MỤC LỤC
Đề mục
1
1.1
1.2
1.3
1.4
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3
3.1
3.2

Nội dung
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài.
Mục đích nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu.
NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Cơ sở lý luận.
Thực trạng đội ngũ cán bộ giáo viên trường Tiểu học
Thiệu Vân.
Các giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên trường Tiểu học Thiệu Vân.
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt
động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà
trường.

nhét những kiến thức của các môn học vào đầu. Các em tiếp nhận kiến thức đó
như một hình thức học vẹt để có cái “trả nợ” cho thầy cô mà không hiểu được
nguyên nhân, bản chất như thế nào, tại sao lại như vậy. Đến lớp, hình ảnh
thường thấy nhất là thầy đọc, trò chép. Tất cả diễn ra như một cỗ máy chạy đều
đặn từ ngày này sang ngày khác và cũng đến một ngày cỗ máy ấy mỏi mệt. Các
em sẽ thấy nhàm chán với lượng kiến thức được nhồi nhét mỗi ngày và sẽ trở
nên quá tải. Đây là vấn đề đang tồn tại trong thực tiễn giáo dục ảnh hưởng
không tốt đến chất lượng giáo dục học sinh. Chính thầy cô giáo cũng không còn
sự hứng khởi, sáng tạo trong giảng dạy.
Đã đến lúc chúng ta có cái nhìn mới về giáo dục. Chúng ta không phải là
nguời đi tìm và đưa kiến thức cho các em vì như thế các em sẽ trở nên thụ động,
mà các em sẽ là người tự tìm, tự chiếm lĩnh kiến thức cho mình dưới sự hỗ trợ,
giúp đỡ, dẫn dắt của người thầy. Chúng ta những người thầy, người cô phải làm
sao để giúp học sinh cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”,
giúp các em có hứng thú trong học tập, trong việc tìm hiểu thế giới xung quanh
các em. Đó chính là mục tiêu mà xã hội đang đặt ra cho chúng ta những người là
công tác giáo dục.
Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá khi mà công nghệ thông tin
bùng nổ, việc dạy học cần được quan tâm và sử dụng triệt để tài nguyên mạng.
Đó cũng chính là khó khăn với nhiều giáo viên ( vì không phải thầy cô nào cũng
thành thạo trong việc sử dụng giáo án điện tử). Vì vậy, cần làm như thế nào để
mỗi tiết dạy, bài dạy là niềm vui khám phá cho từng học sinh trên con đường tìm
kiếm tri thức mới.
Trong phạm vi đề tài này, tôi xin được đề cập: “ Một số biện pháp chỉ đạo
giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập ở
trường Tiểu học Thiệu Vân – Thành phố Thanh Hóa”.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu vấn đề về phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo trong
học tập của học sinh Tiểu học cụ thể tại trường tiểu học Thiệu Vân.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.

tượng học sinh nông thôn, miền núi, ngoại thành ..giúp các em tự tin hơn trước
đông người, biết thi đua và phấn đấu, khẳng định bản thân và quan trọng trở
thành công dân có ích cho xã hội.
2.2. Thực trạng vấn đề học sinh phát huy tính tích cực, chủ động và sáng
tạo trong học tập ở trường Tiểu học Thiệu Vân – Thành phố Thanh Hóa.
Tình trạng học sinh học thụ động, nhồi nhét đã diễn ra một thời gian dài khi
chưa đổi mới giáo dục. Giai đoạn đó, chúng ta vẫn còn sử dụng những phương
pháp truyền thống, cách giáo dục một chiều tức là giáo viên cung cấp, truyền thụ
kiến thức cho học sinh và học sinh tiếp nhận kiến thức đó. Lớp học im phăng
phắc vì thầy giảng, trò lắng nghe và ghi chép. Kiến thức các em đuợc tiếp thu
cũng chỉ gói gọn trong bài học mà không được mở rộng ra cuộc sống xung
quanh. Những gì các em tiếp thu chỉ là kiến thức, còn mặt kĩ năng các em lại bị
thiếu hụt. Đây là một yếu tố quan trọng để các em hoà nhập vào cuộc sống sau
này. Nói như vậy không có nghĩa là chúng ta phủ nhận hoàn toàn những phương
pháp truyền thống nhưng cũng thấy được mặt hạn chế của những phương pháp
cũ đó là chưa phát huy được tính tích cực và sự hứng thú trong học tập của các
em học sinh.
tình hình học sinh của trường tiểu học Thiệu Vân cũng vậy. Trong 2 năm
học theo dõi, thông qua giáo viên chủ nhiệm và các lần kiểm tra, có nhiều em
hiếu động nhưng cũng không ít em thụ động. Trong đó có một số em tích cực,
tham gia vào các hoạt động học tập rất tốt. Có một số em lại rất hiếu động, hay
quậy phá trong giờ học. Bên cạnh đó có nhiều em rất ngoan, ngoan đến nỗi nhút
nhát, thụ động, ít tham gia các hoạt động của lớp, không dám chia sẻ, trình bày ý
3


