t r ì n h đ ộ đ à o t ạ o

1
bộ lao động - thơng binh và x hộiã
Tổng cục dạy nghề
Dự án giáo dục kỹ thuật và dạy nghề (VTEP)
Sách hớng dẫn giáo viên
a)
b)
c)
Hà Nội - 2004
Mô đun : sửa chữa và bảo dỡng
Hệ thống lái
M sốã : Har 01.32
Nghề sửa chữa ôtô
Logo
Tuyên bố bản quyền :
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình
Cho nên các nguồn thông tin có thể đ-
ợc
phép dùng nguyên bản hoặc trích
dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo .
Mọi mục đích khác có ý đồ lệch lạc
hoặc
sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
Tổng Cục Dạy nghề sẽ làm mọi cách
để bảo vệ bản quyền của mình.
Tổng Cục Dạy Nghề cám ơn và hoan
nghênh các thông tin giúp cho chúng

Mục lục
Đề mục Trang
1. Lời tựa 3
2. Mục lục 4
3. Giới thiệu về mô đun 5
4. Nội dung chính của mô đun 6
5. Liệt kê các nguồn lực cần thiết cho mô đun 7
6. Bài 1 Hệ thống lái ôtô 8
7. Bài 2 - Sửa chữa và bảo dỡng cơ cấu lái 11
8. Bài 3 - Sửa chữa và bảo dỡng dẫn động lái 14
9. Bài 4- Sửa chữa và bảo dỡng bộ trợ lực lái 17
10. Bài 5 - Sửa chữa và bảo dỡng cầu trớc dẫn hớng 20
13. Đáp án các câu hỏi và bài kiểm tra 23
14. Kế hoạch và cách thức đánh giá kết quả học tập mô đun 24
15. Tài liệu tham khảo 25
4
Giới thiệu về mô đun
Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun :
Hệ thống lái ôtô là cụm chi tiết của gầm xe, dùng để điều khiển duy trì hoặc thay
đổi hớng chuyển động của xe. Bao gồm : Cơ cấu lái, dẫn động lái và cầu trớc dẫn h-
ớng.
Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống lái là một công việc có tính thờng xuyên và quan
trọng đối với nghề sửa chữa ôtô, nhằm nâng cao tuổi thọ ôtô và đáp ứng cảm giác an
toàn của ngời lái xe và hành khách đi trên xe, vì hệ thống lái không đảm bảo an toàn sẽ
trực tiếp gây ra tai nạn giao thông và đe doạ đến tính mạng của con ngời. Do đó công
việc sửa chữa không chỉ cần những kiến thức cơ học ứng dụng và kỹ năng sửa chữa cơ
khí, mà nó còn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao và sự yêu nghề của ngời thợ sửa chữa
ôtô. Vì vậy công việc Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống lái đã trở thành một nghiệp vụ
suốt đời của ngời thợ sửa chữa ôtô.
Mục tiêu của mô đun:

Thực
hành
Các hoạt
động khác
Bài 1 Hệ thống lái ôtô 3 12
Bài 2 Sửa chữa và bảo dỡng cơ cấu lái 2 8
Bài 3 Sửa chữa và bảo dỡng dẫn động lái 2 8
Bài 4 Sửa chữa và bảo dỡng bộ trợ lực lái 3 8
Bài 5 Sửa chữa và bảo dỡng cầu trớc dãn hớng 2 8
Cộng 12 44
Các hình thức dạy- học chính trong mô đun
1. Học trên lớp về :
- Nhiệm vụ , yêu cầu và phân loại của các bộ phân : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ
lực lái và cầu trớc dẫn hớng.
- Cấu tạo, nguyên tắc hoạt động của các bộ phân : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ lực
lái và cầu trớc dẫn hớng.
2. Nghe thuyết trình tại phòng chuyên môn hoá về :
- Hiện tợng, nguyên nhân h hỏng và phơng pháp bảo dỡng, kiểm tra và sửa chữa các
bộ phận : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ lực lái và cầu trớc dẫn hớng.
- Quy trình bảo dỡng và tháo lắp các bộ phân : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ lực lái
và cầu trớc dẫn hớng.
3. Tự nghiên cứu các tài liệu và làm bài tập về :
- Các kiến thức và hình vẽ liên quan đến các bộ phân : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ
lực lái và cầu trớc dẫn hớng.
4. Thực tập tại xởng trờng về :
- Tháo lắp, bảo dỡng, kiểm tra và sửa chữa các bộ phận của : Cơ cấu lái, dẫn động
lái, bộ trợ lực lái và cầu trớc dẫn hớng.
5. Tham quan thực tế tại các cơ sở sửa chữa ôtô về :
- Bảo dỡng và sửa chữa các bộ phận của : Cơ cấu lái, dẫn động lái, bộ trợ lực lái và
cầu trớc dẫn hớng.

