1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài.
Bản thân là giáo viên miền xuôi, tôi được UBND tỉnh Thanh Hóa điều
động lên công tác tại một xã miền núi của huyện Ngọc Lặc, đến nay đã bước
sang năm thứ 11. Từ đó đến nay, ngôi trường tôi đang công tác đã có nhiều sự
đổi thay, ngoài việc dạy và học ra, một trong những điều làm tôi quan tâm nhiều
hơn cả đó là nhà vệ sinh học sinh.
Những tưởng nhà vệ sinh là chuyện nhỏ, là "công trình phụ" nhưng lại rất
quan trọng trong mỗi nhà trường. Nhà vệ sinh không sạch sẽ ảnh hưởng đến sức
khỏe của các em, ngoài ra còn vấn đề tâm lý, nếu nhà vệ sinh dơ bẩn, bốc mùi…
các con sẽ có tâm lý “nhịn” đi, sợ hãi, ám ảnh khi vào nhà vệ sinh, ảnh hưởng
lớn đến việc học tập, sức khỏe, sợ tới trường…
Bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất cho các phòng học, phòng chức năng,
chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục trong mỗi nhà trường, thì "công trình
phụ" này cũng là mối quan tâm hàng đầu của tập thể các thầy cô giáo trường
THCS Phúc Thịnh.
Vệ sinh môi trường rất cần thiết trong cuộc sống của chúng ta và có ý
nghĩa vô cùng quan trọng. Có một môi trường sống lành mạnh cùng với sức
khỏe tốt là điều ai cũng muốn. Đây là một trong những vấn đề quan trọng góp
phần nâng cao chất lượng cuộc sống không chỉ riêng trong nhà trường mà còn cả
ở cộng đồng dân cư.
Môi trường của chúng ta được bảo vệ, luôn xanh sạch đẹp thì sức sống
của mỗi người cũng được nâng cao lên rất nhiều. Bởi vậy, bảo vệ môi trường,
chính là trách nhiệm của mỗi chúng ta.
Và để hưởng ứng tích cực công văn số 194/GD&ĐT huyện Ngọc Lặc về
việc tổ chức hưởng ứng "Tuần lễ quốc gia Nước sạch và vệ sinh môi trường"
năm 2018. CV số 4771 của Bộ TNMT ngày 5/9/2018 với chủ đề làm cho thế
giới sạch hơn là "Quản lí rác thải vì môi trường nông thôn bền vững" và đặc biệt
là tích cực hưởng ứng chỉ thị số 15/CT-UBND tỉnh Thanh Hóa ngày 27/8/2018
"VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC ĐẦU TƯ, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG
CÁC CÔNG TRÌNH VỆ SINH, CẤP NƯỚC SẠCH TRONG CÁC TRƯỜNG
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận.
Bảo vệ môi trường sống là vấn đề được quan tâm hàng đầu của xã hội
hiện nay. Tuy nhiên, ở nhiều nơi vấn đề giữ gìn vệ sinh chung đang còn bị nhiều
người dân thờ ơ. Chúng ta đừng nghĩ rằng bảo vệ môi trường là việc của cán bộ
nhà nước, của các nhà khoa học... mà nó trở thành vấn đề nóng hổi, thuộc về
trách nhiệm của tất cả mọi người. Bằng những hành động nhỏ nhặt và cụ thể
hằng ngày, chúng ta cũng góp phần tích cực vào việc bảo vệ môi trường. Theo
tôi, việc đầu tiên góp phần bảo vệ môi trường đó là nâng cao nhận thức để mọi
người cùng hiểu, biết và hành động vì môi trường. Chỉ có nhận thức đúng, suy
nghĩ đúng mới đi đến hành động đúng. Mỗi hành động nhỏ sẽ góp phần lớn vào
việc hình thành nếp sống văn minh, có trách nhiệm hơn với môi trường.
Bất kì ở nơi đâu, cơ quan, trường học, công viên, bệnh viện hay ở gia đình
thì nhà vệ sinh là điều không thể thiếu. Ở gia đình, nhà vệ sinh thường được gọi
là công trình phụ. Là công trình phụ, nhưng không hề phụ trong việc nâng cao
chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, nhà vệ sinh chưa được đầu tư, quan tâm đúng
mức. Chưa nói đến sự kém ý thức, coi thường việc bảo vệ môi trường sống của
một bộ phận học sinh trong nhà trường.
