BIỆN PHÁP PHỐI HỢP
GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ
CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO
DỤC KỸ NĂNG PHÒNG
CHỐNG XÂM HẠI THỂ CHẤT
CHO HỌC SINH TIỂU HỌC Ở
QUẬN LONG BIÊN, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Bảo đảm tính thực tiễn
Bảo đảm tính thực tiễn là một trong những nguyên tắc
trong quá trình giáo dục. Bảo đảm tính thực tiễn trong quá
trình phối hợp giữa nhà trường với cộng động, trước hết phải
quán triệt sâu sắc nguyên lý giáo dục: “hoạt động giáo dục
phải thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành,.... lý luận phải
gắn với thực tiễn”. Là nguyên lý phổ quát đã chỉ rõ nguyên
tắc chung của hoạt động giáo dục. Ở tất cấp tiều học, việc xác
định các thành tố của quá trình giáo dục cũng như sự phối hợp
giữa nhà trường và cộng đồng trong giáo dục phải quán triệt
và tổ chức hoạt động theo nguyên lý có tính nguyên tắc đã đề
ra.
Bảo đảm tính thực tiễn trong hoạt động giáo dục kỹ năng
phòng chống xâm hại thể chất cho HSTH, đặt ra yêu cầu cao
đối với cán bộ, giáo viên cũng như PHHS và các Ban ngành,
Đoàn thể, tổ chức quần chúng tại cộng đồng phải thường
xuyên quán triệt sâu sắc mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung chương
trình, hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục, cập nhật
những kiến thức mới liên quan đến kỹ năng phòng chống xâm
hoạch và nội dung chương trình giáo dục chặt chẽ, thống nhất.
Tuy thống nhất về mục đích, nội dung và phương pháp giáo
dục, nhưng phải bảo đảm tính đa dạng về phương thức phối
hợp, hình thức tổ chức, biện pháp tác động.
- Bảo đảm tính phù hợp, khả thi
Bảo đảm tính phù hợp, tính khả thi là nguyên tắc không
thể xem nhẹ, là thể hiện chất lượng, hiệu quả của phối hợp
giữa nhà trường và cộng đồng trong quá trình giáo dục kỹ
năng phòng chống xâm hại thể chất cho HSTH. Yêu cầu của
tính phù hợp, tình khả thi bao gồm: những biện pháp phối hợp
giữa nhà trường và cộng đồng, trước hết là giữa nhà trường
với PHHS phải căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường và
gia đinh; phù hợp với các điều kiện cụ thể của nhà trường;
phải quán triệt sâu sắc chỉ thị, kế hoạch phối hợp giữa các lực
lượng giáo dục của ngành Giáo dục Thành phố. Tính phù hợp
được biểu hiện tập trung ở chỗ: các biện pháp phải phù hợp
thống nhất với mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục cấp
tiểu học. Đề xuất những biện pháp phối hợp giữa nhà trường
và cộng đồng trong giáo dục phải có cơ sở pháp lý khi thực
hiện các biện pháp đó.
Tính khả thi của các biện pháp phối hợp giữa nhà trường
và cộng đồng trong giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại
thể chất cho HSTH thể hiện giá trị thực tiễn mà biện pháp
mang lại. Tính khả thi của các biện pháp được đề xuất trong
luận văn chỉ có có tác dụng thiết thực khi nó phát huy được
vai trò, trách nhiệm của các chủ thể giáo dục, đặc biệt là năng
lực quản lý, uy tín của cán bộ, giáo viên, của PHHS và của cả
cộng đồng.
quả xâm hại trẻ em nói chung, xâm hại thể chất HSTH. Bởi
vì, nhận thức là sự khởi đầu của thái độ, hành vi của con
người. Nếu có nhận thức đúng sẽ có thái độ đúng và phù hợp
với các chuẩn mực của xã hội; có trách nhiệm cao trong quá
trình phối hợp giữa nhà trường và cộng đồng.
Nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động phối hợp
giữa nhà trường và cộng đồng trong giáo dục kỹ năng phòng
chống xâm hại thể chất cho HSTH, trước hết phải nâng cao
nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, PHHS,
cũng như nhận thức của cộng đồng về công tác phòng chống
xâm hại trẻ em. Trên cơ sở đó, với nhiệm vụ cụ thể của mỗi cá
nhân, của từng lực lượng, của mỗi tổ chức sẽ tự nâng cao
trách nhiệm, phát huy vai trò của mình cùng phối hợp để làm
tăng hiệu quả của hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống
xâm hại thể chất cho học sinh.
