CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ GIẢI PHÁP
Mã số: ......................................................................................................
1. Tên sáng kiến: Hình thành kĩ năng sống thông qua hoạt động trải
nghiệm sáng tạo cho học sinh lớp chủ nhiệm.
(@THPT Huỳnh Tấn Phát. Trần Minh Trí.)
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hoạt động chủ nhiệm
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Dạy và học là một nghệ thuật. Nghệ thuật ấy không phải ai cũng thể nghiệm
giống ai. Người giáo viên lên lớp cũng giống như người nghệ sĩ khi lên sân khấu,
để cuốn hút được khán giả thì ngoài năng khiếu ra còn đòi hỏi cả một nghệ thuật.
Để giờ dạy của mình thật sự sinh động và học sinh có thể tiếp thu bài một cách có
hiệu quả thì ngoài những tri thức vốn có của mình còn một yếu tố không thể thiếu
được là năng lực sư phạm – hay nói cách khác là phương pháp, kĩ năng truyền thụ.
Chính vì vậy mà việc đổi mới phương pháp, kĩ thuật dạy học là rất cần thiết.
Chúng ta ai cũng biết phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố
quan trọng và ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào tạo. Một phương pháp giảng
dạy khoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để người dạy và người học, phát huy hết
khả năng của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy.
Một phương pháp giảng dạy khoa học sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng
thời tạo nên sự hứng thú, say mê và sáng tạo của người học. Bức tranh chung về
phương pháp giảng dạy tại các cấp học của chúng ta hiện nay là tập trung vào kỹ
năng tư duy phân tích, nghĩa là dạy cho người học cách hiểu các khái niệm, thảo
luận theo phương pháp định sẵn, loại bỏ những hướng đi không đúng, tìm ra câu trả
Trang 1
lời đúng nhất. Thậm chí, nhiều nơi phương pháp thuyết trình (thầy giảng, trò ghi)
vẫn chiếm ưu thế, nhiều giáo viên chưa chú trọng đến việc giới thiệu, yêu cầu, bắt
hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh lớp chủ nhiệm”.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến.
3.2.1 Mục đích của giải pháp:
- Giúp học sinh làm quen với phương pháp học tập mới (học thông qua thực
hành các hoạt động trãi nghiệm thực tiễn)
- Làm cho học sinh có niềm tin, thêm yêu thích, chú tâm vào môn học mà
mình giảng dạy.
- Trong quá trình áp dụng sáng kiến này tôi mong muốn đạt dược kết quả tốt
và tốt hơn nữa.
- Nếu sáng kiến của tôi được đồng nghiệp hưởng ứng và sử dụng thì tôi hy
vọng sẽ đạt được hiệu quả như tôi đã làm và hơn thế nữa.
3.2.2 Tính mới của giải pháp:
- Thực hiện một số phương pháp thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng
tạo nhằm phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh đồng thời
hình thành một số kĩ năng, giúp trang bị kiến thức làm hành trang cho các em
chuẩn bị bước vào đời.
- Giáo viên không trực tiếp truyền thụ tri thức mà chỉ đóng vai trò là người
hướng dẫn.
- Học sinh được trải nghiệm thực tế, chủ động lĩnh hội kiến thức qua không
gian học tâp mở.
- Góp phần hình thành các năng lực và kĩ năng cho học sinh: năng lực hợp
tác, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tham gia hoạt động và tổ chức hoạt động,
năng lực khám phá, năng lực sáng tạo. Các kĩ năng: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng
thuyết trình, kĩ năng phân tích thông tin, kĩ năng xây dựng kế hoạch và làm việc
theo kế hoạch.
Chính các em học sinh là người tích hợp được các kĩ năng đã học để giải
quyết các vấn đề trong thực tiễn.
Trang 3
với nội dung công việc như sau:
- Chuẩn bị ở nhà:
+ Mỗi nhóm: Phân công nhóm trưởng, đặt tên cho nhóm. Phân công nhiệm
vụ cho từng thành viên để chuẩn bị thực hiện khi trải nghiệm.
Trang 4
+ Chuẩn bị nước uống, tập ghi chép, máy ảnh, điện thoại, chuẩn bị câu hỏi để
phỏng vấn nhân vật có liên quan.
