A. MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
Trong quá trình đổi mới giáo dục cấp THCS nói chung và môn Thể dục nói
riêng, mục tiêu, nội dung giáo dục đã được đổi mới, đáp ứng nhu cầu của nền kinh
tế xã hội đang phát triển. Người thầy đã và đang vận dụng những phương pháp dạy
học tích cực để giúp học sinh học tốt và yêu thích môn Thể dục, có những thành
tích tốt trong việc đào tạo học sinh phát triển toàn diện. Những năm gần đây phong
trào thể dục thể thao được phát triển mạnh thông qua các giải đấu từ cơ sở đến cấp
huyện, cấp tỉnh, cấp quốc gia được các cấp chính quyền và các nhà chuyên môn
quan tâm. Thạch Thành là huyện miền núi cơ sở vật chất còn nghèo nàn, thiếu thốn
tuy nhiên môn bóng chuyền được huyện chọn là môn thể thao thế mạnh của huyện
vì thế các trường đặc biệt quan tâm và đầu tư cho bộ môn này, đặc biệt là có cac
nôi bóng chuyền của huyện như là Thạch Sơn, Thành Minh, Thạch Quảng những
địa phương này bóng chuyền phát triển rất mạnh điển hình như hội khỏe phù đổng
năm học 2015-2016 Thạch Thành đóng góp 8 vận động viên cho Thanh Hóa tham
gia hội khỏe Phù Đổng toàn quốc đạt Huy chương Vàng. Đây là một thành tích tự
hào của bóng chuyền THCS huyện Thạch Thành.
Tuy nhiên, bóng chuyền Nam trường THCS Vân Du lại đang nằm ở tốp dưới
của huyện. Trình độ và kĩ thuật có sự chênh lệch rõ rệt bằng chứng là Vân Du chưa
lần nào lọt vào vòng thi đấu chung kết trên huyện. Thi đấu vòng bảng, Vân Du chỉ
là đội lót đường bị loại ngay ở vòng thi đấu cụm. Trước yêu cầu đó, người dạy phải
cố gắng tự tìm những giải pháp nhất định, đem lại hiệu quả cao trong việc dạy và
học. Từ thực tế của nhà trường, tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp để nâng cao
chất lượng đội tuyển bóng chuyền nam trường THCS Vân Du đưa bóng chuyền
nam của trường lên một tầm cao mới.
Chọn đề tài: Một số bài tập nâng cao chất lượng đội tuyển bóng chuyền
nam trường THCS Vân Du, tôi mong muốn đóng góp một phần nhỏ hiểu biết và
công sức của mình vào việc nâng cao chất lượng, kỹ thuật đánh bóng chuyền của
học sinh, tiến tới nâng cao chất lượng dạy học tự chọn môn bóng chuyền ở trường
THCS.
II. Mục đích nghiên cứu.

học sinh trong nhà trường THCS Vân Du để phát hiện những đặc điểm, cách luyện
tập, năng khiếu bộ môn.
- Phương pháp thực nghiệm: Là phương pháp giáo viên chủ động vào đối
tượng học sinh và quá trình diễn biến mà học sinh tham gia luyện tập để thực hiện
theo mục tiêu, dự kiến của mình.
- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm: Là phương pháp nghiên cứu
và xem xét lại những thành quả thực tiễn để rút ra kết luận bổ ích cho thực tiễn.
B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Chỉ thị 36 Ban Bí thư TW Đảng thực hiện giáo dục thể chất trong tất cả các
trường học làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hằng ngày cho hầu
hết học sinh, sinh viên, học sinh học nghề, lực lượng vũ trang, công nhân viên
chức và các tầng lớp dân cư trong cả nước. Xây dựng đào tạo đội ngũ vận động
viên có tài cho quốc gia, tham gia thi đấu ở khu vực châu Á và thế giới nhất là ở
các môn cá nhân có triển vọng của Việt Nam. Kiện toàn hệ thống huấn luyện viên,
cán bộ khoa học và quản lý, xây dựng mới hiện đại một số cơ sở vật chất TDTT.
Xây dựng các cơ sở nghiên cứu khoa học ứng dụng y học TDTT, tạo tiền đề cho
sự nghiệp phát triển TDTT.
Bóng chuyền là môn thể thao đồng đội thi đấu đối kháng gián tiếp không va
chạm thân thể trực tiếp do có lưới ngăn cách, hoạt động thi đấu bóng chuyền theo
hướng toàn diện.
2


