UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG PTDTNT THCS KRÔNG ANA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI

“MỘT SỐ BÀI TẬP TRONG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
ĐỘI TUYỂN CẦU LÔNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG PTDTNT THCS KRÔNG ANA”
LĨNH VỰC: THỂ DỤC

Họ và tên tác giả: NGÔ QUANG SÁNG
Đơn vị công tác: Trường PTDTNT THCS

Tháng 4 năm 2019

1


MỤC LỤC

Mục
I
1
2
II
1
2
3
4

Trung học cơ sở
2

TRANG
4
4
4
4
5
6
6
7
8
20
21
21
21


HKPĐ

Hội khỏe phù đổng

HSG TDTT

Học sinh giỏi thể dục thể thao

Phần thứ nhất. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề.
1. Lý do lý luận:

khỏe và đạt thành tích tốt.
- Từ những vấn đề nêu trên, tôi mạnh dạn đưa ra “Một số bài tập trong
công tác bồi dưỡng đội tuyển cầu lông cho học sinh trường PTDTNT THCS
Krông Ana”, nhằm truyền đạt những kiến thức, kĩ năng cơ bản, giúp các em

4


nắm thật vững, hiểu rõ và tập luyện tốt mang lại sức khỏe cho bản thân giúp ích
cho gia đình và xã hội, trở thành người công dân toàn diện trong tương lai.
II. Mục đích (mục tiêu)nghiên cứu.
* Đối với giáo viên: Vào mỗi đầu năm học tôi luôn chủ động tham mưu
với nhà trường tổ chức ở cấp trường gồm nhiều môn thể thao, trong đó có môn
cầu lông, trên cơ sở tổ chức hội thao cấp trường, tôi đã tiến hành tuyển chọn
những em có năng khiếu môn cầu lông vào đội tuyển cầu lông của nhà trường,
từ đó tôi đã lên kế hoạch tham mưu với nhà trường hỗ trợ dụng cụ tập luyện, xây
dựng kế hoạch tập luyện một cách cụ thể và được nhà trường ủng hộ, từ những
kế hoạch cụ thể đó mà đội tuyển cầu lông của nhà trường tham gia hội khỏe Phù
Đổng và thi đội tuyển TDTT cấp huyện và cấp tỉnh nhiều năm liền đạt thành tích
khá cao.
* Đối với học sinh: Khi được tham gia tập luyện và thi đấu các môn thể
thao tại hội thao cấp trường, các em có cơ hội thể tài năng của mình, đồng thời
rèn luyện được sức khoẻ tránh xa các tệ nạn xã hội.
* Đối với nhà trường: Thông qua hội thi HSG TDTT và HKPĐ cấp
trường giáo dục đạo đức học sinh, biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh thông qua các hoạt tập thể.
Đề tài “Một số bài tập trong công tác bồi dưỡng đội tuyển cầu lông cho
học sinh trường PTDTNT THCS Krông Ana”, bước đầu giúp cho học sinh yêu
thích hoạt động thể dục thể thao, tạo sân chơi cho các em được rèn luyện, bồi
dưỡng phát triển tài năng thể thao, có lối sống lành mạnh trong giao tiếp với bạn

cho hầu hết học sinh sinh viên và các tầng lớp nhân dân trong cả nước”.
Qua những chỉ thị, thông tư của Đảng, nhà nước chứng tỏ các cấp chính
quyền rất quan tâm đến công tác giáo dục thể chất của học sinh nói riêng và
nhân dân nói chung, tạo những điều kiện thuận lợi nhất để các em phát triển toàn
diện về Đức – Trí - Thể – Mĩ, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước.

6


Giáo dục thể chất nói chung và môn học Cầu lông nói riêng luôn giữ vai
trò đặc biệt quan trọng việc phát triển toàn diện con người về mọi mặt. Tập
luyện và thi đấu thể dục thể thao là biện pháp cơ bản tác động tích cực đến sức
khỏe học sinh. Nhằm cung cấp cho học sinh những kĩ năng vận động cơ bản để
rèn luyện sức khỏe, làm cơ sở cho học sinh rèn luyện thân thể bồi dưỡng tác
phong đạo đức, hoàn thiện con người.
Do yêu cầu phát triển của xã hội ngày nay, ngoài các yêu cầu chung về
phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, học sinh còn phải được giáo dục tốt về thể
chất để trở thành một con người phát triển toàn diện về mọi mặt với sự năng
động, sáng tạo. Mặt khác TDTT đang trên đà phát triển mạnh mẽ đây là bộ mặt
của mọi tổ chức xã hội và của đất nước. Vì vậy phong trào tập luyện thi đấu
TDTT nói chung, môn cầu lông nói riêng đang là nhiệm vụ quan trọng cần thiết
của bất cứ cá nhân, tổ chức xã hội nào cũng phải thực hiện nhằm phát hiện đào
tạo và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
2. Thực trạng của vấn đề.
- Đặc thù trường có 97,9% các em là đồng bào dân tộc thiểu số còn nhút
nhát chưa thật mạnh dạn và nhiều gia đình phụ huynh chưa chú tâm đến việc cho
các em vào các hoạt động phong trào. Để giúp các em tránh xa các tệ nạn xã hội,
bản thân tôi tìm cách giáo dục các em thông qua các giờ học thể dục, nhằm thu
hút các em đem lại hiệu quả thiết thực hơn. Vì vậy tôi đã chọn các kĩ thuật của

