Phần thứ hai: NỘI DUNG BÀI GIẢNG
Phải khẳng định rằng “Đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản, chính sách,
pháp luật của Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường,
củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong tình hình mới" có vị trí
quan trọng trong việc trang bị những vấn đề chiến lược đường lối, quan điểm của
Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng
cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong tình hình mới
nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao tư duy và kiến thức tổng hợp về kinh tế, xã hội, quốc
phòng, an ninh, đối ngoại cho cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và đoàn thể chính
trị - xã hội.
Nội dung gồm 3 phần:
- Căn cứ hoạch định đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về
phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt
động đối ngoại.
- Nội dung chủ yếu đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về
phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt
động đối ngoại thời kỳ mới.
- Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện đường lối, chính sách, pháp
luật của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường
quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại thời kỳ mới.
I. CĂN CỨ HOẠCH ĐỊNH ĐƯỜNG LỐI, CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT CỦA
ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI GẮN VỚI TĂNG
CƯỜNG, CỦNG CỐ QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI

1. Lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển
kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động
đối ngoại
a. Lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin
BẤM- Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định, kinh tế - chính trị - văn hóa - quốc
phòng, an ninh - đối ngoại... tồn tại khách quan trong đời sống và có quan hệ chặt
chẽ, hợp thành một hệ thống, tác động lẫn nhau tạo nên động lực thúc đẩy mỗi lĩnh

nền quốc phòng vững mạnh là phải xây dựng được một quân đội vững mạnh làm
nòng cốt vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. V.I. Lênin chỉ rõ: " Muốn phòng
thủ phải có một quân đội kiên cường và mạnh mẽ...". Nhiệm vụ to lớn của quân đội
trong bảo vệ Tổ quốc là " bảo vệ những thành quả của cách mạng, chính quyền nhân
dân của chúng ta, các xô viêt đại biểu công nông binh, toàn bộ chế độ mới thực sự
dân chủ của chúng ta, chống tất cả mọi kẻ thù của nhân dân đang dùng đủ mọi cách
để bóp chết cách mạng"..
+ Đối với nền quốc phòng của ta trong những năm qua đã có nhiều bước tiến
vượt bậc cả về số lượng và chất lượng; vũ khí trang bị được đầu tư, nâng cấp, mua
mới số lượng nhiều, khả năng tác chiến cao, hiện đại: Việt Nam ký hợp đồng với Nga
đặt đóng 6 tàu ngầm diesel - điện lớp Kilo 636.1 trị giá 1,8 tỉ USD vào ngày
15.12.2009 nhân chuyến thăm Liên bang Nga của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và đã
đưa cả 6 tàu ngầm về đóng tại cảng Cam Ranh. Tổng chi phí của hợp đồng này tính
luôn việc xây dựng các cơ sở hạ tầng cần thiết cho hoạt động của đội tàu ngầm lên
đến 3 - 3,2 tỉ USD. Nhà máy Admiralty ở St. Petersburg là nơi đóng 6 tàu ngầm Kilo
cho Việt Nam.hiện đã về 5 chiếc (Hà Nội, HCM, Hải phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa,
còn Bà Rịa Vũng Tàu ..) Tàu ngầm Kilo 636.3 thuộc lớp tàu ngầm diesel - điện thế hệ
thứ ba, hình thành trên cơ sở tàu ngầm Dự án 877. Tàu ngầm Kilo 636 được thiết kế
với 2 lớp vỏ, chiều dài thân tàu là 73,8 m, chiều ngang rộng nhất 9,9 m. Lượng choán
nước khi nổi của tàu là 2.350 tấn, khi lặn là 3.100 tấn (có tài liệu ghi hơn 3.900 tấn).
Tàu có thể lặn ở độ sâu 240 - 300 m. NATO gọi đây là những “hố đen trong lòng đại
dương”.
BẤM- Hoạt động đối ngoại có vị trí quan trọng trong sức mạnh tổng hợp
quốc gia và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. V.I. Lênin chỉ rõ rằng, thông qua
và mở rộng đối ngoại để nắm bắt được tình hình quốc tế, có cơ sở khoa học định ra
đưòng lối, chiến lược, sách lược đúng đắn sách lược; thu hút nguồn vốn, tri thức, kinh
nghiệm của các chuyên gia tư sản; kịp thời phát hiện các âm mưu, thủ đoạn, hành
động phá hoại của các thế lực thù địch, giữ vững chính quyền cách mạng, tạo điều
kiện hòa bình, ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.
BẤM.b. Tư tưởng Hồ Chí Minh

sức mạnh của đất nước, quốc gia trong quan hệ quốc tế trở nên lệ thuộc và mất độc
lập, tự chủ của quốc gia, dân tộc (quan hệ giữa Việt Nam với Mỹ, Trung Quốc, Tây
Âu…đã có sự thay đổi so với trước. Từ vỏn vẹn 11 nước có quan hệ ngoại giao với
Việt Nam năm 1954, đến nay chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 185
nước/tổng số hơn 200 nước, thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với 224
thị trường tại tất cả châu lục; đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược và toàn diện với
nhiều quốc gia chủ chốt trên thế giới. Lần đầu tiên trong lịch sử chúng ta có quan
hệ hợp tác tốt với tất cả nước lớn, trong đó có 5 nước thành viên thường trực Hội
đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Chúng ta đã giữ vững chủ quyền lãnh thổ, tạo dựng
môi trường hòa bình, hợp tác hữu nghị với các nước láng giềng; đẩy mạnh hội nhập
quốc tế, tham gia hơn 500 hiệp định song phương và đa phương trên nhiều lĩnh vực,
thu hút gần 260 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài).
BẤM- Quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng, phát triển sức mạnh tổng hợp
phải bắt đầu từ phát triển kinh tế - xã hội.
+ Ngay sau khi giành được chính quyền, dân tộc ta phải đối mặt với những khó
khăn, thách thức rất lớn để giữ vững thành quả cách mạng của cuộc cách mạng, bảo
vệ nền độc lập non trẻ, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ rằng, "nhiệm vụ
3


quan trọng nhất của chúng ta là phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của chủ
nghĩa xã hội", tập trung phát triển kinh tế - xã hội để tái thiết đất nước. Song, tập
trung phát triển kinh tế - xã hội để tái thiết đất nước không được coi nhẹ quốc phòng,
an ninh, đối ngoại.
BẤM- Hồ Chí Minh khẳng định, ngoại giao vừa phải góp phần thực hiện
nhiệm vụ kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa phải phục vụ công cuộc đấu tranh
cách mạng để giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Vì vậy, sau vấn đề phát triển
kinh tế - xã hội để "diệt giặc đói", mở mang giáo dục để "diệt giặc dốt" cho nhân dân
và đẩy mạnh phòng thủ để "diệt giặc ngoại xâm", thì ngoại giao là một vấn đề cần
yếu cho một nước độc lập".

luận kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh. Điều này thể hiện trên các khía
cạnh sau:
BẤM.Thứ nhất, không chỉ kế thừa nội dung về sự kết hợp chặt chẽ kinh tế với
quốc phòng, mà tại Đại hội XII đã có bước phát triển mở rộng sự kết hợp không chỉ
kinh tế mà cả văn hóa và xã hội với quốc phòng, an ninh và ngược lại.
BẤM.Thứ hai, điểm mới, điểm phát triển trong tư duy kết hợp là tiếp tục nhấn
mạnh sự kết hợp theo địa bàn, vùng, song phải chú trọng vùng sâu, vùng xa, biên
giới, biển, đảo.
BẤM.Thứ ba, không chỉ mở rộng nội dung kết hợp mà Đại hội XII đã nhấn đến
tình toàn diện trong sự gắn bó kết hợp các lĩnh vực.
BẤM.Đối với công tác đối ngoại: Lần đầu tiên, nhiệm vụ đối ngoại nằm
trong các thành tố của chủ đề Đại hội. Đó là "Tăng cường xây dựng Đảng trong
sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân tộc và dân chủ xã hội chủ nghĩa; đẩy
mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững
môi trường hoà bình, ổn định; xây dựng nền tảng để sớm đưa nước ta cơ bản thành
nước công nghiệp theo hướng hiện đại". So với Đại hội XI, Đại hội XII đã bổ sung
vào chủ đề nội dung “bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn
định” để nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác đối ngoại trong tổng thể đường lối
phát triển đất nước và đồng thời nêu rõ hai nhiệm vụ quan trọng nhất của đối ngoại là
bảo vệ Tổ quốc và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để triển khai các nhiệm vụ
xây dựng đất nước trong 5 năm tới và các năm tiếp theo.
BẤM. Văn kiện Đại hội XII cũng đề cập rõ hơn và ở mức cao nhất mục tiêu
đối ngoại. Lần đầu tiên, mục tiêu đối ngoại “vì lợi ích quốc gia, dân tộc”. Lần đầu
tiên, phương châm chỉ đạo các hoạt động đối ngoại được nêu rõ hơn. Văn kiện
Đại hội Đảng khẳng định phương châm đối ngoại “vừa hợp tác, vừa đấu tranh.” Đặc
biệt, văn kiện Đại hội XII đã nhấn mạnh yêu cầu phát triển công tác đối ngoại đa
phương, đặt ra yêu cầu mới: công tác đối ngoại đa phương không chỉ phải chuyển
mạnh từ “tham dự” sang “chủ động tham gia,” nhất là vào quá trình xây dựng và
định hình các quy tắc và luật lệ mới, mà còn phải phát huy vai trò của Việt Nam tại
các cơ chế đa phương. Định hướng này cũng chỉ rõ các cơ chế đa phương được ưu

dựng và BVTQ đều là đối tượng.
Đặc biệt, cần thấy rõ tính biện chứng, sự tồn tại đan xen và chuyển hóa lẫn
nhau rất linh hoạt giữa đối tác và đối tượng trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.
Trên cơ sở đó, có chủ trương, biện pháp tranh thủ mặt tích cực của mỗi đối tượng,
hạn chế mặt tiêu cực của mỗi đối tác, phục vụ cho lợi ích của đất nước theo đúng
quan điểm mà Nghị quyết đã nêu: “… trong mỗi đối tượng vẫn có thể có mặt cần
tranh thủ, hợp tác; trong mỗi đối tác có thể có mặt mâu thuẫn với lợi ích của ta
cần phải đấu tranh”. Nói cách khác, kết hợp chặt chẽ hợp tác và đấu tranh là vấn đề
cơ bản, có tính xuyên suốt không chỉ đối với “mỗi đối tượng” mà còn với cả các đối
tác. Tuyệt đối tránh cách nhìn nhận, đánh giá phiến diện về đối tác, đối tượng.
Nếu chỉ coi trọng việc thấy rõ mặt tích cực mà không thấy mặt tiêu cực cùng những
mâu thuẫn của đối tác là không đúng. Tương tự như vậy, chỉ thấy mặt tiêu cực,
những mâu thuẫn lại không thấy mặt tích cực, tương đồng của đối tượng cũng là sai.
Cùng với đó, việc nhận thức về đối tác, đối tượng cần phải chú ý khách quan
nhưng cũng rất linh hoạt trong từng thời điểm và giai đoạn của cách mạng. Trong
quan điểm về đối tác, đối tượng, Đảng ta không chỉ ra ai là đối tác, ai là đối tượng cụ
thể, nhưng không vì thế mà chung chung, không rõ ràng; trái lại, xác định rất rõ nội
hàm “phạm trù” đối tác và đối tượng. Điều đó có nghĩa là, chúng ta luôn mong muốn
là bạn, là đối tác tin cậy của mọi quốc gia vì lợi ích và sự phát triển của chính Việt
Nam và cộng đồng quốc tế.
Tuy nhiên, trong tình hình thế giới, khu vực, hội nhập quốc tế hiện nay, đòi
hỏi chúng ta phải hết sức tỉnh táo. Việc xác định có hay không có đối tác và đối tượng
vĩnh viễn là vấn đề hết sức nhạy cảm, cần nghiên cứu, cân nhắc thấu đáo. Ngay trong
những đối tác cũng có cấp độ quan hệ khác nhau, như: đối tác, đối tác toàn diện
(Mỹ), đối tác chiến lược (Trung Quốc, nhưng trên Biển Đông là Đối tượng tác
chiến) và đối tác chiến lược toàn diện. Và ngay với đối tượng cũng vậy, có đối
tượng trong thời điểm nhất định, có đối tượng cơ bản lâu dài.
BẤM- Gắn phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng cố quốc phòng,
7


BẤM- Quốc phòng, an ninh được tăng cường, củng cố góp phần ngăn chặn
làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch và các nhân tố
gây mất ổn định khác nhằm giữ vững ổn định chính trị - xã hội, độc lập, chủ quyền,
thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, trật tự, an toàn xã hội.
BẤM- Quan hệ đối ngoại có bước phát triển mới góp phần làm cho hội nhập
quốc tế được mở rộng, vị thế, uy tín quốc tế của nước ta được nâng cao. Quan hệ hợp
tác quốc tế ngày càng mở rộng, nâng cao vị thế và uy tín của nước ta trên trường
quốc tế trong giải quyết các vấn đề của khu vực và toàn cầu.
b. Khó khăn, thách thức
BẤM- Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển chưa
bền vững, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh thấp; chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo
hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn chậm; các cân đối vĩ mô chưa thật vững chắc,
linh hoạt; chế độ phân phối còn một số bất hợp lý...
BẤM- Những hạn chế, yếu kém trong các lĩnh vực giáo dục và đào tạo (thi
cử hiện nay…), khoa học và công nghệ, văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường, giao
8


thông, đô thị... chậm được khắc phục; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tội phạm,
tệ nạn xã hội, suy thoái đạo đức, lối sông... chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mạnh mẽ.
BẤM- Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
chưa được phát huy đầy đủ. Một số mặt công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt
trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân chuyến biến chậm. Còn tiềm ẩn những yếu tố
gây mất ổn định chính trị - xã hội.
BẤM- Những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, "tự diễn
biến", "tự chuyển hoá" có diễn biến phức tạp, tình trạng suy thoái về tư tưởng
chính trị, đạo đức, lối sông trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức và tệ
quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp; khoảng cách giàu - nghèo, phân
hóa xã hội ngày càng tăng, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, làm giảm

THỜI KỲ MỚI

1. Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an
ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi công
9


cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc VN xã hội chủ nghĩa
BẤM- Kết hợp phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) với tăng cường quốc phòngan ninh (QP-AN) và đối ngoại là quan điểm nhất quán, xuyên suốt của Đảng ta trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quan điểm đó được Đại hội XII của Đảng
tiếp tục khẳng định và phát triển một cách toàn diện và sâu sắc hơn, khi coi văn hóa,
xã hội (VH-XH) là một trong những nhân tố cấu thành không thể thiếu của sự kết hợp
đó. Đảng ta khẳng định, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc
phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng
lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc VN xã hội chủ nghĩa. Phục vụ cho công
cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
BẤM- Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an
ninh và đối ngoại là nhiệm vụ quan trọng góp phần tạo nền tảng vật chất, tinh thần
vững chắc cho công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc VN xã hội chủ
nghĩa.
BẤM- Phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an
ninh và hoạt động đối ngoại tạo nên sức mạnh tổng hợp để góp phần phát triển
kinh tế nhanh, bền vững; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ
vững ổn định chính trị - xã hội.
BẤM- Quan hệ đối ngoại phục vụ phát triển kinh tế đất nước, thúc đẩy
quan hệ chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại của
đất nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
BẤM- Phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt
động đối ngoại là sự nghiệp của toàn dân, của mọi ngành, mọi cấp, mọi thành
phần kinh tế..., do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, với một hệ thống đường lối,

