SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
MÃ SKKN
………………
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG ÂM NHẠC VÀ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI
TRONG DẠY HỌC TẬP ĐỌC LỚP 5
LĨNH VỰC : TIẾNG VIỆT
CẤP
: TIỂU HỌC
Năm học 2016 - 2017
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
MỤC LỤC
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ.......................................................1
1. Lý do chọn đề tài:..............................................................................................1
2. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và ứng dụng...................................1
3. Khảo sát chất lượng học tập của học sinh đầu năm:.........................................2
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.............................................3
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN............................................................................................3
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.....................................................................4
III. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:................................................................4
1.Thiết kế và sử dụng âm nhạc trong dạy học Tập đọc lớp 5:...............................4
1.1. Mục đích.........................................................................................................4
1.2. Cách thức tiến hành........................................................................................5
về nội dung kiến thức, và phương pháp dạy học được đặt ra từ thực tế trên lớp,
đòi hỏi mỗi giáo viên phải tìm lời giải đáp nhằm phục vụ cho yêu cầu nâng cao
chất lượng giảng dạy.
Tập đọc là một môn học có vị trí quan trọng đặc biệt trong chương trình
ngữ văn Tiểu học. Nó là công cụ để học tập những môn khác. Nó tạo ra hứng thú
và động cơ học tập. Nó tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học và tinh thần
học tập cả đời. Nó là một khả năng không thể thiếu được của con người trong
thời đại văn minh. Như vậy, dạy đọc có một ý nghĩa vô cùng to lớn vì nó bao
gồm các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển.
Khi dạy đến các bài Tập đọc và cần sử dụng âm nhạc, giáo viên mới đi
tìm, sưu tầm nên mất rất nhiều thời gian và không chủ động được bài dạy. Giáo
viên chỉ sử dụng đồ dùng sẵn có trong thư viện, với tâm lí ngại nên giáo viên
thường rất ít đưa các hình ảnh sinh động làm phong phú tiết dạy của mình. Thậm
chí còn xuất hiện một số tiết dạy chay, học sinh không hứng thú, dẫn tới chất
lượng của bài dạy không cao.
Lồng ghép âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc kết hợp
với những phương pháp dạy học khác sẽ có ý nghĩa tích cực đối với yêu cầu đổi
mới hiện nay. Giải pháp này sẽ làm thay đổi không khí căng thẳng trong các giờ
học, tăng hứng thú cho người học, học sinh sẽ chú ý hơn, chủ động hơn trong
chuẩn bị, mạnh dạn hơn trong đề xuất ý kiến của mình, phát huy tư duy sáng tạo.
Hứng thú và chủ động trong học tập là sự khởi đầu tốt cho việc nắm bắt kiến
thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách và năng lực ở học sinh qua
phân môn Tập đọc.
Với các lí do trên, tôi xin đề xuất giải pháp: “Sử dụng âm nhạc và tổ
chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5”
2. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và ứng dụng
2.1. Thời gian: Từ tháng 9 – đến tháng 3 năm học 2016 - 2017
2.2. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 5G
2.3.Phạm vi nghiên cứu: : Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy
học Tập đọc lớp 5.
SL %
53 SL %
13 24,4 20 37,3 20
37,3 16
30,2 22 41,5 15 28,3
Qua bảng khảo sát trên, tôi thấy học sinh gần như không có hứng thú với phân
môn Tập đọc, kĩ năng đọc, hiểu văn bản của một số học sinh vẫn còn hạn chế.
Dẫn đến chưa phát triển được năng lực của học sinh.
2/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Để dạy Tập đọc hiệu quả, người giáo viên cần nắm chắc phương pháp tổ
chức quá trình dạy học và chuẩn bị đầy đủ các phương tiện cần thiết để phục vụ
tiết dạy. Đặc biệt, để tiết dạy Tập đọc thực sự thành công thì người giáo viên
phải tạo được tâm thế, hứng thú cho học sinh, làm cho học sinh thấy hứng khởi
và thực sự thích học. Đây là điều tưởng chừng như rất nhỏ song nếu người giáo
viên làm được thì thành công của tiết dạy sẽ không nhỏ chút nào. Và thật là hạnh
phúc cho những học sinh nào được học những giáo viên có tay nghề vững vàng,
có niềm tin và cách nhìn lạc quan đối với học trò của mình, luôn tạo được không
khí phấn khởi và tươi vui trong tiết học, những học sinh này sẽ dễ dàng trở thành
những con người tự tin và thành đạt. Kích thích hứng thú, tạo được tâm thế cho
học sinh trong giờ Tập đọc như thế nào để học sinh cảm thấy thích học mà
không thấy buồn tẻ, nhàm chán?
Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và bậc
Tiểu học nói riêng, hiện nay vấn đề đổi mới giảng dạy không phải là mối quan
tâm của một cá nhân nào, mà đó là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Nó góp
Trong thực tế giảng dạy môn Tập đọc lớp 5 hiện nay, mỗi giáo viên đều
đang tích cực đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và chuẩn bị đồ
dùng cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả của giờ dạy. Tuy nhiên, một số tiết Tập
đọc vẫn diễn ra rất khô cứng, buồn tẻ. Học sinh bước vào tiết học với một tâm lí
căng thẳng, nặng nề. Phần hạn chế thường gặp là giáo viên bố trí thời gian, vận
dụng các hình thức tổ chức chưa hợp lí dẫn đến hiệu quả giờ dạy đạt không cao,
xuất hiện tâm trạng nhàm chán, không có hứng thú với tiết học của học sinh.
Thực tế dạy học hiện nay cho thấy đa số học sinh rất thích thú với các tiết
học Âm nhạc, Mĩ thuật. Học sinh được thưởng thức những giai điệu ngọt ngào,
những hình ảnh bắt mắt, những trò chơi sôi động. Nắm bắt được đặc điểm tâm lí
ấy, tôi nghĩ Tại sao chúng ta không để âm nhạc, hội họa và những trò chơi trẻ
thơ truyền tải cái hồn của các tác phẩm đến với học sinh?
Thực tế hiện nay, khi dạy Tập đọc giáo viên thường thì chỉ khi dạy đến
các bài Tập đọc cần sử dụng các bài hát làm ngữ liệu, giáo viên mới đi sưu tầm
nên mất rất nhiều thời gian và không chủ động. Việc sử dụng những bài hát
được phổ nhạc từ những bài tập đọc trong chương trình và bài hát có chung chủ
đề còn làm cho tiết dạy sôi nổi hơn, học sinh hứng thú hơn, tích cực hơn, hiệu
quả hơn.
Sử dụng trò chơi trong tiết dạy Tập đọc được nhiều giáo viên sử dụng.
Tuy nhiên, các giáo viên chỉ sử dụng một số trò chơi đơn giản, với tâm lí ngại
nên giáo viên thường rất ít đưa các trò chơi sinh động làm phong phú tiết dạy
của mình. Sáng kiến đã thống kê các tiết dạy Tập đọc cần trò chơi để minh họa
trong phân môn Tập đọc lớp 5.
III. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
1.Thiết kế và sử dụng âm nhạc trong dạy học Tập đọc lớp 5:
1.1. Mục đích
Giúp cán bộ quản lí và giáo viên nhà trường nắm vững được cách thiết kế
và lồng ghép âm nhạc trong dạy học Tập đọc lớp 5 và số lượng các ca khúc
được phổ nhạc từ những bài tập đọc và những ca khúc có liên quan đến chủ đề
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
Tên ca khúc
Người thầy thuốc
Nhạc và lời: Nguyễn Ngọc Thiện
Những bông hoa những bài ca
Nhạc và lời: Hoàng Long
Cô giáo bản em
Nhạc và lời: Trần Đình Văn
Non nước Cao Bằng
Nhạc và lời: Xuân Hồng
Hải Phòng mến yêu ơi
Nhạc và lời: Phạm Tuyên
Chị ong nâu và em bé
Nhạc và lời: Tân Huyền
Bài ca xây dựng
Sáng tác – Hoàng Vân
- Mục đích 3: Trau dồi khả năng cảm thụ văn học
+ Bật ca khúc (đoạn, bài). Học sinh lắng nghe, nêu nội dung, tìm hình ảnh,
xác định biện pháp nghệ thuật.
+ Giáo viên cùng học sinh trao đổi về nội dung bài. Sau đó bật ca khúc
(đoạn, bài). Học sinh lắng nghe, nêu những điều cảm nhận (hình ảnh đẹp, từ
dùng hay, giá trị nghệ thuật).