kiến cá nhân của mình trước mọi người. Các hoạt động ngoài giờ lên lớp tham
gia một cách dè dặt. Đặc điểm của một số em đó là :
Hay nói chuyện trong giờ học
Hay làm việc riêng


Sĩ số học
sinh

Học sinh tích
cực,
tự giác

Học sinh ít hòa
đồng chia sẻ

Học sinh
Nhút nhát

Học sinh
lười học

1A
1B
2A
3A
4A
4B
5A
TT

20
20
31
32

26

3
3
5
4
2
3
5
25
4


2.3. Các biện pháp thực hiện.
Để khắc phục tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động,
ngành Giáo dục trong những năm gần đây đã có rất nhiều sự thay đổi. Sự thay
đổi đó thể hiện ở nhiều mặt như thay đổi về chương trình giáo dục tiểu học, thay
đổi về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, thay đổi về đánh giá học
sinh , nâng cao chuẩn của giáo viên. Sách giáo khoa đã thay đổi cả về hình thức
và nội dung học tập cho phù hợp với các em.
Tuy nhiên, để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
trong học tập, người có vai trò quan trọng chính là người giáo viên đứng lớp.
Đối với cấp tiểu học, mỗi ngày học sinh đến trường là mỗi ngày học sinh được
gặp thầy cô giáo của mình. Có bao giờ các bạn tự hỏi: có khi nào học sinh cảm
thấy nhàm chán chính thầy cô của chúng không ? Có thể lắm chứ nếu như mỗi
ngày học sinh của chúng ta đều được nhìn, được nghe thấy một việc quen thuộc,
một câu lệnh quen thuộc và làm những việc quen thuộc. Như vậy, muốn học
sinh của chúng ta hứng thú, tích cực thì người giáo viên cũng phải luôn sáng tạo,
đổi mới trong những giờ lên lớp. Dưới đây tôi xin trình bày một số biện pháp
trong công tác lãnh, chỉ đạo, giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ

Biết lắng nghe là một thói quen tốt. Lắng nghe để thấu hiểu, để cảm
thông, để chia sẻ. Biết lắng nghe sẽ giúp đối phương cảm thấy an tâm , biết mình
đang được chia sẻ và họ sẽ giải bày những gì đang suy nghĩ, đang muốn nói.
Kinh nghiệm sống trong thực tế đã giúp tôi hiểu rõ về điều đó. Chính vì vậy:
Trước các em, giáo viên luôn tỏ thái độ muốn lắng nghe những điều các
em muốn trình bày. Nếu được bày tỏ điều mình suy nghĩ và có người lắng nghe
mình, các em sẽ dần mạnh dạn hơn, hăng hái thể hiện bản thân mình, chủ động
hơn trong việc học tập. Hãy để các em được trình bày, được thể hiện bản thân
mình, điều đó sẽ giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp của mình trong cuộc
sống, mang lại cho các em sự chủ động, tự tin trong mọi việc.
Đặc biệt giáo viên không được áp đặt suy nghĩ của mình cho học sinh,
điều đó sẽ làm thui chột ý chí và khả năng tư duy của các em.
Nhà trường tổ chức hội thi : Ước mơ tuổi học trò. Tổ chức theo đơn vị
lớp và chọn 5 em xuất sắc dự thi cấp trường, đây là dịp các em thể hiện khả
năng tư duy cũng như suy nghĩ, thuyết trình trước đông người, khẳng định bản
thân qua lời nói và việc làm.
Biện pháp 3: Làm người bạn lớn của học sinh.
Chúng ta cứ nghĩ nhiệm vụ của chúng ta khi đến lớp là giảng dạy, truyền
đạt đến các em tất cả những kiến thức kĩ năng cần thiết; là tạo dựng một lớp học
nề nếp, trật tự. Thế thôi vẫn chưa đủ. Chúng ta cũng cần phải hiểu, ngoài việc
học, khi đến lớp trẻ cũng cần được giao tiếp, được chia sẻ những tâm tư tình
cảm với bạn bè và đặc biệt là với chính thầy cô giáo của chúng. Đứng trước học
trò, người giáo viên thường tạo ra một khoảng cách khiến học trò không dám
gần gũi để bày tỏ tình cảm, chia sẻ những tâm tư nguyện vọng với thầy cô của
chúng. Với điệp khúc mệnh lệnh, học sinh của chúng ta sẽ làm như một cái máy
quen thuộc. Và khi không vừa ý với việc làm của học sinh như: không thuộc bài,
chưa làm bài, làm mất vở, quên mang sách, quên mang đồ dùng….thì lập tức
học sinh sẽ bị thầy, cô quở trách thậm chí đưa ra những hình phạt như: Phải làm
trực nhật,.. Không khí lớp học sẽ thật căng thẳng. Bản thân giáo viên chúng ta
lúc ấy như thế nào? Chúng ta còn hào hứng để dạy nữa không khi vừa la mắng

