PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA TÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG MỘT SỐ TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG TRONG GIẢNG
DẠY NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH NHẢY CAO KIỂU
BƯỚC QUA CHO LỚP 9 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGA
TÂN

Người thực hiện: Phạm Quốc Hoàn
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Nga Tân
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Thể dục

NGA SƠN, NĂM 2019

1


MỤC LỤC
Nội dung
I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

18
3.2. Kiến nghị
19
* Tài liệu tham khảo
20
* Danh mục các sáng kiến kinh nghiệm
21

I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Thể dục thể thao là bộ môn quan trọng của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, là
một trong những phương tiện để phát triển con người toàn diện, củng cố và tăng
cường sức khoẻ cho nhân dân lao động góp phần nâng cao đời sống văn hoá, tinh
thần cho con người.
2


Như vậy, có thể nói rằng vai trò của TDTT là rất to lớn trong việc củng cố,
giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho mọi người, mọi lứa tuổi khác nhau mà đặc biệt
là thế hệ trẻ. Những người xây dựng, làm chủ và bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩa
trong tương lai.
Mà mục đích của giáo dục thể chất ở nước ta là: "Bồi dưỡng thế hệ trẻ trở
thành những con người toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng và
có dũng khí kiên cường để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và sống một
cuộc sống vui tươi lành mạnh". Để đảm bảo nhiệm vụ to lớn ấy, ngành Giáo dục
- Đào tạo đó phối hợp với các bộ ngành liên quan đưa môn thể dục là một môn
học bắt buộc cho tất cả các bậc học từ mầm non đến đại học.
Trong các phương pháp tổ chúc tập luyện của môn thể dục thì phương
pháp Trò chơi là một trong những phương pháp mang lại hiệu quả trong giờ
học. Vì phương pháp này làm cho học sinh phấn khởi hào hứng tập luyện, đồng

3


Với đề tài “Sử dụng một số trò chơi vận đông trong giảng dạy nhằm nâng
cao thành tích nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh lớp 9 Trường THCS Nga
Tân”. Tôi đã lựa chọn 30 em học sinh lớp 9A làm nhóm đối chứng và 30 em học
sinh lớp 9B làm nhóm thực nghiệm. Hai lớp có số lượng học sinh bằng nhau để
vận dụng vào trong công tác giảng dạy nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu
bước qua.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Phương pháp phân tích tổng hợp:
Phương pháp này chúng tôi tìm hiểu cơ sở lý luận của việc hình thành phát
triển các tố chất thể lực, đặc biệt là sức mạnh, đồng thời xây dựng tổng quan, xử
lý và phân tích kết quả nghiên cứu của đề tài.
4.2. Phương pháp thực nghiêm:
+ Nhóm thực nghiệm: Chọn ngẫu nhiên 30 em học sinh lớp 9A.
+ Nhóm đối chứng: Chọn ngẫu nhiên 30 em học sinh lớp 9B.
4.3. Phương pháp toán học thống kế.
Để xử lý các số liệu của quá trình nghiên cứu.
Sử dụng toán học thống kê để tính giá trị trung bình kết quả kiểm tra.
4.4. Phương pháp kiểm tra đánh giá:
Kiểm tra thành tích học sinh trước, trong và sau khi áp dụng đề tài.
II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến
Đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi lớp 9 này là quá trình phát triển mạnh mẽ.
Các tuyến nội tiết (tuyến hạ não, tuyến giáp trạng) tăng cường hoạt động, kích
thích cơ thể lớn lên nhanh mà chủ yếu do chân tay dài ra, đồng thời kích thích
tuyến sinh dục (buồng trứng ở con gái, tinh hoàn ở con trai) bắt đầu hoạt động
mạnh mẽ theo kiểu cách của sinh lý người trưởng thành.
Hằng năm các em cao thêm 7 - 10cm, chân tay lều khều, động tác vụng về,

