TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

ĐỖ PHƯƠNG HỒNG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH
VỚI CHỦ ĐỀ “SỬ DỤNG INTERNET AN TOÀN”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Sư phạm Tin học

HÀ NỘI, 2019


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG
TI N

ĐỖ PHƯƠNG HỒNG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC SINH
VỚI CHỦ ĐỀ “SỬ DỤNG INTERNET AN TOÀN”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Sư phạm Tin học

Người hướng dẫn khoa học:

Ths. Cao Hồng Huệ

HÀ NỘI, 2019

hoàn thành nhờ quá trình tìm hiểu, nghiên cứu và thực nghiệm của bản thân em,
không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khác.
Hà Nội, tháng 04 năm 2019
Sinh viên thực hiện

Đỗ Phương Hồng


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT

Từ viết tắt

Từ viết đầy đủ

1

THPT

Trung học phổ thông

2

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

3

BCHTW

ảng 1.2. ết quả điều tra thăm dò ý kiến học sinh ........................................... 21
ảng 2.1. Kế hoạch tổ chức Ngày hội Talkshow về sử dụng Internet an toàn ........
39 ảng 3.1. ết quả điều tra thăm dò ý kiến học sinh sau khi tham gia cuộc
thi “Internet và cuộc sống” .......................................................................................
51


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU............................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu..................................................................................... 3
3. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................... 3
4. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4
6. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 4
7. Dự kiến đóng góp của đề tài ......................................................................... 4
8. Cấu trúc của đề tài......................................................................................... 4
CHƯƠNG 1........................................................................................................... 5
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI.............................................. 5
1.1. Cơ sở lí luận về hoạt động trải nghiệm ...................................................... 5
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản ......................................................................... 5
1.1.2. Yêu cầu cần đạt của hoạt động trải nghiệm ở THPT ............................. 7
1.1.3. Nội dung giáo dục của hoạt động trải nghiệm ....................................... 9
1.1.4. Phương thức tổ chức của hoạt động trải nghiệm ................................. 11
1.1.5. Loại hình hoạt động .............................................................................. 14
1.1.6. Quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm.............................................. 14
1.1.7. Đánh giá kết quả trong hoạt động trải nghiệm..................................... 16
1.2. Điều tra thực trạng tổ chức hoạt động trải nghiệm ở trường THPT ........ 17
1.2.1. Mục đích điều tra .................................................................................. 17
1.2.2. Phương pháp điều tra ........................................................................... 17

3.2.2. Đối tượng thực nghiệm sư phạm........................................................... 51
3.2.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm ..................................................... 51
3.2.4. Thời gian dự kiến tiến hành thực nghiệm sư phạm............................... 51
3.3. Triển khai thực nghiệm sư phạm ............................................................. 51
3.3.1. Tiến hành thực nghiệm sư phạm ........................................................... 51
3.3.2. Phân tích kết quả thực nghiệm.............................................................. 51
Tiểu kết chương 3................................................................................................ 53
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN .......................................................... 54
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................... 55


PHỤ LỤC .............................................................................................................. 1
PHỤ LỤC 1: Phiếu phỏng vấn giáo viên .......................................................... 1
PHỤ LỤC 2. Phiếu điều tra học sinh ................................................................ 4
PHỤ LỤC 3. Phiếu điều tra học sinh ................................................................ 6
PHỤ LỤC 4. Phiếu đánh giá sản phẩm vòng chung kết................................... 7


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài

1


Sự phát triển mạnh mẽ như “vũ bão” của công nghệ thông tin đã mang
lại sự thay đổi to lớn cho xã hội. Công nghệ thông tin đang thâm nhập sâu
rộng vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống và mang lại những thành tựu to
lớn cho con người. Trong một xã hội mà công nghệ thông tin phát triển mạnh
mẽ như vậy thì giáo dục đóng vai trò hết sức quan trọng. Điều này có nghĩa là
giáo dục cần phải đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp nhằm đảm bảo

góp phần nâng cao chất lượng dạy học theo Dự thảo chương trình mới năm
2018 là tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học.
Đặc biệt, trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông mới thì Tin
học là môn học bắt buộc có phân hóa từ lớp 3 đến lớp 9. Ở THPT, đây là môn
học được lựa chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học
sinh. Từ đó cho thấy Tin học ngày một trở nên quan trọng và là một phần
không thể thiếu.
Theo tổ chức thống kê số liệu Internet quốc tế (internetworldstats) năm
2015, mức độ sử dụng Internet trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói
riêng ngày càng tăng cao. Ở Việt Nam, năm 2003 chỉ có hơn 3 triệu người
dùng thì đến năm 2015 số người dùng đã tăng lên hơn 45 triệu người. Việt
Nam đứng thứ 6 châu Á về số lượng người dùng và là 17/20 quốc gia có
lượng người dùng Internet nhiều nhất thế giới. Một điều đáng báo động là một
nửa trong số đó là trẻ em và thanh thiếu niên.
Một điều không thể phủ nhận là Internet có một vị thế quan trọng trong
cuộc sống, đáp ứng nhu cầu giải trí, học tập, làm việc của con người. Nhưng
mặt trái của Internet cũng mang lại nhiều thách thức đối với an toàn của người
dùng, đặc biệt là với thanh thiếu niên.
Trong quá trình nghiên cứu về chương trình Tin học đặc biệt là chương
trình lớp 10 em thấy rằng kiến thức về Internet chỉ ở mức độ cơ bản mà chưa
thực sự hiểu biết hết được tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn sử dụng

3


Internet và cách vận dụng những kiến thức để đảm bảo sử dụng Internet an
toàn.
Bởi những lý do trên nên em đã lựa chọn đề tài Tổ chức hoạt động
trải nghiệm cho học sinh với chủ đề “Sử dụng Internet an toàn”.
2. Mục đích nghiên cứu

- Phương pháp điều tra thực tế.
- Phương pháp quan sát, phỏng vấn, đàm thoại.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
6. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng và tổ chức được hoạt động trải nghiệm cho học sinh với
chủ đề “Sử dụng Internet an toàn” sẽ nâng cao hiệu quả dạy học, từ đó góp
phần phát triển năng lực và rèn kĩ năng sống cho học sinh.
7. Dự kiến đóng góp của đề tài
Đề tài hệ thống hóa lí luận về tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học
sinh THPT.
Xây dựng được các hoạt động trải nghiệm với chủ đề “Sử dụng Internet
an toàn” cho học sinh THPT.
8. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục thì nội dung
chính của đề tài gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài.
Chương 2: Xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động trải nghiệm với
chủ đề “Sử dụng Internet an toàn”.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.

5


CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Cơ sở lí luận về hoạt động trải nghiệm
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1.1. Hoạt động là gì?
Dựa trên quan điểm của các nhà tâm lý học, “hoạt động là cách thức
tồn tại của con người trong thực tế khách quan, hình thành mối quan hệ tác

động do nhà giáo dục thiết kế và định hướng thực hiện, nhằm mục đích cho
học sinh tiếp cận thực tế, khai thác những kinh nghiệm đã tích lũy được và
huy động kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện hoặc giải quyết
những vấn đề của thực tiễn đời sống phù hợp với lứa tuổi.
Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp góp
phần hình thành, rèn luyện năng lực chung, các năng lực đặc thù và các phẩm
chất chủ yếu cho học sinh.
Nội dung được xây dựng dựa trên cơ sở các mối quan hệ của mỗi học
sinh với xã hội, với tự nhiên, với nghề nghiệp và với chính bản thân các em.
Nội dung được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản và giai
đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp” [3].
– Giai đoạn giáo dục cơ bản:
 “Ở cấp tiểu học, nội dung Hoạt động trải nghiệm hướng vào các
hoạt động khám phá, rèn luyện bản thân, xây dựng quan hệ với bạn bè, thầy
cô và người thân trong gia đình. Các hoạt động xã hội và tìm hiểu một số
nghề nghiệp gần gũi với học sinh cũng được tổ chức thực hiện với nội dung,
hình thức phù hợp với lứa tuổi.
 Ở cấp trung học cơ sở, nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp vẫn tiếp tục triển khai hoạt động hướng vào bản thân để phát triển các
phẩm chất và năng lực của học sinh. Bên cạnh đó, tập trung, chú trọng hơn

7


vào các hoạt động xã hội, hoạt động hướng tới tự nhiên và hoạt động hướng
nghiệp.
– Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: bên cạnh các hoạt động
trên thì nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ở cấp THPT tập trung
hơn vào hoạt động định hướng nghề nghiệp với mục đích định hướng nghề
nghiệp trong tương lai. Thông qua các hoạt động giáo dục này, mỗi cá nhân

a) Năng lực thích ứng với cuộc sống
“Năng lực thích ứng với cuộc sống bao gồm hiểu biết về bản thân và
môi trường sống, kĩ năng điều chỉnh bản thân và đáp ứng sự thay đổi. Cụ thể
như sau”
- Hiểu biết về bản thân bao gồm: Thể hiện được phong cách cho bản
thân, tinh thần lạc quan; tư duy và hướng giải quyết vấn đề; Đánh giá được
điểm mạnh, điểm yếu của bản thân; Khẳng định được vai trò, vị thế của mình
trong cuộc sống.
- Kĩ năng điều chỉnh bản thân và đáp ứng với sự thay đổi bao gồm:
Điều chỉnh được các kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm phù hợp với hoàn cảnh
mới; Thay đổi được cách suy nghĩ, biểu hiện hành vi, xúc cảm của bản thân
để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ; Thể hiện được khả năng tự học trong
những hoàn cảnh mới.” [3]
b) Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động
“Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động bao gồm kĩ năng lập kế hoạch,
kĩ năng thực hiện kế hoạch và điều chỉnh hoạt động, kĩ năng đánh giá hoạt
động.
- Đối với kĩ năng lập kế hoạch: Xây dựng được mục tiêu, nội dung,
phương pháp và cách thức hoạt động thích hợp; Dự kiến được những nguồn
lực cần có cho mỗi hoạt động bao gồm con người, tài chính,...
- Đối với kĩ năng thực hiện kế hoạch và điều chỉnh hoạt động: Hoàn
thành các hoạt động theo kế hoạch và có sự linh hoạt điều chỉnh hoạt động khi
cần thiết; Thể hiện được sự tích cực, lãnh đạo được bản thân và nhóm,...

9


- Đối với kĩ năng đánh giá hoạt động: Đánh giá được những yếu tố
khách quan và yếu tố chủ quan liên quan đến quá trình tổ chức và kết quả của
hoạt động; Rút ra được bài học kinh nghiệm và đề xuất được các phương án



luyện bản thân thể hiện được sự chủ động của bản thân trong các hoạt đ ộng
học tập, lao động, vui chơi. Học sinh được hình thành và rèn luyện ý thức
trách nhiệm với những công việc được giao, biết thể hiện sự tự chủ, vươn lên
để đạt được mục tiêu đề ra.
Hoạt động hướng đến xã hội được chia ra thành hoạt động chăm sóc gia
đình, hoạt động xây dựng nhà trường và hoạt động xây dựng cộng đồng. Hoạt
động chăm sóc gia đình hình thành ở học sinh tinh thần trách nhiệm; có thái
độ và cách giao tiếp thích hợp với các thành viên trong gia đình. Hoạt động
xây dựng nhà trường hình thành ở học sinh khả năng thể hiện sự tự tin trong
các tình huống giao tiếp, ứng xử trong mối quan hệ với bạn bè, thầy cô. Hợp
tác được với các thành viên trong lớp học cùng lên kế hoạch và tiến hành.
Hoạt động xây dựng cộng đồng giúp học sinh hình thành và mở rộng các mối
quan hệ với các thành viên trong cộng đồng, thể hiện được hành vi văn minh
và trách nhiệm của bản thân với cộng đồng.
Hoạt động hướng đến tự nhiên bao gồm tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan
thiên nhiên; tìm hiểu và bảo vệ môi trường. Đối với hoạt động tìm hiểu và bảo
tồn cảnh quan thiên nhiên học sinh được học cách xây dựng và thực hiện kế
hoạch tuyên truyền bảo vệ cảnh quan. Đối với hoạt động tìm hiểu và bảo vệ
môi trường học sinh hình thành được khả năng phân tích, đánh giá được thực
trạng môi trường tự nhiên tại địa phương.
Hoạt động hướng nghiệp bao gồm hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp;
hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định hướng nghề
nghiệp; hoạt động lựa chọn hướng nghề nghiệp và lập kế hoạch học tập theo
định hướng nghề nghiệp. Hoạt động tìm hiểu nghề nghiệp phân tích những
phẩm chất và năng lực cần có đối với những nghề mà mình quan tâm. Phân
loại được các nhóm nghề cơ bản; chỉ ra được đặc trưng, yêu cầu của từng
nhóm nghề. Hoạt động rèn luyện phẩm chất, năng lực phù hợp với định
hướng nghề nghiệp hình thành khả năng nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của

“Cắm trại là một hình thức tổ chức hoạt động giải trí ngoài trời bổ ích,
lý thú và giúp cho học sinh sinh hoạt gắn bó với thiên nhiên hơn. Nó tạo nên

12


một sân chơi lành mạnh với những hoạt động vui chơi và bầu không khí thiên
nhiên trong lành. Điều quan trọng là học sinh đóng vai trò trung tâm trong
toàn bộ hoạt động, giáo viên chỉ giữ vai trò hướng dẫn, chỉ đạo, giúp đỡ trong
các hoạt động” [4].
1.1.4.2. Phương thức thể nghiệm, tương tác
Đó là cách tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinh giao lưu và thể
nghiệm ý tưởng như diễn đàn, hội thi, trò chơi,…
a, Diễn đàn
“Diễn đàn là một hình thức được sử dụng để thúc đẩy sự tham gia của
học sinh thông qua việc các em chủ động bày tỏ ý kiến của mình với đông đảo
bạn bè, thầy cô giáo, cha mẹ,... Thông qua đó tạo cơ hội cho các em bày tỏ
suy nghĩ, ý kiến hay những câu hỏi về một vấn đề nào đó có liên quan đến sở
thích, nhu cầu, ước mơ của các em” [4].
b, Hội thi
“Hội thi là một hình thức tổ chức hoạt động đạt hiệu quả cao trong giáo
dục, rèn luyện và định hướng giá trị cho học sinh. Với các hình thức khác
nhau như: thi viết, thi đố vui, thi giải ô chữ, thi tiểu phẩm, thi kể chuyện, thi
sáng tác thơ, bài hát,... cuộc thi mang đến tính chất thi đua giữa các cá nhân,
nhóm hay tập thể nhằm đạt được mục tiêu mong muốn thông qua việc tìm ra
cá nhân hay đội hay tập thể chiến thắng” [4].
c, Trò chơi
“Trò chơi là một hình thức học tập, giải trí không thể thiếu trong cuộc
sống nói chung và trong học tập đối với học sinh nói riêng. Đó còn là hình
thức tổ chức các hoạt động với nội dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác

hình thức tổ chức này bao gồm các hoạt động khảo sát, làm dự án nghiên cứu,
…” [3]
a, Hoạt động khảo sát
“Hoạt động khảo sát là một phương pháp thu thập thông tin từ một số
cá nhân (mẫu) để tìm hiểu về sự phổ biến lớn hơn mà mẫu đó đưa ra. Hoạt

14


động này có nhiều dạng, phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Một số hình
thức khảo sát như khảo sát trực tuyến, khảo sát bằng phiếu hỏi,…” [4].
b, Hoạt động làm dự án nghiên cứu
“Hoạt động làm dự án nghiên cứu được thực hiện một cách có hệ thống
nhằm mở rộng vốn kiến thức về con người, văn hóa và xã hội, và sử dụng vốn
kiến thức này để hình thành những ứng dụng mới. Mục đích chính yếu của
làm dự án nghiên cứu là thu thập thông tin hay nghiên cứu, phát triển và thúc
đẩy sự phát triển tri thức nhân loại. Lĩnh vực làm dự án nghiên cứu có thể là:
khoa học, nghệ thuật, kinh tế, thị trường,...” [4].
1.1.5. Loại hình hoạt động
“Hoạt động trải nghiệm được tổ chức trong và ngoài lớp học, trong và
ngoài trường học; theo quy mô nhóm, lớp học, khối lớp hoặc trường; với bốn
loại hình hoạt động chủ yếu là Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp, Hoạt động
giáo dục theo chủ đề và Hoạt động câu lạc bộ” [3].
1.1.6. Quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm
“Một hoạt động trải nghiệm tổ chức đạt hiệu quả thì quá trình thiết kế
hoạt động trải nghiệm là một công đoạn quan trọng. Bao gồm các bước sau
[10]:
Bước 1: Xác định nhu cầu tổ chức
 Xác định nhiệm vụ cụ thể cần làm trong hoạt động trải nghiệm.
 Giáo viên tiến hành điều tra thực trạng, khả năng tiến hành.

thức hoạt động phù hợp để tiến hành hoạt động trải nghiệm.
Bước 5: Xây dựng kế hoạch thực hiện
Kế hoạch thực hiện hoạt động trải nghiệm bao gồm: Tìm kiếm các
nguồn lực và dự kiến thời gian, địa điểm, thời điểm tổ chức, các tình huống có
thể gặp phải,... Dự trù kinh phí và lựa chọn phương án có chi phí tháp mà vẫn
đạt được hiệu quả hoạt động.
Bước 6: Thiết kế các hoạt động trên bản giấy
Bản thiết kế chi tiết cần phải xác định các nội dung sau: Các công việc
cụ thể cần phải thực hiện; Nội dung, địa điểm, thời gian và quy trình thực hiện

16