A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I- LỜI MỞ ĐẦU

Trong những ngày đầu khai sinh đất nước Đảng và Nhà nước ta đã xác định
vận mệnh của dân tộc phụ thuộc rất nhiều vào sự nghiệp giáo dục. Sinh thời
Bác Hồ nói : “Một dân tộc dốt có nghĩa là một dân tộc yếu”, Người cũng đã
nhấn mạnh :

“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người ”

Ở thời đại ngày nay , khi nhân loại đã bước sang thế kỷ mới cùng với sự phát
triển của khoa học công nghệ thì tiềm năng trí tuệ trở thành động lực thúc
đấy sự phát triển của một đất nước .
Trong sự nghiệp giáo dục bậc học mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ
thống giáo dục quốc dân, cũng giống như trồng cây muốn cho cây phát triển
khoẻ mạnh, xanh tốt thì phải chăm bón ngay từ khi cây nhú mầm. Thật vậy ở
tuổi thơ đặc biệt là lứa tuổi mầm non, lứa tuổi đang hình thành những phẩm
chất cá nhân, nếu được gia đình, cô giáo quan tâm chăm sóc, giáo dục tốt từ
nhỏ chắc chắn sẽ tạo luyện những trẻ đó lớn lên như hứa hẹn cho đời biết bao
tài năng sáng tạo, biết bao con ngoan trò giỏi và trở thành những công dân tốt
giúp ích cho đất nước.
Trong quá trình phát triển toàn diện nhân cách con người nói chung và
trẻ mầm non nói riêng thì ngôn ngữ có một vai trò rất quan trọng đặc biệt
không thể thiếu được. Ngôn ngữ có vai trò là một phương tiện hình thành và
phát triển nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh. Ngôn ngữ giúp trẻ tìm
hiểu, khám phá và nhận thức về môi trường xung quanh, thông qua cử chỉ và
lời nói của người lớn trẻ làm quen với các sự vật, hiện tượng có trong môi
trường xung quanh, trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các sự
vật cùng với từ tương ứng với nó. Nhờ có ngôn ngữ trẻ nhận biết ngày càng
nhiều các sự vật, hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc trong cuộc sống hàng ngày.


1. Thực trạng
*Thuận lợi:

2


- Trường mầm non Thị Trấn là trường đạt chuẩn quốc gia, được Đảng
uỷ - UBND Thị Trấn đặc biệt quan tâm đầu tư cơ sở vật chất : Mua sắm trang
thiết bị đồ dùng đồ chơi đầy đủ cho 2 khu . Đặc biệt là khu B xây dựng lớp
học khang trang thuận lợi cho sự học tập vui chơi của trẻ .
- Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo
Dục và của Ban Giám Hiệu nhà trường đóng góp ý kiến trực tiếp đến từng
giáo niên nên trong những năm qua đội ngũ giáo viên nhà trường đã từng
bước khẳng định về chuyên môn nghiệp vụ của mình: Có kiến thức cũng như
vốn kinh nghiệm vững vàng trong vấn đề giáo dục trẻ , đã đầu tư vào bài dạy,
các hoạt động một cách tích cực.
- Trường mầm non Thị Trấn nằm ở khu trung tâm kinh tế-chính trị-văn
hoá của huyện nên có nhiều bước phát triển, trình độ dân trí cao, nhận thức
của cán bộ và nhân dân về mầm non có những tiến bộ; quốc phòng an ninh
được giữ vững ... đã tạo điều kiện cho việc phối kết hợp giữa gia đình và nhà
trường trong việc chăm sóc giáo dục trẻ .
- Bản thân tôi là giáo viên trẻ, năng động luôn có tinh thần học hỏi, yêu
nghề mến trẻ .
- Phòng giáo dục tổ chức sinh hoạt chuyên môn cụm mỗi tháng 1 lần, tổ
chuyên môn thường xuyên sinh hoạt đã giúp cho tôi củng cố kiến thức của
mình , kịp thời nắm bắt cái mới .
*Khó khăn : Bên cạnh những thuận lợi còn tồn tại những mặt hạn chế :
- Việc thực hiện chương trình nhà trẻ vẫn còn nhiều lúng túng nhất là độ
tuổi 24 đến 36 tháng giáo viên vẫn còn xem nhẹ việc tạo cơ hội cho trẻ được

TT
1
2
3

Nội dung
Trẻ mạnh dạn khi giao tiếp với
cô và các bạn.
Trẻ diễn đạt được mong muốn
nhu cầu giao tiếp của mình.
Trẻ thể hiện được cảm xúc của
mình với cô và các bạn .