Toàn diện trong thi đấu Bóng chuyền thể hiện trong một loạt kỹ thuật cơ
bản (chuyền, đệm, phát, đập, chắn) trong một khoảng thời gian ngắn. Kỹ thuật thực
dụng thi đấu (vận dụng trong thi đấu), kỹ thuật sở trường – tức là khả năng vận
dụng điêu luyện vào tình huống nào đó được đào tạo phù hợp với đặc điểm cá nhân
(chuyền hai, libero, chủ công, phụ công, phát bóng, chắn bóng….), độc chiêu – tức
có trình độ kỹ xảo cao mang tính sáng tạo về một kỹ thuật nào đó, độc đáo của cá

tự nhiên, liên tục.
* Giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật động tác: Mục đích của giai đoạn này là
đảm bảo cho người học tiếp thu sâu và vận dụng các động tác hoàn thiện trong
thực tế. Nhiệm vụ giai đoạn này là: Củng cố kỹ xảo đã có về kỹ thuật động tác.
Mở rộng biến dạng của kỹ thuật động tác để có thể thực hiện nó hợp lý trong các
3


điều kiện khác nhau, kể cả lúc phải biểu hiện các tố chất thể lực ở mức độ cao.
Trong quá trình giảng dạy kỹ thuật động tác phải chú ý đến đặc điểm kỹ thuật
động tác để lựa chọn các bài tập và sử dụng các phương pháp cho phù hợp. Ngoài
ra trong quá trình giảng dạy kỹ thuật động tác việc lựa chọn các bài tập cũng như
sử dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc điểm của người tập thì hiệu
quả giảng dạy mang lại kết quả cao.
II. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng Sáng kiến kinh nghiệm.
1. Thực trạng:
1.1. Thuận lợi.
Bài tập luyện tập cho đội tuyển bóng chuyền nam THCS là một vấn đề được
người thầy luôn chú trọng, quan tâm để rèn luyện cho học sinh lớp 6, 7, 8, 9. Các
em có một chuỗi hoạt động trong khối THCS về môn học tự chọn. Vì vậy, vai trò
của người giáo viên trong việc rèn luyện kỹ năng, bài tập cho các em từ lớp 6, 7, 8
là rất quan trọng, đòi hỏi giáo viên đam mê, tâm huyết với nghề, với môn bóng
chuyền. Những năm gần đây, được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường,
cũng như các bậc phụ huynh đã tạo điều kiện giúp đỡ về cơ sở vật chất, dụng cụ
tập luyện cho đội tuyển bóng chuyền nam của trường. Giáo viên cũng tập huấn có
lòng đam mê nhiệt huyết với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đặc biệt là môn
bóng chuyền nam.
Tuy nhiên thực tế việc rèn kỹ năng, đưa ra các cài tập luyện ở các nhà trường
THCS để có thành thích cao cho đội tuyển bóng chuyền còn gặp một số khó khăn.
1.2. Khó khăn.

