STT
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
2.
2.1.
2.2.

2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.3.

2.3.1.

2.3.2.

2.3.3.
2.3.4.

2.3.5.
2.3.6.
2.4.
3.
3.1.
3.2.

MỤC LỤC
NỘI DUNG

trong tạo hình cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Đông Tiến,
huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
Biện pháp 1: Huy động các lực lượng tham gia sưu tầm nguyên
6
liệu, phế liệu và các vật liệu thiên nhiên, phân loại và dự trữ để
dùng cho các chủ đề trong năm học.
Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc khám phá với nguyên vật liệu để
7
biết được đặc điểm, cách sử dụng thao tác phù hợp đặc điểm thuộc
từng nguyên vật liệu.
Biện pháp 3: Hướng dẫn trẻ biết thực hiện một số kỹ năng tạo
8
hình cơ bản cho trẻ.
Biện pháp 4: Khuyến khích trẻ nêu ý tưởng và hướng dẫn trẻ biết
10
sử dụng các nguyên phế liệu để tạo ra các sản phẩm tạo hình bằng
cách phối hợp đa kỹ năng, đa chất liệu.
Biện pháp 5: Tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động tạo
13
hình.
Biện pháp 6 : Tổ chức cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu tạo hình
16
vào các hoạt động trong ngày.
Hiệu quả đạt được
17
18
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
18
Kiến nghị

Trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi là lứa tuổi đầu tiên của giai đoạn mẫu giáo, là bước
đặt nền móng cho bắt đầu “Thời kỳ hoàng kim” của giáo dục thẩm mỹ. Ở lứa tuổi
này tâm hồn của trẻ rất dễ nhạy cảm, dễ xúc động với thế giới xung quanh, trí
tưởng tượng của trẻ bay bổng, phong phú. Trẻ thường nhạy cảm với những thay đổi
và tác động của môi trường, cảnh vật xung quanh như nhiều màu sắc, nhiều đồ chơi
ngộ nghĩnh, những bức tranh sinh động .. Năng khiếu nghệ thuật và khả năng thẩm
mỹ cũng được xuất hiện ở lứa tuổi này. Do đó giáo dục thẩm mỹ cần được bồi
dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo 3 - 4 tuổi để định hướng ươm mầm cho trẻ phát triển
năng khiếu thẩm mỹ nghệ thuật trong tương lai..
Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị những kỹ
năng, kỹ xảo để trẻ thực hiện các hoạt động khác bởi vì thông qua hoạt động tạo
hình trẻ rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay, rèn thói quen làm việc có mục đích.
Hoạt động tạo hình còn là phương tiện để trẻ thể hiện những ấn tượng hiểu
biết và ý muốn của mình về thế giới xung quanh. Kết quả của hoạt động tạo hình
phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tích lũy được trong nhiều hoạt động
khác nhau. Việc tham gia vào các hoạt động sẽ tạo nguồn cảm hứng và làm nảy
sinh ý tưởng sáng tạo của trẻ. Vậy làm thế nào để phát huy tính tích cực sáng tạo
của trẻ trong hoạt động tạo hình? Theo tôi, môi trường hoạt động thuận lợi, phương
pháp tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên, quá trình hình thành và thực hiện kỹ
năng tạo hình của trẻ có ảnh hưởng không nhỏ tới khả năng sáng tạo của trẻ trong
2


hoạt động tạo hình. Tuy nhiên hoạt động tạo hình không thể thực hiện được nếu
không có nguyên liệu tạo hình. Để hoạt động tạo hình có hiệu quả thì việc lựa chọn
và sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng. Nguyên vật liệu càng phong
phú bao nhiêu thì khả năng sáng tạo của trẻ càng được phát huy bấy nhiêu. Xuất
phát từ những lý do trên, là phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn của nhà trường,
tôi chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao việc sử dụng nguyên
vật liệu trong tạo hình cho trẻ 3- 4 tuổi ở trường mầm non Đông Tiến, huyện

khích trẻ tự thể hiện và rèn cho trẻ các kỹ năng cơ bản của tạo hình. Thông qua
hoạt động trẻ được giải tỏa căng thẳng về tinh thần và luyện tập cơ tay, cơ ngón
tay, thông qua thao tác, động tác nhịp nhàng khi trẻ thực hiện làm tăng sự phối hợp
giữa tay và mắt. Mặt khác để kích thích sự sáng tạo và trí tưởng tượng của trẻ, giáo
3