- Mục đích 4: Gợi dẫn học sinh trong các tiết ôn tập tổng hợp (cuối học
kì, giữa học kì hay cuối năm)
+ Bật ca khúc (đoạn, bài) cho học sinh nghe , sau đó đoán tên bài được phổ
nhạc từ ca khúc hoặc có lên quan đến chủ đề bài cần ôn tập, đoán tên tác giả,
tên nhân vật, phân tích ý, nêu nội dung bài.
+ Mở ca khúc (đoạn, bài) cho học sinh nghe, sau đó nêu tên chủ đề sẽ ôn
tập, các bài tập đọc thuộc chủ đề, cách đọc các bài, nội dung.
1.3.2 Cách sử dụng
+ Sử dụng để minh họa cho bài Tập đọc (văn hoặc thơ) có chủ đề với ca
khúc. Ví dụ : Ca khúc Hạt gạo làng ta. Có thể sử dụng để minh họa cho bài:
Hạt gạo làng ta - (Tiếng Việt 5, tập 1, trang 139)
Hoặc:
Ví dụ: Ca khúc Tấm lòng thầy thuốc- Nhạc Lê Xuân Thọ - lời thơ Bùi
Thanh Hải - có thể sử dụng để minh họa cho bài: Thầy thuốc như mẹ hiền
(Tiếng Việt 5, tập 1, trang 153)
1.4 Minh họa cụ thể cho việc sử dụng âm nhạc trong dạy học Tập đọc lớp 5
1.4.1. Tạo tâm thế hứng thú – dẫn dắt vào bài
Ví dụ: Minh họa bài Cao Bằng (Tiếng Việt 5,tập 2, trang 41)
- Chuẩn bị:
+ Ca khúc Non nước Cao Bằng – Nhạc và lời Nguyễn Trọng Tạo
+ Lời thuyết minh (giới thiệu bài, câu hỏi dẫn dắt)
- Lên lớp:
+ Bật ca khúc cho học sinh nghe một đoạn trong bài hát Non nước Cao
Bằng - Nhạc và lời Nguyễn Trọng Tạo
giả từ bài hát đó có nghĩa là học sinh đã cảm thụ được những giá trị nội dung
cũng như giá trị nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm.
Ví dụ: Bài Hạt gạo làng ta. (Tiếng Việt 5,tập 1, trang 139)
* Chuẩn bị: Ca khúc Hạt gạo làng ta – Nhạc Trần Viết – lời Trần Đăng Khoa
* Lên lớp:
- Giáo viên: Các em ạ! Bài thơ “Hạt gạo làng ta” của nhà thơ Trần Đăng
Khoa là bài thơ được tác giả viết khi còn nhỏ tuổi, khi nhân dân ta gặp nhiều
khó khăn vất vả trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Các em hãy cùng
lắng nghe để cảm nhận rõ hơn về giai điệu, tiết tấu, nội dung bài.
- Giáo viên bật nhạc cho học sinh nghe ca khúc Hạt gạo làng ta
- Học sinh nghe, nêu ý kiến.
- Giáo viên: Lời bài hát cất lên với nhịp điệu thật lạ. Nó giống như nhịp
của bài đồng dao. Nó nhanh nhanh, nhí nhảnh, đúng là lời bài hát của trẻ thơ.
“Hạt gạo làng ta
Có bảo tháng bảy”
7/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
Tiếng hát trong trẻo, thơ ngây của các bạn nhỏ cất lên tiết tấu độc đáo
giúp chúng ta dễ dàng cảm nhận được: Hạt gạo làm nên từ tinh túy của đất, của
nước trong hồ công lao của bao người; nỗi vất vả khó nhọc của người mẹ, sự
chăm chỉ của người nông dân, nắng mưa lăn lộn trên đồng để làm ra hạt gạo.,
1.4.4 Gợi dẫn trong tiết ôn tập tổng hợp (Cuối học kì học kì, giữa học kì
hoặc cuối năm)
Để làm mới tiết học, giáo viên có thể sử dụng âm nhạc trong các tiết ôn
tập tổng hợp. Điều đó sẽ giúp học sinh nhẹ nhàng, thoải mái khi thực hiện yêu
cầu của giáo viên và việc củng cố khắc sâu kiến thức diễn ra dễ dàng, tự nhiên hơn.
Minh họa tiết ôn tập cuối kì.
* Chuẩn bị:
- Tùy theo từng nội dung bài đọc mà GV lựa chọn bài hát, cách sử dụng
cho hợp lí.
