MỤC LỤC
* Phần thứ nhất: Mở đầu...........................................................................3
I. Đặt vấn đề:.............................................................................................3
II. Mục đích nghiên cứu:...........................................................................5
* Phần thứ hai: Giải quyết vấn đề.............................................................6
I. Cơ sở lí luận của vấn đề.........................................................................6
II. Thực trạng vấn đề.................................................................................8
III. Các giải pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề ....................................11
- Giải pháp 1..............................................................................................11
- Giải pháp 2..............................................................................................12
- Giải pháp 3...............................................................................................15
- Giải pháp 4..............................................................................................17
- Giải pháp 5..............................................................................................19
- Giải pháp 6...............................................................................................20
IV. Tính mới của giải pháp........................................................................21
V. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm...................................................21
* Phần thứ ba: Kết luận, kiến nghị............................................................22
I. Kết luận.................................................................................................22
II. Kiến nghị .............................................................................................24
* Danh mục tài liệu tham khảo.................................................................25
*Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp trường..........................................26
Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp huyện.............................................27

1


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
cho trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp Lá 1, trường Mầm non
Phần thứ nhất: Mở đầu
I. Đặt vấn đề.

- Lý do thực tiễn:
Để đạt được hiệu quả cao trong [Kế hoạch giáo dục số 15/KH-SGDĐT
ngày 23 tháng 02 năm 2017 của Sở Giáo dục và Đào tạo về việc kế hoạch triển
khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn
2016 – 2020]. Không ai khác là đội ngũ giáo viên đây chính là nhân tố quyết
định chất lượng giáo dục. [Nhiệm vụ năm học 2018 – 2019 của ngành học mầm
non là tiếp tục thực hiện nền giáo dục có chất lượng trong chương trình giáo dục
2


mầm non mới, tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung
tâm].
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trước hết phải nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ, có phẩm chất
đạo đức tốt, có tác phong, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm chuyên sâu, không những
thế cần nhiệt tình yêu nghề mến trẻ gần gũi trẻ mới có thể hiểu được đặc điểm
tâm sinh lý của từng độ tuổi, tính cách, nhu cầu hứng thú cách thực hiện của mỗi
cá thể trẻ. Bởi “Mỗi đứa trẻ là một con người riêng biệt”, chúng khác nhau về
thể chất, tình cảm trí tuệ và tâm lý, văn hóa, tôn giáo, hoàn cảnh gia đình. Chính
vì vậy mà mỗi trẻ em có nhu cầu hứng thú, cách học và cách tiếp thu kiến thức
riêng, nhưng mỗi đứa trẻ đều có thể thành công trong mọi lĩnh vực.
Tại trường Mầm non Ea Na. Đội ngũ giáo viên đã thực hiện được chương
trình giáo dục mầm non mới theo kế hoạch giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm”.
Biết ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác những thông tin trên mạng nhằm
áp dụng vào các hoạt động thiết thực một cách hợp lý và mang tính giáo dục
cao. Biết phối hợp chặt chẽ giữa cha mẹ trẻ nhằm nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục
trẻ. Song trong cách lựa chọn biện pháp, giải pháp, hình thức tổ chức các hoạt
động cho trẻ phát huy được tích cực, hứng thú trong mọi hoạt động còn lúng
túng chưa thiết thực, thực tiễn chưa đạt được hiệu quả cao so với việc tổ chức
các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Đa số giáo viên còn dạy trẻ theo