viên sử dụng thêm các nguyên phế liệu khác. Đó là những thứ sẵn có trong môi
trường xung quanh, dễ kiếm, không phải mua. Bằng những thứ thông thường và
gần gũi đó trẻ có thể tạo thành những sản phẩm, làm những đồ dùng, đồ chơi hàng
ngày và trẻ rất hứng thú khi được học, được chơi bẵng những sản phẩm do chình
tay mình làm ra. Qua đó giáo dục trẻ yêu lao động, quý trọng công sức lao động
của mình {4}
2.2. Thực trạng của việc sử dụng nguyên vật liệu trong tạo hình cho trẻ 3
- 4 tuổi ở trường mầm non Đông Tiến, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa năm
học 2018 - 2019
2.2.1. Thuận lợi
*Về phía phòng Giáo dục
Nhà trường được sự quan tâm của phòng Giáo dục và Đào tạo, của các cấp
các ban ngành có liên quan tạo điều kiện về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ
cho việc dạy và học. Năm học 2015 - 2016 được Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo
tổ chức hội thi “Đồ dùng - đồ chơi tự làm” cho chị em đồng nghiệp học tập và rút
kinh nghiệm.
* Về phía nhà trường
Trường mầm non Đông Tiến là địa phương phụ huynh đa số làm nghề nông
nghiệp nên việc tìm kiếm nguyên vật liệu cũng rất dễ dàng như các loại vật liệu:
cây ngô, cây bèo tây, rơm, bẹ chuối, nứa, luồng, tre và đặc biệt là các loại sách báo
cũ không sử dụng, các loại vỏ hộp sữa, vỏ C2, các chai nhựa phế thải được các cô
đưa vào làm đồ chơi cho trẻ.
Đối với giáo viên: Trường có 19 giáo viên, giáo viên có trình độ chuyên môn

nên ủng hộ chưa nhiệt tình các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương cho trường,
lớp.
2.2.3. Kết quả thực trạng
Với những khó khăn và thuận lợi nêu trên, qua khảo sát chất lượng sử dụng
nguyên vật liệu trong hoạt động tạo hình cho trẻ 3 - 4 tuổi ngay đầu năm học 20182019 tôi thấy rằng chất lượng sử dụng nguyên vật liệu trong tạo hình còn thấp, kết
quả cụ thể như sau:
Tổng số trẻ 3 - 4 tuổi đến trường: 107 trẻ
Số trẻ
Đạt
Chưa đạt
Nội dung khảo sát
tham gia Số trẻ
%
Số trẻ
%
khảo sát
- Kỹ năng tạo hình của trẻ
107
45
42,0
62
58,0
- Kỹ năng trẻ sử dụng các
107
40
37,4
67
62,6
nguyên vật liệu vào sản phẩm
tạo hình.