Với mục tiêu chăm lo cho sức khỏe, sự phát triển toàn diện của thế hệ
tương lai, chúng tôi - những người làm giáo dục trong nhà trường kêu gọi sự
chung tay đồng hành của tất cả mọi người đặc biệt là ý thức của phụ huynh, học
sinh để cho môi trường học đường an toàn, thân thiện và sạch sẽ, có đủ các hạng
mục quy định phục vụ cho việc học tập, sinh hoạt của học sinh. Đặc biệt là huy
động nguồn xã hội hóa để xây dựng các công trình phụ, trong đó có nhà vệ sinh
2
Nhiều bạn cho rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ để làm
hại môi trường. Một số học sinh khác lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là
3
trách nhiệm của nhà nước, của các thầy cô giáo, của đội cờ đỏ, của các cấp
chính quyền...trong khi số khác lại nghĩ rằng việc môi trường đã bị ô nhiễm thì
có làm gì cũng "chẳng ăn thua", và ô nhiễm môi trường cũng không ảnh hưởng
đến mình nhiều. Theo quan sát, tại cổng trường học, chúng tôi nhiều lần chứng
kiến phụ huynh đưa con đi học đến cổng trường dừng lại ăn sáng và sau khi ăn
xong, thay vì bỏ hộp xôi, hộp bánh vào thùng rác thì họ lại vứt ngay tại chỗ.
Mặc dù, các trường học có treo rất nhiều tấm biến, khẩu hiệu cấm xả rác bừa bãi
nhưng phụ huynh vẫn thản nhiên xả rác nơi công cộng thì rất khó hình thành ý
thức tốt cho thế hệ trẻ.
Việc phá hoại môi trường của một người chỉ ảnh hưởng nhỏ nhưng nếu
gộp nhiều người lại thì rất lớn. Một tờ giấy, vỏ hộp sữa, túi ni-lông,... tuy nhỏ
nhưng tích tụ lại lâu ngày sẽ gây ô nhiễm, mất mỹ quan. Chính vì vậy, bên cạnh
việc học tập, thì việc giáo dục ý thức, rèn luyện kĩ năng cho học sinh có ý thức
bảo vệ môi trường không chỉ trong nhà trường mà còn ở nhà và ngoài xã hội trở
nên vô cùng quan trọng và cấp thiết. Để góp phần xây dựng "Trường học thân
thiện, học sinh tích cực" thì những vấn đề này cần phải được khắc phục một
cách triệt để.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Giải pháp thứ nhất: Phối hợp với tổ chức Đoàn Đội, đề ra kế hoạch
cho lớp trực vệ sinh vào mỗi buổi sáng sớm các ngày trong tuần và thành
lập đội "Văn minh, lịch sự" để kiểm tra công tác vệ sinh của các lớp.
Việc cho học sinh trực nhật hằng ngày, ngoài mục đích xây dựng "Trường
học thân thiện, học sinh tích cực"; trường học "Xanh - sạch - đẹp" còn mang lại
nhiều giá trị khác như: giúp các em nâng cao tinh thần trách nhiệm cá nhân, có
kĩ năng lao động, có ý thức giữ gìn của công, xây dựng tinh thần đoàn kết, giúp
và tạo cảnh đẹp cho nhà vệ sinh cũng vô cùng quan trọng. Một nhà vệ sinh sạch
sẽ ở bên trong và được tạo nên vẻ đẹp của hoa bên ngoài cũng tô điểm thêm cho
nhà vệ sinh nhiều ấn tượng. Giúp các em không còn ngại, không còn ám ảnh,
không còn phải "nhịn"... mỗi lần muốn đi vệ sinh nữa. Khi các em có ý thức giữ
gìn vệ sinh chung thì cũng chứng tỏ các em đã hiểu được môi trường và cảnh
quan sạch đẹp có tác động như thế nào đến cuộc sống của con người, đồng thời
cho thấy các em là những người biết cư xử văn minh, lịch sự.
5
Trồng hoa trước nhà vệ sinh mới.
Một thời gian sau đã được phủ xanh
bởi hoa cỏ lạc.