để cho trẻ được nhìn ngắm những sản phẩm do chính tay mình làm ra. Hàng
tháng cho học sinh các lớp trưng bày sản phẩm đặc biệt những môn có sản phẩm
như Mĩ thuật, kĩ thuật. Mỗi ngày các em đều được nhìn ngắm sản phẩm của
mình và của bạn nên học hỏi được những cái hay từ bạn. Bên cạnh đó, những
em có sản phẩm tốt đều cảm thấy rất vui nên càng thể hiện sự cố gắng ở những
bài sau. Mỗi lớp đều có góc sưu tầm tranh, ảnh, tư liệu sưu tầm cũng được các
em đính vào đó như một phương pháp học tập và trang trí lớp vào dịp 26/3. Từ
đó đã tạo cho các em động lực và tích cực học tập. Ngoài ra, tôi còn phát động
phong trào môi trường xanh và thực hiện việc trang trí lớp học. Các em mang
cây xanh để tạo mảng xanh cho lớp và chia tổ để chăm sóc, tưới nước cho cây.
Lớp học với không khí trong lành, xanh mát của những cây xanh quanh lớp sẽ
giúp cho học sinh vơi bớt những căng thẳng mệt mỏi. Hơn nữa, việc chăm sóc
tưới nước cho cây cũng rèn cho học sinh ý thức tự giác thực hiện, biết yêu quý
môi trường và yêu lao động.
Trong một lớp học, không phải em nào cũng học khá giỏi như chúng ta
mong muốn. Bên cạnh những em học tốt cũng có những em học chậm. Giáo
viên nên nhẹ nhàng, hướng dẫn các em để các em có sự tự tin trong học tập.
Ngoài ra giáo viên cần có sự động viên, khen ngợi kịp thời khi thấy các em tiến
bộ dù chỉ là một bước nhỏ. Nếu chúng ta trách phạt thì sẽ tạo nên áp lực lớn ở
các em. Càng ngày các em càng thụ động và chui vào “ vỏ ốc” của mình, không
dám thể hiện bản thân mình, không còn sự chủ động và tích cực được nữa.
Tuy nhiên, đã có khen thưởng thì cũng có phạt. Nhưng phạt như thế nào
để học sinh nhận ra lỗi và dần sửa chữa được lỗi đó là điều quan trọng. Người
giáo viên nên biết sử dụng các biện pháp thay thế. Đó là để học sinh tự đề ra nội
quy của lớp mình. Cho các em tự thảo luận nêu ý kiến để xây dựng bảng nội quy
lớp. Sau đó lại cho các em tự đề ra biện pháp xử lí theo sự định hướng của giáo
viên. Các em rất hào hứng khi tự mình đề ra nội quy riêng cho lớp mình. Từ
hôm đó, các em đã ngoan và chăm hơn, nhiều em ít quậy phá và đã biết chuẩn bị
bài trước khi đến lớp. Có lẽ các em đã ý thức được mình cần tuân thủ những nội
quy do chính mình đề ra. Các em là người tự đưa ra nội quy và cách xử lí thì các