Đối tượng nghiên cứu đề tài:
Một số giải pháp, biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm.
Phạm vi nghiên cứu:
Trẻ 5 – 6 tuổi tại lớp Lá 1, trường Mầm non Ea Na.
Thời gian thực hiện:
Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019 năm học 2018 –2019
II. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp và biện pháp “Lấy trẻ làm trung
tâm” giúp giáo viên tìm ra nguyên nhân trẻ còn nhút nhát, trẻ không tự tin
tham gia các hoạt động đặc biệt là hoạt động trải nghiệm.
Áp dụng một số giải pháp biện pháp giúp giáo viên linh hoạt, sáng tạo
trong việc thiết kế và thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm
non, hiểu và tôn trọng sự khác biệt của mỗi cá thể trẻ từ đó có giải pháp tác
động vào mỗi trẻ nhằm đạt hiệu quả cho sự phát triển toàn diện phù hợp
từng cá nhân trẻ theo mục tiêu giáo dục “Mục tiêu giáo dục mầm non là giúp
trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố
đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớp 1”.Tạo niềm tin và cầu
nối giữa cha mẹ trẻ và nhà trường mầm non.
Việc lấy trẻ là trung tâm, nghĩa là luôn coi trẻ là chủ thể tích cực trong
mọi hoạt động, giáo viên luôn sẵn sàng tạo điều kiện, tạo cơ hội thuận lợi
cho trẻ bộc lộ tính tự lập, tự quyết định làm những điều chúng muốn, chúng
thích và chúng nghĩ là một mục tiêu cơ bản mang tính định hướng quan
trọng của giáo dục mầm non.
Tính tích cực của trẻ trong hoạt động là điều kiện cho trẻ chiếm lĩnh tri
thức, kĩ năng, phát triển năng lực cho mỗi cá thể trẻ, từ đó trẻ sẽ có thái độ
đúng đắn trước mọi sự vật , hiện tượng của thế giới xung quanh trẻ.
Khi xây dựng mục tiêu cụ thể cho từng độ tuổi, từng vùng miền, cần
lựa chọn những nội dung phù hợp với đối tượng trẻ cụ thể. Như vậy mới có
thể giúp trẻ có cách thức, thái độ đúng đắn trước các sự vật hiện tượng, trẻ sẽ

mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi cuốn sự tham
gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Căn cứ vào đối tượng, mục tiêu nghiên cứu trong đề tài tôi chọn các
phương pháp sư phạm sau:
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tôi đã nghiên cứu về các biện pháp lấy
trẻ làm trung tâm, bằng cách dựa vào lí luận thực tiễn, qua các tài liệu trong
chương trình mầm non mới, qua các module mầm non, trang web nhằm phân
tích tổng hợp tài liệu.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Qua quan sát - đàm thoại, trực quan
sinh động, thực hành – luyện tập, điều tra.
Phương pháp thống kê toán học: Điều tra - kiểm tra, xử lí số liệu đã thu
thập được.
Phần thứ hai: Giải quyết vấn đề
I. Cơ sở lý luận của vấn đề.
Trong lý luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà
giáo dục và vai trò của trẻ, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấy giáo
viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy trẻ làm trung tâm, những năm gần đây
các tài liệu giáo dục và dạy học ở ngoài nước và trong nước thường nói đến việc
cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy
5


trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta cần
áp dụng và đổi mới.
Vậy thế nào là nền giáo dục lấy trẻ làm trung tâm?. Là nhà giáo dục lập kế
hoạch giáo dục luôn căn cứ vào trẻ, nghĩa là căn cứ vào khả năng, nhu cầu học
tập, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu và cụ thể hóa nội dung. Tổ
chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa là tạo
mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:
Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi.

trình tự như nhau nhưng với tốc độ, nhịp độ và khuynh hướng riêng, những trải
nghiệm cuộc sống của mỗi trẻ không giống nhau và mỗi trẻ là một cá thể riêng
6


biệt, độc đáo. Vậy nên giao nhiệm vụ cho trẻ phải khó hơn một chút so với khả
năng thực của trẻ, động viên, hỗ trợ để trẻ tự mình hoàn thành nhiệm vụ được
giao. Không làm thay trẻ, dành thời gian cho trẻ suy nghĩ, dẫn dắt trẻ nhận biết,
phân tích, phán đoán, suy luận], mới mang lại hiệu quả cao trong học tập.
Trong lí luận dạy học mầm non, nhà khoa học J.A. Cômenxki đã chỉ ra:
[ Dạy học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là giúp trẻ tích lũy kiến thức,
phát triển năng lực của trẻ và đặc biệt chuẩn bị cho trẻ đến hoạt động tự lập sau
này].
Tại trường Mầm non Ea Na, căn cứ vào [kế hoạch nhiệm vụ năm học 20182019 của trường: Chương trình giáo dục Mầm non theo Thông tư 28/2016/TTBGDĐT sửa đổi bổ sung theo thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12
năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo].
Hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non là “Chơi bằng học, học mà chơi”
thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc
sống xung quanh trẻ.
Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ làm trung tâm, tạo điều kiện
cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân
trẻ, đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục. Nghĩa
là nhà giáo dục luôn coi trọng suy nghĩ, ý tưởng của trẻ, không nhồi nhét, áp đặt
mọi trẻ đều như nhau. Tuy nhiên không buông lỏng và thả nổi trẻ, mà luôn tạo
cơ hội cho trẻ phát triển tính tự lập và óc sáng tạo của trẻ. Giáo viên luôn tạo sự
đồng cảm, tôn trọng cá nhân trẻ, luôn là điểm dựa vững chắc mỗi khi trẻ cần.
Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung
tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và
phương pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải
nghiệm khám phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp
trẻ có nhiều cơ hội phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể

đòn bẩy cho mỗi cá thể trẻ khơi dậy và phát triển được tiềm năng trong con
người trẻ, đa số giáo viên còn hướng dẫn nhiều, nói nhiều, trẻ ít được thực hành,
trao đổi, một phần cũng do đồ dùng đồ chơi chưa đáp ứng được nhu cầu hứng
thú của trẻ, chưa mang tính mở nên hoạt động của trẻ chưa đạt kết quả cao.
Để tháo gỡ khó khăn này, tôi tiếp tục tìm mọi giaỉ pháp, biện pháp tiếp tục
cải tiến đề tài “Lấy trẻ làm trung tâm”. Tôi đã chọn phương pháp lập kế hoạch
giáo dục trên quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thiết kế đồ dùng học liệu
mang tính mở, tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Vì tôi tin chắc
rằng trẻ sẽ phát triển mọi nhu cầu hứng thú của bản thân tối đa khi có sự hỗ trợ
kịp thời và có một môi trường vật chất và xã hội đa dạng, phong phú theo hướng
mở trên con đường “Lấy trẻ làm chủ thể của mọi quá trình hoạt động”.
Bởi một kế hoạch rõ ràng, có một môi trường xã hội thân thiện cùng với
môi trường vật chất phong phú đa dạng sẽ là tiền đề tốt cho phép trẻ tham gia
các hoạt động tích cực, chủ động sáng tạo và càng độc lập hơn trong quá trình
bộc lộ hết khả năng hứng thú của bản thân trong khi hoạt động vậy đòi hỏi giáo
viên phải linh hoạt, có trình độ chuyên môn cao, sáng tạo, năng động trong
giảng dạy để giúp trẻ đạt được kết quả tốt nhất khi cho trẻ tự trải nghiệm, tìm tòi
cái mới trong mọi hoạt động .
Kết quả khảo sát chất lượng của trẻ đạt được cuối năm học 2016 – 2017
khi đa áp dụng đề tài như sau:
Tổng số trẻ: 42 trẻ; nữ: 18 trẻ; dân tộc: 4 trẻ; Khuyết tật: 01 trẻ.
Kết quả khảo sát cuối năm học 2016- 2017
STT

Tiêu chí

Sau khi áp dụng đề tài năm học
Đạt
8


37/42

88

5/42

11

3

Trẻ nắm vững kiến thức,
kỹ năng vận dụng linh
hoạt, sáng tạo vào thực
tế.

36/42

86

6/42

14

4

Trẻ có kỹ năng sử dụng
ngôn ngữ rõ ràng, mạch
lạc.

37/42

14/42

33

- Các nhiệm vụ cần giải quyết và sẽ được thực hiện:
Việc xây dựng thiết kế các giải pháp, biện pháp thủ thuật theo mục đích lấy
trẻ làm trung tâm là rất cần thiết, giúp giáo viên xây dựng kế hoạch phù hợp với
độ tuổi và đối tượng lĩnh hội kiến thức.
Trong mọi hoạt động nhà giáo dục đều lấy trẻ làm trung tâm thì sẽ giúp trẻ
hiểu và ghi nhớ rất nhanh những việc tốt, việc gì không tốt, việc nên làm, việc
không nên làm một cách dễ dàng. Chính vì vậy việc giúp trẻ học tốt, thể hiện
được nhu cầu hứng thú của chính bản thân điều này giữ một vai trò hết sức quan
trọng trong quá trình lĩnh hội tri thức của trẻ.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các nhà giáo dục không chỉ truyền
đạt kiến thức cho trẻ một cách chủ động mà các nhà giáo dục tạo ra các điều
kiện, các cơ hội để mọi đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự
chiếm lĩnh kiến thức và kinh nghiệm. Để đạt được điều này, giáo viên cần nắm
được hứng thú, nhu cầu, trình độ, khả năng của từng trẻ trong lớp, trên cơ sở đó
lựa chọn được nội dung, phương pháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cần đảm bảo: Hứng thú, nhu cầu, kỹ năng, thế
mạnh của mỗi trẻ đều được hiểu, đánh giá đúng và được tôn trọng. Mỗi trẻ đều
có cơ hội tốt nhất để thành công, giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thực hiện
9


