MỤC LỤC
Nội dung
1. Mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.4. Hiệu quả của sáng kiến đối với hoạt động giáo dục
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
3.2. Kiến nghị

Trang
1
1
1
1
1-2
2
2
2-3
3-16
16-17
17
17
17-18


học để hình thành và phát triển năng lực thực hiện hoạt động cho người học; tạo
ra mối liên kết giữa các môn học và tri thức, giúp học sinh phát triển tư duy sáng
tạo và tính tích cực học tập. Bên cạnh đó môn Ngữ văn là môn học thuộc nhóm
khoa học xã hội, điều đó nói lên tầm quan trọng của nó trong việc giáo dục quan
điểm, tư tưởng, tình cảm cho học sinh. Môn Ngữ văn còn là môn học thuộc
nhóm công cụ, điều đó nói lên mối quan hệ giữa môn Ngữ văn với các môn
khác. Học môn Ngữ văn sẽ có tác động tích cực đến kết quả học tập các môn
khác và các môn khác cũng sẽ góp phần giúp học tốt môn Ngữ văn. Việc giảng
dạy theo quan điểm tích hợp không phủ định việc dạy học các tri thức, kỹ năng
riêng của từng phân môn, đồng thời đó còn là sự tích hợp liên môn giữa môn
Ngữ văn với các môn học khác như Lịch sử, Địa lí, GDCD, Âm nhạc,…Vấn đề
là làm thế nào để phối hợp các tri thức, kĩ năng thuộc các bộ môn học đó vào
trong bài dạy thật nhuần nhuyễn nhằm đạt tới mục tiêu chung của môn Ngữ văn.
Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà
còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng
dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách
nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Qua thực tế dạy học nhiều năm tôi nhận thấy việc kết hợp kiến thức giữa
các môn học “tích hợp” vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học
là việc làm hết sức cần thiết. Chính vì vậy, là giáo viên nhận thức được tầm quan
trọng và ý nghĩa của hoạt động này nên tôi trình bày và thực hiện thử nghiệm
một dự án nhỏ đối với môn Ngữ văn. Trong khuôn khổ của bài viết này, tôi xin
chia sẻ: Cách dạy văn bản“ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê, theo
hướng tích hợp liên môn cho học sinh lớp 9, trường THCS Thị trấn Thường
Xuân.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Qua việc nghiên cứu này hi vọng giúp được bản thân và cho các em học
sinh, đặc biệt là học sinh lớp 9 hiểu rõ được mối liên hệ giữa các môn học với bộ
môn Ngữ văn, nhằm khắc sâu hơn nội dung bài học.
1.3. Đối tượng nghiên cứu

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Thuận lợi
- Các em là những học sinh lớp 9 nên đã tiếp cận 4 năm học với kiến thức
chương trình bậc THCS, không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra
đánh giá khi giáo viên đề ra.
- Đối với học sinh lớp 9 các em đã được học rất nhiều bài từ lớp 6 có liên
quan đến vấn đề Lịch sử, Địa lí, GDCD,... các tình huống liên quan thực tế
mang tính giáo dục kĩ năng sống.
- Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Lịch sử, Địa lí,
GDCD...các em đã được tìm hiểu về kiến thức liên quan đến kĩ năng sống,
những phẩm chất tốt đẹp, những địa danh, những thời điểm lịch sử có liên quan
đến tác phẩm văn học được tích hợp trong các bài học. Vì vậy, nên khi cần thiết
kết hợp các kiến thức của một môn học nào đó vào bộ môn Ngữ văn để giải
quyết một vấn đề trong bài học các em sẽ cảm thấy không bỡ ngỡ.
- Các em đều có SGK, nhiều em có tài liệu tham khảo, có điều kiện tra
cứu thông tin trên mạng Internet qua máy tính nên việc học cũng rất thuận lợi.
2.2.2 Khó khăn
2.2.2.1. Về phía học sinh
- Đa số học sinh còn hạn chế trong việc tiếp thu và cảm thụ văn bản văn
học.
4


- Học sinh hạn chế việc nắm bắt các mối liên hệ giữa thời đại thông qua
bộ môn Lịch sử với giá trị phản ánh của tác phẩm.
- Một số ít học sinh không có nhiều tài liệu để tham khảo và cũng chưa có
thói quen đọc sách tham khảo để bổ sung kiến thức môn học.
- Một số văn bản dung lượng kiến thức dài so với thời lượng 45->90 phút
nghiên cứu trên lớp, học sinh khó nắm bắt hết được toàn bộ các giá trị của văn
bản văn học.