2.3. Các biện pháp thực hiện nhằm nâng cao việc sử dụng nguyên vật
liệu trong tạo hình cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non Đông Tiến, huyện
Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Đồ dùng nguyên vật liệu là yếu tố đóng vai trò quyết định trong thành công
của các hoạt động tạo hình. Để đạt kết quả tốt khi thực hiện môn tạo hình thì yếu tố
đầu tiên đó chính là đồ dùng và nguyên vật liệu của cô và trẻ hoạt động, cô cần
phải linh hoạt sáng tạo lựa chọn đồ dùng sao cho phù hợp với nội dung lứa tuổi,
tính năng sử dụng cao và đảm bảo tính thẩm mỹ, hấp dẫn trẻ, an toàn tuyệt đối.
Tăng cường sử dụng những vật liệu từ nguyên vật liệu.
2.3.1. Biện pháp 1: Huy động các lực lượng tham gia sưu tầm nguyên liệu,
phế liệu và các vật liệu thiên nhiên, phân loại và dự trữ để dùng cho các chủ đề
trong năm học.
Ngoài việc chuẩn bị đầy đủ chu đáo các loại đồ dùng theo thông tư
02/BGDĐT quy định như: Giấy vẽ, bút màu, đất nặn, giấy màu, kéo, hồ gián... thì
tôi còn chỉ đạo giáo viên tiến hành sưu tầm và tích trữ thành “kho” nguyên liệu
phục vụ cho hoạt động tạo hình ngay tại lớp học.
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, các loại phế phẩm từ gia đình vô cùng đa
dạng như: lõi giấy vệ sinh, các hộp bánh kẹo, các túi nilông, báo cũ, tạp chí, hũ rau
câu, chai nước suối... Tuy nhiên, để phong phú hơn tôi cùng giáo viên còn sưu tầm
thêm các loại nguyên vật liệu từ nghề nông như: các loại ngũ cốc, nhánh cây, lá
cây khô, các loại hột hạt, vỏ ngao sò…các nguyên vật liệu từ thiên nhiên như: Sỏi,
đá, các loại quả khô...Việc sử dụng các nguyên vật liệu dễ tìm càng đa dạng, phong
phú thì khả năng phát triển tư duy của trẻ càng hoàn thiện hơn. Tuy nhiên, khi sưu
tầm nguyên vật liệu tôi đã kiểm tra vật liệu phải đảm bảo tính an toàn (không độc,
không nhọn, không sắc cạnh...) dễ cầm (Kích cỡ phù hợp với tay trẻ) dễ bảo quản,
và cất giữ (dễ phục hồi, sửa chữa...)
Trong quá trình làm phong phú “kho” nguyên liệu tôi tiến hành các biện
pháp sau:
a. Giáo viên chuẩn bị, sưu tầm
Việc sưu tầm các nguyên vật liệu đòi hỏi phải có thời gian và có phương tiện

chọn nguyên vật liệu mà bố mẹ trẻ đưa đến lớp, xem bạn nào mang vào nhiều nhất
thì sẽ được cô khen từ đó để kích thích tinh thần thi đua cho trẻ.
Những nguyên vật liệu phụ huynh tham gia đóng góp cho lớp sẽ giúp giáo
viên có thêm ý tưởng phong phú để hướng dẫn cho trẻ làm được nhiều đồ dùng, đồ
chơi đa dạng phong phú.
Ví dụ: Phụ huynh đọc bảng tuyên truyền và cảm thấy rất hứng thú mang đến
rất nhiều nguyên vật liệu mà ở nhà sẵn có hoặc đi tìm ở hàng xóm xung quanh như:
Các chai lọ, các hộp sữa, các loại thùng cát tông to - nhỏ, các loại cốc, hộp thuốc.....
(Xem ảnh phụ lục. Hình ảnh 1: Một số nguyên vật liệu phụ huynh hỗ
trợ cho lớp và giáo viên cùng trẻ sưu tầm)
2.3.2. Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc khám phá với nguyên vật liệu để biết
được đặc điểm, cách sử dụng thao tác phù hợp đặc điểm thuộc từng nguyên vật
liệu.
Để kho nguyên liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đã chỉ đạo
giáo viên thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó. Sau khi tập hợp
các nguyên vật liệu cần thiết, giáo viên cho trẻ tiến hành, giúp cho trẻ tìm hiểu về
đặc điểm của các loại nguyên vật liệu.
Ví dụ: Khi trẻ chơi các nguyên vật liệu thiên nhiên, giáo viên cần gợi ý trẻ:
Với những chiếc lá này các con sẽ làm gì? Trẻ sẽ nói ra những suy nghĩ và trả lời
theo ý tưởng của mình (Con làm mũ đội đầu. Con làm vòng đeo tay. Con làm vòng
đeo cổ...). Từ đó, giáo viên tận dụng luôn những cành cây khô cho trẻ xâu lá cây lại
thành vòng tròn.
Sau đó cho trẻ tìm hiểu về đặc điểm và tính chất của các loại nguyên vật
liệu.
Ví dụ: Giáo viên để hồ dán, băng keo trong, băng keo hai mặt để cho trẻ tự
do khám phá, có trẻ đã hỏi cô giáo: Cô ơi! Hai hộp nhựa không dính được với nhau
7


