UBND QUẬN THANH XUÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN NAM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TỔ CHỨC MỘT SỐ TRÒ CHƠI ĐỂ NÂNG CAO
HIỆU QUẢ TIẾT THỂ DỤC CHO HỌC SINH LỚP 4

Tác giả
Lĩnh vực/ Môn
Cấp học

: Vũ Thanh Thủy
: Thể dục
: Tiểu học

NĂM HỌC 2017 - 2018


UBND QUẬN THANH XUÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN NAM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP TỔ CHỨC MỘT SỐ TRÒ CHƠI ĐỂ NÂNG CAO
HIỆU QUẢ TIẾT THỂ DỤC CHO HỌC SINH LỚP 4

Tác giả
Lĩnh vực/ Môn
Cấp học

: Vũ Thanh Thủy
: Thể dục

TDTT: Thể dục thể thao
PPCT: Phân phối chương trình
CB: Chuẩn bị
XP: Xuất phát
GH: Giới hạn
GV: Giáo viên
HS: Học sinh
Đ : Đích
H.1: Hình 1
SGV: Sách giáo viên


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

A: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Đó là khẩu hiệu chung của mọi quốc gia trên thế toàn thế giới, thể hiện
phương châm hoạt động trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Ngày nay, trẻ em Việt Nam đang được sống và học tập dưới một chế độ xã hội
chủ nghĩa ưu việt, được thừa hưởng những thành quả vĩ đại của ông cha ta để lại
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, được Đảng và nhân dân ta rất quan
tâm, săn sóc. Họ là những người chủ tương lai của đất nước, sứ mệnh lịch sử
tương lai của cả dân tộc đều trông mong vào thế hệ trẻ.
Bậc tiểu học là bậc học nền tảng trong chương trình giáo dục phổ thông.
Yêu cầu cấp thiết là hình thành và phát triển nhân cách học sinh với mục tiêu
giáo dục toàn diện (Đức - Trí - Thể - Mĩ).
Vì vậy giáo dục thể chất cho trẻ em là một vấn đề cấp bách, cần thiết trong
chiến lược phát huy nhân tố con người của Đảng và Nhà nước ta, là mục tiêu phấn

lặp lại nhiều lần với tinh thần: “ Học mà chơi - chơi mà học” của các em học
sinh lớp 4, tôi đã ứng dụng một số trò chơi phù hợp với nội dung học để nâng
cao hiệu quả tiết dạy thể dục.
- Tạo cho các em sự say mê, hứng thú trong môn học.
- Giúp các em rèn luyện thân thể tốt, có sức khoẻ đảm bảo trong việc học tập.
- Sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi các em đảm bảo tính vừa
sức, hấp dẫn.
3. Đối tượng nghiên cứu :
- Tìm hiểu nghiên cứu phân phối chương trình, sách giáo khoa, nội dung
điều chỉnh của Bộ và thực tiễn giảng dạy môn thể dục cấp tiểu học.
- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
- Ứng dụng một số trò chơi phù hợp với nội dung giờ học.
- Học sinh lớp 4E, 4G trong trường tiểu học.
4. Thời gian nghiên cứu :
Từ tháng 9/2017 đến tháng 3/2018. Thời gian giảng dạy trong các tiết học
chính khóa.

2/21


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận:
Sức khoẻ là vấn đề quan trọng và được đặt lên hàng đầu của toàn nhân loại.
Tập luyện TDTT đề rèn luyện sức khoẻ là thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày. Đất
nước càng phát triển bao nhiều thì sự quan tâm đến phong trào tập luyện TDTT
càng lớn bấy nhiêu. Trên thế giới, hàng năm tổ chức rất nhiều giải đấu TDTT, cùng
với nó là sự đầu tư về công sức, tiền của và niềm khát khao chiến thắng tất cả đều



Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

với học sinh tiểu học nên rất quan tâm và tạo điều kiên tốt nhất cho môn học.
b: Khó khăn:
- Do lứa tuổi nhỏ nên các em rất hiếu động nên sự tập chung chú ý chưa cao,
nhất là tâm lý đang học trong lớp được ra ngoài sân vận động.
- Các em học sinh chưa hiểu được tác dụng của từng nội dung bài học đến sự
phát triển của cơ thể.
2.1. Thực trạng giảng dạy môn thể dục ở Trường tiểu học.
Qua quá trình công tác, bản thân tôi đã được dự giờ rất nhiều, đồng
nghiệp dạy thể dục trong trường, trò chuyện và tiếp xúc với đồng nghiệp ở các
trường khác qua đó tôi cũng rút ra nhiều bài học cho bản thân và tôi có suy nghỉ
làm sao nâng cao chất lượng môn học này hơn nữa.
Từ đầu năm học tôi đã chú ý nghiên cứu các biện để tổ chức một số trò
chơi để tiết dạy có chất lượng hơn, học sinh học hứng thú hơn và thích học bộ
môn thể dục.
Tìm hiểu sự ham thích học, luyện tập thể dục qua các trò chơi: Thông qua
các trò chơi các em được gì? trong mục tiêu của tiết dạy:
a) Khởi động thư giãn.
b) Luyện tập các động tác đã học.
c) Thư giãn cuối giờ.
d) Rèn kỹ năng, kỹ xảo, giáo dục truyền thống.
Qua quá trình giảng dạy tôi đã tìm tòi ra rất nhiều trò chơi, nhất là những
trò chơi dân gian do ông cha ta để lại, tự sáng tạo các trò chơi mới, hoặc cải biến
những trò chơi tương tự khi những trò chơi đã biết không phù hợp tiết dạy.
Ngay đầu năm học tôi đã khảo sát học sinh tham gia trò chơi trong
chương trình học và đạt được kết quả như sau:

Lớp 4G(49)
Số
%
lượng
41
83,7
8
16,3
40
81,7
10
18,3
40
81,7

11

22

9

18,3

38
12

76
24

39

dạy huấn luyện của các giáo viên .
3.2 Phương pháp tổ chức giáo viên
* Công tác chuẩn bị của giáo viên trước khi lên lớp:
Trong quá trình giảng dạy môn Thể dục ở trường tiểu học công tác chuẩn
bị của giáo viên trước khi lên lớp cũng góp phần giúp tiết học được sinh động
hơn, giúp học sinh hứng thú hơn trong tập luyện. Muốn vậy giáo viên cần chú ý
và thực hiện tốt một số điểm sau:
- Để giảng dạy một tiết Thể dục được tốt hơn thì ngoài nghiên cứu kế
hoạch bài soạn và tập lại động tác thì sân tập, dụng cụ cũng đóng vai trò hết sức
quan trọng cho một giờ học Thể dục. Vì vậy trước khi lên lớp giáo viên cần phải
chuẩn bị sân tập, dụng cụ trước khi giờ học theo yêu cầu của kế hoạch bài soạn.
Kiểm tra lại sân tập, dụng cụ nếu không được an toàn thì phải sửa chữa và
bổ sung kịp thời. Mặt khác, người giáo viên cần phải chọn vị trí tập cho học sinh
một cách phù hợp như: tránh ánh nắng chiếu vào mặt học sinh, sân tập phải đảm
bảo sạch và an toàn …

5/21


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

Ví dụ: Khi chơi trò chơi “Ném bóng trúng đích”. Giáo viên cần chuẩn bị
trước những dụng cụ như bóng nhựa, sọt, …hay sân tập luyện còn cát bụi, đá thì
giáo viên cần vệ sinh ngay để bảo vệ an toàn cho các em tập luyện, tránh phản
tác dụng khi tập luyện Thể dục.
- Cũng như các môn học khác, bao giờ giáo viên cũng phải có kế hoạch cụ
thể, là giáo án mà ở đây muốn chọn được trò chơi phù hợp để đưa vào tiết dạy,
trước tiên giáo viên cần tìm hiểu và nắm được:
* Nội dung bài dạy:



Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

- Nếu trò chơi là một bài tập khởi động: Thì thường được tổ chức vào đầu
giờ.
+ Loại trò chơi này ta nên chọn để áp dụng vào những tiết dạy mà sự
luyện tập của học sinh là sự vận động mạnh các cơ bắp và các khớp cơ. Tất
nhiên vào đầu giờ học bao giờ giáo viên cũng cho học sinh khởi động toàn
diện, song bài tập như thế có thể một số học sinh thực hiện còn hời hợt, thì sự
khởi động đó chưa đạt yêu cầu, nhất là các tiết học vào đầu buổi sáng khi các
em sau một đêm ngủ các cơ bắp nghỉ, cơ thể còn mệt mỏi uể oải.Nếu giáo viên
cho tổ chức trò chơi sau khi thực hiện bài tập khởi động, các em sẽ thấy thoải
mái, hưng phấn hẳn lên. Khởi động có chất lượng hơn, thì vào bài tập luyện có
sự vận động mạnh các em sẽ thấy dễ dàng và còn tránh được các tai nạn như
trật khớp, đau cơ bắp sau khi tập luyện. Do đó ta chọn trò chơi động là chủ
yếu. Theo tính chất vận động của tiết dạy mà chọn nội dung trò chơi cho phù
hợp với sự vận động đó. Có thể thay đổi trò chơi cũ thành trò chơi mới nhưng
phù hợp với nội dung bài.
Ví dụ:
- Bài 47: Phối hợp chạy, nhảy, mang vác. ( SGV Thể dục lớp 4, trang
119).
Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi “Nhảy đúng, nhảy nhanh” hoặc trò
chơi “Nhảy ô tiếp sức”. Trò chơi này giúp cho học sinh vui chơi, khởi động một
cách tích cực hơn đồng thời tạo sự hưng phấn khi tập luyện và là bài tập bổ trợ
cho nội dung học tiếp theo “Phối hợp chạy, nhảy, mang vác".
Hình 1 : Nhảy đúng, nhảy nhanh.

Hình 1

Tuy nhiên cần phải chú ý một số điểm sau:
+ Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh: Ở lứa tuổi tiểu học cơ thể chưa phát triển
hoàn chỉnh nên không thể lựa chọn trò chơi đòi hỏi phải dùng nhiều sức mạnh,
trò chơi có qui tắc phức tạp và khi tổ chức trò chơi cần lưu ý số lượng học sinh
nam, học sinh nữ, học sinh có sức khỏe yếu... Vì vậy cần chọn trò chơi, tổ chức
chơi cho phù hợp và hấp dẫn .
+ Địa điểm, sân tập, dụng cụ: Giáo viên cần lưu ý số lượng học sinh tham gia,
cấu trúc nội dung trò chơi, hình thức tổ chức chơi.
+ Thời gian và hoàn cảnh: Thời gian chơi quyết định tới cách lựa chọn trò chơi,
mặt khác trò chơi chịu ảnh hưởng trực tiếp vào điều kiện hoàn cảnh (nắng,
mưa...) cụ thể để giáo viên chọn lựa các hình thức tổ chức và loại trò chơi cần
thiết.
Có như vậy giáo viên tổ chức giảng dạy theo hướng phân hóa đối tượng
học sinh một cách tốt hơn.
Ví dụ:
Trò chơi “Chạy tiếp sức” mà trong chương trình đã giới thiệu chỉ dùng
luyện chạy nhanh và chỉ vận dụng một vài tiết còn lại giáo viên phải tự chọn.
Cho nên giáo viên cần tìm các trò chơi phù hợp với tiết dạy.
+ Trò chơi 1: “Nhanh lên bạn ơi!” (Hình 4)
Trò chơi này rèn luyện cho học sinh tố chất nhanh nhẹn, linh hoạt và cách
tổ chức phối hợp giữa các bạn trong nhóm. Trò chơi này có nhiều hình thức tổ
chức khác nhau (tam giác, vòng tròn, hình vuông, …) tùy số lượng học sinh, sân
bãi, dụng cụ.

