Sáng kiến kinh nghiệm VỀ MỘT TIẾT LUYỆN NÓI - Pdf 52

I-PHẦN MỞ ĐẦU:
-Cơ sở chọn đề tài:
+Cơ sở lí luận:
Tiết “Luyện nói” là một tiết học vô cùng quan trọng đối với học sinh THCS, nhất là học sinh lớp 6. Qua tiết
luyện tập giáo viên luyện cho học sinh biết vận dụng từ ngữ và các quy tắc ngữ pháp cơ bản đã học để nói đúng,
viết đúng, biết diễn đạt ý tưởng chính xác, rõ ràng, trong sáng. Hơn nữa giáo viên còn rèn luyện cho học sinh các
mặt cụ thể về lời nói (phải rõ nghĩa, rõ ý), giọng nói (phải vừa nghe, vừa cố gắng truyền cảm) và tư thế nói ((phải
mạnh dạn, tự tin giúp cho lời nói có sức thuyết phục hơn). Nói năng tốt có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các
em không chỉ trong thời gian học tập ở trường mà còn trong suốt thời gian sống và làm việc sau này.Rèn luyện kĩ
năng nói cho học sinh là một việc khó, nhưng dù khó thế nào, yêu cầu kĩ năng nói cũng phải luôn luôn được coi
trọng.Nếu như nghe và đọc là hai kĩ năng quan trọng của hoạt động tiếp nhận thông tin, thì nói và viết là hai kĩ năng
quan trọng của hoạt động bộc lộ, truyền đạt thông tin cần được rèn luyện và phát triển trong nhà trường.
Luyện nói trong nhà trường là giúp cho học sinh có thói quen nói trong những môi trường giao tiếp khác
nhau. Nó được thực hiện một cách hệ thống, theo những chủ đề nhất định, gắn với những vấn đề quen thuộc trong
cuộc sống hàng ngày.
+Cơ sở thực tiễn:
Tục ngữ có câu “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Không ngẫu nhiên mà “học nói” được xếp vào vị trí
thứ hai của câu nói. Điều này cho thấy nói cũng là một kĩ năng rất quan trọng trong giao tiếp hàng ngày. Trên thực
tế, việc dạy học môn Ngữ Văn hiện nay rất coi trọng cả bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết
II-THỰC TRẠNG VÀ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG.
Chương trình mới của sách giáo khoa hiện nay đặc biệt chú trọng và nhấn mạnh “Trọng tâm của việc rèn
luyện kĩ năng Ngữ Văn cho học sinh là làm cho học sinh cí kĩ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt khá thành thạo
theo các kiểu văn bản và có kĩ năng sơ giản về phân tích tác phẩm văn học, bước đầu có năng lực cảm nhận và bình
giá văn học.”
Học sinh ở trường THCS Tích Thiện là một xã vùng sâu, phần lớn các em đều xuất thân và sinh sống ở vùng
nông thôn, có tâm lí e dè, ngại nói hoặc không tự tin khi nói trước đông người.Mà học sinh ngoài giờ học, các em
quen nói tự do, còn trong giờ tập nói, các em phải trả lời, phải suy nghĩ, phải giữ gìn lời nói của mình dưới sự giám
sát của giáo viên
Học sinh phát âm chưa tốt, nói sai nhiều, ảnh hưởng nhiều của từ ngữ địa phương.Khi trả lời học sinh có
thói quen lặp lại từ ngữ nhiều, diễn đạt vụng về, thiếu mạch lạc, tác phong chưa mạnh dạn, không dựa và đề cương
để nói mà thường là đọc.