Nhảy chắn bóng
Kết quả thi đấu

Tốt
2
7
4
5
1
8
5
Loại vòng bảng

Chưa tốt
10
5
8
7
11
4
7

Bảng thống kê thành tích sức bật của 12 học sinh năm học 2016 - 2017

TT
Họ tên học sinh
Sức bật
Kết quả
1
Đinh Anh Tuấn

9
Bùi Nhất Hưng
234
Yếu
10 Lê Hoàng Đạt
230
Yếu
11 Nguyễn Thanh Hải
235
Yếu
12 Nguyễn Văn Duy
245
Yếu
Nhìn vào bảng số liệu khảo sát ta thấy: Số học sinh làm được và làm các nội
dung bài tập đánh bóng chuyền là rất ít. Những bài tập chưa đạt yêu cầu, các em
thường mắc những lỗi cơ bản sau:
- Phát bóng yếu, chưa có lực, bóng chưa mạnh.
- Sức bật nhảy của các em còn hạn chế, nhảy chậm so với bóng rơi.
- Khả năng phòng thủ của các em còn non. Đập bóng còn mắc lưới hoặc ra ngoài.
Vì vậy, để rèn tốt kĩ năn, bài tập luyện tập bóng chuyền, khắc phục những
điểm hạn chế trên đòi hỏi giáo viên phải sắp xếp thời gian để hướng dẫn, rèn kĩ
năng cho học trò; tranh thủ thời gian của các giờ tự chọn, các giờ ôn luyện; lên
phương án khoa học để cùng với học sinh khám phá, giải quyết các chiến thuật cơ
bản một cách bài bản và đúng hướng.
III. Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề.
Bất cứ môn thể thao nào cũng đều cần các yếu tố về sức mạnh, sức bền, sức
nhanh, độ linh hoạt khéo léo. Trong bóng chuyền cũng vậy tôi tập trung phát triển
các tố chất thể lực đó bằng các bài tập khác nhau để nâng cao thành tích bóng
chuyền nam THCS Vân Du tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp, các bài tập sau.
5

Bên cạnh phát phát triển các tố chất thể lực quan trọng, trong bóng chuyền,
các tố chất thể lực đã nêu ở trên còn phải tập các động tác kĩ chiến thuật trong bóng
chuyền. Đó là những kỹ thuật căn bản quyết định sự thành công của bộ môn.
- Kĩ thuật đệm bóng
- Kĩ thuật chuyền bóng cao tay
- Kĩ thuật phát bóng cao tay
- Kĩ thuật nhảy phát
- Kĩ thuật đập bóng
- Đập bóng hàng sau
- Đập bóng số 4
- Đập bóng số 2
- Đập bóng số 3
6. Tăng cường dạy các bài tập chiến thuật, kỹ thuật phòng thủ
6


Ngoài các phương pháp, kỹ thuật cơ bản, trong quá trình luyện tập, tôi đã
dạy cho học sinh các chiến thuật sau:
- Chiến thuật đánh nhanh
- Chiến thuật đánh chồng
- Chiến thuật đánh lao ngắn với mục đích loại hàng chắn của đối phương.
- Kĩ thuật bắt bước 1
- Phòng thủ khi đối phương đâp bóng, bỏ giỏ
- Kĩ thuật di chuyển
7. Tổ chức cho đội hình các nhóm thi đấu tập với nhau.
Để nâng cao thể lực, kỹ thuật và chiến thuật thi đấu, sau mỗi giờ tập luyện,
bản thân người thầy phải linh hoạt chia nhóm để các em được quan sát, học tập lẫn
nhau. Ta có thể chia nhóm như sau:
Nhóm thi đấu 1-1
Nhóm thi đấu 2-2

năng lực của học sinh ngày càng có kết quả tốt. Học sinh tự giác, hứng thú trong
giờ luyện tập bóng chuyền.
Kết quả, thành tích đội tuyển bóng chuyền năm học 2017 - 2018 Trường
THCS Vân Du cụ thể như sau:
Bảng thành tích tập luyện của năm học 2017-2018

Nội dung
Đập bóng hàng sau
Đập bóng số 4
Đập bóng số 3
Đập bóng số 2
Nhẩy phát
Phát bóng cao tay
Nhảy chắn bóng
Kết quả thi đấu

Tốt
4
12
11
12
6
12
11
Nhất huyện

Chưa tốt
8
0
1

Bùi Nhất Hưng
Lê Hoàng Đạt
Nguyễn Thanh Hải
Nguyễn Văn Duy

Sức bật
290
310
315
270
275
270
260
255
245
240
245
250

Kết quả
Tốt
Tốt
Tốt
Tốt
Tốt
Tốt
Tốt
Khá
Khá
Khá

- Hàng năm nhà trường tổ chức các giải thi đấu bóng chuyền cho các khối
lớp trong trường để gây hứng thú, tạo phong trào và xây dựng nhân tố.
-Thị trấn tổ chức giải bóng chuyền lứa tuổi THCS.
- Sở GD& ĐT tỉnh Thanh Hóa nên tổ chức giải bóng chuyền nam nữ THCS hàng năm.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Vân Du, ngày 20 tháng 04 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của bản thân,
không sao chép nội dung của người khác.
Người thực hiện

Lê Văn Dũng

9