a

b
c
Hình 4
Chơi theo đội hình vòng tròn: Kẻ 2 vòng tròn đồng tâm, vòng tròn ngoài

x
x
x
x
x

10m

x
x
x
x
x
x

Hình 5
Ngoài ra trong quá trình giảng dạy một số nội dung chúng ta có thể sử
dụng trò chơi để giúp cho các em tập luyện được tích cực, tự giác hơn.
- Nếu trò chơi có tính thư giãn đơn thuần:
Thường được tổ chức vào cuối giờ. Chỉ áp dụng cho những tiết dạy mà
giáo viên đã cho các em học sinh luyện tập nhiều lần, đảm bảo được yêu cầu của
bài. Nếu tiết dạy đòi hỏi lượng vận động lớn, giáo viên cho luyện nhiều, lúc các
em đã thấm mệt. Giáo viên nên tổ chức trò chơi tĩnh, chủ yếu để các em lấy tinh

10/21


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4



Ví dụ 3: - Bài 46: Bật xa, tập phối hợp chạy nhảy - Trò chơi “Con sâu đo”
( SGV Thể dục lớp 4, trang 117).
Phần mở đầu: Sau khi khởi động tôi đã sử dụng trò chơi “Nhảy đúng nhảy
nhanh” trò chơi này giúp cho học sinh vui chơi, khởi động một cách tích cực
hơn đồng thời tạo sự hưng phấn khi tập luyện và là bài tập bổ trợ cho nội dung
học tiếp theo “Bật xa”.
Phần cơ bản: Sau khi học sinh tập xong phần bật xa tôi đưa trò chơi “ Lăn
bóng bằng tay” thay cho trò chơi “Con sâu đo”. vì nội dung bật xa đã sử dụng
nhiều đến sức bật của chân và trò chơi “Con sâu đo” cũng lại sử dụng chủ yếu
sức bật của chân. Để tránh sự nhàm chán cho học sinh tôi thay trò chơi “ Lăn
bóng bằng tay” nhằm giúp các em tham gia chơi tích cực hơn đồng thời qua tiết
học giúp các em được vận động đều các bộ phận của cơ thể như chân, tay.

12/21


Bin phỏp t chc mt s trũ chi nõng cao hiu qu
tit th dc cho hc sinh lp 4

Kế HOạCH BàI DạY
Môn: Thể dục
Tuần 23 - Bài 46

Tr-ờng Tiểu học Thanh Xuõn Nam
Lớp: 4E
Giáo viên: V Thanh Thủy

Tên bài dạy: bật xa, tập phối hợp chạy, nhảy
trò chơi LN BểNG BNG TAY


ĐL
TG
8 -10

SL

Ph-ơng pháp giảng dạy

ĐH lên lớp 4 hàng ngang
GV
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
ĐH 4 hàng ngang
1lần
GV
0 0 0 0 0 0 0
1lần
0 0 0 0 0 0 0
2x8N
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
- Cán sự điều khiển lớp khởi động.
13/21


Bin phỏp t chc mt s trũ chi nõng cao hiu qu
tit th dc cho hc sinh lp 4

1-2
lần
1lần

b: Học phối hợp chạy, nhảy.

8 -10'

XP

- Cả lớp lần l-ợt tập bật xa theo hiệu
lệnh của giáo viên.
- Chia tổ tập do tổ tr-ởng điều khiển.
Giáo viên bao quát nhắc nhở học sinh
sửa sai.
- Thi đua giữa các tổ để tìm ra ng-ời
bật xa nhất.
- Yêu cầu: HS biết cách phối hợp
chạy, nhảy.

14/21


Bin phỏp t chc mt s trũ chi nõng cao hiu qu
tit th dc cho hc sinh lp 4
ĐL
Nội dung
Ph-ơng pháp giảng dạy
TG
SL


- GV hng dn cỏch chi, lut chi sau
iu khin hc sinh tham chi trũ chi.

- Nhảy thả lỏng, tại chỗ vỗ
tay và hát.
- GV cùng học sinh nhận xét
và đánh giá giờ học.
- GV dặn dò xuống lớp.

- GV nhn xột v tuyờn dng t
chi tt.