Hệ vận động: phát triển đáng chú ý cả về số lượng và chất lượng. Xương
đang cốt hóa mạnh mẽ, dài ra rất nhanh, Các xương nhỏ ở cổ tay, cổ chân đã
thành xương nhưng chưa vững vàng, lao động, học tập nặng nề dễ gây đau kéo
dài ở các khớp đó. Mãi đến 15 - 16 tuổi cột sống mới tương đối ổn định các
đường cong sinh lý. Nếu đi, đứng ngồi sai tư thế vẫn có thể bị cong vẹo cột
sống. Đặc biệt đối với nữ do các xương chậu chưa cốt hóa đầy đủ nên nếu tập
luyện không đúng sẽ dễ bị méo, lệch, ảnh hưởng đến chức năng sinh đẻ sau này.
Thể dục thể thao đã phân môn và nâng cao kỹ thuật cho từng đối tượng
nam, nữ tập theo hình thức và khối lượng khác nhau. Cần bồi dưỡng năng khiếu
thể thao đang bộc lộ. Trên cơ sở tập luyện toàn thân, toàn diện mà ưu tiên phát
triển các chiều dài trong cơ thể (ở tuổi tiền dậy thì) hoặc ưu tiên phát triển các
chiều ngang và chiều vòng (từ khi hết tiền dậy thì), ưu tiên phát triển sức nhanh,
khéo léo và sức mạnh, có chú ý phát triển sức bền chung (ở cả tiền dậy thì và
dậy thì, đặc biệt từ khi dậy thì chính thức).
Thực tế giáo dục hiện nay với yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dục
tích cực đổi mới nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển giáo dục toàn diện thì
bên cạnh đó TDTT nói chung bộ môn thể dục nói riêng cũng phải được nâng cao
phù hợp với nhu cầu phát triển của xã hội và mục tiêu giáo dục thể chất trong
nhà trường. Do đó việc nghiên cứu một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành
tích cho học sinh là phù hợp với mục tiêu, yêu cầu trên và là vấn đề cần thiết .
Nhằm tìm hiểu hiệu quả việc sử dụng các bài tập thể lực chuyên môn để nâng
cao thành tích nhảy cao cho học sinh. Kết quả nghiên cứu có thể góp phần nâng
cao chất lượng giảng dạy môn nhảy cao cho học sinh bậc trung học cơ sở tạo
một nền tảng vững chắc cho các em bước qua cấp trung học phổ thông.
- Ở lớp 9 môn nhảy cao được tiến hành giảng dạy trong 6 tuần của học kỳ
1 và được phân bổ trong 12 tiết. Trong một tiết học 45 phút có 3 môn học là
chạy ngắn, bài thể dục và chạy bền. Thời lượng để học 3 môn này chỉ chiếm
khoảng 32 - 35 phút. Do vậy lượng vận động chưa cao nên chưa phát huy hết
khả năng của học sinh.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Học sinh chưa nghiêm túc tiếp thu, áp dụng phương pháp luyện tập và bài
tập phù hợp với thể trạng cơ thể mình.
Phụ huynh, học sinh và một số ngoại cảnh khác tác động đã làm cho các
em có một suy nghĩ, một cái nhìn khác đối với bộ môn, các em còn coi nhẹ các
nội dung của môn học thể dục đặc biệt là môn nhảy cao .
Ngoài ra tài liệu hướng dẫn gần như không có. Đặc biệt là tình trạng học
sinh không đáp ứng được yêu cầu về lượng vận động ngày càng tăng do ý thức
kém của các em trong tập luyện thể dục thể thao ở trường cũng như ở nhà.
Từ những vần đề trên có thể thấy việc ý thức rèn luyện các bài tập thể lực
của đại đa số học sinh là rất kém, các em thường không có tinh thần cố gắng
quyết tâm, hoặc khi tập luyện thì chỉ vận động sơ sài, đôi khi không đúng tần số
và biên độ động tác, chỉ cần gặp một khó khăn là sẵn sàng bỏ luyện tập.
Cụ thể kết quả kiểm tra ban đầu của các em học sinh lớp 9 trường THCS
Nga Tân như sau:
Cụ thể để tiến hành nghiên cứu đề tài này tôi cho kiểm tra thực trạng ban
đầu cả hai lớp 9A và 9B nội dung nhảy cao kiểu bước qua. Qua quá trình kiểm
tra tôi thu được kết quả như sau.
6


Bảng 1. Thực trạng ban đầu
Thành tích Lớp 9A (tổng số học sinh: 30)
ST Họ và tên ( Nam )
T
1
Phạm Tuấn Anh
2
Mai Duy Đức Anh
3
Mã Tiến Anh

1,10m
1,10m
1,15m
1,20m
0,95m
1,10m
1,10m
1,15m
1,15m

Lớp 9B (tổng số học sinh: 30)
STT Họ và tên ( Nam ) T/ Tích
1
Mai Thế An
1,05m
2
Hoàng Minh Chiến 1,15m
3
Phạm Văn Đức
1,00m
4
Đào Trọng Dũng
1,05m
5
Trịnh Xuân Dương 1,20m
6
Nguyễn Hữu Hậu
1,15m