trình bày
Biện pháp thứ hai:Hướng dẫn việc chuẩn bị bài ở nhà cho học sinh
-Muốn một giờ luyện nói đạt kết quả tốt, ngoài việc hướng dẫn học sinh đi đúng yêu cầu của một giờ luyện tập trên
lớp thì việc cho các em chuẩn bị bài ở nhà cũng rất quan trọng. Muốn các em chuẩn bị bài tốt, có chất lượng thì sự
chuẩn bị, hướng dẫn của giáo viên cũng phải chu đáo. Trong sách giáo khoa thường có một số vấn đề để giáo viên
lựa chọn, vậy nên chọn đề nào cho phù hợp, để có hiệu quả cao cho đối tượng học sinh của mình dạy theo ý chủ
quan của giáo viên. Khi đã chọn được đề phù hợp rồi, giáo viên phải phân việc cụ thể cho từng đối tượng học sinh
(có thể phân theo dãy bàn, theo tổ, theo nhóm) để học sinh chuẩn bị kĩ lưỡng, tránh đối phó qua loa, đại khái.
Ví dụ:Trong tiết luyện nói về văn miêu tả ở lớp 6 có đề bài:Tả lại hình ảnh thầy giáo Ha-men qua văn bản “Buổi
học cuối cùng”.
Với đề bài này ta thấy thân bài sẽ có ba ý chính:
+Hình dáng, trang phục, diện mạo của thầy Ha-men trong buổi học cuối cùng.
+Hành động, cử chỉ của thầy trong buổi học cuối cùng.
+Lòng yêu nước nồng nàn của thầy được gửi gắm qua việc yêu tha thiết tiếng mẹ đẻ của dân tộc.
Giáo viên phải phân cho học sinh như sau:
+Nhóm chuẩn bị phần đặt vấn đề
+Nhóm chuẩn bị phần kết thúc vấn đề
+Ba nhóm chuẩn bị phần thân bài với 3 ý trên.
-Khi dạy bài này giáo viên có thể cho học sinh xung phong trình bày các vấn đề hoặc có thể gọi các đối tượng Giỏi,
khá, trung bình, yếu, kém trình bày. Giáo viên căn cứ vào bài nói của học sinh để rút kinh nghiệm cho các em lần
sau nói tốt hơn lần trước.
Biện pháp thứ ba:Cả lớp đều tham gia luyện nói.
-Làm thế nào để cả lớp đều tham gia luyện nói theo đúng nghĩa của nó? Đó là yêu cầu quan trọng của tiết dạy.
Thường thì những giờ luyện nói như thế này giáo viên không khéo léo điều khiển thì một số em lơ là, không tham
gia luyện tập. Vì vậy giáo viên phải tìm ra những biện pháp tốt nhất mà trong đó không thể bỏ qua việc các em tham
gia nhận xét đánh giá sự trình bày của bạn. Vấn đề đặt ra là giáo viên phải hướng cho học sinh biết đánh giá thế nào
cho đúng. Giáo viên có thể yêu cầu các em như sau:
+Bạn A trình bày nội dung đã được chưa? (Đã đủ chưa, có chỗ nào lệch lạc? Theo em, em sẽ trình bày như
thế nào?)
+Bạn đã trình bày đúng phương thức nói chưa? (Bạn đọc hay nói?)

gồm các vấn đề:
+Nói cái gì? (Xác định đề tài)
+Nói với ai? (Xác định giao tiếp)
+Nói trong hoàn cảnh nào? (Xác định hoàn cảnh giao tiếp)
+Nói như thế nào? (Cách thức giao tiếp để thuyết phục người nghe)
Có lời chào khi bắt đầu nói, giới thiệu đề tài sắp nói, tránh đọc lại hoặc thuộc lòng để đọc lại bài văn chi tiết
đã chuẩn bị.
Giọng nói rõ ràng, cao độ vừa phải, đúng chuẩn ngữ âm, truyền cảm và thuyết phục người nghe (thể hiện
cảm xúc chân thành, tự nhiên, không gò bó, áp đặt). Tác phong tự nhiên, phản xạ ngôn ngữ nhanh nhạy, mắt nhìn
thẳng mọi người.Không nói ra ngoài những gì mà đề bài yêu cầu. Có lời chào khi kết thúc bài nói.
+Tạo cho học sinh hoàn cảnh giao tiếp thuận lợi trong giờ luyện nói:
Trước mỗi giờ luyện nói, giáo viên cần cho học sinh chuẩn bị đề tài trước khoảng hai tuần hoặc một tuần.
Có thể giao cho các em cùng một đề tài hay chia lớp từ 4 đến 6 nhóm, mỗi nhóm một đề tài (nếu tiết học có đề tài
nhiều)
Vào giờ học, giáo viên cần cho thời gian để các em có thể chuẩn bị tư thế trước khi lên nói. Có thể là cá
nhân tự chuẩn bị, có thể là cho nhóm thảo luận để chọn đại diện lên nói, nên hướng cho học sinh có thái độ cùng
nhau hợp tác, thời gian thảo luận là năm phút.
Không khí của giờ luyện nói nên tạo được sự hào hứng cho lớp học, cho từng em học sinh, làm cho các em
phấn khởi, mong muốn được lên trình bày bài nói của mình. Để kích thích học sinh, giáo viên nên đánh giá khen
ngợi, khuyến khích bằng cách cho điểm, tặng những tràng pháo tay động viên sau mỗi bài nói tốt.
Trọng tâm của những giờ học này là luyện nói, giáo viên nên dành nhiều thời gian cho học sinh lên nói (30
phút) và số lượng học sinh lên trình bày phải từ 8 đến 10 học sinh, số còn lại sẽ được nói ở những tiết sau.
Kết quả, chuyển biến của đối tượng:
Sau khi áp dụng những phương pháp như đã nêu trên thì học sinh có sự chuyển biến tương đối khá tốt. Cụ thể:
Các em không còn rụt rè, e ngại, thiếu tự tin khi đứng trước đám đông để luyện nói mà theo vào đó là sự tự
tin, thái độ cởi mở hơn.
Không khí lớp học có sự hào hứng, sôi nổi, các em thích được học những tiết luyện nói hơn.
Bài nói do có sự chuẩn bị chu đáo nên khi trình bày các em không có sự ngập ngừng, ấp úng, nội dung cũng
trọn vẹn, đầy đủ hơn. Do đó, đa số bài nói đều hoàn chỉnh hơn lúc trước.
Kĩ năng nói của các em đã có sự tiến bộ, các em biết chào khi mở đầu và khi kết thúc, biết giới thiệu đề tài,


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status