SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"BIỆN

PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
MÔN THỂ DỤC CHO HỌC SINH LỚP 1A
TRƯỜNG TIỂU HỌC LƯƠNG NGOẠI "

Người thực hiện : Trần Xuân Minh
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lương Ngoại
SKKN thuộc lĩnh vực:
Thể dục

1


TT

1
2
3
4
5
6
7
8
9

3.2. Biện pháp thứ hai: Tạo môi trường giao tiếp bằng tiếng
phổ thông cho học sinh
3.3. Biện pháp thứ ba:Tổ chức hiệu quả việc đổi mới
phương pháp giảng dạy và tập luyện.
3.4. Biện pháp thứ tư: Tăng cường các hoạt động ứng dụng,
trải nghiệm, sáng tạo.
4.Hiệu quả của sáng kiến
III: KẾT LUẬN-KIẾN NGHỊ
1 . Kết luận
2. Kiến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC SKKN ĐƯỢC XẾP GIẢI

1
2
2
2
2
2
3
5
5
6
6
12
14
15
15
15


sệt. Xu hướng đổi mới giáo dục hiện nay đang đặt ra cho giáo viên giáo dục thể
chất ở trường tiểu học đòi hỏi phải làm sao để dạy tốt môn Thể dục nói chung và
môn Thể dục lớp 1 nói riêng, là nền tảng cho các lớp học trên. Điều đó làm biết
bao giáo viên dạy Thể dục nhiều năm nay trăn trở nhưng vẫn chưa tìm ra được
biện pháp hữu hiệu .
Là giáo viên dạy môn giáo dục thể chất ở trường tiểu học tôi nhận thấy
muốn dạy tốt chương trình đổi mới ở bậc Tiểu học nói chung và chương trình
Thể dục lớp 1 nói riêng không những người giáo viên phải nắm vững nội dung
chương trình mà còn phải năng động, sáng tạo để vận dung linh hoạt những
phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh nhằm nâng cao hiệu
quả dạy học. Từ những quan điểm trên nên tôi đã chọn đề tài : “ Biện pháp
3


nâng cao chất lượng giảng dạy môn Thể dục cho học sinh lớp 1A trường tiểu
học Lương Ngoại”.

2. Mục đích nghiên cứu:
- Giúp học sinh lớp 1A Trường TH Lương Ngoại học tốt môn Thể dục.
- Giúp giáo viên dạy Thể dục có kinh nghiệm khi hướng dẫn học sinh học
môn Thể dục .
- Giúp bản thân tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn.

3. Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài tập trung nghiên cứu: Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy
Thể dục cho học sinh lớp 1A trường tiểu học Lương Ngoại

4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau :
- Đọc sách giáo viên, các loại sách tham khảo .

+ Đứng đưa tay ra trước
+ Đứng đưa hai tay dang ngang
+ Đứng đưa hai tay lên cao chếch chữ V
+ Đứng đưa hai tay lên cao thẳng hướng
+ Đứng kiễng gót, hai tay chống hông
+ Đứng đưa một chân ra trước, hai tay chống hông
+ Đứng đưa một chân ra sau , hai tay giơ cao thẳng hướng
+ Đứng đưa một chân sang ngang, hai tay chống hông
+ Đứng hai chân rộng bằng vai, hai tay đưa về trước dang ngang, lên
cao chếch chữ V
- Bài thể dục phát triển chung
- Trò chơi vận động
Học sinh lớp 1 là lứa tuổi đang có nhiều chuyển biến về tâm sinh lí và tư
duy. Hành động của các em chuyển dần từ thụ động, đơn giản sang trạng thái
tương đối chủ động và linh hoạt hơn. Lứa tuổi này bước đầu các em đã có khả
năng phân tích tổng hợp đơn giản, biết tự điều chỉnh những hoạt động của bản
thân nhưng ở mức độ không cao. Học sinh đã có ý thức và khả năng tự quản
tương đối tốt, biết phối hợp và giúp đỡ nhau trong học tập và rèn luyện. Đây là
nền tảng để học sinh học các lớp học trên. Vậy việc rèn kỹ năng học Thể dục
cho học sinh lớp 1 là rất quan trọng.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Qua quá trình giảng dạy các khối lớp trong trường, qua tham khảo các tài
liệu và trao đổi với một số giáo viên trong trường và trường bạn tôi nhận thấy :
2.1. Về phía giáo viên:
Trong giờ dạy thể dục một số giáo viên còn dạy theo phương pháp truyền
thống chỉ chú ý đến phần nội dung, chưa chú ý đến việc sửa sai kĩ thuật cho học
sinh. Giáo viên chưa phát huy hết vai trò của cán sự lớp. Trong quá trình dạy
giáo viên sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học còn rất đơn
điệu, chưa linh hoạt.
2.2. Về phía học sinh:

Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
STT Lớp Sĩ số
SL
TL%
SL
TL%
SL
TL %
1

1A

23

2

8.7

16

69.6

5

21.7

2


- Do sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học chưa phù
hợp với đối tượng học sinh.
- Giáo viên phụ thuộc vào sách giáo khoa mà chưa linh hoạt trong dạy
cho đúng đối tượng học sinh, chưa tìm cách để đưa kiến thức đến mọi đối tượng
học sinh một cách nhẹ nhàng, phù hợp.
- Đa số các em được sinh ra trong gia đình nông thôn có hoàn cảnh kính
tế khó khăn nên về thể lực và trí tuệ của các em phát triển thấp nên việc tiếp thu
bài rất hạn chế .
- Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện lời giải thích của giáo viên chưa
rõ ràng, khẩu lệnh hô chưa rứt khoát .
- Khi đánh giá kết quả của học sinh giáo viên chỉ nhận xét đúng và sai,
học sinh chưa hiểu rõ nguyên nhân chỗ sai của mình để khắc phục .
3. Các biện pháp thực hiện:
+ Qua việc điều tra thực trạng và tìm hiểu nguyên nhân như trên, bước
vào năm học 2018- 2019, tôi bắt đầu áp dụng một số biện pháp mới bằng các
cách làm cụ thể của tôi như sau:
3.1. Biện pháp thứ nhất: Tạo ra môi trường, điều kiện động viên giúp
đỡ các em trong học tập:
- Ngay từ đầu năm học, tôi đã tìm hiểu hoàn cảnh và phân loại đối tượng
học sinh theo hoàn cảnh gia đình để giúp đỡ các em. Cụ thể:
+ Trong các lớp có 3 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ( mỗi em trong
một tổ). Tôi đã cho các lớp phân công mỗi tổ giúp 1 bạn.
+ Phát động phong trào tặng bạn nghèo như: Trong tổ mỗi bạn tặng bạn
một đồ dùng học tập: sách, vở, bút, mực, thước kẻ… ( bạn nào có cái gì thì tặng
bạn cái đó)
- Để tạo môi trường thuận lợi cho học sinh trong quá trình học tập, tôi đã
phối hợp các tổ chức Đội, Hội,... trong nhà trường để phát động phong trào “Đôi
bạn cùng tiến”
- Ngoài ra tôi thường xuyên quan tâm, chăm lo, mua sách vở hay trang
phục thể dục (như giày) cho 3 em học sinh khó khăn, không để các em thiếu bất