- ĐH xuống lớp.
15/21


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4
§L
Néi dung
Ph-¬ng ph¸p gi¶ng d¹y
TG
SL

GV
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
ĐH 4 hàng ngang
1lần
GV
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
1lần
0 0 0 0 0 0 0
2x8N
0 0 0 0 0 0 0
- Cán sự điều khiển lớp khởi động.
17/21


Bin phỏp t chc mt s trũ chi nõng cao hiu qu
tit th dc cho hc sinh lp 4
1-2
- Chơi trò chơi Nhảy đúng
lần
nhảy nhanh
- GV điều khiển học sinh chơi trò chơi.

II. Cơ bản:

a: Ôn bật xa.

6 -8'

1lần


Bin phỏp t chc mt s trũ chi nõng cao hiu qu
tit th dc cho hc sinh lp 4

2 lần

2. Chơi trò chơi Con sâu 6 -8
đo.

- GV h-ớng dẫn cách tập luyện phối hợp, tập
mẫu+ giải thích động tác.
- Cho học sinh tập thử, sau đó tập chính thức.
- GV quan sát và sửa sai cho học sinh.
- Yờu cu: HS bit cỏch chi v tham gia
c chi ỳng lut.
i hỡnh chi trũ chi 2 hng dc.
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
------------0 0 0 0 0 0 0
CB

------------ XP

6-8m

GV 0 0 0 0 0 0 0
- GV hng dn cỏch chi, lut chi sau iu
khin hc sinh tham chi trũ chi.

III. kết thúc:

Nội dung
Lớp 4E(50)
Lớp 4G(49)
Số
%
Số
%
lượng
lượng
Chơi đúng luật, nhiệt tình tham gia chơi
50
100
42
85,7
Chơi chưa đúng luật, chưa chủ động tham gia chơi
0
0
7
14,3
Tích cực tự giác tham gia chơi
48
96
41
83,6
Chưa tích cực tự giác tham gia chơi
2
4
8
16,4
Rèn khả năng phản xạ, sự tập chung chú ý, nhanh

2.4. Giáo viên không mất nhiều công sức, thời gian tìm tòi các trò chơi
này mà chỉ cần chú ý suy nghĩ và sáng tạo làm thế nào để các em học sinh
vui chơi bổ ích có tính tổ chức, tính giáo dục đặc biệt tăng chất lượng tiết học
lên.
3. Kết luận và khuyến nghị:
Kết luận:
Môn thể dục được coi là môn năng khiếu, song không phải ai có năng
khiếu thể dục thể thao là đã có một sức khỏe tốt mà đòi hỏi phải có sự tập luyện
hợp lý thường xuyên. Tùy thuộc vào tâm lý lứa tuổi, sự phát triển về mặt sinh
20/21


Biện pháp tổ chức một số trò chơi để nâng cao hiệu quả
tiết thể dục cho học sinh lớp 4

học mà có kế hoạch luyện tập hợp lý. Nếu giáo viên giảng dạy mà không chú ý
thì kết quả giáo dục sẽ ngược lại. Áp dụng sáng kiến này tôi thấy mang lại hiệu
quả rõ rệt trong việc phát triển trò chơi trong tiết dạy cho học sinh, giáo dục cho
các em tinh thần đoàn kết gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau cùng học tập, tập luyện.
Giúp cho học sinh hứng thú hơn và chịu đựng được lượng vận động lớn, khắc
phục khó khăn, chống lại mệt mỏi hồi phục nhanh chóng sau một giờ tập, buổi
tập. Làm cho các em luôn tích cực hăng say và hiểu rõ được kỹ năng vận động,
phương pháp tập luyện của một giờ học, một buổi học. Nâng cao hiệu quả phát
triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ trong nhà trường. Theo đúng chủ trương
đường lối của Đảng và Nhà nước trong việc giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ hôm
nay. Mặt khác nó còn góp phần thúc đẩy các phong trào học tập của nhà trường
lên cao hơn nữa. Đây mới chỉ là quan điểm của tôi qua quá trình giảng dạy và
huấn luyện, vì vậy sẽ còn những thiếu sót nhất định. Rất mong được sự đóng
góp ý kiến chân thành của các đồng nghiệp để sáng kiến được hoàn chỉnh và có
tính ứng dụng cao hơn nữa.