Ngoài giờ học trên lớp, vào chiều thứ 6 hằng tuần không những học sinh
mà tất cả các thầy cô giáo cùng chung tay để làm vệ sinh trường lớp. Mọi sự
thay đổi lớn đều bắt nguồn từ những việc nhỏ nhặt. Thế nên, chỉ cần mỗi cá
nhân xây dựng ý thức, thay đổi tư duy về môi trường cũng sẽ góp phần tạo nên
sự đổi thay lớn lao hơn. Và dưới đây là một vài hình ảnh nói lên điều đó của tập
thể thầy cô và học sinh trường THCS Phúc Thịnh.
Thầy và trò đang tô thêm vẻ đẹp cho ngôi trường bằng những việc làm thiết thực
để góp phần xây dựng nông thôn mới.
Giải pháp thứ ba: Tổ chức buổi hoạt động ngoại khóa với chủ đề:
“Bảo vệ môi trường và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh góp phần phòng, chống
dịch bệnh”. (thông qua tiết chào cờ đầu tuần)
Tích cực hưởng ứng chỉ thị số 15/CT-UBND tỉnh Thanh Hóa ngày
27/8/2018 "VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC ĐẦU TƯ, QUẢN LÝ VÀ
SỬ DỤNG CÁC CÔNG TRÌNH VỆ SINH, CẤP NƯỚC SẠCH TRONG CÁC
- Nguồn nước sinh hoạt không được đảm bảo dẫn đến nhiều bệnh nguy
hiểm cho con người...
`
Chính vì vậy mỗi chúng ta hãy nâng cao ý thức bảo vệ giữ gìn vệ sinh
sạch sẽ từ những việc nhỏ nhất.
Câu hỏi 3: Để góp phần làm cho môi trường ngày càng sạch hơn, bản
thân em cần phải làm gì?
Bạn Trịnh Thị Hương - 8A trả lời như sau:
Bản thân em đã có việc làm để bảo vệ môi trường là:
- Tham gia phong trào dọn vệ sinh nơi mình sinh sống do huyện Đoàn
phát động vào ngày chủ nhật của cuối tháng.
- Em thường xuyên quét dọn vệ sinh khu vực quanh nhà.
- Phân loại rác thải
- Em tham gia vẽ tranh tuyên truyền về bảo vệ môi trường.
- Tích cực tham gia các buổi lao động do trường tổ chức, trồng rau, nhổ
cỏ, tưới nước chăm sóc cây cảnh khi lớp được phân công trực tuần.
- Là học sinh chúng ta hãy có ý thức trồng thêm cây xanh, giữ gìn vệ sinh
trường lớp. Làm được như vậy là chúng ta đã góp phần bảo vệ được cuộc sống
của chính mình.
Câu hỏi 4: Em có nhận xét như thế nào về vấn đề vệ sinh trong trường
ta?
Bạn Nguyễn Công Nguyên - HS lớp 6A trả lời như sau:
Vấn đề vệ sinh trong trường và trong lớp học ở trường ta nhiều hôm chưa
được sạch sẽ, nhất là nhà vệ sinh học sinh, một số bạn ý thức chưa được cao như
đang còn xả rác bừa bãi ra sân trường và trong lớp học, ngắt cây, tỉa cành; đi vệ
sinh xong không dội nước, nhiều hôm nhà vệ sinh rất bẩn...
? Vậy em có cách nào để góp phần nâng cao ý thức của các bạn.
Trả lời: Theo em, nhà trường phải có biện pháp xử lí thật nghiêm những
bạn vi phạm như cảnh cáo, nhắc nhở trước cờ hoặc báo cho cha mẹ biết về
những hành vi chưa tốt ở trường; cũng có thể phạt lao động, quét dọn vệ sinh
tiết chào cờ đầu tuần, các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa. Mỗi kỳ sinh
hoạt tập thể như tổ chức bày mâm ngũ quả vào dịp tết Trung thu, các hoạt động
ngoại khóa chào mừng kỷ niệm 26/3, công việc đầu tiên mà nhà trường phối
hợp với Đoàn thanh niên là làm sạch sân trường và giữ sạch sẽ nhà vệ sinh. Quá
trình sinh hoạt, lúc kết thúc, thầy trò nhắc nhở nhau cùng lượm rác bỏ vào nơi
quy định, lau chùi toilet, lâu dần học sinh có thói quen tốt. Và để giáo viên, học
sinh có trách nhiệm hơn, cuối tuần thầy trò lau chùi toilet, qua đó mọi người ý
thức hơn trong việc giữ gìn. Trò lao động, thầy cô cùng làm để nêu gương, các
em sẽ tích cực hơn. Bên cạnh đó, thấy học sinh sai phạm thì dù là giáo viên chủ
nhiệm hay bộ môn, có được giao trách nhiệm hay không, cần nhắc nhở kịp thời.