Khi tham gia trải nghiệm tại khu di tích lăng mộ Nguyễn Đình Chiểu:
+ Công việc của nhóm: Dùng tập, viết, điện thoại, máy ảnh ghi nhận, thu
thập, tìm kiếm thông tin về lịch sử khu di tích lăng mộ Nguyễn Đình Chiểu, đồng
thời thu thập một số thông tin về việc khu di tích được đón nhận bằng di tích Quốc
Gia đặc biệt của tỉnh Bến Tre.
+ Phỏng vấn nhân chứng sống để tìm hiểu cụ thể hơn về con người, cũng
như cuộc đời, sự nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu.
- Công việc cụ thể của mỗi nhóm tham gia trải nghiệm tại khu di tích lăng
mộ Nguyễn Đình Chiểu:
. Nhóm1: Thực hiện công việc thu thập thông tin về khu lăng mộ, về cuộc
đời, sự nghiệp, con người nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu. Đồng thời thực
hiện một đoạn phim ngắn về ông.
. Nhóm 2: Tiến hành hoạt động dọn dẹp, lau chùi khu đền thờ, nhổ cỏ, trồng
hoa quanh khu mộ. Và đồng thời thực hiện đoạn phim ngắn về hoạt động này.
. Nhóm 3: Phỏng vấn cô Âu Dương Hải Yến (Giáo viên đã về hưu, và cũng
là cháu bên họ ngoại của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu) để tìm hiểu thêm về ông.
Đồng thời nhóm sẽ có cảm nhận, suy nghĩ về nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu sau
chuyến đi này.
- Sau buổi tham gia trải nghiệm:
+ Các nhóm sẽ chia sẽ buổi trải nghiệm với các thành viên còn lại trong lớp.
+ Viết bài thu hoạch nêu cảm nhận sau chuyến đi.
+ Giai đoạn 4: Các em tiến hành hoạt động tham quan trong khu đền thờ và
các khu vực xung quanh. Dưới sự hướng dẫn, chỉ đạo của giáo viên, các em học
sinh trong nhóm đã thực hiện công việc của mình. Các em sau khi nghe người
hướng dẫn giới thiệu, đã ghi nhận lại các thông tin, xử lí thông tin, tìm kiếm thêm
các thông tin có liên quan, và đã viết một bài giới thiệu ngắn về khu lăng mộ, về
Nguyễn Đình Chiểu. Đại diện của nhóm sẽ thực hiện hoạt động trải nghiệm: em tập
làm hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu đến du khách về khu lăng mộ cho đông đảo
mọi người biết đến. Đặc biệt các em đã có bài giới thiệu hết sức ấn tượng bằng
Tiếng Việt và bằng Tiếng Anh góp phần giới thiệu một di sản văn hóa mang tính
Quốc Gia đặc biệt tại Bến Tre đến cho bạn bè Quốc tế.
Qua hoạt động này, các em đã tự rèn luyện cho mình những kĩ năng sống cần
thiết: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng thuyết trình trước đám
đông. Các em biết cách tổ chức, sắp xếp, giới thiệu về khu lăng mộ Nguyễn Đình
Chiểu một cách khoa học, tích hợp các môn khoa học khác như: GDCD, Địa lí, lịch
Trang 7
sử, văn học, anh văn, tin học. Bên cạnh việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
qua trải nghiệm, các em còn thật sự sáng tạo với ý tưởng sẽ làm một phóng sự ngắn
về khu di tích lăng mộ Nguyễn Đình Chiểu (được dịch sang cả tiếng Anh) làm món
quà giới thiệu về một di sản văn hóa cấp Quốc Gia đặc biệt tại tỉnh Bến Tre, góp
phần giúp học sinh thay đổi nhận thức về di tích lịch sử.
Em Nguyễn Thị Thúy Ngần đã có trải nghiệm tập làm hướng dẫn viên du
lịch:
“Khu di tích lăng mộ Nguyễn Đình Chiểu tọa lạc tại ấp 3, xã An Đức,
huyện Ba Tri, Tỉnh Bến Tre. Được Bộ Văn Hóa Thông Tin và Du Lịch công
nhận là di tích lịch sử - Văn hóa Quốc Gia đặc biệt ngày 22/12/ 2016. Khánh
thành ngày 1/7/2002 với tổng diện tích khu mộ và đền thờ trên 14000m2.