tham gia

khối

HKPD,

lớp

Năm học
Đạt giải cấp huyện
Đạt giải cấp tỉnh
2014 – 2015 – Nhất Nhì
Ba HCV HCB HCĐ
2015

2016

HSG TDTT
2
8–9
0
2
1
1
0
0
0
2
6–7
2

cao liên quan đến bộ môn cầu lông, từ đó giúp học sinh ý thức được việc tham
gia tập luyện thể dục thể thao nói chung và tập luyện môn Cầu lông nói riêng là
để rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, giúp các em có tinh thần sảng khoái để
học tập.
Tăng cường tổ chức thi đấu giữa các thành viên trong đội tuyển, cũng như
tham gia các giải do các câu lạc bộ và các giải danh cho học sinh qua việc được
thi đấu giúp các em đam mê tập luyện môn Cầu lông hơn, cũng qua việc được
tham gia thi đấu nhiều giúp các em hình thành những kĩ xảo, bản lĩnh trong thi
đấu.
* Giải pháp 3: Tham mưu với nhà trường thành lập các câu lạc bộ TDTT
trong nhà trường phối hợp cùng cha mẹ học sinh động viên các em tham gia vào
đội tuyển cầu lông nhà trường, chúng ta đã biết đa số cha mẹ học sinh đều
hướng các em tập trung học các môn văn hoá, không chú trọng đến các môn thể
thao vì tốn nhiều thời gian trong học tập, vì vậy cần làm tốt công tác tư tưởng
đối với phụ huynh thúc đẩy các em trong tập luyện.
- Bản thân giáo viên phải tham gia hướng dẫn các em tận tình, đưa ra
những phương pháp, những bài tập phù hợp, nhằm giúp cho các em học sinh có
phương tiện, biện pháp luyện tập hiệu quả rèn luyện sức khỏe.
Để có được đội tuyển cầu lông trong nhà trường thì khâu tuyển chọn nhân
sự vận động viên là khâu vô cùng quan trọng, bước vào đầu năm học phải xây
dựng kế hoạch tổ chức hội thao cấp trường, thông qua hội thao để tuyển chọn
những em có năng khiếu môn cầu lông vào đội tuyển cầu lông của nhà trường.
+ Khi tuyển chọn học sinh vào đội tuyển cần chú ý đến những em có
thành tích nổi bật, đặc biệt chú ý đến các tố chất thể lực, sức nhanh, sự khéo léo,
và sức bền.

9


+ Đặc điểm thể hình phải có chiều cao, có thể trạng sức khoẻ tốt không


Các bước di chuyển trong cầu lông: Bước tiến, lùi, đơn bước, đa bước,
bước trượt, bước chéo trước, sau, bước sang ngang. Đây là những kĩ thuật căn
bản đòi hỏi học sinh cần biết cách thực hiện đúng, để làm nền tảng cho sau này
tập các kĩ thuật cao hơn.
a. Di chuyển sang ngang.
Đứng ở tư thế chuẩn bị cơ bản giữa sân.
Khi di chuyển ngang sang bên phải thực hiện bằng cách chân trái bước
sang ngang một bước nhỏ tới sát vị trí của chân phải. Chân phải bước tiếp một
bước rộng sang ngang, bên phải đồng thời thực hiện kĩ thuật đánh cầu phải.
Lúc này trọng tâm đang dồn vào chân phải, dùng lực của chân đạp mạnh
chân phải theo hường ngược với hường di chuyển để thu chân phải về vị trí ban
đầu.
b. Di chuyển lùi và tiến.
Di chuyển tiến lùi là thực hiện các bước di chuyển đưa cơ thể di chuyển
về phía trước hay lùi về phía sau để đánh cầu.
Động tác kỹ thuật:
Từ tư thế cơ bản đổ người về phía trước đồng thời đạp mạnh chân thuận
bước về trước, sau đó sau đó bước tiếp chân kia, trọng tâm hạ thấp gối khuỵu
bước dài.
Bước cuối cùng ở gần lưới sao cho chân thuận ở trên để thực hiện động
tác đánh cầu phía trước
Trọng tâm lúc này dồn vào chân trước, sau đó đạp nhanh chân trước theo
hướng ngược lại để bước lùi về sau, thân trên ngửa ra và trọng tâm lại đổ về sau
ở tư thế cao.
c. Di chuyển từ giữa sân ra tới góc.
Đây là kĩ thuật di chuyển để phối hợp với các kĩ thuật đánh cầu nhằm đỡ
lại những quả khi đối phương bỏ nhỏ sang hay tấn công trên lưới hoặc là đối
phương đánh sang rơi vào 2 góc cuối sân bên mình.
Di chuyển lên 2 góc gần lưới:

rút tiếp theo sau để trở về vị trí ban đầu.

12


Động tác di chuyển đa bước trong cầu lông là một trong những động tác
kỹ thuật rất quan trọng giúp người chơi bao quát được sân thi đấu và đỡ tốn sức
hơn.
Bài tập 3: Kĩ thuật phát cầu.

Giáo viên đưa ra hình ảnh minh họa, phân tích kĩ thuật, thị phạm kĩ thuật, học
sinh quan sát tập theo hình thành kĩ năng.
- Kỹ thuật giao cầu dài (long serve):
Là cách giao cầu tạo điểm rơi của trái cầu ở phía sau lưng của đối thủ,
càng sát về giới hạn cuối sân càng tốt.
Tuỳ theo trường hợp đánh đơn hay đánh đôi, điểm rơi hợp lệ của giao cầu
dài (vùng INSIDE) sẽ có những mức giới hạn cuối sân khác nhau.
Thường dùng trong đánh đơn để đẩy đối thủ ra xa về cuối sân.
Khi muốn dồn ép đối thủ có sức trả cầu yếu, hay đối thủ đã bị yếu.
Kỹ thuật giao cầu ngắn (short serve, low serve):
Là kỹ thuật giao cầu tạo điểm rơi của trái cầu ở phía trước mặt của đối
thủ, trong vùng INSIDE và càng sát lằn ranh giới hạn phía SHORT càng tốt.
Chú ý là lằn ranh giới hạn phía SHORT hợp lệ cho giao cầu ngắn này áp
dụng chung cho cả hai trường hợp đánh đơn và đánh đôi.
Có hai cách giao cầu ngắn: giao cầu ngắn thuận tay (forehand short serve)
và giao cầu ngắn trái tay (backhand short serve).
13


Thường dùng trong kỹ thuật đánh đôi để hạn chế sức tấn công của đối thủ


(Hình ảnh học sinh đang tập giao cầu, ngắn và dài)
Bài tập 4 : Kĩ thuật đập cầu (Smart) trong câu lông.
Kỹ thuật đập cầu là một cú đánh mạnh từ trên cao làm cho trái cầu đi
nhanh qua phần sân đối phương và theo chiều hướng đi xuống. Trong kỹ
thuật đập cầu sẽ bao gồm: Kỹ thuật đập cầu thuận tay, đập cầu trái tay, đập
cầu không dậm nhảy và đập cầu có dậm nhảy.
Trong kỹ thuật đập cầu lông thì người chơi phải đánh trái cầu từ phía
trên cao và phía trước mặt. Càng đánh cầu trên cao càng tốt vì sẽ rút ngắn
thời gian tấn công, điểm rơi của trái cầu càng sát lưới, buộc đối thủ phải ở
vào tư thế bị động, chỉ có thể trả cầu bổng hay trả cầu lưới. Do đó, nói
chung, đập cầu có dậm nhảy sẽ tạo nên cú đánh có uy lực hơn đập cầu thông
thường không dậm nhảy.
Kỹ thuật nhảy đập cầu lông
Kỹ thuật nhảy đập cầu lông là 1 kỹ thuật liên hoàn, lực phát ra là sự phối hợp
của nhiều lực. Vì thế muốn đập được liên tục và đập được mạnh nhất thiết
chúng ta phải nắm được kỹ thuật cơ bản của động tác này và phải luyện
nhuần nhuyễn.
Khi bạn đã biết cách nhảy đập cầu lông, đã biết lùi về hoặc đứng tại
chỗ bật 2 chân lên nhưng lại không đúng với nhịp rơi của quả cầu. Thường
16


thì bạn nhảy lên sớm quá, hoặc quá muộn, đều khó đánh tốt động tác này dẫn
đến không phát huy được lực đánh tối đa hoặc lãng phí lực đánh.
Khi mà tất cả nào là kỹ thuật cơ bản như kỹ thuật di chuyển, kỹ thuật
bỏ nhỏ, kỹ thuật đập cầu hay thể lực sung mãng,… vv đã tương đối đầy đủ
nhưng bạn thiếu đi nhịp thì cũng khó phát huy tốt những thứ đó.
Để phát huy được toàn bộ kỹ thuật, sức lực vào cú nhảy đập phải bắt
được nhịp một cách chính xác với tình huống, xác định được tọa độ rơi