một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất cần xây dựng môi trường giáo dục trong
trường Mầm non là không thể thiếu được. Người giáo viên khi thiết kế các hoạt
động qua từng chủ đề là phải lựa chọn xây dựng kế hoạch, bám sát kế hoạch của
chuyên môn, tổ khối của trường, từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp với đặc điểm
nhận thức của trẻ lớp mình trực tiếp giảng dạy.

III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
Để nâng cao chất lượng trong giáo dục theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm”
tôi đã chọn những giải pháp và biện pháp mới như sau:
Giải pháp 1: Bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực và biện pháp lấy trẻ
làm trung tâm, thực hiện giải pháp này tôi đã chọn những biện pháp sau:

10


+ Ngoài năng lực kỹ năng sư phạm cần thiết, người giáo viên luôn có lòng
yêu thương trẻ, đối xử công bằng với mọi trẻ.
Lòng yêu nghề mến trẻ chính là cách tiếp cận, là cầu nối vững chắc giữa cô
và trẻ, ngôi trường và cô giáo chính là mái nhà và người mẹ thứ hai đối với trẻ.
Thời gian của trẻ tiếp xúc với cô giáo và trẻ là rất cao, nếu như cô giáo không
yêu thương trẻ, thì sẽ không gần gũi để chăm sóc và giáo dục trẻ tốt được, theo
hình thức lấy trẻ làm trung tâm giáo viên cần bên cạnh trẻ, luôn là thang đỡ, là
điểm tựa cho trẻ. Trong một lớp có nhiều nhóm trẻ và mỗi cá thể trẻ là một cá
thể riêng biệt về hoàn cảnh sống cũng như nhận thức và ngôn ngữ khác nhau,
chính vì vậy mà chỉ có lòng yêu thương, sự đối xử công bằng, tôn trọng cá nhân
trẻ mới mang lại cho trẻ thông điệp an tâm, thân thiện. Như vậy trẻ sẽ không
ngại ngùng chia sẻ cùng giáo viên những nỗi niềm tiềm ẩn trong tâm trí trẻ, chỉ
có thể yêu thương gần gũi trẻ mới hiểu được đặc điểm tâm lý của từng cá thể trẻ,
từ đó giáo viên mới hiểu trẻ đang nghĩ và muốn gì, từ đó có phương pháp sư
phạm tác động vào trẻ, nói cách khác là giáo viên làm đòn bẩy cho trẻ thỏa sức
thể hiện nhu cầu, hứng thú của bản thân, qua đó giáo viên sẽ thấy được tiềm
năng hay hạn chế của trẻ mà linh hoạt tác động, điều chỉnh, giúp trẻ phát triển
cân bằng trong các lĩnh vực phát triễn.
Ví dụ: Có một trẻ thường ngồi riêng biệt, ít phối hợp chơi cùng bạn. Là
giáo viên nên tôi thường gần gũi trẻ, ân cần trò chuyện, dẫn trẻ cùng chơi, có thể
bằng cử chỉ xoa nhẹ lên đầu trẻ, như vậy trẻ sẽ có sự an tâm, rồi tôi sẽ khơi hỏi