1

STT
1
2
3
4
5
6

T/ Tích
0,90m
1,00m
1,05m
0,95m
1,00m
1,15m
0,90m
0,85m
1,10m
1,00m
1,00m
0,85m
0,95m
0,85m
0,98m

Họ và tên ( Nữ )
Mai Thị Anh
Thiệu Thị Hằng
Mai Thị Hiền
Lê Khánh Linh

Nguyễn Đức Long
Dương Đình Lực
Nguyễn Hữu Nghĩa
Phạm Quốc Huy
Mã Văn Thắng
Phạm Tuấn Thành
Lương Thế Tiến
Phạm Văn Tuân
X

1,00m
0,90m
0,95m
1,00m
0,95m
1,10m
1,10m
1,20m
1,20m
1,00m
1,10m
1,25m
1,10m

7
8
9
10
11
12

Kẻ vạch xuất phát (XP), cách vạch XP 8m cắm 2 lá cờ làm chuẩn. Tập hợp
lớp thành hai hàng dọc với số học sinh bằng nhau đứng sau vạch XP, thẳng
hướng với cờ. Mỗi đội em số 1 (đứng trên cùng) cầm một quả bóng.
Phương pháp tiến hành
Hai em số 1 kẹp hai quả bóng vào đùi. Khi có lệnh, bật nhảy bằng hai chân
từ vạch XP đến cờ, bật nhảy vòng qua cờ về vạch XP, đưa bóng cho người số 2.
số 2 kẹp bóng vào giữa hai đùi và bật nhảy như người số 1, lần lượt như vậy cho
đến hết. Đội nào xong trước, ít phạm quy, hàng ngũ ngay ngắn, đội đó thắng.
Các trường hợp vi phạm
- Xuất phát trước lệnh hoặc trước khi chạm tay bạn bật nhảy trước.
−Không bật xa mà chay.
- Khi để bóng rơi,lúc nhặt lên lại ăn bớt đường (rơi bóng chỗ nào, thì lúc
nhặt bóng lên thì phải tiếp tục bật xa từ chỗ đó

8


Trò chơi 2. Lò cò tiếp sức
Mục đích tác dụng
Thông qua trò chơi để giáo dục sức mạnh chân trụ, giáo dục cho học sinh
tinh thần đoàn kết, tính đồng đội, ý thức tổ chức kỷ luật.
Công tác chuẩn bị
Kẻ vạch xuất phát (XP), cách vạch XP 10m cắm 2 lá cờ làm chuẩn. Tập
hợp lớp thành hai hàng dọc với số học sinh bằng nhau đứng sau vạch XP, thẳng
hướng với cờ. Mỗi đội, em số 1(đứng trên cùng) cầm một khăn quàng.
9


Phương pháp tiến hành
Hai em số 1 khi có lệnh bật nhảy bằng một chân từ vạch XP đến cờ (có thể

Phương pháp tiến hành
Khi có lệnh, 2 em số 1 của 2 đội chạy về trước, bật nhảy bằng một chân
qua lần lượt các “rào”, sau số quay ngược lại và cũng lần lượt bật nhảy qua các
“rào”, rồi đưa tay chạm bạn số 2, đi vòng về tập hợp ở cuối hàng. Số 2 sau khi
chạm tay số 1 cũng lần lượt thực hiện như số 1 và trò chơi cứ tiếp tục như vậy
cho đến hết, đội nào song trước, ít phạm quy là thắng cuộc.
Các trường hợp vi phạm
- Xuất phát trước lệnh hoặc khi chưa cham tay bạn trước mình.
- Không nhảy qua rào mà chạy né sang bên cạnh.
Chú ý: Có thể nhảy một chân hoặc hai chân qua rào khi chạn “rào” vẫn
được chơi bình thường, nhắc học sinh không được nâng “rào” khi bạn nhảy.

12


Trò chơi 4. Nhảy vào vòng tròn tiếp sức
Mục đích tác dụng
Thông qua trò chơi để giáo dục sức mạnh, sức bật của chân, sự khéo léo
chính xác, giáo dục cho học sinh tinh tích cực, tính đồng đội.
Công tác chuẩn bị
Kẻ vạch xuất phát ( XP ), cách vạch XP 1m, kẻ 4 dãy vòng tròn, mỗi vòng
tròn có đường kính 0,4m, tâm vòng tròn này cách tâm vòng tròn kia 1m. Các
dãy vòng tròn cách nhau 1,5m. Tập hợp lớp thành hai hàng dọc với số học sinh
bằng nhau đứng sau vạch XP, thẳng hướng với các dãy vòng tròn đó chuẩn bị.
Phương pháp tiến hành
Khi có lệnh, 2 em số 1 của 2 đội bật nhảy bằng hai chân vào vòng tròn 1
sau đó bật nhảy lần lượt vào các vòng số 2, 3, 4 rồi chạy vòng về chạm tay bạn
số 2, đi vòng về tập trung ở cuối hàng. Số 2 tiếp tục bật nhảy và chạy như số 1.
Trò chơi cứ tiếp tục lần lượt như vậy cho đến hết, đội nào xong trước, ít phạm
quy là thắng cuộc.