bằng hồ dán đâu? Vậy theo con thì phải dùng cái gì để hai hộp nhựa dính được vào

thẳng, nét xiên. Chính vì vậy tôi đã yêu cầu giáo viên đưa ra các biện pháp rèn kỹ
năng tạo hình cho trẻ .
Để giúp trẻ làm được sản phẩm đẹp thì trước tiên cần phải dạy trẻ các kỹ
năng tạo hình cơ bản sau:
* Kỹ năng cầm bút và tạo các đường nghệ thuật
Đây là một thao tác khó, đặc biệt với lứa tuổi này, khi trẻ chưa tiếp xúc
nhiều với bút. Do đó khi tiến hành cần phải kiên nhẫn từ từ dạy khéo léo. Dạy trẻ
thao tác từ dễ đến khó, dần dần sẽ hình thành các kỹ năng, kỹ xảo ở trẻ. Chẳng hạn,
lúc đầu tập cho trẻ cách cầm bút, vẽ theo ý thích rồi dẫn đến dạy những nét cơ bản.
8


Ví dụ: Bước đầu luyện cho trẻ cách cầm bút bằng tay phải, tay trái giữ vở,
tư thế ngồi thẳng, vẽ các nét đơn giản như: nét ngang, nét thẳng đứng, nét xiên.
Biết tô màu, di màu không chườm màu ra ngoài.
* Cho trẻ làm quen với bút lông và nước
Sau khi trẻ đã biết cách cầm bút vẽ thành thạo thì giáo viên thực hiện ở mức
độ cao hơn là làm quen với bút lông, màu nước, ở trẻ 3 tuổi thì việc sử dụng màu
nước là rất khó, song thực tế khi trẻ được tiếp xúc thì trẻ rất hứng thú. Tôi đã yêu
cầu giáo viên tổ chức như sau:
Bước 1: Chọn và sử dụng màu sắc đẹp, nổi bật. Để gây hứng thú giáo viên
cho trẻ hoạt động ngoài trời với không gian thoáng mát, bước đầu cho trẻ chơi với
màu: in bàn tay, bàn chân, in đồ chơi, vẽ hình thù đơn giản như ông mặt trời, cỏ
cây…
Bước 2: Giáo viên cho trẻ dùng bút lông phết màu, yêu cầu kỹ năng trẻ làm:
Cầm bút chấm vào màu, gạt nhẹ vào mép hộp để khỏi màu vung vãi, sau đó cho trẻ
vẫy nhẹ theo ý thích của trẻ cho trẻ đan xen các màu với nhau, ở kỹ năng này cô
dạy trẻ có thói quen dùng bút nào màu ấy để tạo bức tranh có màu sắc đẹp.
* Dạy trẻ kỹ năng nặn
Đối với trẻ 3 tuổi vận động tinh của trẻ phát triển ở mức độ thấp. Vì vậy cần

hợp đa kỹ năng, đa chất liệu.
Mặc dù vào đầu năm học nhà trường đã mua sắm đầy đủ các trang thiết bị đồ
dùng, đồ chơi nhưng tôi muốn tạo thêm nhiều đồ chơi được tận dụng từ nguyên vật
liệu có sẵn như: thùng cát tông, xốp, giấy báo, chai nhựa, hộp sữa chua, vải vụn,
ống chỉ, que tăm... để làm ra nhiều đồ chơi cho trẻ hoạt động.
Mỗi hoạt động tạo hình tạo ra một sản phẩm đặc biệt. Trong sản phẩm nó
chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó, sản phẩm đó còn là ngôn ngữ
riêng để biểu đạt tình cảm của người làm ra.
Để đạt được mục đích này thì cần phải phát huy tính sáng tạo cho trẻ ở mọi
lúc mọi nơi, với các vật liệu xung quanh thì nó dạy cho trẻ tính sáng tạo, phát huy
khả năng tư duy, tưởng tượng cho trẻ.
a. Tạo đồ chơi bằng nguyên liệu phế thải
Ở địa phương các nguyên liệu phế thải có rất nhiều và đa dạng như: Chai, lọ,
xốp, ni lông, mút xốp, chai nhựa, que kem, vải vụn...cô gợi ý hướng dẫn trẻ sử
dụng các nguyên phế liệu để tạo thành nhiều đồ chơi đẹp hấp dẫn.
Ví dụ: Với chủ đề “Côn trùng”. Giáo viên hướng dẫn cách làm con chuồn
chuồn
- Chuẩn bị: Thìa nhựa, đất nặn, ống hút, kẹp nhựa, keo, que kem.
- Thực hiện:
* Bước 1: Dùng thìa nhựa, keo, que kem làm thân chuồn chuồn
* Bước 2: Dùng kẹp nhựa, đất nặn, tạo cánh chuồn chuồn
* Bước 3: Dùng màu nước, đề can trang trí mắt ,cánh chuồn chuồn
Cứ như thế trẻ lại tiếp tục tạo ra nhiều con chuồn chuồn có hình dáng khác nhau.
* Sử dụng: Giáo viên hướng dẫn cho trẻ đặt vào góc học tập, tạo hình
Khi trẻ đã được nghe cô kể chuyện, đọc thơ… các nhân vật trong câu
chuyện, bài thơ… đã tạo nhiều cảm xúc cho trẻ, cô giáo hướng dẫn trẻ làm các
nhân vật có trong nội dung chuyện, mỗi trẻ cảm nhận theo một cách riêng và thể
hiện sáng tạo qua sản phẩm.
(Xem ảnh phụ lục. Hình ảnh 4: Trẻ làm đồ dùng gia đình từ phế liệu)
Ví dụ: Với chủ đề “Gia đình”. Giáo viên gợi ý trẻ cách làm rối tạo thành