- Mô hinh cắt : hệ thống láI ôtô
- Các bộ phận của hệ thống láI
- Tranh treo tờng về sơ đồ cấu tạo của các bộ phận : hệ thống láI
- Máy chiêú Overhead và CD ROM về cấu tạo, nguyên tắc hoạt động của hệ thống láI
- Xởng thực hành có đủ trang thiết bị đo kiểm hiện đại và có ánh sáng, hệ thống
thông gió đúng tiêu chuẩn
- 4 bảng quy trình tháo lắp, bảo dỡng hệ thống láI.
- 4 hộp tay láI dùng tháo lắp học tập.
- 4 bộ dụng cụ tay nghề sửa chữa ôtô.
- 4 bộ vam, cảo và 4 bàn tháo lắp.
- 1 kg mỡ bôi trơn và 4 lít dung dịch rửa (hoặc xăng)
- 0,4 kg giẻ sạch.
- Các đệm, joăng và ổ bi
2. Địa điểm tham quan
- Liên hệ cho học viên đI tham quan tại một xởng đại tu ôtô có trang thiết bị tơng đối
hiện đại, loại công suất 250 xe trở lên để học tập có kháI niệm về nội dung công việc
sửa chữa và bảo dỡng hệ thống láI và các loại ôtô.
3. Tài liệu phát tay cho các học viên
Mỗi học viên sẽ đợc phát :
- Một bản vẽ sơ đồ cấu tạo về hệ thống láI và các bộ phận
- Một bản quy trình tháo lắp, bảo dỡng và điều chỉnh hộp tay lái
- Một số bản vẽ sơ đồ cấu tạo về các loại hệ thống láI và hộp tay lái
II. Tổ chức các hoạt động dạy - học
1. Thuyết trình có minh hoạ về :
- Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống láI
- Ưu, nhợc điểm và phạm vi ứng dụng rộng rải của các loại hệ thống láI trên ôtô.
- Cấu tạo, công dụng, tên gọi các chi tiết, giáo viên cần thuyết trình có minh hoạ
thông qua bản vẽ cấu tạo và vật thật của hệ thống láI và hộp tay láI để học viên
nhận dạng các chi tiết, bộ phận và các vị trí lắp bộ ly hợp
- Nguyên tắc hoạt động của hệ thống láI. Sử dụng máy chiêú và CD ROM (5 phút)

thông số trong kỹ thuật sửa chữa cùng với nhóm học viên và viết báo cáo, trình bày
chung cho cả lớp cùng trao đổi.
III. Cách thức kiểm tra đánh giá
1. Kiến thức:
Qua các câu hỏi về yêu cầu, nhiệm vụ và cấu tạo, nguyên tắc hoạt động hệ thống lái
vào đầu tiết học.
Cơ sở đánh giá:
Đánh giá của giáo viên qua sự trình bày của học viên
- Trình bày đợc đầy đủ các nhiệm vụ, yêu cầu, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động các
bộ phận của hệ thống lái ôtô. - Đạt yêu cầu : 5 - 10 điểm

2. Kỹ năng:
Đánh giá của giáo viên qua sản phẩm của học viên về:
- Sản phẩm tháo lắp, bảo dỡng đợc hộp tay lái đúng quy trình, quy phạm, đúng các
tiêu chuẩn kỹ thuật và đúng thời gian quy định và an toàn.
- Đạt : 7 điểm.
Vợt thời gian - Đạt : 1 điểm
-Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dỡng đảm bảo chính xác và an toàn.
- Đạt : 1 điểm
- Chuẩn bị, bố trí và sắp xếp nơi làm việc vệ sinh, an toàn và hợp lý. - Đạt : 1 điểm
9
IV. Các dạng câu hỏi và bài tập kiểm tra đánh giá
* Câu hỏi kiểm tra đầu tiết học :
1. Nhiệm vụ của hệ thống lái ?
2. Hệ thống lái trên ôtô gồm có những loại nào ?
* Một bài kiểm tra viết về :
- Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống lái
* Một bài kiểm tra về hoạt động tự nguyên cứu :
- Phân biệt sự khác nhau về cấu tạo và u nhợc điểm của các loại hệ thống lái
* Một bài kiểm tra đánh giá kỹ năng thực hành về :