Nhắc đến cụ Nguyễn Đình Chiểu, là người Việt nam ai ai cũng không thể
không biết đến ông. Bởi nhiều tác phẩm thơ văn hay để lại trong lòng độc giả
Em Lê Thành Nhân đã có trải nghiệm tập làm hướng dẫn viên du lịch bằng
Tiếng anh:
“The royal tomb and the temple of Mr. Nguyen Dinh Chieu belongs to An
Duc commune, which over 1km far from Ba Tri town, Ben Tre province. This
royal tomb was built in 1972, after that the local government built a temple and a
showroom. Nguyen Dinh Chieu, alias Manh Trach, pen-name was Trong Phu,
Hoi Trai , was born on July 1st 1822 in Gia Dinh, Sai Gon. The father of teacher
Trang 9
Chieu was Mr. Nguyen Dinh Huy, who lived at Bo Dien commune, Phong Dien
suburban, Thua Thien province and worked as a secretary for the office of
Military governor Le Van Duyet. His mother was Mrs. Truong Thi Thiet living in
Gia Đinh. He was a famous patriotic poet in the South of Vietnam and whole of
Vietnam. He was the last heir of Han Nom literature with well-known work
handed down until now that is "Luc Van Tien".
In 1843, he got high-school diploma at Gia Định examination compound.
When he was 25 years old, he went to Hue for studying and waiting for Ky Dau
examination (in 1849), but he could not take the examination because he heard
that his mother passed away. On the way to his motherland for observing the
interval of mourning, he felt so sorrowful and he grieved for his mother so much
that he fall ill and become blind with both his eyes. During 40 years afterwards,
he spent the life of a blind. After that, his fiance broke her promise. Overcoming
difficulties, he opened a school, compounded medicine, and created literature
work.
In 1854, he got married with Ms. Le Thi Dien. In 1861, he returned Ba Tri
- Ben Tre to live like a hermit and passed away there. Every year, Ben Tre people
get his birthday (July 1st) to hold formal commemorating ceremony for him.”
Tre – Nơi các em sống.
Các em có ý tưởng sáng tạo thông qua việc quay một đoạn clip ngắn về hoạt
động dọn dẹp, chăm sóc, bảo tồn khu di tích nhằm giới thiệu đến các bạn và tuyên
truyền ý thức chăm sóc, bảo tồn, tôn tạo di sản văn hóa cấp Quốc Gia đến cho tất cả
mọi người.
+ Giai đoạn 6: Các em học sinh trong nhóm có kế hoạch thực hiện cuộc
phỏng vấn cô: “ Âu Dương Hải Yến” nhằm tìm hiểu thêm về con người, cuộc đời,
sự nghiệp nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu. Các em đặt nhiều câu hỏi phỏng
vấn cô” Âu Dương Hải Yến”, một người cháu bên họ ngoại của Nguyễn Đình
Chiểu. Đặc biệt các em thật sự sáng tạo với việc làm một phóng sự ngắn về cuộc
phỏng vấn này với trải nghiệm “ Em tâp làm phóng viên”. Các em chuẩn bị những
câu hỏi thật hay và ý nghĩa, hình thành một số kĩ năng: kĩ năng làm việc nhóm, kĩ
năng tập làm phóng viên, kĩ năng đặt câu hỏi.
Đồng thời các em trong nhóm đã có cảm nhận của mình khi thực hiện hoạt
động trải nghiệm.
Em Nhân đại diện nhóm có cảm nhận bằng tiếng Anh:
Trang12
Hình 7: Cảm nhận bằng tiếng Anh của em Thành Nhân (Có Video kèm theo)
Em Hằng đại diện nhóm có cảm nhận:
Hình 7: Cảm nhận của em Phượng Hằng (Có Video kèm theo)
+ Giai đoạn 7: Kết thúc hoạt động trải nghiệm. Học sinh tập trung, giáo viên
điểm danh, cho các em lên xe và trở về nơi xuất phát.
Hoạt động 4: Các em viết bài thu hoạch sau chuyến trải nghiệm.
Trang13