“Bên phải – quay”, “Bên trái – quay” và hướng dẫn cho học sinh biết: “Bên
phải” hoặc “Bên trái” đó chính là dự lệnh, nhằm báo cho người tập biết hướng
thực hiện động tác. “Quay” chính là động lệnh, dứt động lệnh người tập mới
thực hiện động tác, làm mẫu toàn bộ động tác cho học sinh quan sát.
- Để học sinh quan sát động tác kỹ hơn, tôi cho các em xem tranh và giải
thích động tác trên tranh.
- Tự thực hiện động tác (tự khám phá): Sau khi hướng dẫn xong kỹ thuật
động tác, tôi tiến hành cho học sinh tự khám phá động tác để xem khả năng tiếp
thu động tác của các em. Từ đó tôi đưa ra các phương pháp giảng dạy phù hợp.
Khi hướng dẫn học sinh tôi dùng lời giải thích rõ ràng, khẩu lệnh hô rứt
khoát.
Khi đánh giá kết quả học tập của học sinh tôi đánh giá đúng, sai và chỉ rõ
cho học sinh thấy được chỗ sai và nguyên nhân dẫn đến sự sai sót đó để học
sinh hiểu được và từ đó sẽ thực hiện được tốt hơn .Cụ thể:
3.3.1. Đội hình đội ngũ :
Về đội hình đội ngũ : là một nội dung rất quan trọng và thiết thực đối với
môn thể dục tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng, nó ứng dụng được rất nhiều
8


vào thực tiễn. Nếu không có nội dung này, giáo viên không thể nào tổ chức có
hiệu quả một giờ dạy và học Thể dục. Vì vậy trong quá trình dạy cho học sinh,
giáo viên kết hợp rèn luyện một số nền nếp kỉ luật, tác phong và tư thế cơ bản
đúng cho học sinh .
Khi dạy nội dung này, tôi thực hiện theo các bước sau:
- Khi giảng dạy giáo viên cho học sinh làm quen với khẩu lệnh ( bằng cách
hô khẩu lệnh sau đó giải thích và làm mẫu ).
- Cho học sinh tập làm quen với tốc độ chậm dưới hình thức bắt chước ( giáo
viên hô khẩu lệnh sau đó làm mẫu kết hợp chỉ dẫn bằng lời cho học sinh tập theo
- Giáo viên hô khẩu lệnh và làm mẫu với tốc độ chậm ( không giải thích ) để


được tay phải, tay trái, giáo viên cho học sinh tháo hoa ra và lại hỏi “Tay phải
đâu?”, “Tay trái đâu?” để các em nhớ và phân biệt được tốt hơn. Nếu như lúc
này vẫn có em giơ sai tay, tôi có thể cho lớp dừng tập và hướng dẫn lại.
Để học sinh nhận biết hướng nhanh hơn, tôi nâng dần độ khó, hô với tốc độ
nhanh hơn, yêu cầu các em phải phản xạ nhanh. Quy định cho các em, khi hô
“Phải” các em giơ tay phải, khi hô “Trái” các em giơ tay trái. Giáo viên có thể
hỏi: trái, phải, trái hoặc: phải, phải, trái. Sau đó tổ chức thi đua giữa các tổ, tổ
nào ít bạn giơ sai tay nhất sẽ được tuyên dương, tổ nào nhiều bạn giơ sai tay
nhất sẽ phải múa một bài do tổ thắng hát. Thông qua biện pháp thi đua, học sinh
hào hứng và phân biệt được bên phải, bên trái rất nhanh.
Kết hợp việc xác định hướng quay trên sân trường, tôi nhắc học sinh tay
cầm bút là tay phải, vì tất cả các em viết bằng tay phải, tay còn lại là tay trái.
*Hướng dẫn học sinh xác định góc quay:
Trước khi hô khẩu lệnh, tôi hỏi học sinh “Tay phải (tay trái) đâu?” rồi yêu
cầu các em mở cổ tay đó sang ngang, để xác định góc quay. Sau đó hạ bàn tay
đó xuống về tư thế đứng nghiêm. Tôi hướng dẫn học sinh, khi nghe thấy khẩu
lệnh “Bên phải (bên trái) – quay” thì các em quay về hướng tay vừa chỉ.
*.Hướng dẫn học sinh thực hiện động tác quay phải, quay trái theo
hai cử động.
Giáo viên làm mẫu toàn bộ động tác quay, sau đó hướng dẫn chậm động
tác chân. Tiếp đó giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện động tác quay phải,
quay trái theo hai cử động.
– Đối với với động tác quay phải:
+ Cử động 1: Lấy gót chân phải và nửa trước bàn chân trái làm trụ,
quay người sang bên phải.
+ Cử động 2: Thu chân trái về sát chân phải thành tư thế đứng nghiêm.
– Đối với động tác quay trái
+ Cử động 1: Lấy gót chân trái và nửa trước bàn chân phải làm trụ, quay
người sang bên trái.

