanh tra, tiếp dân và xử lý đơn thư
và giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai tại Sở Tài nguyên và Môi
trường Vĩnh Phúc.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
4
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
5
Chương 1
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. THANH TRA
1.1.1. Khái niệm thanh tra
- Thanh tra nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự,
thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với
việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ
chức, cá nhân. Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra
chuyên ngành.
-Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có
thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện
Vị trí, chức năng của Thanh tra Nhà nước được quy định và phân theo
từng cấp như sau:
- Vị trí, chức năng của Thanh tra Chính phủ: Thanh tra Chính phủ là cơ
quan của Chính phủ, chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà
nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham
nhũng trong phạm vi cả nước; thực hiện hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu
nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật.
- Vị trí, chức năng của Thanh tra bộ: Thanh tra bộ là cơ quan của bộ,
giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại,
tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ
quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của bộ; tiến hành thanh tra
chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà
nước theo ngành, lĩnh vực của bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng,
chống tham nhũng theo quy định của pháp luật.
- Vị trí, chức năng của Thanh tra tỉnh: Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân
cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
7
và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo
và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
/>
9
+ Yêu cầu bộ, cơ quan ngang bộ (sau đây gọi chung là bộ), Ủy ban nhân
dân cấp tỉnh báo cáo về công tác thanh tra; tổng hợp, báo cáo kết quả về công
tác thanh tra; tổng kết kinh nghiệm về công tác thanh tra;
+ Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết
định xử lý về thanh tra của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ;
+ Thực hiện hợp tác quốc tế về công tác thanh tra.
- Trong hoạt động thanh tra, Thanh tra Chính phủ có nhiệm vụ, quyền
hạn sau đây:
+ Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn
của bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; thanh tra đối với
doanh nghiệp nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập;
+ Thanh tra vụ việc phức tạp, liên quan đến trách nhiệm quản lý của
nhiều bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
+ Thanh tra vụ việc khác do Thủ tướng Chính phủ giao;
+ Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định
xử lý sau thanh tra của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ (sau đây gọi
chung là Bộ trưởng), Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi cần thiết.
- Quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện
nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật về khiếu
nại, tố cáo.
- Quản lý nhà nước về công tác phòng, chống tham nhũng; thực hiện
nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật về phòng,
chống tham nhũng.
b) Đối với Thanh tra Bộ
Trong quản lý nhà nước về thanh tra thuộc phạm vi quản lý nhà nước
của bộ, Thanh tra bộ có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
thanh tra chuyên ngành thuộc bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với
vụ việc thuộc ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước của bộ khi cần thiết.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
11
- Giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố
cáo; thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp
luật về khiếu nại, tố cáo.
- Giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác phòng, chống tham
nhũng; thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp
luật về phòng, chống tham nhũng.
c) Đối với Thanh tra Tỉnh
Trong quản lý nhà nước về thanh tra thuộc phạm vi quản lý nhà nước của
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thanh tra tỉnh có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
+ Xây dựng kế hoạch thanh tra trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch đó;
+ Yêu cầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (sau đây
gọi chung là sở), Ủy ban nhân dân cấp huyện báo cáo về công tác thanh tra;
tổng hợp, báo cáo kết quả về công tác thanh tra;
+ Chỉ đạo công tác thanh tra, hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra hành chính
đối với Thanh tra sở, Thanh tra huyện;
+ Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết
định xử lý về thanh tra của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thanh tra tỉnh.
- Trong hoạt động thanh tra, Thanh tra tỉnh có nhiệm vụ, quyền hạn sau
đây:
+ Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn
- Thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên
môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực của cơ quan, tổ chức, cá nhân
thuộc phạm vi quản lý của sở.
- Thanh tra vụ việc khác do Giám đốc sở giao.
- Hướng dẫn, kiểm tra cơ quan, đơn vị thuộc sở thực hiện quy định của
pháp luật về thanh tra.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
/>
13
- Yêu cầu Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra
chuyên ngành thuộc sở báo cáo về công tác thanh tra; tổng hợp, báo cáo kết
quả về công tác thanh tra thuộc phạm vi quản lý của sở.
- Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết
định xử lý về thanh tra của Giám đốc sở, Thanh tra sở.
- Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định
xử lý sau thanh tra của Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng
thanh tra chuyên ngành thuộc sở đối với vụ việc thuộc ngành, lĩnh vực quản
lý nhà nước của sở khi cần thiết.
- Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp
luật về khiếu nại, tố cáo.
- Thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp
luật về phòng, chống tham nhũng.
e) Đối với Thanh tra Huyện
Trong quản lý nhà nước về thanh tra thuộc phạm vi quản lý nhà nước
của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Thanh tra huyện có nhiệm vụ, quyền hạn
sau đây: