TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
======o0o======

NGUYỄN THU HẰNG

BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH KỸ NĂNG
LÀM VIỆC NHÓM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Mầm non

Hà Nội - 2018


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
======o0o======

NGUYỄN THU HẰNG

BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH KỸ NĂNG
LÀM VIỆC NHÓM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục Mầm non

Người hướng dẫn khoa học

PGS. TS. Nguyễn Dục Quang


Mặc dù em đã cố gắng hết sức để hoàn thành tốt khóa luận nhưng với
điều kiện thời gian nghiên cứu cũng như vốn kiến thức còn hạn chế nên cũng
không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến
của quý thầy cô để khóa luận của em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà nội, ngày tháng 05 năm 2018
Tác giả

Nguyễn Thu Hằng


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................. 2
3. Khách thể và đới tượng nghiên cứu........................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu................................................................................. 3
5. Phương pháp nghiên cứu ........................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................... 3
7. Cấu trúc nội dung....................................................................................... 4
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC HÌNH THÀNH KỸ NĂNG
LÀM VIỆC NHÓM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG GÓC...................................................................................................... 5
1.1. Vài nét tổng quan nghiên cứu vấn đề ..................................................... 5
1.1.1. Những nghiên cứu về kỹ năng làm việc nhóm.................................. 5
1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm................... 7
1.1.3. Những nghiên cứu về hoạt động góc................................................ 7
1.2. Một số khái niệm cơ bản......................................................................... 8
1.2.1. Kỹ năng............................................................................................. 8
1.2.2. Nhóm ................................................................................................ 9

cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc .............................................. 28
Chương 3. BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM
CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC.......................... 46
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp............................................................... 46
3.1.1. Phù hợp với mục tiêu chung của việc phát triển kỹ năng cho trẻ
Mầm Non .................................................................................................. 46


3.1.2. Đảm bảo mục tiêu giáo dục trong giáo dục Mầm Non và tính sư
phạm khi hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông
qua hoạt động góc .................................................................................... 46
3.1.3. Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ........................................... 47
3.1.4. Đảm bảo hứng thú chơi và phát triển được tính hợp tác tính tự
nguyện sáng tạo ở trẻ. .............................................................................. 47
3.2. Các biện pháp để phát triển kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi
thông qua hoạt động góc.............................................................................. 48
3.2.1. Bồi dưỡng nâng cao nhận thức của giáo viên ............................... 48
3.2.2. Tạo môi trường góc và phân bố các góc phù hợp với việc cho trẻ
làm việc nhóm........................................................................................... 49
3.2.3. Thiết kế nội dung hoạt động nhóm trong các góc chơi theo tiếp
cận hợp tác chứa đựng nhiều mối quan hệ tương tác xã hội giữa các
thành viên trong nhóm cũng như các nhóm khác nhau với nhau nhằm
khuyến khích trẻ sử dụng các kỹ năng hoạt động nhớm thông qua hoạt
động góc ................................................................................................... 51
3.2.4. Tạo niềm thích thú hứng thú thi đua và tương trợ lẫn nhau cho
các nhóm trẻ trong làm việc nhóm thông qua hoạt động góc.................. 54
3.2.5. Thường xuyên tổ chức cho trẻ 5 - 6 tuôi làm việc nhóm thông
qua hoạt động góc .................................................................................... 55
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ......................................................................... 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 65

1


Hoạt động nhóm là yếu tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của
trẻ. Tuy nhiên không chỉ trong các tiết dạy chính thức chúng ta mới cần cho
trẻ hoạt động theo nhóm. Thực tế cho thấy để đảm bảo truyền đạt đủ kiến thức
đến với trẻ thì thời gian để trẻ tự hoạt động theo nhóm là không nhiều. Trong
khi các tiết học phụ như hoạt động ngoài trời hoạt động chiều hay hoạt động
góc lại không mấy được quan tâm. Và đặc biệt là giờ hoạt động góc của trẻ,
các tiết học này thường không được quan tâm, tổ chức một cách hình thức và
không mang tính chất rèn luyện hay giáo dục trẻ. Tuy nhiên đây lại chính là
môi trường lý tưởng để trẻ Mầm non có thể thỏa sức sáng tạo và hoạt động
theo các nhóm nhổ một cách rõ ràng và tích cực nhất.
Hiện nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu về giáo dục kỹ năng làm việc
nhóm cho trẻ Mãu giáo tuy nhiên chưa có những nghiên cứu về giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động góc .
Xuất phát từ lý do trên, tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài”Đề xuất biện
pháp hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt
động góc”. Rất mong có thể ứng dụng được đề tài này vào thực tiễn ở trường
mầm non.
Xuất phát từ lợi ích và tính khả thi của đề tài nghiên cứu này là lý do mà
tôi lựa chọn đề tìm hiểu, đưa ra những ý kiến đề xuất của cá nhân để mong có
thể ứng dụng được nó vào thực tiễn ở trường Mầm Non.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi
thông qua hoạt động góc.
3. Khách thể và đới tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ Mầm Non 5 - 6 tuổi
thông qua hoạt động góc.

- Về đối tượng nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc hình
thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc
- Về đối tượng khảo sát, quan sát: trong quá trình nghiên cứu, tôi khảo
sát ý kiến của 20 giáo viên, quan sát quá trình tổ chức của giáo viên và quá
trình làm việc nhóm của 2 lớp trẻ mẫu giáo 5 tuổi (50 trẻ) khi tham giahoạt
động góc.
7. Cấu trúc nội dung
Ngoài phần mở đầu kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, khóa luận
gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về việc đề xuất biện pháp hình thành kỹ năng
làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc.
Chương 2: Thực trạng về kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông
qua hoạt động góc.
Chương 3: Biện pháp hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6
tuổi thông qua hoạt động góc.


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC HÌNH THÀNH KỸ NĂNG LÀM VIỆC
NHÓM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GÓC
1.1. Vài nét tổng quan nghiên cứu vấn đề
Tuy chưa thực sự được nghiên cứu và có những công trình độc lập về
vấn đề hình thành kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua trò
chơi đóng vai theo chủ đề nhưng đã có rất nhiều những nghiên cứu về từng
khía cạnh riêng của vấn đề này như sau
1.1.1. Những nghiên cứu về kỹ năng làm việc nhóm
Làm việc nhóm có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện
cho học sinh khả năng thích ứng với những mối quan hệ mới và việc hợp tác
để cùng hoàn thành những nhiệm vụ được giao .
Dưới sự giúp đỡ của giáo viên trẻ sẽ dần nhận thức được nhiệm vụ của

Còn về biểu hiện của kỹ năng làm việc nhóm trong tạp chí giáo dục số
375 (19) (20) tác giả Trần Thị Kim Yến đẫ đề cập đến 4 biểu hiện đặc trưng ở
trẻ như
1. Biết lắng nghe bạn, chờ đợi đến lượt mình phát biểu ý kiến
2. Biết phối hợp hành động với các bạn trong nhóm để thực hiện
công việc chung
3. Biết chấp nhận sự phân công nhiệm vụ của nhóm và hoàn thành
nhiệm vụ nhóm giao
4. Biết chia sẻ kinh nghiệm ý tưởng của mình với các bạn trong
nhóm chơi.
Từ những nghiên cứu trên ta có thể thấy rằng kỹ năng làm việc nhóm là
khả năng thiết lập và duy trì mối quan hệ với người khác và là hành động tự
tổ chức và điều khiển các hoạt động hoạt động chung trong nhóm. Có khả
năng hoạt động có kỹ năng hoạt động nhóm cũng có nghĩa là biết cùng nhau


hướng tới một mục đích chung, cùng chia sẻ trách nhiệm, cùng khắc phục khó
khăn giúp đỡ và tương trợ lẫn nhau nhằm đạt được kết quả tốt nhất.
1.1.2. Những nghiên cứu về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm
Theo tạp chí giáo dục số 375 (20) tác giả Trần Thị Kim Yến đã chỉ ra
rằng: “Giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ là một quá trình tác động sư
phạm có mục đích, có hướng có kế hoạch của nhà giáo dục (giáo viên) đến
người bị giáo dục (trẻ mẫu giáo) nhằm thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của
giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm đã đặt ra.” Ở đây giáo viên là người lên kế
hoạch nhưng không có nghĩa là tham gia trực tiếp vào quá trình làm việc
nhóm của trẻ. Nhiệm vụ của giáo viên là quan sát hướng dẫn và tạo điều kiện
tốt nhất để trẻ tự tìm ra cách giải quyết và tự giải quyết nhiệm vụ của mình.
Còn trong các tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm
non (2) về việc tổ chức hoạt động giáo dục theo nhóm nhỏ cho trẻ ở trường
mầm non đều chỉ ra rằng: Giáo viên mầm non có vai trò quan trọng đối với

trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc vẫn chưa được ai nghiên cứu.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Kỹ năng
Có rất nhiều khái niệm về kỹ năng khác nhau
Theo từ điển tiếng Việt (37), kỹ năng là khả năng vận dụng những kiến
thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tế.
Còn theo tác giả AV. Ptrovski cho rằng: “Kỹ năng là năng lực sử dụng
các dữ kiện, các tri thức hay khái niệmđã có, năng lực vận dụng chúng để
phát hiện những thuộc tính, bản chất của sự vật và giải quyết thành công
những nhiệm vụ lý luận và thực hành .”
Theo tác giả Đặng Thành Hưng, kỹ năng là một dạng hành động được
thực hiện tự giác dựa trên tri thức về công việc, khả năng vận động và những
điều kiện sinh học-tâm lí khác của cá nhân (chủ thể của kỹ năng đó) như nhu
cầu, tình cảm, ý chí, tính tích cực cá nhân... để đạt được kết quả theo mục


đích hay tiêu chí đã định, hoặc mức độ thành công theo chuẩn hay quy định
[11; tr 25].
Trong đề cương này tôi sử dụng quan niệm của Đặng Thành Hưng về
khái niệm kỹ năng.
1.2.2. Nhóm
Nhóm được hiểu là một mô hình tổ chức bao gồm hai hay nhiều cá nhân
tương tác và phụ thuộc lẫn nhau nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể . Các
nhóm có thể là nhóm chính thức và nóm không chính thức (cũng có khi người
ta gọi là nhóm kết cấu và nhóm phi kết cấu)
1.2.3. Kỹ năng làm việc nhóm
Để tham gia vào hoạt động nhóm một cách hiệu quả, các thành viên của
nhóm phải đoàn kết và tương tác chặt chẽ với nhau qua đó tiềm năng riêng
của mỗi người cũng được bộc lộ và phát huy yếu tố quan trọng để duy trì và
phát triển hoạt động nhóm chính là kỹ năng hoạt động nhóm .

Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng hơn, có ý thức hơn.
Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn.
Độ nhạy cảm của các giác quan được tinh nhạy hơn.
Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý được phát triển.
Ở đây chúng ta chỉ đề cập tới quá trình tâm lý phát triển mạnh mẽ và đặc
trưng nhất, đó là tư duy.
Sự phát triển tư duy ở độ tuổi này mạnh mẽ về kiểu loại, các thao tác và
thiết lập nhanh chóng các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng, thông tin
giữa mới và cũ, gần và xa...
Đặc tính chung của sự phát triển tư duy:
Trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh mà
ngay cả từ ngữ. Tư duy của trẻ dần dần mất đi tính duy kỷ, tiến dần đến khách


quan, hiện thực hơn. Dần dần trẻ phân biệt được thực và hư. Đã có tư duy
trừu tượng với các con số, không gian, thời gian, quan hệ xã hội... Ý thức rõ
về những ý nghĩ, tình cảm của mình, trách nhiệm đối với hành vi. Các phẩm
chất của tư duy đã bộc lộ đủ về cấu tạo và chức năng hoạt động của nó như
tính mục đích, độc lập sáng tạo, tính linh hoạt, độ mềm dẻo...
Ở trẻ 5 - 6 tuổi phát triển cả 3 loại tư duy, tư duy hành động trực quan
vẫn chiếm ưu thế. Tuy nhiên do nhiệm vụ hoạt động mà cả loại tư duy hình
ảnh trực quan, tư duy trừu tượng dược phát triển ở trẻ. Loại tư duy này giúp
trẻ đến gần với hiện thực khách quan.
1.3.1.2. Đặc điểm phát triển cảm xúc ý chí
1.3.1.2.1. Về sự phát triển xúc cảm và tình cảm
Ở lứa tuổi này trẻ xuất hiện tình cảm bạn bè.
Đời sống xúc cảm, tình cảm ổn định hơn so với trẻ 4 - 5 tuổi, mức độ
phong phú, phức tạp tăng dần theo các mối quan hệ giao tiếp với những người
xung quanh.
Các sắc thái xúc cảm con người trong quan hệ với các loại lứa tuổi khác

hình thức nhớ, các thao tác tư duy diễn ra theo yêu cầu của tiết học. Ý thức
được huy động đến mức tối đa để hiểu bài.
Quan hệ bạn bè trong khi “Học mà chơi” cũng được thiết lập gần như
quan hệ bạn bè ở lớp một, quan hệ cô và trẻ cũng tương tự như cô giáo và học
sinh ở lớp một nghĩa là cô có thể đứng”giảng bài" nhưng cũng có thể ngồi
cùng trẻ để giải thích, phân tích chứng minh. Ngôn ngữ của cô vừa mạch lạc,
rõ ràng vừa diễn cảm, đặc biệt ở môn truyện, thơ... lại kèm cả tranh, ảnh...
Tóm lại: Trẻ tập làm quen với các tiết học để lĩnh hội những tri thức đơn
giản gần gũi đối với trẻ, nhưng là tiền đề để trẻ vào lớp một. Trẻ dần dần nhận


thức được nhiệm vụ học tập, bổn phận, trách nhiệm của học sinh phải làm gì
cho cô giáo vui lòng, bạn bè yêu mến.
1.3.1.5. Đặc điểm về kỹ năng hoạt động nhóm của trẻ 5 - 6 tuổi
Theo nghiên cứu của các nhà tâm lýhọc và giáo dục học trẻ em (1) (22)
(28) đã chỉ ra rằng:
Tuổi mẫu giáo lớn từ 5 đến 6 tuổi là giai đoạn quan trọng có ý nghĩa
quyết định đối với sự hình thành hệ thống hành vi hành động và nhân cách của
trẻ nói chung. Khi ở giai đoạn này, trẻ bắt đầu hướng vào những mối quan
hệ giao tiếp tích cực với bạn cùng tuổi thông qua các hoạt động đa dạng ở
trường mầm non. Từ đó trẻ dần hình thành kỹ năng cùng nhau lập kế hoạch
cho những hoạt động của nhóm cũng như những kỹ năng phối hợp cùng các
bạn và các kỹ năng giải quyết xung đột mâu thuẫn để đạt được mục đích đã đề
ra
Dựa trên những nghiên cứu trên (9) thì kỹ năng hoạt động nhóm của trẻ
5 đến 6 tuổi có những biểu hiện cụ thể như sau:
Khi tham gia vào nhóm trẻ dần lớn dần dần biết nghe cùng với bạn. Bàn
bạc thỏa thuận lập kế hoạch cho hoạt động chung và phân công nhiệm vụ cho
nhau. Trẻ tích cực chủ động trong quá trình hoạt động nhóm có trách nhiệm
với công việc chung và luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao dưới sự

viên biến những trò chơi đóng vai theo chủ đề của trẻ trở thành một xã hội thu
nhỏ, nơi mà mỗi đứa trẻ là một thành viên quan trọng trong xã hội ấy. Trẻ vừa
rèn tính đoàn kết hợp tác giữa các cá nhân vừa phát triển những kỹ năng của
bản thân mình.
- Tạo cơ hội cho trẻ được cảm thấy mình cũng giống như một người lớn
và mỗi câu nói việc làm của mình đều có những ảnh hưởng nhất định đến
những người xung quanh.


- Là tiền đề, bước đệm cho trẻ có thể làm quen với môi trường với tính
tập thể cao và cần tuân thủ theo những nguyên tắc ở trường tiểu học.
1.3.3. Hình thành kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua
hoạt động góc ở trường Mầm Non.
1.3.3.1. Các kỹ năng cần thiết để tiến hành làm việc nhóm ở trẻ Mầm Non
5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc.
1.3.3.1.1. Lựa chọn các góc chơi, các trò chơi trong các góc phù hợp với
làm việc nhóm
Một số góc chơi và trò chơi phù hợp cho việc hoạt động nhóm như:
Góc phân vai: với trò chơi đóng vai theo chủ đề, các chủ đề thường là
các chủ đề mà trẻ đang học trong các tiết học chính như chủ đề gia đình, bản
thân, thực vật động vật… Trẻ có thể tham gia bán hàng với 3-4 trẻ là người
bán với các mặt hàng khác nhau, những trẻ còn lại sẽ là người mua hang sẽ
mua các mặt hang cần thiết cho gia đình mình. Trò chơi bác sĩ với 1 trẻ đóng
vai bác sĩ, 2 trẻ là y tá và những trẻ còn lại sẽ là bệnh nhân tới khám bệnh.
Trò chơi gia đình: mỗi trẻ sẽ đóng vai một thành viên trong gia đình như ông
bà bố mẹ con cái… và diễn tả lại những già mà bé thường thấy ở gia đình
mình như nấu ăn, ăn tối…
Góc xây dựng: với các trò chơi về lắp ghép xây dựng theo từng chủ đề
mà trẻ học ví dụ như: chủ đề động vật trẻ sẽ xây dựng trang trại, chủ đề quê
hương đất nước Bác Hồ trẻ sẽ xây nên lăng Bác Hồ. Với trò chơi này một trẻ

nhóm sẽ trở nên rất khó khăn khi mà trẻ không thể hoàn thành được hết mọi
nhiệm vụ và kết quả công việc không được cao.
Vì vậy tùy thuộc vào từng nhiệm vụ được giao và mục đích cần đạt tới
mà phân công số lượng trẻ phù hợp để trẻ vừ có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ


của mình vừa được hợp tác và tăng cường tình đoàn kết cũng như phát triển
các kỹ năng thông qua hoạt động nhóm.
1.4.2. Kinh nghiệm xã hội của trẻ
Kinh nghiệm xã hội là những kiến thức mà trẻ đã tích lũy được thông
qua quá trình học hỏi cả ở trường mầm non và trong cuộc sống. Dựa vào vốn
kinh nghiệm của trẻ tới đâu mà giáo viên thiết kế những trò chơi phù hợp với
hiểu biết của trẻ. Không quá dễ sẽ gây nhàm chán, quá khó sẽ dẫn tới trẻ
không hoàn thành được nhiệm vụ.
Các kinh nghiệm xã hội có mối liên quan mật thiết với nhau vì vậy cho
nên cần đi từ dễ tới khó từ gần gũi quen thuộc tới phức tạp. Và đặc biệt là
trong làm việc nhóm khi mà trẻ cần sự hợp tác và hỗ trợ giữa các cá nhân với
nhau thì kinh nghiệm xã hội sẽ được trẻ chia sẻ và bổ sung cho nhau cùng
thực hiện mục tiêu chung.
Trong hoạt động góc, các góc chơi thường diễn tả, mô phỏng lại những
công việc, hoạt động diễn ra trong cuộc sống hang ngày vì vậy từ những vốn
kinh nghiệm sẵn có mà trẻ thấy được, học được trong cuộc sống sẽ được áp
dụng qua hoạt động nhóm và từ việc hoạt động nhóm qua các góc chơi trẻ sẽ
hiểu rõ hơn về những kinh nghiệm xã hội ấy.
1.4.3. Sự phát triển ngôn ngữ
Mọi hoạt động học tập của trẻ đều hướng tới việc phát triển một kho từ
vựng phong phú và khả năng diễn đạt ngôn ngữ một ách mạch lạc. Ngôn ngữ
đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức hoatj động nhóm cho trẻ thông qua
hoạt động góc. Người đóng vai trò nhóm trưởng sẽ phải là người có kahr năng
diễn đạt tốt, từ ngữ phong phú và dễ hiểu. Truyền đạt đúng được ý tưởng của