hội khác nhau căn cứ vào khả năng, nhu cầu, sự hứng thú nhận thức của mỗi trẻ
để xác định mục tiêu và cụ thể nội dung.
Tổ chức mọi hoạt động giáo dục cần đặt trẻ vào vị trí trung tâm trong mọi
quá trình giáo dục, cần xác định mục tiêu hướng vào trẻ, nghĩa là trẻ sẽ làm
được gì? Sẽ làm như thế nào? Và kết quả của mỗi trẻ sẽ ra sao? Muốn giải mã
cho những suy nghĩ ấy tôi đã tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào hoạt
động, luôn là điểm tựa là sự gợi mở khi trẻ cần, tạo cơ hội, đặt trẻ vào tình
huống có vấn đề cho trẻ trải nghiệm, giao tiếp, suy ngẫm, phán đoán giải quyết
vấn đề của mỗi nhóm hay của mỗi cá thể trẻ.
Ví dụ. Xác định mục tiêu chủ đề: Thế giới động vật
Sau khi học xong chủ đề này trẻ có thể:
Về lĩnh vực thể chất: Trẻ có khả năng thực hiện thành thạo một số vận
động cơ bản (bò, chui, chạy nhảy, bắt chước dáng đi của một số con vật ). Có
khả năng phối hợp nhịp nhàng giữa các giác quan.
Về lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: Trẻ biết gọi đúng tên, nhận biết các bộ
phận của động vật. Trẻ có khả năng nhận xét, nói và kể lại những điều mà trẻ
quan sát được.
Về lĩnh vực nhận thức: Trẻ yêu thích khám phá, óc quan sát, phán đoán,
khả năng so sánh, phân loại về các con vật. Có một số kiến thức hiểu biết sơ
đẳng về một số con vật gần gũi.
Về lĩnh vực tình cảm, kĩ năng xã hội: Trẻ yêu thích các động vật, biết bảo
vệ môi trường sống của động vật quý hiếm; Biết quý trọng người chăn nuôi.
Về lĩnh vực thẩm mỹ: Trẻ biết yêu thích cái đẹp và sự đa dạng phong phú
của thế giới động vật.
+ Lựa chọn chủ đề
Khi lập kế hoạch giáo dục đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ chuyên
môn cao, nắm vững được chu trình lập kế hoạch bắt đầu bằng việc lựa chọn chủ
đề, chủ đề có thể do giáo viên xác định cũng có thể xuất phát từ nhu cầu hứng
thú của trẻ. Giáo viên có thể chọn chủ đề đã có trong chương trình giáo dục,
cũng có thể dựa vào nhu cầu hứng thú, nhận thức của trẻ hoặc từ nhu cầu thực tế

vẫn không vượt qua “Vùng phát triển gần” mạng nội dung cần có sự kế thừa và
phát triển.
Ví dụ: Khám phá về côn trùng, hay khám phá hiện tượng tự nhiên
Đối với trẻ 4- 5 tuổi:
Giáo viên chọn đề tài “Khám phá một số loại côn trùng ”; “Khám phá một
số hiện tượng tự nhiên ”.
Đối với trẻ 5- 6 tuổi:
Giáo viên nâng dần độ khó. Giáo viên cho trẻ phát triển nhận thức bằng
cách chọn đề tài: “Tìm hiểu vòng đời của con bướm ”; ‘‘Phân loại côn trùng ”
“Thí nghiệm sự bốc hơi của nước ”.
Song song với mạng nội dung là mạng hoạt động chiếm vị thế quan trọng.
Giáo viên sẽ cho trẻ trải nghiệm hằng tuần, hằng tháng. Hơn nữa, tổ chức dưới
hình thức “Học bằng chơi, chơi mà học”. Qua cách thức thao tác chơi, trẻ sẽ đúc
kết kinh nghiệm, tích lũy kĩ năng cần thiết cho sự phát triển toàn diện.
Giáo viên luôn là người hướng dẫn, khuyến khích, gợi mở, hỗ trợ, tạo cơ
hội cho trẻ hoạt động. Cho nên giáo viên cần hiểu và tạo được sự liên kết xuyên
suốt giữa mạng nội dung mạng hoạt động kết hợp kế hoạt tuần một cách linh
13


hoạt giữa các lĩnh vực phát triển cho trẻ như vậy sẽ đáp ứng được nhu cầu, hứng
thú của trẻ, làm cho các hoạt động của trẻ thêm sinh động hơn.
- Giải pháp 3: Tạo môi trường hoạt động lấy trẻ làm trung tâm, gồm các
biện pháp sau:
+ Xây dựng môi trường vật chất gồm môi trường trong lớp và ngoài lớp
học. Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự
nhiên, xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục
trẻ. Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu cầu vui chơi
và hoạt động của trẻ. Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển
toàn diện.

học tập, chính giáo viên và môi trường giáo dục đem đến cho trẻ sự thành
công trong sáng tạo và thể hiện mình trong các góc chơi.
14


Ví dụ: Trẻ được tham gia góc chơi bán hàng theo môi trường đổi mới
lấy trẻ làm trung tâm, với số lượng đồ dùng đồ chơi phong phú đa dạng về
các sản phẩm, có đồ vật thật đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ, chứ không còn
rập khuôn các đồ dùng làm sẳn cho trẻ chơi đi chơi lại.