Cùng nhau giữ gìn trường lớp sạch đẹp, đặc biệt là nhà toilet có kết quả, không
chỉ tiếng lành đồn xa mà học sinh trong trường cũng tự hào trường mình có nhà
vệ sinh sạch nhất. Trường học thân thiện là đây.
9
Giải pháp thứ năm: Đề xuất, tham mưu UBND xã về kinh phí sửa chữa,
xây dựng mới nhà vệ sinh để năm học 2018 - 2019 các em có đủ công trình nhà
vệ sinh.
Ngay trong Hội nghị cán bộ công chức đầu năm của trường THCS Phúc
Thịnh (diễn ra ngày 20/9/2018), tôi đã mạnh dạn đề xuất với UBND xã Phúc
Thịnh (đại biểu mời của xã là bác Lê Bá Ngọc - Bí thư Đảng bộ xã Phúc Thịnh).
Mấy năm học qua, nhà trường chỉ duy nhất có một nhà vệ sinh dành cho học
sinh, nhưng thường xuyên bị tắc mỗi khi học sinh đi đại tiện, ứ đọng nhiều ngày,
bốc mùi làm học sinh không muốn bước chân vào. Ngay khi đề xuất tham mưu
với yêu cầu thật khẩn thiết, nhà trường đã được UBND xã phê duyệt xây dựng
thêm một nhà vệ sinh mới và tu sửa lại một nhà vệ sinh cũ. Và đến ngày
20/2/2019 các công trình vệ sinh cho học sinh đã được hoàn thiện và đi vào sử
dụng.
Môi trường rất quan trọng với mọi sinh vật trên Trái Đất này. Môi trường
bị ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến con người mà còn cả các loài
động thực vật khác. Không bảo vệ môi trường, nguy cơ cuộc sống của chúng ta
bị hủy hoại càng lớn. Trái Đất bị hủy diệt kéo theo sự sống cũng lụi tàn. Khi
sống và làm việc trong môi trường tốt, bầu không khí trong lành thì ta cảm thấy
dễ chịu và phấn khởi hơn, giúp ta hiểu hơn, tiếp thu hơn về vấn đề học tập ở lớp,
ở trường. Hoặc sẽ cảm thấy thư giãn và thoải mái hơn sau những giờ làm việc,
học tập căng thằng… Vì tất cả chúng ta được sống và hít thở trong bầu không
khí trong lành.
Chính vì vậy hãy tự vấn bản thân mình để nâng cao ý thức bảo vệ môi
trường của chính bạn và lan tỏa bầu nhiệt huyết bảo vệ môi trường ấy cho mọi
người xung quanh. Hãy chung tay bảo vệ môi trường vì chính cuộc sống của bạn
và những người thân yêu.
3.2. Kiến nghị.
- Đối với nhà trường:
+ Ngay từ đầu năm học nhà trường cần phải có kế hoạch cụ thể, rõ ràng
về vấn đề bảo vệ môi trường ngay trong trường học, ở địa phương và phải được
phổ biến tới từng học sinh.
+ Cần tăng cường phát động phong trào trồng cây xanh, trồng rau sạch
trong nhà trường.
+ Phải có biện pháp xử lí đối với những cá nhân và tập thể vi phạm vấn đề
bảo vệ môi trường trong trường học.
+ Kết hợp với tổ chức Đoàn đội về tăng cường công tác hoạt động Giáo
dục ngoài giờ lên lớp với chủ đề : "Cùng chung tay bảo vệ môi trường".
- Đối với Phòng giáo dục:
+ Quan tâm chỉ đạo và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về BVMT
đối với các cơ sở giáo dục trong huyện.
+ Cần cung cấp tài liệu và tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn cho giáo
viên về chủ đề Bảo vệ môi trường.
+ Đưa những bài viết về môi trường vào trong sách giáo khoa, giúp cho
2
2
3
3
12
12
13