2 mặt để dán các hình tròn trang trí cho những chiếc cốc...
(Xem ảnh phụ lục. Hình ảnh 7: Sản phẩm làm từ
nguyên vật liệu thiên nhiên của cô và trẻ)
Trong hoạt động thể chất: Trẻ có thể dùng sản phẩm bằng các nguyên vật
liệu sẵn có để tự thiết kế những bài tập rèn luyện về thể chất nhằm phát triển cơ thể
khoẻ mạnh, khéo léo, nhanh nhẹn qua các trò chơi trong hoạt động.
Ví dụ: Trang trí các hộp nhựa, chai nước cho trẻ trang trí để làm các
chướng ngại vật khi học thể chất: vượt qua đường dích dắc, đi trong đường hẹp...
Với các dụng cụ âm nhạc bằng các nguyên vật liệu, trẻ làm các nhạc cụ âm
nhạc đa dạng, phong phú từ nguyên vật liệu để phục vụ cho hoạt động ca múa nhạc,
biểu diễn, lễ hội…
Ví dụ: Từ các ống bia trẻ gắn lại với nhau và bỏ sỏi vào bên trong để tạo
thành xắc xô âm nhạc, các loại ống nhựa uống nước bỏ sỏi vào và trang trí tạo
thành xắc xô.
Hoặc lấy các loại bát nhựa mỏng, các loại đĩa giấy đã qua sử dụng có thể cắt
thành bông hoa và trẻ lấy các lớp hoa dùng dăng dính 2 mặt dán lại với nhau để tạo
thành bông hoa nhiều lớp và được sử dụng đeo vào tay khi lên biểu diễn múa...
(Xem ảnh phụ lục. Hình ảnh 8: Sản phẩm làm từ phế liệu).
11


b. Tạo đồ chơi bằng nguyên liệu giấy
Tận dụng các giấy báo cũ, giấy in photo ...cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ xếp một ít
và chồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô (có thể dùng giấy báo vo lại và dùng hồ
gắn kết với nhau để tạo thành hòn non bộ trang trí góc cổ tích rất đẹp).
Từ những nội dung đó, nhằm hỗ trợ cho giờ hoạt động chung giúp trẻ sáng
tạo hơn trong việc thực hiện một số hoạt động và giúp trẻ khắc sâu kiến thức hơn.
Các sản phẩm của trẻ làm ra để phục vụ cho hoạt động làm quen văn học thật
hiệu qủa, rèn luyện kỹ năng sử dụng nguyên vật liệu sao cho hợp lý và sáng tạo
cũng quan trọng đối với trẻ. Tôi thường chỉ đạo giáo viên tổ chức cho trẻ được học