khó của động tác quay phải, quay trái để tạo hứng thú tập luyện cho các em.
3.3.2.Thể dục rèn luyện tư thế cơ bản gồm có :
- Tư thế cơ bản
- Đứng đưa hai tay ra trước (sang ngang, lên cao)song song hoặc chếch
chữ V.
- Đứng kiễng gót hai tay chống hông ( sang ngang ).
- Đứng đưa một chân ra trước (sang ngang, ra sau ).
- Đứng hai chân rộng bằng vai, hai chân song song, hai tay đưa về trước
song song - chếch chữ V.
- Đứng khuỵu gối, đưa hai tay về trước song song, sang ngang.
Khi dạy nội dung này tôi thực hiện theo các bước :
+ Nêu tên động tác .
+ Làm mẫu kết hợp với giải thích động tác .
+ Cho học sinh tập theo kiểu bắt chước từng thao tác lẻ, toàn thể động
tác
+ Xen kẽ giữa các lần tập hoặc sau một số lần tập, tôi nhận xét, có thể
giải thích thêm, sau đó cho học sinh tiếp tục luyện tập.
+ Chọn một số học sinh thực hiện động tác đúng và chưa đúng lên thực
hiện động tác cho học sinh và giáo viên xem .
11


+ Học sinh cùng giáo viên nhận xét, đánh giá .
+ Sau khi nêu tên động tác tôi có hiệu lệnh “ Bắt đầu” để học sinh thực
hiện đồng loạt.
Ví dụ : Tư thế đứng cơ bản …bắt đầu!” hoặc “ Đứng đưa hai tay ra
trước… bắt đầu!”. Tiếp theo, tôi sửa chữa động tác sai cho học sinh, rồi hô “ thôi
!” để học sinh về tư thế bình thường. Cũng có thể giáo viên hô theo nhịp điều
khiển của các em tương tự như khi học sinh tập bài thể dục .
Ví dụ : “ Chuẩn bị …”, “ 1,2” vv. Cũng có thể giáo viên vừa hô nhịp,