3. Tổ chức trò chơi dạy học Tập đọc lớp 5
Bên cạnh việc sử dụng âm thanh trong giờ Tập đọc lớp 5 thì việc sử dụng
trò chơi trong các hoạt động tập đọc cũng rất cần thiết. Mặc dù thời gian tổ chức
trò chơi không nhiều, thường chỉ chỉ chiếm 2, 3 phút trong tiết học những hiệu
quả của việc tổ chức trò chơi không hề nhỏ. Nhiều giáo viên đã sử dụng phương
pháp trò chơi trong dạy học Tập đọc. Tuy nhiên, sử dụng trò chơi như thế nào, ở
từng hoạt động nào trong dạy học Tập đọc là điều ít người chú ý đến.
3.1. Mục đích
- Sử dụng trò chơi học tập trong dạy học giúp cho người học có hứng thú
đến với tiết học, không những cung cấp cho học sinh một khối lượng kiến thức
nhất định mà còn dạy học sinh lĩnh hội những tri thức ấy, phát triển tính tích
cực, tính tự lập của tư duy.
- Dạy học thông qua trò chơi học tập, giáo viên cùng học sinh khám phá,
cùng giải quyết, cùng đi đến những kết luận cụ thể. Điều này đã tạo cho học sinh
hoạt động nhận thức tích cực trong khi chơi, vận dụng vốn kinh nghiệm kiến
thức đã có vào hoàn cảnh mới, được thử sức mình trong các điều kiện khác nhau
để hoàn thành nhiệm vụ mà trò chơi đặt ra.
3.2 Cách thức thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị
- Thống kê các trò chơi sử dụng trong phân môn Tập đọc lớp 5:
+ Trò chơi :Đọc thơ truyền điện
+ Trò chơi: Biết một câu, đọc cả bài
+ Trò chơi: Thả thơ
+ Trò chơi: Ô chữ bí mật
+ Trò chơi: Trắc nghiệm vui
+ Trò chơi: Chọn người uyên bác
- Xác định các bài đọc có thể sử dụng trò chơi. Cụ thể:
+ Các bài đọc với thể loại văn xuôi: Giáo viên có thể sử dụng số trò chơi như
Bước 3: Kết thúc
+ Tổ chức cho học sinh tự rút ra những vấn đề chính thông qua trò chơi
như ý nghĩ của trò chơi, nội dung liên quan đến trò chơi, cách thực hiện chơi
như thế nào để đạt hiệu quả …
+ Xem các hoạt động dạy và học đã đạt được những kết quả, hiệu quả và
tác động như thế nào đối với học sinh.
+ Sử dụng kết quả đánh giá nhằm: cải tiến phương pháp dạy học, xác định
nhu cầu học tập mới, cổ vũ, động viên học sinh tích cực tham gia các hoạt động
tiếp theo.
3.3. Hình thức lồng ghép trò chơi
+ Xem trò chơi là một hình thức tổ chức cho một đơn vị kiến thức nhỏ
trong giờ học để triển khai các bước khác nhau của bài giảng (Luyện đọc, tìm
hiểu bài, học thuộc lòng, củng cố bài,...)
+ Tổ chức tiết học thành một trò chơi lớn đối với một số tiết ôn tập hoặc
khái quát.
10/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
Lưu ý:
- Nội dung trò chơi phải gắn với mục tiêu của bài học, bám sát chuẩn
kiến thức kĩ năng, phải phục vụ cho yêu cầu về kiến thức và kĩ năng (học sinh
hiểu bài; rèn kĩ năng đọc, kết hợp rèn kĩ năng nghe – nói).
- Hình thức tổ chức trò chơi cần gọn nhẹ; cách tiến hành tương đối đơn
giản để tất cả học sinh có thể tham gia. Tuy nhiên, để đảm bảo tính công bằng khi
đánh giá, “luật chơi” (quy định về cách chơi) cũng cần phải rõ ràng, chặt chẽ.
- Trò chơi cần đem lại những tác dụng lành mạnh, thiết thực đối với học
sinh như: kích thích hứng thú đọc; rèn tư duy linh hoạt; luyện tác phong nhanh
nhẹn, tháo vát, tự tin; giáo dục tư tưởng; tình cảm tốt đẹp,..