Tổng

Khá giỏi

Trung

Yếu

ST

%

bình
ST %

20


75

4

20

1

5

ST %

4


Hiểu được một số tính từ đơn

4

giản gần gũi với trẻ .
Trẻ diễn đạt được từ câu rõ ràng

5

mạch lạc.

20

14


trẻ thể hiện những tình cảm và yêu cầu của mình bằng các âm các từ. Khi nói
chuyện với trẻ cô hay nói nhanh và không chú ý tới việc sửa sai lỗi về từ, âm,
câu cho trẻ.
- Giáo viên đã chú ý luyện câu, từ cho trẻ song còn nhiều trẻ nói thiếu,
nói lặp cô không kịp thời điều chỉnh và sửa sai.
- Đối với trẻ thì hệ thống ngôn ngữ không được mở rộng do cô đưa hệ
thống câu hỏi đóng, trẻ hay nói câu thiếu các thành phần nên kết quả phát
triển ngôn ngữ chưa cao .
- Khả năng lĩnh hội thông tin của trẻ rất hạn chế nếu cô truyền đạt một
câu dài hoặc một sự việc có nội dung truyền tải nhiều.
Qua kết quả đó tôi miệt mài nghiên cứu tài liệu, các phương tiện thông
tin đại chung đồng nghiệp và đưa một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho
trẻ từ 24 đến 36 tháng tuổi thông qua giờ kể chuyện.

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CÁC GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT THỰC TRẠNG

1. Tạo môi trường trong lớp để trẻ được hoạt động tích cực.

5


2. Giao tiếp với trẻ bằng lời nói mạch lạc, rõ ràng. tuyệt đối không nói
sai từ, không nói tục, không nhắc lại những từ không đúng chuẩn tiếng việt .
3. Xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ trong các giờ học, giờ chơi .
4. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mọi lúc, mọi nơi
5. Phôí kết hợp với phụ huynh phát triển ngôn ngữ cho trẻ .
6. Tạo điều kiện để trẻ được nói nhiều. Chú ý đến trẻ cá biệt, chậm phát
triển.
7. Đưa hệ thống câu hỏi phù hợp qua tiết dạy nâng cao chất lượng giờ

trẻ hoạt động . Qua đó tôi thấy trẻ rất thích thú với những tiết kể chuyện bằng
rối tay , trẻ tích cực tham gia trả lời các câu hỏi cô đưa ra và ngôn ngưc của
trẻ cũng tăng lên rõ rệt .
Qua cách nghĩ và làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ
chủng loại về đồ dùng trực quan đa dạng và phong phú đã giúp trẻ tham gia
vào hoạt động. Tôi luôn chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều
chỉnh và sửa sai, rèn luyện ngôn ngữ cho trẻ .
Tạo môi trường văn học cho trẻ hoạt động tích cực là một việc làm vô
cùng quan trọng bởi nó là chỗ dựa , là cơ sở vững chắc cho sự phát triển ngôn
ngữ của trẻ. Đòi hỏi cô giáo phải biết tạo cảm xúc cho trẻ bằng các con vật
ngộ nghĩnh, đáng yêu đồng thời cũng phải biết hướng lái , gợi mở cho trẻ có
cảm xúc tích cực khi tham gia vào hoạt động. Qua nội dung bức tranh ,các
nhân vật,các con rối trẻ được xem và nói lên nhận xét của mình về các đồ
dùng đó. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú và
đa dạng.
*Biện pháp 2. Giao tiếp với trẻ bằng lời nói mạch lạc, rõ ràng. tuyệt đối
không nói sai từ, không nói tục, không nhắc lại những từ không đúng
chuẩn tiếng việt.
Ở lứa tuổi của trẻ luôn thích được cô yêu thương gần gũi,mội hành
vi,lời nói của cô luôn được trẻ lưu tâm.Vì vậy cô luôn chuẩn mực trong giao
tiếp ,xưng hô dịu dàng với trẻ,trẻ hỏi gì phải trả lời rõ ràng,tôn trọng lời nói
của trẻ,lắng nghe ý kiến của trẻ. Ông cha ta từng nói: “ Thỏ thẻ như trẻ lên
ba” hoặc “ Trẻ lên ba cả nhà học nói” vì thế ở lớp cô giáo luôn phải là người
gương mẫu trong giao tiếp.
7


Trong quá trình giao tiếp với trẻ hàng ngày tôi luôn giao tiếp bằng lời
nói mạch lạc, rõ ràng, tuyệt đối không nói sai từ, không nói tục, không nhắc
lại những từ không đúng chuẩn tiếng việt. Trong mỗi câu chuyện tôi cho trẻ