Đứng hai chân cách nhau một khoảng nhỏ hơn vai mũi hai bàn chân hơi xoay
vào trong, thân người thẳng, hai tay buông tự nhiên. Điểm rọi của vật trên cao
chiếu thẳng xuống mặt đất cách nửa bàn chân trên0,2 - 0,3m.
- Bài tập này sau khi bật cao tại chỗ chúng ta có thể cho các em chạy một bước
đà, ba bước đà giậm nhảy bật cao chạm vào vật bằng một tay hoặc hai tay.
- Bài tập này có tác dụng phát triển tốt sức bật của hai chân cùng một lúc đồng
thời phải có sự phối hợp của hai tay một cách đồng bộ nhằm tạo ra được một lực
rât mạnh để nâng cơ thể lên cao.
15


* Bài tập2: đà 1 bước, 3 bước, 5bước giậm nhảy đá lăng

Bài tập này giúp học sinh thực hiện chạy đà 1 bước, 3 bước, 5 bước nhịp điệu
vừa phải, biết cách thực hiện chạy đà 1-3-5 bước giậm nhảy - đá lăng, đà cuối
đưa đặt chân giậm vào điểm giậm nhẩy. Động tác này giúp học sinh xác định
được chân giậm nhẩy và chân lăng.
* Bài tập 3: chạy đà chính diện giậm nhảy chân lăng duỗi thăngr qua xà.
Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định điểm giậm nhảy cho phù hợp, đứng tại
chỗ tập động tác của chân lăng qua xà. Bật nhảy tại chỗ rơi xuống chạm đất
bằng chân giậm, tập 3-5 bước giậm nhảy qua xà.

16


Bài tập này sẽ giúp học sinh xác định được điểm giậm nhảy cho học sinh.
3.3. Kế hoạch thực nghiệm
Để đánh giá hiệu quả của các trò chơi nhằm phát triển sức bật và sức mạnh
của chân cho học sinh lớp 9 Trường THCS Nga Tân, tôi sử dụng hai lớp 9A và

X
Lò cò tiếp sức
X
X
Nhảy vượt rào tiếp sức
X
X
Nhảy vòng tròn tiếp sức
X
X
Lò cò chọi gà
X
X
3.4. Kiểm tra sau thực nghiệm
Sau quá trình thực nghiệm. Để đánh giá hiệu quả của phương pháp sử dụng
trò chơi vận động trong giảng dạy nội dung nhảy cao, tôi tiến hành kiểm tra và
thu được kết quả như sau.
Bảng 3. Kết quả sau thực nghiệm
Thành tích Lớp 9A (tổng số học sinh: 30)
STT Họ và tên ( Nam ) T/ Tích STT Họ và tên ( Nữ )
T/ Tích
1
Phạm Tuấn Anh
1,20m
1
Đào Thị Lan Anh
0,90m
2
Mai Duy Đức Anh 1,20m
2

Lê Ngọc Ánh
Mai Phi Đại
Vũ Văn Hiện
Mai Phạm Hoàng
Phạm Văn Huy
Đào Xuân Lực
Mai Văn Quân
Lê Xuân Sơn
Mai Văn Sơn
Phạm Văn Tuân
Đào Trọng Anh
Dương Đức Đạt

X

1,20m
1,25m
1,25m
1,30m
1,15m
1,25m
1,30m
1,30m
1,20m
1,20m
1,25m
1,25m

5
6

1,20m
1,15m
1,10m

1,25m

Thành tích Lớp 9B (tổng số học sinh: 30)
STT Họ và tên ( Nam ) T/ Tích STT
1
Mai Thế An
1,20m
1
2
Hoàng Minh Chiến 1,25m
2
3
Phạm Văn Đức
1,15m
3
4
Đào Trọng Dũng
1,35m
4
5
Trịnh Xuân Dương 1,10m
5
6
Nguyễn Hữu Hậu
1,15m
6

1,10m
16
Phạm Tuấn Thành
1,05m
17
Lương Thế Tiến
1,20
18
Phạm Văn Tuân
1,25m
1,20m
X