Ví dụ 1: Bài Chú đi tuần (Tiếng Việt 5, tập 2, trang 51) cần làm 4 phiếu
ghi 4 dòng thơ đầu của mỗi khổ thơ như dưới đây:
Phiếu 1:
Gió hun hút lạnh lùng
Phiếu 2:
Phiếu 3
Phiếu 4:
Chú đi qua cổng trường
Trong đêm khuya vắng vẻ
Mai các cháu học hành tiến bộ
Ví dụ 2: Bài Hành trình của bầy ong (Tiếng việt 5, tập 1, trang 117 ); cần
làm 6 phiếu ghi từ ngữ đầu mỗi câu thơ lục bát như dưới đây:
Phiếu 1:
Tìm nơi..................
Phiếu 2:
Bập bùng......................
Phiếu 3
Tìm nơi....................
Phiếu 4:
Hàng cây......................
Phiếu 5
không đọc được thì sẽ không được tính .
- Kết thúc cuộc chơi, trọng tài nhận xét và công bố kết quả: nhóm đạt
nhiều bông hoa hơn là nhóm thắng cuộc, được giáo viên thưởng hiện vật (nếu
có) hoặc được cả lớp hoan nghênh.
3.4.2. Trò chơi: Ô chữ bí mật
GV có thể sử dụng trò chơi trong hoạt động tìm hiểu bài hoặc cuối giờ học.
* Mục đích:
- Học sinh dựa trên kiến thức đã học để nhận định, phân tích, tổng hợp
một vấn đề hay nội dung nào đó.
- Luyện trí nhớ tốt, phản ứng mạnh.
* Chuẩn bị:
- Hệ thống câu hỏi (hàng dọc, hàng ngang).
- Đội chơi (2 đội).
- Trọng tài.
- Máy tính, máy chiếu
* Cách thức:
Các đội chơi lần lượt lựa chọn bất kỳ câu hỏi ở hàng ngang.
Sau đó, giáo viên đọc câu hỏi tương ứng với ô chữ ở hàng ngang đó. Mỗi
đội chơi sẽ có 15 giây suy nghĩ và trả lời.
Đối với ô chữ duy nhất ở hàng dọc, các đội chơi có quyền trả lời vào bất
cứ lúc nào khi đang diễn ra trò chơi. Đội nào trả lời được ô chữ hàng dọc trước
sẽ là đội chiến thắng.
Ví dụ: Vận dụng dạy bài Tập đọc: Nghĩa thầy trò (Tiếng Việt 5 tập 2,
trang 79)
- Giáo viên sử dụng máy tính (phần mềm Violet hoặc Power Point), máy
chiếu làm các ô chữ sau:
13/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
3.4.3 Trò chơi: Trắc nghiệm vui
Giáo viên thay đổi phương pháp hỏi - đáp thông thường, sử dụng hình
thức trò chơi này học sinh sẽ cảm thấy đỡ nhàm chán hơn. Giáo viên có thể tổ
chức vào phần Tìm hiểu bài và ở câu hỏi khó hoặc tìm ra nội dung bài.
* Mục đích:
- Trong một thời gian ngắn, giáo viên có thể kiểm tra được nội dung kiến
thức và kỹ năng của học sinh.
- Rèn cho học sinh thói quen học tập và ghi nhớ thông tin ngay từ trên lớp
và tinh thần đoàn kết ...
* Chuẩn bị
- Câu hỏi trắc nghiệm
- Cả lớp – dùng thẻ phương án
- Trọng tài.
- Máy tính, máy chiếu
* Cách thức
Các em chơi sẽ cùng nghe giáo viên đọc câu hỏi với các phương án trả
lời. có thời gian suy nghĩ và trả lời trong 15 giây, rồi giơ bằng thẻ phương án đáp
án đúng nhất trong số các đáp án mà giáo viên đưa ra. Học sinh trả lời đúng nhất
sẽ được thưởng.
Ví dụ 1: Trong bài Những con sếu bằng giấy – Tiếng Việt 5 tập 1 trang 36
Câu hỏi : Nếu được đứng trước tượng đài, em sẽ nói gì với Xa-da-cô?
A: Những con sếu bằng giấy không cứu được bạn.
B.Chúng tôi thương xót bạn.
C. Chúng tôi sẽ đấu tranh cho một thế giới hòa bình, không có chiến
tranh để không còn bị sát hại như bạn.
(Đáp án đúng: C)
Ví dụ 2: Trong bài Tà áo dài Việt Nam – Tiếng Việt 5 tập 2 trang 122
* Cách thức
- Giáo viên nêu tên bài thơ (đã học thuộc lòng) sẽ đọc truyền điện, sau đó
hướng dẫn cách chơi và nêu yêu cầu:
+ 2 nhóm (tổ, dãy, bàn) cử đại diện bắt thăm (hoặc “oẳn tù tì”) để giành
quyền đọc trước.