( Ví dụ : Trước khi học động tác 2 tôi cho học sinh ôn lại động tác 1 sau đó
tập liên tục 2 động tác hoặc trước khi học động tác 6 nên ôn lại hai động tác 4,5
hoặc 3,4,5.)
- Xen kẽ khi học sinh tập, giáo viên cần chú ý giải thích, sửa chữa uốn nắn
động tác, kết hợp các động tác thi đua dưới dạng trò chơi như thi xem tổ nào
hoặc cá nhân nào tập tốt, hoặc mỗi tổ cử một người lên thi đấu xem tổ nào nhất
- Chỉ dẫn học sinh cách tự luyện tập ở nhà theo hình thức cá nhân hoặc
theo nhóm ngẫu nhiên.
- Dạy bài thể dục sau khi dạy phần thể dục rèn luyện tư thế sẽ thuận lợi
hơn.
Sau khi áp dụng cách dạy trên tôi thấy hầu hết học sinh đã tập đúng, đều
động tác, không mắc phải các lỗi sai như đã nêu trong thực trạng.
*. Trò chơi vận động.
Trò chơi vận động dạy cho học sinh lớp 1 gồm có : “Kéo cưa lừa xẻ” ,
“Làm theo hiệu lệnh”, “Nhanh lên bạn ơi”, “Vòng tròn”, “Chạy đuổi”, “Chuyền
bóng”và “đi qua đường lội”. Đây là những trò chơi quy định trong chương trình
nhằm phát triển các tố chất thể lực và kỹ năng vận động. Sau khi dạy hết 7 trò
chơi quy định giáo viên có thể chọn thêm các trò chơi dân gian hoặc trò chơi ưa
thích ở địa phương mình để dạy cho học sinh. Tuy nhiên các trò chơi đó phải có
tính giáo dục, không nguy hiểm, mất vệ sinh, có tác dụng rèn luyện thể lực .
Khi dạy các trò chơi cho học sinh lớp 1, tôi đã lưu ý :
- Chuẩn bị kĩ địa điểm, phương tiện sẽ tổ chức cho các em chơi trò chơi .
- Tổ chức đội hình chơi hợp lý, hiệu quả .
- Giới thiệu và giải thích trò chơi như gọi tên trò chơi, luật lệ và cách thực
hiện; yêu cầu về tổ chức kỷ luật, cách thắng thua và một số điểm cần lưu ý khác.
Thông thường khâu này cần thực hiện ngắn gọn - nhất là đối với những trò chơi
học sinh đã biết. Đối với trò chơi mới, giáo viên cần giải thích cụ thể kèm theo
những chỉ dẫn, làm mẫu .

phải cầu thang? Giáo viên giải thích thêm cho học sinh hiểu khi các em đi xuống
cầu thang thì hướng trái, phải sẽ đổi ngược lại.
- Giáo viên có thể giao việc cho học sinh: Về nhà khi ngồi vào bàn học em
quan sát và kể tên những đồ vật được đặt bên trái bàn học và những đồ vật được
đặt ở bên phải bàn học. Giờ học sau các em cùng kể cho nhau nghe.
- Để giúp các em học sinh khắc sâu kiến thức cũng như định hướng vị trí một
cách chính xác, có vốn sống thực tế, tôi tổ chức cho các em đi tham quan.
Ví dụ: Tôi cho học sinh tham quan vườn thuốc nam. Gắn các tấm biển
ghi số 1,2,3 vào các luống cây. Tôi yêu cầu học sinh xác định luống cây bên
phải, bên trái. Sau đó các em tự đố nhau về vị trí các luống cây.
Khi áp dụng biện pháp này tôi thấy học sinh rất hào hứng học và hiệu quả
của tiết dạy rất cao.
4. Minh hoạ một tiết dạy thể dục cho học sinh lớp 1:
Bài 21: BÀI THỂ DỤC-ĐỘI HÌNH ĐỘI NGŨ
I/ MỤC TIÊU: Giúp học sinh

- Ôn 3 động tác TD đã học.Yêu cầu thực hiện được động tác ở mức tương
đối chính xác.
-Học động tác vặn mình.Yêu cầu thực hiện được ở mức cơ bản đúng.
- Ôn điểm số hàng dọc theo tổ.Yêu cầu điểm đúng số,rõ ràng.
II/ ĐỊA ĐIỂM PHƯƠNG TIỆN:
14


- Địa điểm : Sân trường , 1 còi, tranh thể dục
III/ NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP:
NỘI DUNG
I/ MỞ ĐẦU

GV: Nhận lớp phổ biến nội dung yêu

5 phút
3-2 lần
Đội hình tập luyện
* * * * *
* * * * *

Giáo viên hướng dẫn và tổ chức học
sinh luyện tập
Nhận xét
*Ôn 4 động tác thể dục đã học
Mỗi động tác thực hiện 2x8 nhịp
Nhận xét
c.Ôn tập hợp hàng dọc,dóng
hàng,điểm số

Giáo viên hướng dẫn và tổ chức học
sinh thực hiện
Nhận xét
c.Trò chơi:Nhảy ô tiếp sức.