12


gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Từ những nguyên vật liệu
trên trẻ làm ra rất nhiều đồ chơi ở các góc .
Ví dụ: Lấy lá dán thành hình con cá vàng, xếp chuồn chuồn, con gà, làm
thành con trâu, con ếch...
Tận dụng và sáng tạo những thứ sẵn có, những vật liệu tưởng như bỏ đi
nhưng lại luôn tạo hứng thú cho trẻ, giúp trẻ luôn phải suy nghĩ, tưởng tượng. Nó
không chỉ phát triển khả năng thẩm mỹ cho trẻ mà còn nâng cao tư duy ngôn ngữ
trừu tượng, và rèn phẩm chất tiết kiệm gọn gàng, sạch sẽ ở trẻ. Nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường cho trẻ.
(Xem ảnh phụ lục. Hình ảnh 11: Trẻ làm các con vật từ lá cây)
2.3.5. Biện pháp 5: Tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động tạo hình
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về
nghệ thuật tạo hình.
Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ. Trẻ quan
sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà của trẻ không? Có đẹp hơn nhà của trẻ ở
không?...Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong mỗi đứa trẻ. Đây
là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Vì vậy, tôi đã tìm
hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của trường mình và đặc
điểm tâm lí của trẻ ở độ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ.
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các
tiêu đề của các góc. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường yêu cầu giáo viên sưu tầm,
thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên
thật gần gũi với trẻ.
Ví dụ: Mảng chủ đề thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn, dễ thấy. Nội dung
của mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề như chủ đề “Trường
mầm non” có hình ảnh ngôi trường, đu quay, cầu trượt…có cô giáo cùng bé đi

muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm được trang trí lên từng ngôi nhà nhỏ của
chúng mình để cô thay các tranh vẽ của các bạn cũ, chúng mình có đồng ý không?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới.
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành
mà giáo viên có thể chuẩn bị các nội dung để cung cấp kiến thức, các nguyên vật
liệu phù hợp và phong phú về chủng loại.
Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sáp màu, màu nước, đất nặn, vải
vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ hạt dưa, vỏ trứng…
Ở đây nguyên vật liệu thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để
sử dụng khi vào hoạt động. Bên cạnh đó tôi yêu cầu giáo viên chuẩn bị một bức
tranh hay một sản phẩm tạo hình mà giáo viên đã cung cấp hoặc sắp cung cấp trên
hoạt động chung để làm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ thu hút sự chú ý của trẻ
trong các giờ đón và trả trẻ, giờ hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc
chơi. Từ đó, giúp trẻ được củng cố và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốn
kiến thức, kỹ năng hơn trong giờ hoạt động chung.
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới động vật” ở góc tạo hình cô giáo nặn một số
con vật (gà, thỏ, mèo, trâu, voi…) bày ở giá hoặc tranh một số con vật bằng các thể
loại như vẽ, xé dán, tô màu…để cung cấp kiến thức cho trẻ. Khi trẻ vào góc chơi
hoặc giờ đón trả trẻ cô giáo thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó. Hỏi trẻ:
+ Đây là con gì? Cô nặn như thế nào?
+ Đây là bức tranh gì? Tranh làm bằng gì?
Khi thực hiện các đề tài “Nặn con vật, vẽ con gà…” trẻ đã có vốn kiến thức
hiểu biết qua các sản phẩm thì trẻ sẽ tự tin hơn và thực hiện tốt hơn.
Hoặc với chủ đề “Thế giới thực vật” đề tài “Các loài hoa” giáo viên chuẩn
bị một số tranh vẽ, xé, chấm màu về các loại hoa làm tranh cung cấp kiến thức cùng
với các nguyên vật liệu phù hợp với tranh cô giáo cung cấp cho trẻ…
Khi trẻ vào góc chơi cô giáo gây hứng thú tạo tình huống cho trẻ bằng cách:
+ Đố trẻ cô có bức tranh gì?
14


biệt yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát triển hơn về khả
năng tạo hình.
Tôi đã tận dụng không gian bên ngoài như hiên của phòng học làm nơi trưng
bày sản phẩm của trẻ. Yêu cầu giáo viên bố trí mỗi trẻ có một ô để gài sản phẩm
được nhận xét đánh giá của trẻ được trẻ tự tay cầm ra ô của mình cài vào. Ở đây trẻ
được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn. Trẻ có thể tự so sánh bài của
ai đẹp hơn, ai chưa đẹp, nếu bài của trẻ chưa đẹp thì trẻ phải cố lên lần sau phải làm
cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để có bài trang trí trong các góc. Từ kết
quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ.
Ngoài ra giáo viên còn trang trí xen kẽ trồng cây xanh, sắp xếp đồ dùng, đồ
chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ hứng
thú tham gia hoạt động tạo hình.
15


