BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI

ĐỖ VĂN CHÍNH

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT
LƯỢNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TRONG
GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Hà Nội - 2011


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI

ĐỖ VĂN CHÍNH

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM ĐẢM BẢO CHẤT
LƯỢNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TRONG
GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

Chuyên ngành: Kinh tế tài nguyên thiên nhiên và Môi trường
Mã số

nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Thủy lợi, Phòng
Đào tạo đại học và Sau đại học, Ban chủ nhiệm Khoa Kinh tế và Quản lý cùng các
thầy cô giáo khoa Kinh tế và Quản lý đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ em về mọi
mặt trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Em xin chân thành cảm ơn những người thân và bạn bè đã chia sẻ cùng em
những khó khăn, động viên và taọ điều kiện cho em nghiên cứu và hoàn thành đồ án
này.
EM XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CTXD

: Công trình xây dựng

QLCLCTXD

: Quản lý chất lượng công trình xây dựng

CĐT

: Chủ đầu tư

CLCTXD

: Chất lượng công trình xây dựng

TQM


QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM XÂY DỰNG…………………...........14

1.1 Giải thích các từ ngữ…………………………………………………….14
1.2. Các khái niệm về chất lượng, quản lý chất lượng sản phẩm xây dựng và
phạm trù quản lý chất lượng ………………………….............................18
1.3. Khái niệm, đặc điểm của sản phẩm xây dựng và sản xuất xây dựng thủy
lợi có liên quan đên chất lượng xây dựng công trình................................22
1.4. Các yếu tố tác động đến chất lượng xây dựng công trình ………………25
1.5. Vai trò của chủ đầu tư với chất lượng công trình……………………… 26
1.6. Các phương pháp quản lý chất lượng …………………………………. 29
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG XÂY
DỰNG CÔNG TRÌNH TRONG GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐẦU TƯ XÂY
DỰNG……………………………...........................................................................39

2.1 Một số suy nghĩ về chất lượng xây dựng công trình ……………………39
2.2 Đặc điểm và những nguyên tắc trong quản lý chất lượng xây dựng công
trình……………………………………………………………………...42
2.3 Thực trạng tình hình quản lý chất lượng xây dựng công trình trong giai đoạn
thực hiện đầu tư xây dựng tại Việt Nam trong những năm gần đây ……….47
2.4 Những tồn tại trong công tác khảo sát có ảnh hưởng đến chất lượng xây
dựng công trình thủy lợi………………………………………………….52
2.5 Những tồn tại trong công tác đấu thầu có ảnh hưởng đến chất lượng xây
dựng công trình ………………………………………………………….55
2.6 Những tồn tại trong công tác thiết kế có ảnh hưởng đến chất lượng xây
dựng công trình thủy lợi …………………………………………………62
2.7 Những tồn tại trong công tác thi công có ảnh hưởng đến chất lượng xây
dựng công trình thủy lợi …………………………………………………65
2.8 Những vấn đề trong công tác thẩm định thiết kế, dự toán có ảnh hưởng đến chất
lượng công trình thủy lợi ……………………………………………….…..68


Hình 2: công trình nhìn từ thượng lưu
Hình 3: Phá hoại nứt ở thượng lưu đập
Hình 4: Thi công gia cố vết nứt
Hình 5: Hạ lưu đập sau khi gia cố
Hình 6: Lũ lớn đang tràn đập
Hình 7: Lũ dâng cao ở thượng lưu và tràn qua đập
Hình 8: Lũ đã xói hết phần đập đất, còn trơ lại phần bê tông