bày ý kiến; có học sinh không muốn tham gia cùng các bạn. Ví dụ hai trường
hợp điển hình ở các lớp : Học sinh quá nhút nhát, không dám trình bày ý kiến
với các bạn trong khi thảo luận; học sinh lại không thích chia sẻ, đóng góp ý
kiến với các bạn… Với những trường hợp này, giáo viên đặc biệt lưu ý, tìm
hiểu kĩ nguyên nhân để có cách giải quyết phù hợp. Đối với những em quá nhút
nhát, không dám bày tỏ ý kiến nên giáo viên thường xuyên trao đổi, động viên
em và có sự khen ngợi kịp thời khi biết em có một ý kiến hay nào đó. Dần dần
em đã tự tin và trao đổi với bạn trong nhóm nhiều thông tin hơn. Riêng trường
hợp học sinh không muốn chia sẻ thì giáo viên thường xuyên động viên em trình
bày ý kiến và cho nhận xét về ý kiến của bạn trong nhóm và cho em cảm nhận
nếu có nhiều ý kiến của các bạn trong nhóm thì việc giải quyết các vấn đề sẽ
như thế nào? Từ đó, em tự thấy mình phải có trách nhiệm trong học tập, dù chỉ
là việc đóng góp ý kiến, trao đổi, chia sẻ với bạn bè.
Người giáo viên cần làm sao để tất cả các em thấy được quyền và trách
nhiệm của mình trong mỗi hoạt động học tập đó. Người giáo viên cần nhẹ
nhàng, khơi gợi để các em tự tin trình bày ý kiến, thể hiện quan điểm của mình
và có ý kiến phản hồi tích cực với bạn mình, từ đó sẽ nâng cao được kĩ năng
giao tiếp nơi các em. Đây là một kĩ năng rất quan trọng để sau này các em dễ
dàng hòa nhập vào xã hội. Việc làm này đòi hỏi nhiều thời gian và sự khéo léo
của người thầy để mang lại sự tự tin trong học tập cho các em.
8


Biện pháp 7: Chủ động, sáng tạo trong việc lập kế hoạch dạy học.
Mỗi ngày đến lớp người giáo viên đều chuẩn bị cho mình một kế hoạch
bài học đầy đủ. Với sự chuẩn bị chu đáo, chúng ta sẽ là người chủ động dẫn dắt
các em trong từng hoạt động. Trong năm học này ban giám hiệu đã chỉ đạo
quyết liệt đổi mới trong việc lập kế họach dạy học cho lớp. Vào đầu năm học,
giáo viên năm sâu sát nắm tình hình học tập của học sinh để có thể lên kế họach
dạy học cho phù hợp với tình hình thực tế của lớp. Khi soạn giáo án thực hiện

nhân, nhóm, tổ để tăng thêm sự hào hứng, thích thú trong học tập của các em.
Và sau mỗi họat động thi đua, giáo viên cần có sự khen thưởng kịp thời để ghi
nhận sự cố gắng của các em. Việc khen thưởng cũng có thể thực hiện đơn giản
bằng cách tặng hoa, phiếu ghi nhận, thẻ mặt cười, lời khen… Việc khen thưởng
tuy nhỏ nhưng mang tính khích lệ và khuyến khích các em rất cao.
Mức tập trung chú ý của học sinh tiểu học thường không cao. Các em sẽ
dễ mệt mỏi khi học tập liên tục trong một thời gian dài. Hãy thay đổi không khí
lớp bằng cách cho các em thư giãn bằng một bài hát, một trò chơi nho nhỏ. Bên
9


cạnh đó, chúng ta có thể lồng ghép vào bài học một hoạt động trò chơi học tập
phù hợp. Học mà chơi – chơi mà học. Chơi nhưng lồng ghép vào đấy kiến thức
của bài học sẽ giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách chủ động và sáng tạo.
Hãy nhìn vào đôi mắt sáng, lanh lợi của học sinh khi được tham gia vào một
hoạt động trò chơi của bài học, chúng ta sẽ thấy các em nhanh nhẹn, tích cực
hẳn lên.Việc tổ chức hoạt động học tập, trò chơi học tập có thể đánh giá qua các
giờ thao giảng, giờ sinh hoạt chuyên môn rút kinh nghiệm.
Biện pháp 9: Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và kỹ năng sống.
Đây là hoạt động mang tính chất tập thể và là những hoạt động để học
sinh bộc lộ và thể hiện khả năng giao tiếp, hoạt động nhóm, kỹ năng ứng xử giải
quyết tình huống, kỹ năng tổ chức v.v..
Nhà trường chủ động trong việc lên kế hoạch và triển khai một cách cụ
thể đến cán bộ giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm.
Đây là một tiêu chí thi đua của các lớp qua đó đánh gia mức độ cố gắng
và thực hiện nhiệm vụ của từng cá nhân giáo viên và khả năng tổ chức các hoạt
động cho học sinh nhằm khơi dạy tinh thần đoàn kết, sáng tạo và tích cực của
các em.Thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và tiết dạy kỹ năng sống với các
chủ đề phong phú giáo viên chủ nhiệm sẽ phát huy đến mức cao độ khả năng
của từng em trong các hoạt động khác nhau.