Họ và tên ( Nữ )
Mai Thị Anh
Thiệu Thị Hằng
Mai Thị Hiền
Lê Khánh Linh
Đào Thị Phương Linh
Phạm Thị Ngát
Ngô Thị Ngoan
Mai Kiều Anh
Dương Thị Phương
Phạm Thị Sen
Lê Anh Tuyết
Mai Thị Vân
X

T/ Tích
1,15m

Thực
nghiệm
Lớp 9B
Đối
chứng

Nam

X

= 1,10 m

= 1,25 m

15 cm

Nữ

X

= 0,98 m

X

= 1,10 m

12 cm

Nam


đó học sinh nam tăng 10cm, học sinh nữ tăng 8cm ở nội dung nhảy cao.
Qua bảng trên, ta có thể nhận thấy kết quả học tập của học sinh lớp 9A so với kết
quả của lớp 9B năm học 2018 – 2019 là có sự tiến bộ rõ ràng.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Sau một thời gian nghiên cứu và sử dụng một số trò chơi trong giảng dạy
nội dung nhảy cao, kết quả cho thấy, thành tích của các em học sinh lớp 9A tăng
lên rõ rệt, mặc dù ở lần kiểm tra ban đầu thành tích lớp 9A có thấp hơn thành
tích lớp 9B. Tuy nhiên sau 5 tuần áp dụng lồng ghép một số trò chơi trong khi
giảng dạy (vừa dạy kỹ thuật vừa tổ chức trò chơi), kết quả cho thấy thành tích đó
được tăng lên nhiều. Lớp 9A: Nam tăng bình quân là 15 cm, nữ tăng bănh quân
là 12cm. Trong khi đó lớp 9B (đối chứng) nam tăng bình quân 10 cm, nữ tăng
bình quân là 8cm.
Qua thực tế nghiên cứu và áp dụng đề tài “Sử dụng một số trò chơi vân
động trong giảng dạy nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu bước qua đối với
học sinh lớp 9 Trường THCS Nga Tân” bản thân đã thu được kết quả đáng phấn
khởi, nhưng điều đáng nói hơn là học sinh đã biết thực hiện một cách dễ dàng,
tự tin môn Nhảy cao “kiểu bước qua”, nắm được kỹ thuật một cách chắc chắn,
các em hào hứng luyện tập, tiết học trở nên sôi động, hứng thú. Một số học sinh
đã có thành tích cao được chọn vào đội tuyển điền kinh của nhà trường đang tập
luyện để tham gia học sinh giỏi cấp huyện.
Trong các tiết giảng dạy có sử dụng trò chơi vận đông, tôi thấy học sinh
tích cực, hứng thú tập luyện hơn. Đồng thời là một phương tiện hỗ trợ cho việc
phát triển các tố chất sức nhanh , sức mạnh, sức bền, sự khéo léo, hỗ trợ trực tiếp
cho các môn thể thao, làm rút ngắn quá trình hình thành và phát triển kỹ năng,
kỹ xảo vận động cần thiết cho một môn thể thao nhất định.
Kết quả trên cho thấy thành tích của học sinh không chỉ phụ thuộc vào hình
thái chức năng của cơ thể, sự cố gắng nhiệt tình của học sinh mà còn phụ thuộc
rất nhiều vào phương pháp giảng dạy, sự khéo léo lựa chọn và thay đổi các hình
19

Thanh Hóa, ngày 11 tháng 3 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
NGƯỜI VIẾT

Phạm Quốc Hoàn

20


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo viên thể dục lớp 6 - Nhà xuất bản giáo dục.
2. Sách giáo viên thể dục lơp 7 - Nhà xuất bản giáo dục.
3. Sách giáo viên thể dục lớp 9 – Nhà xuất bản giáo dục
4. Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số
16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
5. Sách giáo khoa sinh học 8, NXB giáo dục năm 2015.
6. Tài liệu bồi dường thường xuyên cho giáo viên THCS. Module 1 Đặc điểm
tâm sinh lí của học sinh trung học cơ sở (THCS) của các tác giả: Đỗ Thị Hạnh
Phúc.

21


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN

Họ và tên tác giả: Phạm Quốc Hoàn

Phòng

B

2014 - 2015

Phòng

C

2012 - 2013

học sinh khối 8, 9 trường
THCS Nga Thiện
Áp dụng một số trò chơi vận
2.

động vào giảng dạy chạy cự
ly ngắn cho học sinh khối 9
trường THCS Nga Thiện
Sử dụng một số phương pháp
dạy bài tập chạy ngắn vào

3.

giảng dạynhằm nâng cao chất
lượng môn TD trường THCS
Nga Thiện

----------------------------------------------------