Nội dung của biện pháp
Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động thông tin, truyền thông
giáo dục pháp luật về bảo vệ quyền trẻ em, kỹ năng phòng
chống xâm hại thể chất cho HSTH. Tuyên truyền, phổ biến
các quy định về bảo vệ trẻ em trong Luật trẻ em và các văn
bản pháp luật có liên quan để Luật trẻ em và các quy định
được triển khai thực hiện có hiệu quả.
Mỗi cá nhân, từng lực lượng, mỗi tổ chức trong quá trình
phối hợp phải tích cực, tự giác tự tìm hiểu, tự nâng cao nhận
thức để quán triệt và hiện đầy đủ những qui định về nhiệm vụ,
quyền hạn trong giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại thể
chất cho HSTH. Từ đó, xây dựng tinh thần hợp tác, cùng tích
cực tham gia các hoạt động giáo dục kỹ năng phòng chống
trong đó có kiến thức, kỹ năng về phòng ngừa xâm hại tình
dục, bạo lực đối với HSTH cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo
viên, nhân viên trường học, cũng như các chủ thể thamgia
giáo dục tại cộng đồng, đặc biệt là PHHS.
Điều kiện thực hiện biện pháp
Nâng cao nhận thức cho các lực lượng thuộc cộng đồng
trong giáo dục kỹ năng xâm hại thể chất HSTH bằng nhiều
các thức, biện pháp, như thảo luận, tọa đàm, nói chuyện
chuyên đề, sử dụng các phương tiện truyền thông,....; tăng
cường khả năng nhận diện các biểu hiện và nguyên nhân của
xâm hại thể chất HSTH; chuẩn bị cho học sinh sẵn sàng về kỹ
năng, tâm lý đấu tranh chống lại các hành vi xâm hại thể chất
và có biện pháp hữu hiệu để phòng chống, ngăn chặn.
Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng
về tuyên truyền phòng chống xâm hại thể chất cho cán bộ
Đoàn, Đội, Hội, PHHS. Qua đó góp phần nâng cao hiểu biết
về kỹ năng bảo vệ trẻ em, cũng như kỹ năng phòng ngừa xâm
hại thể chất học sinh cho các lực lượng cộng đồng, trong đó
đặc biệt là cán bộ Đoàn, Hội... và PHHS. Hiệu trưởng trường
tiểu học trên địa bàn quận Long Biên tham mưu cho chính
quyền phường, quận. Phối hợp tốt với các tổ chức đoàn thể
cùng nắm tình hình và thực hiện các biện pháp nâng cao nhận
thức về phòng ngừa, ngăn chặn tác động xấu từ bên ngoài,
xây dựng môi trường văn hóa nơi trường học, huy động các
lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại
thể chất cho học sinh trên địa bàn quận.
hại thể chất cho HSTH.
Nội dung của biện pháp
Phối hợp thực hiện chương trình chăm sóc, giáo dục, bảo
vệ sức khỏe cho học sinh. Tham gia khám sức khỏe, theo dõi
sức khỏe cho học sinh theo định kỳ; PHHS phối hợp với giáo
viên cùng chia sẻ, trao đổi kiến thức giáo dục về kỹ năng
phòng chống xâm hại thể chất; PHHS góp phần tham gia xây
dựng kế hoạch giáo dục chung của Nhà trường, kế hoạch cụ
thể của nhóm, lớp. PHHS tạo điều kiện giúp học sinh được tự
do tìm tòi khám phá trong môi trường an toàn theo khả năng
và sở thích của các em. Thu hút các thành viên trong gia đình,
đặc biệt các thành viên là nam giới (ông, bố, anh, chú, bác,...)
tham gia vào việc giáo dục kỹ năng phòng chống.
Phối hợp với nhà trường trong việc tổ chức ngày lễ, ngày
hội. Tạo môi trường an toàn cho học sinh. Gia đình thường
xuyên trao đổi với giáo viên về đặc điểm riêng của con mình,
như (thói quen ăn uống, sức khỏe, cá tính,…). Ở gia đình,
PHHS nên lắng nghe những câu chuyện của các em về trường
lớp. Thường xuyên động viên và khuyến khích các em trong
học tập, vui chơi, giao tiếp để tạo cảm giác tự tin khi đến lớp.