trường định hướng xã hội chủ nghĩa (5 thành phần kinh tế: Nhà nước, Tập thể, tư
nhân, tư bản Nhà nước, vốn đầu tư nước ngoài, trong đó kinh tế nhà nước đóng
vai trò chủ đạo); bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô; huy động và sử dụng có hiệu quả
các nguồn lực phục vụ cho phát triển kinh tế.
BẤM- Trên cơ sở phát triển toàn diện của các ngành công nghiệp về cơ cấu,
công nghệ, con người, phân bố công nghiệp hợp lý trên toàn lãnh thổ...
BẤM- Phát triển nông nghiệp về cơ cấu, năng suất, chất lượng, hiệu quả, quy
hoạch, quản lý, sử dụng đất, nguồn nhân lực, sản xuất, chế biến nông sản...
BẤM+ Phát triển khu vực dịch vụ nhanh, hiệu quả và bền vững, đảm bảo các
dịch vụ cơ bản phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước; phát triển nhanh kết
cấu hạ tầng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
BẤM- Thúc đẩy phát triển các vùng kinh tế trọng điểm (HN, HP, Qninh, ĐN,
Tp HCM…), tạo động lực và tác động lan toả đến các vùng khác, tạo điều kiện phát
triển nhanh hơn các khu vực còn nhiều khó khăn, đặc biệt là các vùng biên giới, hải
đảo, Tây Nam, Tây Nguyên, Tây Bắc và phía Tây các tỉnh miền Trung.
BẤM- Phát triển y tế, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, phát triển giáo dục và
đào tạo, khoa học và công nghệ, bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường, chủ
động ứng phó có hiệu quả với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai…
BẤM- Phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, vừa phát huy
những giá trị tốt đẹp của dân tộc, vừa tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại,
xử lý tốt mối quan hệ giữa kinh tế và văn hoá để văn hoá thực sự là nền tảng tinh
thần của xã hội, là một động lực phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.
BẤM- Xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội
là cơ sở xây dựng thế trận quốc phòng và an ninh trên từng vùng lãnh thổ…
BẤM- Nội dung kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước bao
gồm cả phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội; bảo đảm xây dựng, củng cố
nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và hoạt động đối ngoại nhằm phục vụ
thiết thực cho mục tiêu giữ vững ổn định chính trị - an ninh, phát triển kinh tế đất
nước, nâng cao sức cạnh tranh ở trong nước và trên thế giới, ứng phó kịp thời và hiệu
quả các vấn đề quốc tế nảy sinh.

BẤM- Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, nghệ thuật quân sự, an
ninh bảo đảm đánh thắng chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao của các lực
lượng thù địch góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đồng thòi tạo
cơ sở và góp phần vào sự phát triển khoa học công nghệ của đất nước. (Tổng cục
Công nghiệp Quốc phòng là cơ quan trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, có
chức năng tổ chức, quản lý các cơ sở CNQP nòng cốt, bao gồm các viện nghiên
cứu thiết kế, công nghệ vũ khí, các nhà máy, các liên hiệp xí nghiệp chế tạo vũ
khí, trang bị và các phương tiện kỹ thuật quân sự, đảm bảo cho Quân đội Nhân
dân Việt Nam chiến đấu bảo vệ Tổ quốc).
4. Mở rộng hoạt động đối ngoại tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát
triển kinh tế - xã hội, tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh
Các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường, củng cố quốc phòng và
an ninh phải tạo nền tảng, thực lực để củng cố, tăng cường, mở rộng quan hệ hữu
nghị, hợp tác nhiều mặt. Ngược lại đẩy mạnh hoạt động đối ngoại tạo môi trường
quốc tế thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố, tăng cường quốc phòng, an
ninh, bảo đảm nguyên tắc hoạt động quốc phòng... kết hợp với hoạt động an ninh và
hoạt động đối ngoại để tạo sức mạnh vừa hoàn thành nhiệm quốc phòng, an ninh và
góp phần hoàn thành nhiệm vụ đối ngoại.
BẤM- Hoạt động đối ngoại là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để
phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa. Đó cũng là mục tiêu bao trùm của đối ngoại Việt Nam.
Có 163 quốc gia chiếm hơn 99% dân số thế giới có tên trong bảng xếp hạng về
chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2016. Bảng xếp hạng này được đánh giá dựa trên 23
tiêu chí khác nhau. Thước đo chỉ số hòa bình toàn cầu sử dụng trong ba chủ đề lớn:
mức độ an toàn và an ninh trong xã hội, giải quyết mâu thuẫn trong nước và quốc tế;
cuối cùng là mức độ quân sự. Việt Nam đã có sự thay đổi đáng kể trong bảng xếp
hạng Hòa bình toàn cầu. Vào năm 2015, Việt Nam xếp hạng 56/162 về chỉ số Hòa
bình toàn cầu thì đến năm nay thứ hạng được tăng lên 105/163. Trong khi đó, những
nước láng giềng của Việt Nam có chỉ số Hòa Bình như sau: Thái Lan xếp hạng thứ
39, Trung Quốc đứng thứ 44, Campuchia đứng thứ 60 và Lào đứng thứ 112. Riêng

vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam;
BẤM- Trong điều kiện hiện nay, môi trường an ninh của đất nước đã có
nhiều thay đổi. Cục diện chính trị thế giới, khu vực cũng đang biến động nhanh
chóng, khó lường. Châu Á - Thái Bình Dương trở thành khu vực quan trọng nhất của
thế giới và là trọng tâm chiến lược toàn cầu của các cường quốc. Sự can dự ngày
càng sâu trên các lĩnh vực của các nước lớn vào khu vực này sẽ tạo ra nhiều cơ
hội, nhưng đồng thời có không ít thách thức đối với quốc phòng, an ninh của nước ta
(TQ với VN, CPC, Lào; Mỹ với CPC, Philipin…). Trong điều kiện đó, hoạt động
đối ngoại về quốc phòng là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước để tăng cường
hiểu biết, tin cậy lẫn nhau về chiến lược với các đối tác, nhất là đổi với các nước
lớn có liên quan đến quốc phòng, an ninh của Việt Nam. Đồng thời, đó còn là một
trong những nhân tố quan trọng để nâng cao thế và lực của đất nước; tạo ra thế trận
đối ngoại quốc phòng vững chắc với các cơ chế hợp tác mới, cả song phương và đa
phương, góp phần tạo dựng một cấu trúc an ninh khu vực nhiều tầng, nhiều lớp, có
tác dụng duy trì và củng cố hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực.
BẤM- Bên cạnh đó, với khả năng tranh thủ các nguồn lực và điều kiện
quốc tế thuận lợi, hoạt động đối ngoại về quốc phòng sẽ góp phần quan trọng trong
xây dựng Quân đội nhân dân "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại"
và nâng cao tiềm lực, sức mạnh quốc phòng của đất nước; thực hiện chủ trương thêm
bạn, bớt thù; giữ vững ổn định đất nước từ bên trong; tạo khả năng to lớn để thực
hiện kế sách bảo vệ Tổ quốc từ xa, vững chắc.
BẤM- Thông qua các hoạt động đối ngoại góp phần khắc phục những nguy
cơ đe dọa đến sự độc lập về lãnh thổ, kinh tế, chính trị; xu hướng tự phát theo định
hướng tư bản chủ nghĩa trong cuộc đấu tranh giữa định hướng xã hội chủ nghĩa; hạn
chế các tác động tiêu cực của an ninh khu vực, thế giới vào an ninh quốc gia; xử lý
hài hòa mối quan hệ cùng tồn tại, vừa hợp tác, vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì
lợi ích quốc gia, dân tộc; góp phần kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn những cuộc xâm
nhập, "tiến công mềm" từ bên ngoài bằng các thủ đoạn thông tin trên các lĩnh vực
kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa được đặt ra một cách gay gắt hơn.
III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI

cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại.
BẤM+ Căn cứ vào tính chất, chức năng, nhiệm vụ hoạt động cụ thể của cơ
quan, đơn vị, địa phương để lựa chọn hình thức giáo dục phát triển kinh tế - xã hội
gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại phù hợp với
địa phương, cơ quan, đơn vị mình.
BẤM+ Chủ động điều chỉnh, bổ sung, thay đổi, cập nhật, đổi mới hình thức
giáo dục phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an
ninh và hoạt động đối ngoại cho phù hợp với sự thay đổi của nội dung giáo dục và
sự biến đổi của thực tiễn kinh tế, chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại...
BẤM+ Giáo dục thuyết phục phải đi đôi với các biện pháp tổ chức, quản lý,
với cơ chế, chính sách, pháp luật để nâng cao hơn nữa hiệu quả nhận thức về phát
triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và hoạt động
đối ngoại thời kỳ mới. Chú trọng các biện pháp khuyến khích lợi ích cả về vật chất và
tinh thần, giải quyết tốt mối quan hệ giữa quyền lợi và nghĩa vụ, giữa lợi ích cá nhân
với tập thể, cộng đồng trong phát triển kinh tê - xã hội gắn với tăng cường, củng cố
quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại.
BẤM- Kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn các quan điểm, tư tưởng xuyên tạc,
bóp méo, lợi dụng tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, quan điểm, chính
sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, quy định của địa phương, đơn vị về thực
hiện phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh
và hoạt động đối ngoại để thực hiện các mục đích phương hại đến lợi ích quốc gia,
15