Hình 1:Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm
+ Tạo môi trường xã hội thân thiện cho trẻ: Môi trường xã hội chính là
bầu không khí giao tiếp giữa giáo viên và trẻ, giữa trẻ với trẻ, qua đó trẻ sẽ
học và tri thức được hành vi, cử chỉ lời nói thái độ giao tiếp của giáo viên
hay của bạn để bản thân trẻ tự tích lũy vốn kinh nghiệm trong cuộc sống,
vốn kinh nghiệm đó được tạo ra trong quá trình tương tác. Một môi trường
xã hội thân thiện sẽ cho phép trẻ hoạt động tích cực, chủ động và càng độc
lập hơn. Môi trường chăm sóc giáo dục trong trường mầm non luôn luôn
đảm bảo an toàn về thể chất lẫn mặt tâm lí, nhằm tạo thuận lợi giáo dục các
kĩ năng xã hội cho trẻ.
15


Hình 2: Tạo môi trường hoạt động ngoài trời
- Giải pháp 4: Hình thức tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm, thông qua các biện pháp như sau:
+ Chú trọng tổ chức giáo dục trẻ thông qua hoạt động nhóm.
Trẻ 5- 6 tuổi đây là thời kì quan trọng trong nhận thức của trẻ, vì vậy giáo
viên cần tạo cho trẻ những cơ sở ban đầu cần thiết cho quá trình hình thành nhân
cách và chuẩn bị cho trẻ trải qua bước ngoặc lớn trong cuộc sống tuổi thơ khi

trung tâm đã tạo ra được một không gian mở cho cô và trẻ.
+ Lựa chọn trò chơi phù hợp để rèn luyện tính tích cực của trẻ trong mọi
lĩnh vực. Giáo viên khai thác triệt để nội dung của bài dạy sao cho không gò bó
áp đặt trẻ.
Trò chơi học tập: Đối với trẻ Mầm non thì việc “Chơi bằng học- học mà
chơi” giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc nhất, chính vì vậy
khi sử dụng trò chơi sẽ giúp hoạt động đạt hiệu quả cao.
Với đặc điểm chương trình mầm non mới hiện nay, các môn học luôn được
đan xen, lồng ghép nhằm nâng cao tính hiệu quả, với đặc điểm của giáo dục
mầm non, cho trẻ học mà chơi, thông qua chơi mà học. Qua trò chơi giáo viên
có thể đánh giá được kiến thức mà trẻ thu lượm được ở mức độ nào, cao hay
thấp. Đưa trò chơi vào lớp học là một sự lồng ghép khéo léo, làm sao cho giờ
học thêm sinh động. Trò chơi dù tổ chức dưới hình thức nào cũng phải đảm bảo
tính vừa sức và hứng thú đối với trẻ, không lạm dụng, ôm đồm thái quá làm nhạt
đi nội dung chính của đề tài đặt ra.

17


Hình 4: Thiết kế đồ dùng, đồ chơi lấy trẻ làm trung tâm
Sau khi trẻ khám phá xong nội dung dạy, để kết thúc bài cô cho trẻ chơi trò
chơi tích hợp nhằm củng cố kiến thức với trò chơi “Phân loại côn trùng ”.
Trẻ sẽ bật qua 4 vòng thể dục phân loại côn trùng theo yêu cầu của đội
mình để cắm vào mô hình của đội, sau đó đếm kiểm tra kết quả.
Qua trò chơi này cô giáo đã cho trẻ được học các môn học như thể dục kỹ
năng, toán...
- Giải pháp 5: Sử dụng phần mềm Powerpoint trong tổ chức các hoạt động
chung, tôi đã sử dụng các biện pháp sau:
+ Áp dụng công nghệ thông tin vào soạn và giảng thông qua các hoạt động
Sử dụng công nghệ thông tin, vật thật, tranh ảnh, mô hình, băng đĩa, máy