Tham gia cùng với Ban giám hiệu nhà trường kiểm tra,
đánh giá chất lượng giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại
thể chất cho học sinh. Theo dõi để phát hiện những tiến bộ,
thay đổi, cũng như những biểu hiện bất thường của các em
diễn ra hằng ngày. Trao đổi kịp thời để giáo viên có sự điều
chỉnh trong nội dung và phương pháp giáo dục. Tham gia
đóng góp ý kiến với nhà trường về chương trình nội dung,
hình thức giáo dục. Đóng góp ý kiến về các mặt khác như:
truyền kiến thức về xâm hại và phòng chống nạn xâm hại thể
chất học sinh. Vận động PHHS dành nhiều thời gian giáo dục,
chăm sóc, hướng dẫn cách phòng chống xâm hại thể chất cho
con em nình. Đưa đón các em học sinh đến trường đúng giờ
quy định. Chủ động phối hợp với giáo viên chủ nhiệm thông
báo cho nhà trường những vấn đề xảy ra với trẻ để cùng tìm
biện pháp ngăn chặn và cách thức giải quyết có hiệu quả.
Tham gia cùng nhà trường tổ chức hoạt động trải nghiệm,
tổ chức diễn đàn, thành lập hội đồng tư vấn cho học sinh, khai
thác thông tin mạng trong quá trình giáo dục kỹ năng phòng
chống xâm hại thể chất cho HSTH. Trong đó, đối với giáo viên
cần xây dựng kế hoạch cụ thể phối hợp với phụ huynh để tham
gia tổ chức các hoạt động trải nhiệm cho học sinh; đối với Đoàn
thanh niên.
Phụ huynh tăng cường phối hợp với giáo viên về giám
sát, giáo dục, quản lý học sinh. Tìm hiểu tâm tư, tình cảm,
vướng mắc, nguyện vọng chính đáng của học sinh để kịp thời
giải quyết mâu thuẫn phát sinh ngay từ đầu. PHHS cần phối
hợp chặt chẽ cùng giáo viên trong bồi dưỡng những kiến thức
về kỹ năng sống, tư vấn tâm lý, giáo dục sức khỏe cho học
sinh. PHHS tăng cường trao đổi bằng những hình thức khác
nhau với giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục, trang
bị kỹ năng phòng chống xâm hại thể chất cho các em; phổ
biến những kiến thức về giới tính một cách khéo léo, lành
mạnh; góp phần giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại thể
chất cho HSTH.
Điều kiện thực hiện biện pháp
Đối với cán bộ đoàn thể: chủ động nâng cao tinh thần
sức khẻo cho học sinh. Thành lập, phát huy tác dụng của đội
xung kích chữ thập đỏ học sinh. Tổ chức các lớp tập huấn, tư
vấn tâm lí, trị liệu phục hồi tâm lí giúp các em biết cách tự
bảo vệ mình trước nguy cơ bị xâm hại thể chất của HSTH.
Gia đình tham gia cùng nhà trường về xây dựng mỗi
trường học trở thành một trung tâm văn hóa, giáo dục, ngăn
chặn tình trạng xâm hại thể chất HSTH. Nâng cao tinh thần
trách nhiệm, khai thác, phát huy, chủ động đóng góp các
nguồn lực trong phạm vi cho phép của gia đình vào quá trình
xây dựng môi trường văn hóa trường học. Tích cực, chủ động
xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp trong gia đình. Đề cao trách
nhiệm, phát huy vai trò của gia đình trong xây dựng môi
trường xã hội, trực tiếp là môi trường văn hóa ở tổ dân phố,
cộng đồng dân cư lành mạnh. HSTH được sống, học tập, vui
chơi trong những môi trường xã hội, nhà trường, gia đình tốt
đẹp là tiền đề, điều kiện căn bản cho cho học sinh được phát
triển hài hòa cơ thể, trí tuệ và tâm hồn đạo đức trong sáng và
lành mạnh.
Nâng cao vai trò, trách nhiệm của PHHS và người thân
trong gia đình nhằm xây dựng thiết chế giáo dục ở gia đình bền
vững. Để tránh những sự việc đau lòng do tội phạm xâm hại thể
chất gây nên, PHHS cần thường xuyên quan tâm, chia sẻ với
con em mình để nhận thấy những thay đổi tâm, sinh lý cần thiết.