tin có trong bài học mà chưa chú trọng khai thác những vấn đề liên quan.
- Giáo viên còn lúng túng khi đưa ra hệ thống câu hỏi khai thác cũng như
phương pháp triển khai những văn bản văn học.
- Vẫn còn hiện tượng giáo viên thiếu nhiệt tình trong quá trình giảng dạy,
quá trình tìm tòi, sưu tầm những kiến thức có liên quan bổ sung cho nội dung bài
dạy dẫn đến khả năng tích hợp kiến thức còn hạn chế.
- Một bộ phận giáo viên vẫn chưa nhận thức đúng mức vai trò của phương
pháp dạy học theo hướng tích hợp kiến thức liên môn.
Với những hạn chế, khó khăn trên, tôi đã chọn dạy một văn bản có sự tích
hợp kiến thức một số môn học, hy vọng sẽ góp phần tạo hứng thú học tập cho
học sinh và góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của giờ dạy Ngữ văn.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1. Các môn học được tích hợp
Khi dạy bài: “ Những ngôi sao xa xôi” Tôi đã tích hợp với các môn học sau:
* Tích hợp Ngữ văn- Địa lí: Giúp các em biết được vị trí địa lí của dãy
Trường Sơn và vai trò giao thông huyết mạch của nó trong cuộc kháng chiến
chống Mĩ.
* Tích hợp Ngữ văn - Lịch sử: Giúp các em hiểu được cuộc kháng chiến
chống Mĩ ác liệt của nhân dân Việt Nam và những tên tuổi góp phần làm nên
thắng lợi của cuộc kháng chiến ấy.
5


* Tích hợp Ngữ văn - Giáo dục công dân: Giúp các em thấy được môi
trường chiến tranh đã hủy diệt sự sống, đồng thời giáo dục cho học sinh lí tưởng
sống, lòng biết ơn, tình yêu quê hương, đất nước.
* Tích hợp Ngữ Văn- Âm nhạc: giúp học sinh cảm nhận được một số ca
khúc viết về thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ.
2.3.2. Định hướng tích hợp
Để bài học sinh động, học sinh có thể nắm bài tốt hơn, chúng ta có thể thực

- Rèn luyện tinh thần học tập chủ động, tích cực, sáng tạo.
- Rèn kĩ năng khai thác vấn đề và hướng giải quyết những vấn đề đặt ra
trong tương lai. Kĩ năng giải quyết tình huống thực tiễn rút ra từ bài học.
- Đồng thời trong tiết học này học sinh cần kết hợp kiến thức của các môn
học như: Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân, Âm nhạc … để thấy được hoàn
cảnh ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mĩ trên tuyến đường Trường Sơn, sự
dũng cảm của các nữ thanh niên xung phong.
6


3. Thái độ
- Giáo dục các em lòng yêu nước, biết ơn những con người đã hi sinh cả
tuổi thanh xuân cho sự nghiệp thống nhất đất nước.
- Có lí tưởng sống cao đẹp, có trách nhiệm đối với thế hệ cha ông, đối với
đất nước.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên
- Bản đồ giao thông vận tải Việt Nam.
- Tranh ảnh, video về cuộc kháng chiến chống Mĩ trên tuyến đường Trường
Sơn. Tranh ảnh về hậu quả và di chứng mà chiến tranh để lại đối với con người
và dân tộc Việt Nam, chân dung nhà văn Lê Minh Khuê, các tác phẩm chính của
bà, các bài thơ, bài hát về chiến tranh chống Mĩ...
- Máy chiếu.
2. Học sinh
- Soạn bài theo câu hỏi SGK.
- Sưu tầm các bài thơ, tác phẩm truyện, bài hát viết về thế hệ trẻ Việt Nam
thời chống Mĩ.
- Tìm hiểu các vấn đề khác có liên quan đến bài học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1. Kiểm tra bài cũ

NỘI DUNG CẦN ĐẠT
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Lê Minh Khuê sinh năm
1949.Quê Tĩnh Gia – Thanh Hóa.
- Gia nhập thanh niên xung
phong trong kháng chiến chống
Mĩ và bắt đầu viết văn vào đầu
những năm 70.
- Là cây bút chuyên viết truyện
ngắn.
- Đề tài sáng tác:
+ Trong chiến tranh: viết về cuộc
sống chiến đấu của tuổi trẻ trên
tuyến đường Trường Sơn.
+ Sau 1975: bám sát những
chuyển biến của đời sống xã hội
và con người trên tinh thần đổi
mới.