bốn tuần mà cô chỉ với một hình thức hát hay đọc thơ thì không thể lôi cuốn thu
hút trẻ trong quá trình hoạt động.
Ví dụ: Cho trẻ “Quan sát vòng tuần hoàn của nước”. Nếu chỉ quan sát tranh
thì tiết học sẽ trở nên đơn điệu, trẻ sẽ nhàm chán. Nhưng cô ứng dụng phần
mềm, sáng tạo cho trẻ xem những hình ảnh động khi tia nắng chiếu xuống làm
cho nước bốc hơi, tụ thành đám mây, những đám mây ngưng tụ vào nhau nặng
dần và tan ra tạo thành mưa và ngược lại.
+Lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục vào các hoạt động cho trẻ.
Giáo dục mầm non tích hợp là cách thức cung cấp sự định hướng mở,
linh hoạt cho giáo viên tổ chức các hoạt động xoay quanh chủ đề. Bằng cách
phối hợp một cách tự nhiên những hoạt động, giáo viên cho trẻ trải nghiệm
như quan sát, tìm hiểu môi trường tự nhiên, xã hội vận động, tham gia trò
chơi, làm quen với âm nhạc, hát, kể truyện, đọc thơ, làm quen với toán và
các hoạt động sáng tạo như tô, vẽ, nặn, cắt dán... Qua đó, trẻ phát triển ngôn
ngữ, luyện tập thể lực, nhận thức tình cảm xã hội. Cách tiếp cận này cho
phép giáo viên có thể điều chỉnh giáo án một cách linh hoạt, có thể đưa ra
các tình huống xảy ra tình cờ hoặc ngẫu nhiên vào kế hoạch dạy, những nội
19


dung tích hợp nhẹ nhàng mang tính chất số cộng tích hợp vào nhằm tổ chức
các hoạt động thông qua chơi với những nội dung giản dị, mang tính bao
quát theo nội dung hoạt động cá nhân làm nổi bật chủ đề cô đưa ra để đáp
ứng sự hứng thú của trẻ, làm phong phú dần vốn kinh nghiệm của trẻ và tạo
không khí sinh động, vui tươi trong lớp học.
- Giải pháp 6: Phối hợp với cha mẹ giúp trẻ học tốt trong mọi nhoạt động,
gồm những phương pháp sau:
+ Xây dựng góc tuyên truyền. Thông báo cho cha mẹ trẻ các kiến thức
chăm sóc giáo dục trẻ độ tuổi mầm non, những nội dung hoạt động của trẻ ở lớp,
chế độ ăn của trẻ hàng ngày, những yêu cầu của nhà trường đối với gia đình và

cá thể trẻ. Giúp giáo viên linh hoạt, nắm được cách thức thực hiện giáo dục dựa
trên sự tôn trọng, sự khác biệt của trẻ nhưng vẫn tin tưởng rằng trẻ sẽ tiến bộ và
20


thành công trong mọi lĩnh vực, tích cực thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
theo cách tạo nhiều cơ hội cho trẻ chơi và học bằng nhiều hình thức khác nhau.
Tích cực hóa các hoạt động của trẻ, trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin thích trải
nghiệm, khám phá những gì mới lạ, trẻ hứng thú tham gia các hoạt động theo
nhu cầu, hứng thú của bản thân mà không thấy mệt mỏi, nhàm chán. Giúp trẻ có
sự giao tiếp thường xuyên giữa cô và trẻ và giữa trẻ với trẻ đó là yếu tố quan
trọng giúp trẻ tích lũy kỹ năng sống nhằm hình thành và phát triển nhân cách
theo mục tiêu giáo dục đặt ra, chuẩn bị tâm thế vững chắc cho trẻ vào lớp 1.
Qua các giải pháp và biện pháp mới mà bản thân tôi đã áp dụng trong năm
học 2018 – 2019 này đã mang lại hiệu quả cao.
V. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
- Kết quả khảo nghiệm: Sau hai năm thực hiện các giải pháp, biện pháp thử
nghiệm tại lớp Lá 2, trường Mầm non Ea Na trong năm học 2016 – 2017 và
trong năm 2018- 2019 tại lớp lá 1 trường mầm non Ea Na. Kết quả thu được như
sau.

Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Kết quả khảo sát đến
tháng 4- 2017 tại lớp lá 2.

Tổng số 30 học sinh trong
năm học 2018- 2019

Tổng số 42 học sinh
Năm học 2016 - 2017

Số trẻ

Tỷ
lệ %

Số
trẻ

Tỷ
lệ
%

%

1

Trẻ hứng thú tham gia
vào giờ học

35/42

83

7/42

16

30/30

100

thức, kỹ năng vận dụng
linh hoạt, sáng tạo vào
thực tế.

36/42

86

6/42

14

27/30

90

3/30

10

4

Trẻ có kỹ năng sử dụng

37/42

88

5/42



28

28/30

93

2/30

7

6

Hứng thú, thảo luận,
thuyết trình ý tưởng
sáng tạo

28/42

67

14/42

33

30/30

100

0/30

hoạt hơn, tích cực hơn trong quá trình học và chơi, hình thành tính tự lập, kỹ
năng sống mới, đánh dấu bước hình thành và phát triển nhân cách mới, tạo tâm
thế vững chắc, cũng như tiềm năng cho trẻ bước vào các cấp học tiếp theo.
Với kết quả và ý nghĩa đạt được của sáng kiến này là có thể nhân rộng và
áp dụng ra toàn khối và cũng như các độ tuổi trong trường.
22


Bài học kinh nghiệm:
* Đối với trẻ:
Những biện pháp trên đã mang lại kết quả tốt sau thời gian áp dụng tại
độ tuổi trẻ 5- 6 tuổi trong Trường Mầm non Ea Na. Sau khi áp dụng các giải
pháp biện pháp mới trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, thông qua các hoạt
động của trẻ được nâng cao rõ rệt, được thể hiện qua bảng khảo sát ta thấy ý
thức cũng như sự hứng thú của trẻ được được nâng cao, trẻ có thể giải quyết
được vấn đề linh hoạt và sáng tạo, đồng thời ngôn ngữ của trẻ phát triển mạch
lạc hơn, trẻ tự lập hơn trong mọi hoạt động.
* Đối với giáo viên:
Mang lại nhiều kỹ năng và kinh nghiệm cho bản thân khi thiết kế, lựa
chọn chủ đề sát với đặc điểm nhận thức của trẻ mình trực tiếp dạy. Qua đó hình
thành các kỹ năng, tác phong nghiệp vụ, sáng tạo trong các hình thức tổ chức
các hoat động ở trường cho trẻ. Tạo phong cách sư phạm linh hoạt, có sự sáng
tạo trong các hoạt động dạy học cho trẻ dựa vào điều kiện thực tế sẵn có, giúp
hoạt động trở nên gần gũi không xa vời, gò ép trẻ.
Hiểu và nắm chắc ý nghĩa, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng
giáo dục cho trẻ khi tổ chức lấy trẻ làm trung tâm nhằm nâng cao trình độ
chuyên môn, tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” của
giáo viên về các lĩnh vực.
Sử dụng hiệu quả hơn trong khi cung cấp kiến thức cho trẻ dựa vào nhu
cầu, nguyện vọng của trẻ, giúp trẻ lĩnh hội kiến thức nhanh và ghi nhớ tốt.

nghiệm và hoàn thành tốt đề tài.
Ea Na, ngày 20 tháng 4 năm 2019
Người Viết

Nguyễn Thị Hải Yến
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Tạp chí GDMN.
2.Tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
3.Thực trạng của trường MN Ea Na và kinh nghịêm bản thân.
4.Cơ sở lý luận và khoa học của module MN-1D
5. Phương pháp tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
6. Những sáng kiến kinh nghiệm chọn lọc - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam
7. Kế hoạch giáo dục và tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục – Nhà xuất bản
giáo dục Việt Nam
8. Chương trình giáo dục Mầm Non – Nhà xuất bản giáo dục Mầm non
10. Hướng dẫn sử dụng và đánh giá trẻ theo bộ chuẩn phát triển trẻ em
11. Sổ tay công tác giáo viên khối Mầm non
12. Giáo trình “ Giáo dục học mầm non- Nhà xuất bản đại học sư phạm
13. Tài liệu giáo dục học mầm non- Nhà xuất bản đại học sư phạm Hà Nội.

24


25