Bên cạnh đó tôi còn vận dụng được trò chơi : “ Thăm nhà bạn” vào tiết
học “ Thỏ ngoan” . Trò chơi được tiến hành như sau :
• Mục đích : Nhằm củng cố phát triển ngôn ngữ cho trẻ
• Chuẩn bị : Mỗi trẻ một mũ để đóng giả các con vật : con gà , con
mèo,
con vịt ; Vẽ một số vòng tròn vừa đủ cho trẻ đứng vào . Mỗi vòng tròn tượng
trưng cho một ngôi nhà của con vật
• Cách chơi :
- Cô đi đến một “ngôi nhà” gõ cửa và hỏi : “ Có ai ở nhà không ? ”
- Trẻ đứng trong vòng tròn đó giả làm con vật ở trong nhà trả lời : “meo
meo ...mèo hoa đây ạ ! Ai đến thăm nhà tôi đấy ? ”
- Cô nói : “ cục ta cục tác tôi đến thăm bác đây ”
- Trẻ mời : “ Chào bác gà mái , mời bác vào nhà tôi chơi ”
Cô hướng dẫn trẻ chơi , khi trẻ đã thành thạo cô để trẻ tự chơi
Qua việc làm như trên tôi thấy ngôn ngữ của trẻ tăng lên rõ rệt,phát huy được
tính độc lập,sáng tạo của trẻ,giúp trẻ ở lớp phát triển đồng nhất và cảm thụ
câu chuyện sâu sắc hơn.
*Biện pháp 4. Tổ chức hướng dẫn trẻ mọi lúc mọi nơi :.
Ngoài việc dạy trên tiết học chính tôi còn tổ chức cho trẻ học ở mọi lúc
mọi nơi như: Thông qua hoạt động góc,hoạt động ngoài trời và thông qua các
môn học khác.
* Thông qua hoạt động góc:
Ví dụ: Ở chủ đề: Gia đình thân yêu của bé
- Góc thao tác vai: Tổ chức cho trẻ chơi bán hàng: Để trẻ trao đổi giữa người
mua hàng và người bán hàng.
- Góc thư viện :Cho trẻ xem tranh truyện
9


* Thông qua hoạt động ngoài trời:


*Biện pháp 6. Tạo điều kiện để trẻ được nói nhiều .Chú ý đến trẻ cá biệt,
chậm phát triển.
Trong quá trình dạy trẻ tôi luôn tạo điều kiền để trẻ được nói nhiều , được
thể hiền hiểu biết của mình như tôi đặt câu hỏi gợi mở , cô đóng vai trò là
người hướng dẫn uốn nắn để trẻ tự do nói lên suy nghĩ của mình theo hướng
đúng . Đặc biệt tôi luôn quan tâm chú ý đến những trẻ cá biệt, chậm so với trẻ
khác : đối với cháu có tính nhút nhát ngại nói , ngại phát biểu tôi động viên
khuyến khích để trẻ dần hoà nhập vào hoạt động với các bạn , đối với trẻ nói
chậm tôi cho trẻ ngồi gần hướng dẫn để trẻ nói nhiều từ hơn ....
Ví dụ như trong lớp tôi có cháu Thuỳ phát âm rất kém có khi cháu nói
không thành lời cứ lí nhí trong cổ họng tôi xếp cháu ngồi gần chỗ tôi nhất để
hướng dẫn trẻ phát âm hay trả lời câu hỏi của tôi
Còn đối với trẻ khác phát âm chuẩn hơn tôi sử dụng câu có kết cấu chủ vị để
trẻ trả lời và nhắc lại lời của tôi .
*Biện pháp 7. Đưa hệ thống câu hỏi phù hợp qua tiết dạy nâng cao chất
lượng giờ dạy kể chuyện.
Nghiên cứu kĩ yêu cầu của giờ kể chuyện kể cả về kiến thức, kĩ năng và
giáo dục đạo đức. Từ đó đưa ra phương pháp, hệ thống câu hỏi, đồ dùng phục
vụ giờ dạy đạt hiệu quả cao.
Ví dụ : Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 đến 36 tháng tuổi trong giờ
kể chuyện “ Thỏ con không vâng lời” đạt kết quả cao tôi đã tiến hành như sau:
I- Mục đích yêu cầu
* Kiến thức : Trẻ nhớ tên truyện , tên các nhân vật và hành động chủ yếu của
các nhân vật trong truyện . Hiểu trình tự nội dung câu chuyện
* Kĩ năng: phát triển ngôn ngữ cho trẻ : Nói rõ ràng, trả lời đầy đủ câu hỏi của
cô
* Thái độ : Giáo dục trẻ biết vâng lời bố mẹ, cô giáo; biết nói cảm ơn , xin lỗi
đúng lúc .
II- Chuẩn bị

mưa”
Cho bươm bướm xuất hiện và gọi
“ Thỏ con ơi ra vườn kia chơi đi ! Ở
đấy có cỏ này, có hoa này ! Thích
lắm! Thích lắm”
+ Các con xem ai đến rủ thỏ con đi Bạn bươm bướm đến rủ
chơi vậy ?