Chân dung nhà văn Lê Minh Khuê
GV: Bom đạn và nỗi đau đâu phải khi vào
chiến trường mới biết. Đối với nhà văn Lê
Minh Khuê, khi còn là cô gái 15 tuổi đã
biết đến mùi khói súng, xác chết, mùi bom
nổ sát vách nhà. Năm 1964, tấm gương hi
sinh của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã tác
động mạng mẽ đến ý thức, tư tưởng của
lứa thanh niên cùng thời. Cô gái Minh
Khuê mới tròn 15 đã tự khai thêm tuổi và

- Nhật kí Đặng Thùy Trâm
- Cô gái mở đường
- Mãi mãi tuổi hai mươi
- Chào em cô gái Lam Hồng
- GV: cho HS quan sát hình ảnh trên máy chiếu Slides12.

Các tác phẩm thơ và bài hát trong kháng chiến chống Mĩ.
- Cho HS nghe bài hát“ Cô gái mở đường” của nhạc sĩ Xuân Giao.
IV. DẶN DÒ, HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
* Làm bài tự luận ( nạp vào buổi học sau)
Đề bài:
Câu 1: Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về những nữ thanh
niên xung phong Việt Nam thời chống Mĩ.
Câu 2: Địa phương em có bao nhiêu thanh niên xung phong? Giới thiệu
về một cựu thanh niên xung phong trên quê hương mà em yêu mến.
- Học thuộc bài cũ, làm bài tập.
- Chuẩn bị tiết 144
V. ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH DẠY HỌC

9


2.4. Hiệu quả khi áp dụng đề tài
Áp dụng sáng kiến kinh nghiệm và qua thực tế giảng dạy tôi thấy rằng:
2.4.1. Về phía học sinh: các em sẽ dành thời gian học tập nhiều hơn.
Buộc các em phải tìm tòi, suy nghĩ để chuẩn bị bài có hiệu quả. Tạo cho học
sinh tính nhạy bén, năng động, sáng tạo và hứng thú với giờ học văn. Học sinh
vừa nắm được bài học đồng thời có điều kiện ôn lại kiến thức Lịch sử, Địa lí,...
về những kiến thức xã hội…Qua tiết học, học sinh nắm bắt được những kiến
thức cơ bản về nội dung và ý nghĩa của tác phẩm, biết trân trọng cái đẹp, sự cảm

thức liên môn trong việc
tiếp cận văn bản
Số lượng
Tỉ lệ
6
9,5%
13
30,2%

Từ kết quả học tập của các em tôi nhận thấy: việc dạy học theo chủ đề và
kết hợp kiến thức liên môn vào một môn học nào đó là một việc làm hết sức cần
thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh đặc biệt là thu hút sự chú ý học sinh và
bản thân các học sinh sau khi học dự án này đều cảm thấy môn Ngữ văn hấp
dẫn. Học Văn để biết Sử, Địa, Giáo dục công dân và Âm nhạc…biết yêu mến, tự
hào về con người, quê hương, đất nước mình. Việc tích hợp giúp các em học
sinh không những giỏi một môn mà cần biết cách kết hợp kiến thức các môn học
lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn diện.
2.4.2. Về phía giáo viên: Thúc đẩy giáo viên đầu tư nhiều hơn trong
chuẩn bị, thiết kế giáo án cho phù hợp với tinh thần đổi mới. Đầu tư nghiên cứu
kiến thức liên môn có liên quan để cùng hợp tác với học sinh giúp các em chiếm
lĩnh nội dung bài học sâu sắc, sinh động hơn. Làm tốt công tác đầu tư cho tiết
học sẽ giúp giáo viên chủ động, linh hoạt trong khâu tổ chức, hướng dẫn học
sinh lĩnh hội thêm kiến thức; mặt khác sẽ tránh được sự lúng túng, bị động khi
học sinh chất vấn những vấn đề liên quan.
3. Kết luận, kiến nghị
3.1. Kết luận
Dạy học theo hướng tích hợp vẫn đuổi theo quan điểm: “Lấy học sinh làm
trung tâm”, tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh trong mọi mặt. Qua tiết
học, học sinh đã bắt đầu biết tích hợp các kiến thức và lĩnh hội, xác lập mối liên
hệ giữa các tri thức và kĩ năng đã lĩnh hội, xác lập mối liên hệ giữa các tri thức

khác.

Lê Thị Hảo

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo: Ngữ văn 9 - NXB GD.
2. Phương pháp dạy học văn-NXB Đại học sư phạm - Phan Trọng Luận
chủ biên.
3. Sách giáo khoa: Lịch sử 9, Địa lý 8, 9; GDCD 6,7,8,9.
4. Tài liệu BDTX – Modun14- THCS.

12


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Lê Thị Hảo
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường THCS Thị Trấn
TT

1.

Dạy học ca dao trong chương

Cấp đánh


A

4.

Tên đề tài SKKN

miêu tả cho học sinh lớp 6.
“Tập cách viết mở bài văn nghị
luận cho học sinh lớp 7”.

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B,
hoặc C)

Năm học
đánh giá
xếp loại

C

2005

2015

13