+ Đại diện nhóm đọc trước (A) sẽ đứng lên đọc câu thơ đầu tiên của bài
rồi chỉ định thật nhanh “ truyền điện” một bạn bất kì của nhóm đối diện (B).
bạn được chỉ định phải đứng dậy thật nhanh để đọc tiếp những câu thơ tiếp theo
của khổ thơ đó; nếu đọc đúng và trôi chảy thì sẽ được chỉ định ngay một bạn ở
nhóm kia (A) đọc tiếp câu thơ thứ nhất của khổ thơ tiếp...cứ như vậy cho đến hết
bài.
Ví dụ : Bài học thuộc lòng Cửa sông (Tiếng Việt 5, tập 2- tr 74) đọc như sau:
- Học sinh A1 – Là cửa nhưng không then khóa
- Học sinh B1 - Nơi những dòng sông cần mẫn
- Học sinh A 2- Nơi biển tìm về với đất
- Học sinh B2 - Nơi cá đối vào đẻ trứng
............
Trường hợp học sinh được chỉ định (được “truyền điện”) chưa đọc ngay
(vì chưa thuộc). Các bạn ở nhóm đối diện sẽ hô “một, hai, ba” (hoặc đếm đến 5);
hô (đếm) xong mà bạn đó không đọc được thì phải đứng yên tại chỗ (bị “điện
16/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
giật”); học sinh đã đọc thuộc câu thơ trước sẽ được chỉ định một lần nữa để bạn
khác trong nhóm đối diện đứng lên đọc tiếp,..
Ví dụ, ở bài thơ nêu trên: học sinh A1 (thuộc) học sinh B1 (không
thuộc) học sinh A1 chỉ định tiếp học sinh B2 (thuộc) học sinh A2...
Nhóm nào có nhiều học sinh phải đứng (không thuộc bài – bị “điện
17/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
* Cách thức
Những người tham gia chơi lên đứng trước bàn, quay mặt lại các bạn
chứng kiến. Trọng tài đặt trước mặt mỗi bạn 1 tờ phiếu ghi nội dung (câu thơ
hoặc khổ thơ, đoạn văn), úp mặt ghi chữ xuống bàn (hoặc gấp lại để giữ bí mật).
- Khi trọng tài hô “bắt đầu”, tất cả cùng lật phiếu và đọc để nhớ lại tên bài
tập đọc (có đoạn trích ghi trên phiếu), tên tác giả (là ai?) rồi giơ tay xin nêu kết
quả thật nhanh. Ai nêu kết quả (tên bài, tên tác giả) đúng và nhanh nhất sẽ tặng
một bông hoa.
- Trọng tài đưa ra bộ phiếu khác để chơi và tính hoa tiếp thẻ. Khi dừng
cuộc chơi (hết bộ bài đã chuẩn bị), trọng tài cộng hoa và công bố kết quả cuối
cùng; ai nhiều hoa nhất sẽ được phong danh hiệu “Người uyên bác”.
* Lưu ý: Số lượng trò chơi còn rất nhiều và ngày càng nhiều vì được giáo
viên sẽ tiếp tục sáng tạo ra. Một số trò chơi vừa kể trên chỉ là một vài ví dụ nhỏ.
3.4.6 Trò chơi: Thi đọc tiếp sức
Trò chơi này có thể áp dụng vào hoạt động Luyện đọc thuộc lòng trong
các tiết Tập đọc.
* Mục đích
- Rèn kĩ năng đọc đúng và nhanh các bài văn, bài thơ đã học trong sách
giáo khoa.
- Luyện tác phong nhanh nhẹn, tập trung chú ý để phối hợp nhịp nhàng
giữa các bạn trong nhóm với nhau khi đọc thành tiếng từng câu nối tiếp.
* Chuẩn bị
- 1 đồng hồ (dùng để tính thời gian đọc của mỗi nhóm)
- Mỗi học sinh trong nhóm thi có một cuốn sách giáo khoa.
- Lập các nhóm chơi có số người bằng nhau; cử 1 người làm trọng tài; xác
định bài văn (thơ) sẽ thi đọc.
IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Để có những đánh giá mang tính khoa học, khách quan, tôi đã tiến hành
thực hiện cho học sinh bài kiểm tra trước và sau khi áp dung sáng kiến “Sử
dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5”. Kết quả như
sau:
Bảng 1: Mức độ hứng thú và yêu cầu cần đạt về kĩ năng đọc và hiểu văn
bản trước khi áp dụng sáng kiến (Số liệu lấy vào thời điểm tháng 10/ 2016)
Sĩ
Mức độ hứng thú
Yêu cầu cần đạt về kĩ năng đọc
số
Thích
Bình
Không
Đọ Đọc hiểu Đọc diễn
thường
thích
c đúng
văn bản
cảm
SL %
SL %
SL
%
SL %
SL %
53 SL %
13 24,4 20 37,3 20
37,3 16
30,2 22 41,5 15 28,3
pháp đưa âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5. Kết quả cho
19/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
thấy học sinh chú ý hơn, hứng thú hơn, chủ động hơn trong chuẩn bị, mạnh dạn
hơn trong đề xuất ý kiến của mình, phát huy tư duy sáng tạo và phát triển được
năng lực cảu học sinh. Đặc biệt, chất lượng môn Tập đọc đã tăng lên đáng kể.
Học sinh không những đọc đúng, lưu loát mà còn hiểu sâu văn bản và đã biết thể
hiện nội dung bài học qua giọng đọc, tư duy. Đây là sự khởi đầu tốt nắm bắt kiến
thức, hình thành kĩ năng và phát triển nhân cách và năng lực ở học sinh qua
phân môn Tập đọc.
Các giải pháp trên dễ thực hiện, dễ vận dụng, không tốn kém nhiều về thời
gian hay kinh phí nên có thể áp dụng đối với mọi giáo viên, mọi trường học. Trò
chơi học tập không chỉ áp dụng trong phân môn Tập đọc lớp 5 mà các giáo viên
có thể sử dụng linh hoạt trong tất cả các khối lớp, các phân môn khác như:
Luyện từ và câu, Tập làm văn. Giáo viên có thể tự xây dựng các bước, sử dụng
kết hợp phương tiện kĩ thuật dạy học, tự bồi dưỡng, xây dựng và sử dụng âm
nhạc hay trò chơi một cách linh hoạt phù hợp với mọi đối tượng học sinh.
20/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Từ thực tế giảng dạy, tôi thấy sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong
dạy học Tập đọc không những giúp các em tác động một lần nữa với bài đọc, mà
còn cố gắng thể hiện bằng lời, bằng ngữ điệu và tỏ rõ thái độ của mình đối với
điều đã học. Chất lượng của kể lại cái đã học, đã đọc chính là thước đo những
nhạc và trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5. Đặc biệt nghiên cứu sâu hơn về
21/23
Sử dụng âm nhạc và tổ chức trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5
những khó khăn của giáo viên khi sử dụng âm nhạc và trò chơi trong khi dạy
học để tiếp tục đề ra các biện pháp thích hợp nhằm mang lại hiệu quả cao cho
giờ dạy.
2. Khuyến nghị:
* Để các em tiếp thu được ở mức tốt nhất, tôi xin có một số khuyến nghị
sau:
- Về phía giáo viên
+ Đội ngũ giáo viên không ngừng nâng cao tay nghề bằng nhiều hình
thức, trong đó có hình thức tự học, tự nghiên cứu tài liệu.
+ Giáo viên cần biết sưu tầm và thiết kế các hình ảnh, bài hát, trò chơi đa
dạng, phong phú, đồng thời cần có sự chuẩn bị chu đáo về các phương tiện dạy
học.
- Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
- Về phía nhà trường
+ Tăng cường chỉ đạo chuyên môn, khuyến khích giáo viên mạnh dạn sử
dụng các phương pháp mới vào trong quá trình dạy học, trong đó có phương
pháp trò chơi.
+ Thường xuyên thảo luận tổ, khối chuyên môn để nghiên cứu đổi mới
các phương pháp trong đó có phương pháp trò chơi.
Trên đây là quá trình điều tra, nghiên cứu các biện pháp sử dụng âm nhạc
và tổ trò chơi trong dạy học Tập đọc lớp 5 mà tôi đã đúc rút ra. Tôi rất mong
nhận được sự góp ý của các cấp quản lý và bạn bè đồng nghiệp để sáng kiến
được áp dụng có hiệu quả.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tôi xin cam đoan là sáng kiến do