*
*

GV
5Phút
1-2 lần
7 phút

5 phút


số HS

Thời
điểm

2

8.7

16

69.6

5

23

Trước khi
thực hiện
Sau khi
thực hiện

8

34,8

15

65.2


Lớp thực
nghiệm

1B
Lớp đối
chứng

22

So
sánh đối
chứng

Hoàn thành tốt
SL
TL%

Tăng 2
em

12.5

Hoàn thành
SL
TL%

Chưa hoàn thành
SL
TL%


21,7%. So với kết quả lớp 1B thì kết quả của lớp 1A cao hơn nhiều. Đặc biệt là
số em mắc lỗi được giảm rõ nét. Nói chung, chất lượng học Thể dục của học
sinh đã được nâng lên rõ rệt. Số em đạt hoàn thành tốt được nâng lên, số em
chưa hoàn thành giảm đi. Điều đáng mừng là không còn em nào chưa hoàn
thành. Điều đó chứng tỏ những biện pháp mà tôi áp dụng đã thực sự góp phần
"Nâng cao chất lượng học môn Thể dục của học sinh lớp 1 trường Tiểu học
Lương Ngoại".
III: KẾT LUẬN-KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Trong quá trình giảng dạy môn Thể dục Tiểu học nói chung, môn Thể dục
lớp 1 nói riêng, mỗi giáo viên cần phải luôn luôn nghiên cứu, sáng tạo, tìm ra
những giải pháp hữu hiệu nhất để giảng dạy cho học sinh. Bằng những kinh
nghiệm của bản thân trong quá trình giảng dạy, sau khi áp dụng các biện pháp
trên, tôi đã rút ra bài học sau:
.Trước khi giảng dạy, giáo viên phải nghiên cứu kỹ và nắm vững nội dung,
chương trình trong từng giai đoạn, từng đối tượng học sinh cụ thể.Thực hiện tốt
nội dung, mục tiêu của từng bài dạy theo chuẩn kiến thức, kỹ năng.
Khi giảng dạy giáo viên phải thực hiện nghiêm túc giờ dạy chính khóa, đi
từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Để giờ học không bị nhàm chán, tạo
hứng thú trong tập luyện của học sinh, giáo viên tăng dần yêu cầu và nâng dần
độ khó. Trong quá trình giảng dạy giáo viên tránh phân tích dài dòng, dành
nhiều thời gian cho học sinh tập luyện, cho học sinh học tốt giúp đỡ các học sinh
làm chưa đúng.
Để giờ học thể dục đạt hiệu quả cao, khi giảng dạy giáo viên phải linh hoạt
sử dụng phương pháp dạy học, tập trung vào việc phát huy tính tích cực của học
sinh, thường xuyên sử dụng các phương pháp dạy học đặc thù của môn học giúp
học sinh nhanh chóng chiếm lĩnh được kiến thức và kỹ năng cơ bản, hướng dẫn
học sinh biết tự quản và tự sửa chữa động tác sai cho nhau.
Phối hợp các phương pháp giảng dạy đặc thù của môn học như trực quan
Tập bắt chước, tập đồng loạt, sửa sai, tập luyện liên hoàn, phối hợp, ưu tiên


Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
Bá Thước, tháng 3 năm 2019
NGƯỜI VIẾT

Bùi Đình Trọng
Trần Xuân Minh

18


TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT
1
2
3
4

Tên tài liệu tham khảo
Sách giáo viên Thể dục lớp 1
Giáo trình giảng dạy thể dục
Tạp chí giáo dục Tiểu học
Sáng kiến kinh nghiệm của bản thân năm trước.

DANH MỤC
19


đánh giá
xếp loại

2011-2012

Thể dục lớp 2”.
Một số biện pháp giúp học
sinh lớp 5 học tốt bài thể dục

2014-2015
Cấp huyện

C

phát triển chung

20