20
31
32
18
18
31
170

17
16
26
27
16
17
28
147

1
1
2
2
1
0
1
8

1
2
2
2

tình hỗ trợ, giúp đỡ các em học chậm trong lớp để các em ngày càng phát huy
tính tích cực trong học tập của mình. Điều đó cho thấy nếu được học tập trong
một môi trường thân thiện, gần gũi, làm việc một cách tích cực, sáng tạo sẽ
không ngừng giúp các em tiến bộ, nâng cao năng lực học tập của mình. Nhưng
điều làm tôi vui hơn kết quả trên số liệu thống kế ấy là tôi thấy được sự biến
chuyển tích cực của các em. Học sinh đã mạnh dạn, tự tin hơn nhiều, kĩ năng
giao tiếp cũng được nâng cao. Các em đã không còn quá nhút nhát, e dè khi
muốn trình bày một ý kiến nào đó hay chia sẻ cho mọi người về một vấn đề thú
vị. Dù sự tiến bộ của mỗi em mỗi khác nhưng đó là sự cố gắng giúp các em chủ
động, tích cực hơn trong việc học tập của mình.
Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò vô cùng quan trọng, là người tổ chức
điều hành, kiểm tra đánh giá mọi hoạt động, mối quan hệ ứng xử trong phạm vi
lớp mình phụ trách vì thế phải quan tâm chăm sóc gần gũi học sinh. Xây dựng
nề nếp học tập, nội quy lớp học. Xây dựng và phát triển mối quan hệ hợp tác
trong giáo dục. Bên cạnh đó luôn học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn cũng
như hiểu biết xã hội. Có trách nhiệm với bản thân, nghề nghiệp và học sinh của
mình.
Trong quá trình lãnh chỉ đạo tôi đã cố gắng tích lũy, chắt lọc những kinh
nghiệm quý báu cho bản thân mình. Và từ những kinh nghiệm quý báu đó, tôi đã
vận dụng vào trong thực tế của nhà trường và xây dựng được trường học thân
thiện, tích cực. Với phong cách học tập chủ động, sáng tạo đó, các em đã được
thể hiện mình trong học tập và vui chơi.
Một số giải pháp chỉ đạo giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động,
sáng tạo hơn trong học tập. Với mục tiêu dạy con người thông qua dạy chữ, giúp
các em mỗi ngày đến trường là một ngày vui, chúng ta hãy để các em tự chủ
động trong chính việc học của mình. Đừng làm thay các em quá nhiều để rồi
chúng trở nên thụ động, ỷ lại. Hãy “Sống có trách nhiệm” trong việc dạy và
truyền đạt kiến thức của mình để giúp các em trở thành một con người hoàn
thiện về mặt kiến thức, kĩ năng và nhân cách .
3.2. Kiến nghị.

2. Chỉ thị 03, 05 của Bộ chính trị về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh.
3. Tài liệu tập huấn chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học.
4. Công văn số 778/CV- PGD thực hiện“ Chuyên đề Viết chuẩn, nói chuẩn tiếng
phổ thông ”.
5. 45 tình huống trong quản lý của NGƯT. TS Đặng Huỳnh Mai.
6. Công tách quản lý hành chính và sư phạm của trường cán bộ quản lý giáo dục
và đào tạo.

13


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Tào Xuân Tư
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường Tiểu Học Thiệu Vân
Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
Năm học
giá xếp loại
TT
Tên đề tài SKKN
xếp loại đánh giá xếp
(Phòng, Sở,
(A, B,
loại
Tỉnh...)


A

2015-2016

A

2016-2017

xã hội hóa giáo dục tại trường
3

tiểu học Thiệu Khánh.
Một số biện pháp nâng cao
chất lượng vỡ sạch chữ đẹp

4

trường tiểu học Thiệu Vân.
Một số biện pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên
trường tiểu học Thiệu Vân.