Trang bị cho trẻ cách thức phòng vệ trước những đối tượng có ý
định thực hiện hành vi đồi bại. Không cho các em mang mặc hở
hang, vì dễ gây kích thích sự ham muốn đối với những kẻ có ý
cộng đồng thực hiện giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại
thể chất cho HSTH là nhằm nâng cao vai trò, đề cao trách
nhiệm của họ trong quá trình giáo dục cũng như trong phối
hợp với các lực lượng thuộc cộng đồng.
Bồi dưỡng là hoạt động “làm cho khoẻ thêm, mạnh
thêm, làm cho tốt hơn, giỏi hơn, ví dụ: bồi dưỡng nghiệp vụ,
bồi dưỡng đạo đức...” [54, tr.191]. Theo đó, bồi dưỡng năng
cao năng lực của giáo viên, cán bộ trong phối hợp với cộng
đồng thực hiện giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại thể
chất cho HSTH là toàn bộ hoạt động có mục đích của nhà
trường và tự bồi dưỡng, tự tìm hiểu, tự tích lũy kinh nghiện
của cán bộ, giáo viên về mục đích, nội dung, hình thức,
nguyên tắc phối hợp. Mục đích của hoạt động bồi dưỡng là
nhằm làm phong phú thêm tri thức, củng cố, nâng cao năng
lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, đề cao ý thức, trách
nhiệm của cán bộ, giáo viên trong quá trình phối hợp với cộng
đồng cũng như thực hiện giáo dục kỹ năng phòng chống xâm
hại thể chất cho HSTH, góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục bậc tiểu học ở quận Long Biên
trong tình hình mới.
Nội dung của biện pháp
Để thực hiện tốt công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực
của cán bộ, giáo viên trong phối hợp với cộng đồng thực hiện
giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại thể chất cho HSTH,
nhà trường cần lập kế hoạch bồi dưỡng. Nội dung của kế
hoạch bồi dưỡng bao gồm: Khảo sát nhu cầu, mục tiêu bồi
dưỡng cần đạt tới; số lượng cán bộ, giáo viên cần bồi dưỡng;
nội dung được đạt được trong quá trình bồi dưỡng; hình thức,
nhu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện sự phối hợp với
cộng đồng, trước hết là PHHS trong việc giáo dục kỹ năng
phòng chống xâm hại thể chất cho HSTH.
Bồi dưỡng cho giáo viên, cán bộ những hình thức, biện
pháp lồng ghép đưa nội dung, mục tiêu giáo dục kỹ năng
phòng chống xâm hại thể chất trong nhà trường vào các tổ
chức xã hội, trong địa phương như đoàn thanh niên, hội phụ
nữ, hội cựu chiến binh, câu lạc bộ những người cao tuổi…
nhằm thống nhất định hướng tác động đối với quá trình giáo
dục kỹ năng phòng chống xâm hại thể chất cho HSTH tại
quận Long Biên.
Bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên, cán bộ phối hợp với
địa phương tổ chức cho học sinh tham gia tích cực vào các
hoạt động văn hóa xã hội như: xóa đói giảm nghèo, dân số kế
hoạch hóa gia đình, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng gia đình văn
hóa mới…nhằm góp phần cải tạo môi trường gia đình và xã
hội ngày càng tốt đẹp hơn. Giúp địa phương theo dõi tiến
trình, đánh giá kết quả của việc giáo dục thanh thiếu niên,
phân tích các nguyên nhân, đề xuất các biện pháp nhằm nâng
cao hiệu quả và sự phối hợp chặt chẽ giữa các môi trường
giáo dục.
Cách thức thực hiện biện pháp
Đề cao trách nhiệm của Ban giám hiệu, phát huy vai trò
của Hiệu trưởng trong việc xây dựng và tổ chức kế hoạch bồi
dưỡng nâng cao năng lực của giáo viên, cán bộ trong phối hợp
với cộng đồng thực hiện giáo dục kỹ năng phòng chống xâm
hại thể chất cho HSTH.
Thông qua các đợt học tập sinh hoạt chính trị, để quán
phải xây dựng kế hoạch, thường xuyên chỉ đạo công tác bồi
dưỡng cán bộ, giáo viên thuộc quyền. Tổ chức cho cán bộ, giáo
viên trao đổi, thảo luận, viết chuyên đề sáng kiến về phối hợp
với cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng phòng