Hình 9: Vị trí đập Teton trên bản đồ nước Mỹ
Hình 10: Đập Teton trước lúc vỡ – nhìn từ hạ lưu
Hình 11: Cảnh tượng lúc vỡ đập
Hình 12: Đập Teton sau khi bị vỡ
Hình 13: Một đoạn đập bị sạt trượt
Hình 14: Hình ảnh Đập Z20 bị vỡ tan tành
Hình 15: đập Z20 nay chỉ còn là "vũng nước đọng
Hình 16: Đập tràn Đức Long
Hình 17: Đập tràn Gia Tường vỡ, nước tràn mênh mông
Hình 18: Sau khi tràn qua đê, nước đã lên đến gần nóc nhà dân ở Trường Yên
Hình 19: Sông Hoàng Long mùa lũ nhìn như vịnh Hạ Long
Hình 20: Trường học cũng chìm sâu trong nước
Hình 21: Mô hình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000
Hình 22: Hồ Ea Kar với con đập đất vỡ lở nhiều chỗ, giữa tháng 7/2005 vẫn đang
nằm chờ được nâng cấp công trình
Hình 23: Một đoạn đập bị sạt trượt
Hình 24: Dự án hồ Cầu Mới đã đưa vào sử dụng nhưng chưa phát huy hiệu quả so
T
2

với thiết kế
Hình 25: Những công trình thủy lợi được nâng cấp như thế này chưa nhiều vì thiếu

trình đô thị hóa diễn biến nhanh làm đảo lộn hệ thống thủy lợi. Hiện nay, hệ thống
thủy lợi đã không còn đáp ứng được do tốc độ đô thị hóa , công nghiệp hóa, biến
đổi khí hậu…
Tốc độ xuống cấp của các công trình thủy lợi nhanh đến mức mà Thứ trưởng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đào Xuân Học đã phải nói rằng chúng ta
“Không thể làm một công trình thủy lợi mà 20 năm đã lạc hậu” Điều đó cho thấy
rằng đã đến lúc báo động chất lượng xây dựng các công trình của chúng ta. Chất
lượng xây dựng công trình hiện nay còn nhiều vấn đề chưa đáp ứng được yêu cầu
sử dụng và đáng báo động ở nhiều khâu từ công tác khảo sát, lựa chọn nhà thầu,
thiết kế, thi công xây dựng….đến công tác quản lý xây dựng công trình, sự phối hợp
giữa các cơ quan chức năng, các ban ngành, đoàn thể.
Trên thế giới:
Đập Sayano-Shushenskaya (LBNga) và sự cố khủng khiếp ngày 17/8/2009
Đập và nhà máy thủy điện Sayano-Shushenskaya được xây dựng trên sông Yenisei.
Đây là nhà máy thủy điện có công suất lớn nhất LBNga và lớn thứ 6 trên thế giới.

Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Trang 2

Luận văn thạc sỹ

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

Hình 1: Đập Sayano-Shushenskaya (Liên Bang Nga) 1
F
0


Hình 3: Phá hoại nứt ở thượng lưu đập

Hình 4: Thi công gia cố vết nứt

Hình 5: Hạ lưu đập sau khi gia cố
Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Trang 4

Luận văn thạc sỹ

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

Vỡ đập Delhi (bang Iowa, Hoa Kỳ) 3
F
2
P

Delhi là đập đất nhỏ trên sông Maquoketa, một phụ lưu của sông Missisipi, tại
đông bắc bang Iowa, Hoa Kỳ. Đập cao 12m, dài 34m, được xây dựng từ năm 1922
đến năm 1929, tạo hồ chứa có bề mặt trải rộng trên diện tích 218ha. Trạm thủy điện
có công suất 1.5MW vận hành trong những năm 1929 ~ 1973. Hồ chủ yếu có nhiệm
vụ cấp nước và nghỉ dưỡng. Ngày 24/7/2010 vừa qua, sau trận mưa lớn 250mm
trong 12 giờ liền, nước sông dâng cao trên thượng lưu đập tới 3m cao hơn mức lũ
thiết kế tràn qua đường giao thông tại đỉnh đập. Đập bị vỡ , dòng lũ và nước trong
hồ xói trôi toàn bộ đập đất. Tuy là đập nhỏ nhưng khi bị vỡ, thiệt hại dưới hạ du,