dân tộc. Phát hiện kịp thời và đập tan các âm mưu, hành động chống phá của các thế
lực thù địch; trừng trị nghiêm khắc mọi âm mưu, thủ đoạn xâm hại đến kinh tế - xã
hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế - xã hội gắn vói củng cố tăng
cường quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại của cách mạng nước ta để giữ
vững, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa.
BẤM- Đẩy mạnh các biện pháp vận động, tổ chức, chính sách, luật pháp để

cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại trong tình hình mới.
BẤM- Các cấp bộ Đảng phải tăng cường công tác kiểm tra việc lãnh đạo,
chấp hành và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách ở các cấp, các
ngành từ Trung ương đến cơ sở, nhằm tăng cưòng hiệu lực lãnh đạo của Đảng và hiệu
lực quản lý của Nhà nước, trong quá trình điều hành thực hiện phát triển kinh tế - xã
hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đôi ngoại ở địa
phương, đơn vị, tổ chức, gia đình và trách nhiệm mỗi cá nhân.
BẤM- Tăng cường quản lý nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội gắn với
tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại theo chức năng,
16


nhiệm vụ, quyền hạn và phạm vi của mỗi cơ quan nhà nước nhằm bảo đảm phát
triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động
đối ngoại phải được tiến hành thường xuyên, toàn diện, thiết thực hiệu quả.
BẤM- Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về phát
triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt
động đối ngoại phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước, tình hình khu vực, thế
giới, bảo đảm tạo thuận lợi tối đa cho các địa phương, đơn vị, cá nhân vận dụng, thực
thi nghiêm túc, sáng tạo đưa pháp luật, cơ chế chính sách vào điều kiện cụ thể địa
phương góp phần đưa phương án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng
cường, củng cố quốc phòng, an ninh, hoạt động đối ngoại đi vào đời sống.
BẤM- Cơ chế, chính sách, pháp luật đủ sức mạnh để tập hợp lực lượng
trong cả nước và tạo khả năng thu hút, tập trung đông đảo người Việt Nam ở
nước ngoài, lực lượng tiến bộ trên thế giới
BẤM- Xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách, pháp luật phải hướng vào
việc tập trung khai thác các nguồn lực vật chất, tinh thần trong nước và nước
ngoài, bảo đảm sự hài hoà cho việc thực hiện cả đối ngoại và quốc phòng, an
ninh.
3. Không ngừng đối mới phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường,

4. Đổi mới xây dựng và thực hiện lộ trình phát triển kinh tế - xã hội gắn
với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại.
BẤM.Xây dựng lộ trình phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố
quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại phải căn cứ vào thực trạng phát triển
kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối
ngoại; sự phát triển thế, lực của đất nước; diễn biến tình hình chính trị, kinh tế,
văn hóa, quân sự, an ninh, đối ngoại khu vực và quốc tế...
BẤM- Lộ trình đối ngoại gắn phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường, củng
cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại phải định ra được từng giai đoạn
phát triển từ thấp đến cao, từng phần đến bộ phận, từ địa phương đến cả nước.
Trong mỗi giai đoạn của sự kết hợp phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường,
củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại phải xây dựng được những mục
tiêu, nội dung, phương thức cụ thể mang tính đặc thù của giai đoạn đó. Giữa các giai
đoạn phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và
hoạt động đối ngoại phải có sự kê thừa, phát triển và gắn kết với nhau chặt chẽ trong
toàn bộ quá trình vận động, phát triển.
- Giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2020 là thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước đã có những bước phát triển vững chắc, khẳng định vị thê của đất
nước ta trong khu vực và thế giới. Giai đoạn này sẽ xuất hiện nhiều thách thức mới
trong sự phát triển của toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế và kinh tế tri thức. Vì vậy, phát
triển kinh tê - xã hội gắn với củng cố, tăng cưòng quốc phòng, an ninh và hoạt động
đối ngoại giai đoạn này phải phát triển toàn diện, bảo đảm đủ sức giữ vững đà tăng
trưởng và ổn định của nền kinh tế, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn
lãnh thổ, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
5. Tăng cường tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận về phát triển
kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động
đối ngoại
BẤM- Tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận phát triển kinh tế - xã hội gắn với
tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và hoạt động đối ngoại phải trên cơ sở
quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế xã hội, đối ngoại, quốc phòng, an ninh.