Đồng thời thông qua hoạt động chơi ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên
tôi yêu cầu giáo viên tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản
phẩm tạo hình để làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ
năng về tạo hình cho trẻ.
Tóm lại việc tạo môi trường hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan trọng
góp phần nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ.
2.3.6. Biện pháp 6. Tổ chức cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu tạo hình vào
các hoạt động trong ngày
Các kỹ năng tạo hình của trẻ được cô giáo hình thành sẽ được rèn luyện
trong các hoạt động khác trong ngày. Từ những hoạt động đó trẻ được phát huy khả
năng của mình, thích thú tham gia hoạt động và chính các hoạt động trong ngày tạo
cho trẻ cơ hội luyện tập tốt nhất.
a. Tổ chức tại hoạt động có chủ định
Hoạt động học có chủ định phát triển lĩnh vực thẩm mỹ (tạo hình) là hoạt
động chủ đạo để hình thành kỹ năng chính thống nhất, ngoài ra giáo viên cũng có

từ que kem, ống nhựa... làm tranh mùa hè từ các loại lá, sỏi, cát...
- Góc sách : Cô giáo cho trẻ xem sách, cắt tranh ảnh làm bộ sưu tập về mùa
hè.
- Góc lắp ghép - xây dựng: Cho trẻ xây cảnh biển Sầm Sơn trẻ lấy các bao ni
lông xanh làm biển, cát. Lấy các hộp chai lọ lắp ghép làm thuyền... chai sữa nhỏ
dán giấy màu làm hình người..
- Góc phân vai: Lấy các loại lá, len, quả khô làm sinh tố bán hàng, bác sỹ lấy
các vỏ hộp thuốc, vỉ thuốc không chia đất nặn bỏ vào làm thuốc...
- Góc học tập: Dán các tranh ảnh về thời tiết để chơi trò chơi phân loại, cắt
các hình ảnh về mùa để chơi trò chơi sắp xếp theo quy luật.
- Góc âm nhạc: Làm các dụng cụ âm nhạc từ lon bia, hộp váng sữa, chai
thạch bích để làm xắc xô hộp bánh kẹo, thùng cát tông để làm các loại đàn ...
Hàng tuần trẻ được tham gia hoạt động góc thư viện của lớp, cô gợi ý cho trẻ
xem những sách, tranh dạy làm đồ chơi tự tạo sau đó cô động viên, khuyến kích trẻ
áp dụng làm những đồ chơi đó, hoặc trẻ có thể làm theo ý tưởng của trẻ, những đồ
dùng đồ chơi trẻ làm được để lại trưng bày cho phòng thư viện theo qui định của
từng nhóm, tồ trong lớp, sau thời gian nếu nhóm, tổ nào có nhiều đồ dùng đồ chơi
thì sẽ được phần thưởng của cô giáo. Điều đó sẽ kích thích trẻ tìm tòi sáng tao, trẻ
sẽ hứng thú tạo ra những sản phẩm đẹp mắt.
Đối với trẻ 3 - 4 tuổi, cô nên cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi dưới dạng bán
hoàn thiện.
c. Tổ chức trong giờ hoạt động chơi ngoài trời
Ở hoạt động chơi ngoài trời trẻ có thể nhặt những lá cây để làm những khuôn
mặt ngộ nghĩnh trong chủ đề “Bản thân” hay làm những chú bướm xinh xắn trong
chủ đề “Thế giới động vật” ...
Ví dụ: Cho trẻ nhặt lá tre, lá bàng và ghép thành hình con bướm, những con
chuồn chuồn.
d. Tổ chức cho trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo ở hoạt động theo ý thích
Trong giờ hoạt động theo ý thích cô có thể hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ
chơi tương ứng với chủ đề.

12,2
- Kỹ năng trẻ sử dụng các
107
93
86,9
14
13,1
nguyên vật liệu vào sản phẩm
tạo hình.
- Trẻ hứng thú khi tham gia vào
107
100
93,5
7
6,5
hoạt động tạo hình.
- Khả năng cùng cô sưu tầm
107
100
93,5
7
6,5
phân loại các nguyên vật liệu
* Nhận xét: Qua kết quả khảo sát chất lượng cuối năm học tôi thấy các nội
dung khảo sát, tỷ lệ trẻ đạt được nâng lên rõ rệt. Cụ thể:
Đối với trẻ
- Trẻ thành thạo vượt bậc ở kỹ năng tạo hình. Tỷ lệ đạt 87,8%, tăng 45,8%
so với đầu năm học.
- Trẻ biết sử dụng các nguyện vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi trẻ yêu thích.
Tỷ lệ đạt 86,9%, tăng 49,5% so với đầu năm học.