thỏ con đi chơi

+ Thỏ con có đi chơi với bươm Có ạ
bướm không ?
- Bạn Thỏ con và bạn bươm bướm Truyện “ Thỏ con không
xuất hiện trong câu chuyện gì?

vâng lời”

HĐ2 : Làm * Cô kể chuyện
quen
thức

kiến - Cô kể diễn cảm lần 1 + trình chiếu Trẻ chú ý
câu chuyện trên power point
- Lần 2 + trình chiếu + điệu bộ minh
hoạ
- Cô giảng nội dung câu chuyên + Trẻ chú ý
giáo dục trẻ : Thỏ con vì không nghe
lời mẹ dăn nên chạy đi chơi xa theo
bươm bướm , kết quả là thỏ con đã
bị lạc đường . Thỏ con ngồi khóc hu

+ “Con ở nhà, chớ đi
chơi xa con nhé”

- Thỏ con trả lời mẹ thế nào ?

+“Vâng ạ ! con ở nhà
con sẽ không đi chơi xa
đâu”

- Ai đến rủ thỏ con đi chơi ?

+Ban Bươm bướm

- Chúng mình cùng làm Bươm +“Thỏ con ơi ra vườn
bướm rủ thỏ con đi chơi nào !

kia chơi đi! Ởđấy có cỏ
này, có hoa này! Thích
lắm! Thích lắm”

- Khi đi chơi với Bươm bướm thỏ +Thỏ con bị lạc đường
con làm sao ?
13


- Thỏ con khóc thế nào ?

+“Hu hu...mẹ ơi! mẹ
ơi!”



vẫy rồi 1 tay chỉ vào
mũi

- Con thỏ, con thỏ

+ 1 tay chống hông 1tay
chỉ theo nhịp

- Ăn cỏ ăn cỏ

+2

tay

- Chân thỏ, chân thỏ

miệng

vuốt

ngang

+Cúi người vỗ 2 tay vào
- Chạy nhanh , tung tăng

đầu gối
+ 2 tay đưa về trước ,

- Thỏ ơi, thỏ ơi

2 10 0 0

cô và các bạn.
Trẻ diễn đạt được mong muốn 20

17 85

3

15 0

0

nhu cầu giao tiếp của mình.
Trẻ thể hiện được cảm xúc của 20

17 85

3

15 0

0

mình với cô và các bạn .
Hiểu được một số tính từ đơn 20

16 80

4

Như vậy qua việc áp dụng các biện pháp tích cực nêu trên ta thấy kết quả
đạt được trên trẻ cao hơn hẳn so với việc thực hiên theo phương pháp cũ.Tỉ lệ
trẻ đạt khá ,giỏi tăng,tỉ lệ trung bình giảm và đặc biệt không còn trẻ yếu kém .
Đặc biệt nổi bật lên có 30% số trẻ trong số các trẻ đạt loại khá giỏi có khả
năng ngôn nghữ rất tốt hiểu được lời nói của mọi người,biết trả lời các câu
hỏi,biết kể lại các câu chuyện đã được nghe.Vốn từ phong phú và dần hoàn

15


thiện theo độ tuổi của trẻ đó là niềm vui,niềm động viên lớn đối với tôi,giúp
tôi càng thêm yêu nghề mến trẻ và hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy dỗ các cháu.
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Muốn giúp trẻ từ 24 tháng đến 36 tháng tuổi phát triển ngôn ngữ thông
qua giờ kể chuyện tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:
- Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ để có biện pháp giáo
dục phù hợp. Vận dụng cấc biện pháp giáo dục mọi lúc, mọi nơi. Chú ý đến
trẻ cá biệt, luôn tạo ra niềm tin, sự hứng thú cho trẻ.
- Cần phát huy tính tích cực, thu hút sự chú ý và tạo hứng thú cho trẻ
bằng các thủ thuật như trò chơi, câu đố, thơ, hát, hò, vè....
- Đầu tư thời gian để nghiên cứu kĩ đề tài để có các phương pháp dạy
học cụ thể, phù hợp và đạt hiệu quả tốt nhất.
- Trước khi thực hiện một đề tài phải chuẩn bị chu đáo đồ dùng trực
quan cũng như gợi mở kiến thức cho trẻ. Thông qua các hoạt động ở mọi lúc,
mọi nơi nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Thống nhất phương pháp dạy giữa giáo viên trong lớp.Kết hợp chặt
chẽ với phụ huynh trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.
III. MỘT SỐ ĐỀ NGHỊ



Phạm Thị Oanh

17