Luận văn thạc sỹ

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

Đập Teton (Mỹ): Sự cố vỡ đập 4
F
3
P

Hình 9: Vị trí đập Teton trên bản đồ nước Mỹ
Đập đất Teton được xây dưng trên sông Teton, bang Idaho, tây bắc nước Mỹ. Đập
có chiều cao 93m, chiều dài ở đỉnh 940m, đáy rộng 520m, tạo hồ chứa có dung tích
289 triệu m3.
P

P

Hình 10: Đập Teton trước lúc vỡ – nhìn từ hạ lưu

4

Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Viêt Nam

Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Luận văn thạc sỹ

Tỉnh thừa thiên Huế có khoảng 240 km đê được chia làm 2 tuyến Phía đông
(173 km) và phía tây hơn (66 km) có tác dụng ngăn mặn cho khoảng 18000 ha lúa
và bảo vệ cuộc sống an toàn của gần 30 vạn dân trong mùa mưa bão đến nay đều đã
xuống cấp nghiêm trọng do quy mô nhỏ, kỹ thuật xây dựng kém, vật liệu không
đảm bảo.
Hoà Bình có tổng số 600 hồ chứa lớn nhỏ. Các công trình này đều được xây
dựng từ những năm 1970 về trước. Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng gần 35 hồ chứa
nước đang bị xuống cấp trầm trọng. Hầu hết, các hồ chứa nước trong tỉnh đều trong
tình trạng mái đập bị sạt lở, thân đập bị thấm nước, mặt đập có nguy cơ bị tràn
nước. Các huyện, như Kim Bôi, Tân Lạc, Yên Thuỷ đang có nhiều hồ chứa nước bị
hư hỏng
Hà Nội có 86 hồ chứa nước thuộc địa bàn các huyện: Ba Vì, Thạch Thất, Quốc
T
9

Oai, Chương Mỹ, Mỹ Đức, Sóc Sơn, Sơn Tây có nhiệm vụ trữ nước tưới cho trên
18.000ha đất canh tác, cắt lũ cho vùng hạ du, tạo cảnh quan môi trường phục vụ dân
sinh và phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Hầu hết các hồ chứa này được xây
T
9

dựng từ những năm 60-80 của thế kỷ trước, thời gian vận hành khai thác đã trên 30
năm, phần lớn các hạng mục công trình, tràn xả lũ, đập, cống lấy nước, kênh tưới,
kênh xả lũ… đã xuống cấp, lòng hồ bị bồi lắng nhiều gây ảnh hưởng đến sự an toàn
hồ chứa... như Hồ chứa nước Đồng Bồ (huyện Quốc Oai); hồ chứa nước Đồng
Quan (huyện Sóc Sơn); hồ Văn Sơn (huyện Chương Mỹ); hồ Cẩm Quý, Mèo Gù,
Bưởi, Đầm, Vống, Cầu Bò, Đầm Đống, Hát Giang (huyện Ba Vì)…
Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Lớp 17KT


Trang 10

Luận văn thạc sỹ

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

Hình 15: đập Z20 nay chỉ còn là "vũng nước đọng
Vỡ Đập ở Ninh Bình 7
F
6
P

Hình 16: Đập tràn Đức Long

Hình 17: Đập tràn Gia Tường vỡ, nước tràn mênh mông
7

http://vnexpress.net

Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Trang 11


lượng xây dựng công trình trong giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng đối với việc
lựa chọn nhà thầu, khảo sát, thiết kế, thi công, kiểm định, việc phối hợp giữa chủ
đầu tư và nhà thầu.
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU


Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp và phân tích số liệu



Phương pháp khảo sát thực tế



Phương pháp phân tích đánh giá

IV. PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
Đề tài nghiên cứu một số giải pháp quản lý nhằm đảm bảo chất lượng xây
dựng công trình thủy lợi
Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu trong giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng
(Đề tài chỉ nghiên cứu đến các vấn đề về lựa chọn nhà thầu, khảo sát, thiết kế, thi
công xây dựng công trình, giải pháp phối hợp giữa chủ đầu tư và nhà thầu).
V. KẾT QỦA DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC
Đưa ra một số giải pháp quản lý nhằm đảm bảo chất lượng xây dựng công
trình một cách có hệ thống đối với các công tác khảo sát, lựa chọn nhà thầu, thiết
kế, thi công xây dựng công trình, phối hợp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, sự phối hợp
giữa các ban ngành đoàn thể trong giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng trong khuôn
khổ và trên cơ sở các quy định hiện hành của nhà nước đã quy định.
Tác động đến các nhà đầu tư xây dựng công trình nói chung cũng như ngành
công trình thủy lợi nói riêng quan tâm hơn nữa đến vấn đề chất lượng xây dựng


GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

CHƯƠNG I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM XÂY DỰNG

1.1 Giải thích các từ ngữ
1.1.1 Hoạt động xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây
dựng công trình, khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, thi công xây dựng
công trình, giám sát thi công xây dựng công trình, quản lý dự án đầu tư xây dựng
công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt động khác có
liên quan đến xây dựng công trình.
1.1.2 Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến
việc bỏ vốn để đầu tư xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây
dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản
phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định. Dự án đầu tư xây dựng công trình bao
gồm phần thuyết minh và thiết kế cơ sở 8
7F
P

P

1.1.3 Sản phẩm của dự án xây dựng có thể là:


Xây dựng công trình mới;



Cải tạo sửa chữa công trình cũ;

Luật xây dựng Việt Nam số 16 ban hành ngày 26-11-2003
Nghị định 209/2004/NĐ-CP về Quản lý chất lượng công trình xây dựng
10
Nghị định số 12/2009/NĐ-CP về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
8
9

Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Luận văn thạc sỹ

Trang 15

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

Chủ đầu tư xây dựng công trình do người quyết định đầu tư quyết định trước
khi lập dự án đầu tư xây dựng công trình phù hợp với quy định của Luật Ngân
sách Nhà nước.


Đối với dự án của doanh nghiệp sử dụng vốn tín dụng do Nhà nước bảo

lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước và vốn đầu tư phát triển của
Doanh nghiệp Nhà nước thì Nhà nước chỉ quản lý về chủ trương và quy mô
đầu tư. Doanh nghiệp có dự án tự chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và quản
lý dự án theo các quy định.


thiết bị-thi công xây dựng (Tổng thầu theo hợp đồng EPC), tổng thầu lập dự án đầu
Học viên: Đỗ Văn Chính

Lớp 17KT


Luận văn thạc sỹ

Trang 16

GVHD: PGS.TS. Nguyễn Xuân Phú

tư xây dựng, thiết kế, cung ứng vật tư, thiết bị và thi công xây dựng công trình
(Theo hợp đồng chìa khóa trao tay)
1.1.8 Nhà thầu chính trong hoạt động xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng nhận
thầu trực tiếp với chủ đầu tư xây dựng công trình để thực hiện phần việc chính của
một loại công việc của dự án đầu tư xây dựng công trình.
1.1.9 Nhà thầu phụ trong hoạt động xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng với nhà
thầu chính hoặc tổng thầu xây dựng để thực hiện một phần công việc của nhà thầu
chính hoặc tổng thầu xây dựng.
1.1.10 Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của các bên mời
thầu để thực gói thầu thuộc các dự án quy định trên cơ sở đảm bảo tính cạnh tranh,
công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế.
1.1.11 Bên mời thầu là chủ đầu tư hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh
nghiệm do chủ đầu tư sử dụng để thay mình tổ chức việc lựa chọn nhà thầu. Tổ
chức chuyên môn này có thể là công ty tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm trong
đấu thầu hoặc có thể là một công ty đấu thầu chuyên nghiệp…theo các quy định của
pháp luật về đấu thầu.
1.1.12 Hồ sơ mời sơ tuyển là toàn bộ tài liệu bao gồm các yêu cầu về kinh nghiệm,
năng lực kỹ thuật và năng lực tài chính của nhà thầu, là căn cứ pháp lý để bên mời