hình thức khác nhau tăng thêm sự hứng thú, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tham gia tích cực,
phát triển sự sáng tạo tưởng tượng của trẻ. Giúp trẻ tìm cách tích lũy kinh nghiệm
cá nhân, học tập lẫn nhau, chia sẻ kinh nghiệm của mình, của bạn .
Giáo viên có thể tổ chức thành nhiều nhóm nhỏ và thực hiện các dạng tạo
hình khác nhau như: nhóm vẽ tô màu, nhóm nặn, nhóm cắt xé dán, nhóm làm đồ
chơi kết hợp cho trẻ sử dụng các nguyên vật liệu.
Giáo viên phải kiên trì, tỉ mỉ, tạo môi trường lớp, phong phú phù hợp với đặc
điểm thực tế của lớp, của trẻ để tạo cảm xúc yêu vẻ đẹp của thiên nhiên quanh trẻ.
Tạo cho trẻ có ấn tượng đẹp về lớp, giới thiệu cho mọi trẻ hiểu rõ và cùng tham gia
vào môi trường hoạt động tạo hình.
Rèn luyện kỹ năng cho trẻ, cần tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp.
Sưu tầm, làm đồ chơi sáng tạo cho trẻ hoạt động từ một số nguyên liệu sẵn
có trong thiên nhiên để dạy trẻ.
Phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường để có sự giáo dục đồng bộ.
Việc hướng dẫn cho trẻ tự làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu dễ tìm là
rất bổ ích và được các cháu hưởng ứng tích cực và hứng thú. Trong quá trình thực
hiện, các cháu đã thể hiện được tính độc lập, tính sáng tạo rất cao. Bước đầu giáo
dục cho các cháu tính tiết kiệm, yêu quý sức lao động, ý thức bảo vệ môi trường,
làm tăng vốn kinh nghiệm sống cho trẻ và được phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ và
hoan nghênh.
Đặc biệt dưới con mắt sáng tạo của những “tài năng nhỏ”, sau khi làm được
những sản phẩm của mình, sẽ thấy nó hữu ích và thú vị biết chừng nào. Và hơn ai
hết, các bậc phụ huynh, người thầy, người cô của trẻ – sẽ càng vui hơn khi thấy
được những điều tốt đẹp mình làm cho trẻ.
3.2. Kiến nghị
Để có một xã hội phát triển thì cần có một con người năng động, có trí tuệ và
thẩm mỹ. Vì vậy việc phát triển thẩm mỹ của trẻ 3 tuổi thông qua hoạt động sử
dụng nguyên vật liệu tạo hình có vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách
con người. Do vậy để việc phát triển thẩm mỹ của trẻ được tốt tôi có một vài kiến

Đông Sơn, ngày 11 tháng 3 năm 2019
Người viết

HIỆU TRƯỞNG
Lê Thị Phương
Chu Thị Hà

20


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
{1}. https://kidsonline.edu.vn
{2}. htps://spmamnon.edu.vn
{3}. Giáo trình tâm lý học mầm non. Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết
{4}. Báo điện tử, Internet

21


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả:
Chức vụ :
Đơn vị công tác:

Chu Thị Hà
Phó Hiệu trưởng
Trường mầm non Đông Tiến

tỉnh Thanh Hóa.
4 Một số biện pháp chỉ đạo giáo Cấp huyện Loại A
viên tổ chức hoạt động phát
triển vận động cho trẻ khối mẫu
giáo ở trường mầm non Đông
Tiến, huyện Đông Sơn, tỉnh
Thanh Hóa.
5 Một số biện pháp chỉ đạo nâng Cấp huyện Loại B
cao chất lượng cho trẻ làm
quen với tác phẩm văn học ở
trường MN Đông Tiến, huyện
Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Năm học
đánh giá
xếp loại
2010-2011

2011-2012

2012-2013

2014-2015

2015-2016

22


6


Hình ảnh 2: Trẻ chơi và tiếp xúc với nguyên vật liệu thiên nhiên.
25