( Hình ảnh học đang thi đấu giao lưu tại sân cầu lông nhà trường)

( Hình ảnh học đang thi đấu giao lưu tại sân cầu lông nhà trường)

Các biện pháp giải pháp đã nêu trong đề tài có thể dùng cho giáo viên
giảng dạy các nội dung của môn cầu lông, hay bồi dưỡng học sinh đội tuyển
môn cầu lông, tất cả các bài tập nêu trên đều có mối quan hệ với nhau, do đó
muốn học tốt môn cầu lông học sinh cần phải nắm và biết cách thực hiện ở mức
cơ bản đúng các kĩ thuật, giáo viên cần giúp đỡ, uốn nắn học sinh tập luyện
đúng phương pháp.
Sự chuẩn bị bài của giáo viên có vai trò quyết định trong sự thành công
của các giờ bồi dưỡng. Vì vậy đòi hỏi giáo viên bắt buộc phải chuẩn bị giáo án,
đồ dùng, cùng các phương tiện dụng cụ cần thiết trước khi bồi dưỡng, cách bố
trí và tổ chức học sinh tập luyện khoa học, các bài tập phải hợp lý từ đơn giản
đến phức tạp, từ dễ đến khó để học sinh tiếp thu và tập luyện hình thành kĩ năng
một cách dễ dàng.
Giáo viên cần phải phân loại học sinh để có những phương pháp, cũng
như các bài tập đưa ra cho phù hợp, thường xuyên theo dõi, uốn nắn sửa sai cho
20


học sinh, giáo viên có thể bố trí các em có năng lực giỏi giúp đỡ những em có
năng lực khá.
Cách làm hiệu quả nhất để nâng cao chất lượng môn cầu lông là cần phải
tổ chức cho các em được thi đấu với nhau và tham gia các giải, qua thi đấu có sự
cạnh tranh hơn thua lẫn nhau, giúp các em có hướng phấn luyện tập nhiều hơn,
từ đó tôi thấy các em biết tận dụng thời gian của giờ ra chơi để tập nội dung cầu
lông tương đối nhiều.
4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm.
* Chất lượng thi đấu của đội tuyển cầu lông của nhà trường sau khi áp

TDTT

lớp

4
4
8
6

Năm học
2016 2017
–

–

Đạt giải cấp
2018

Đạt giải cấp tỉnh

huyện
Nhất Nhì Ba HCV HCB HCĐ

–

2017 2018 2019
6–7
4
8–9
4


1

1


Bảng 1.2. Sau khi áp dụng đề tài kết quả so với bảng 1.1, thì kết quả thấy
rõ thành tích đội tuyển cầu lông tham gia HKPĐ, HSG TDTT đạt rất nhiều thành
tích cao và bước đầu phát huy hiệu quả.

Hình ảnh trao giải nhất môn cầu lông đơn nam tại HKPĐ cấp tỉnh năm
học 2017 – 2018, em Nguyễn Y Chung Kbuôl lớp 9A đạt huy chương vàng.
Phần thứ ba. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Việc áp dụng một số bài tập nâng cao trong công tác dạy học kết hợp tổ
chức thi đấu và tham gia thi đấu các giải tôi thấy có hiệu quả cao, các em hứng
thú, hăng say tập luyện, các em nắm bắt các kĩ thuật khá nhanh và biết vận dụng
vào tập luyện cũng như thi đấu.
Thông qua đề tài này bước đầu giúp các em học sinh trong đội tuyển cầu
lông của nhà trường hình thành những kĩ năng cơ bản của môn cầu lông, làm
nền tảng cho các em sau này học lên những kĩ thuật cao hơn, có độ phức tạp lớn
hơn.
II. Kiến nghị
22


Để nâng cao chất lượng giáo dục thể chất, cũng như trong giảng dạy và
khi áp dụng đề tài:
Đối với học sinh: Các em học sinh có thái độ học tập nghiêm túc, có tinh
thần hợp tác trong học tập.

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

24


Danh mục các tài liệu tham khảo.
Tài liệu giảng dạy môn cầu lông:

Giảng viên. Phạm Thái Phương

Tài liệu bộ luật cầu lông hiện hành của tổng cục TDTT

25