UBND QUẬN
MỤC HOÀN
LỤC KIẾM
TRƯỜNG MẦM NON LÝ THƯỜNG KIỆT
Nội dung

Trang

I. ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………… 02-03
II.GIẢI QUYẾTSÁNG
VẤN ĐỀ KIẾN

KINH NGHIỆM

1.Cơ sở lý luận……………………………………………………... 03
2. Thực trạng vấn đề…………………………………………........

04-05

Mộtbiện
sốpháp
biệnthực
pháp
tạo hứng thú cho trẻ 4 - 5 tuổi tích
3.Các
hiện…………………………………….…..
05-22cực,
động
tham
gia hoạt động khám phá khoa 22
học


I. ĐẶT VẤN ĐỀ

2

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3

1. Cơ sở lý luận

3

2. Cơ sở thực tiễn

4

3. Biện pháp tiến hành

5

4. Hiệu quả SKKN

22

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

22

1.Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm

toàn diện thì phải có những yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển nhân cách sau
này.Vì vậy trẻ cần được tiếp thu toàn bộ các môn học phù hợp với đặc điểm tâm
sinh lý của trẻ.Thông qua các môn học giúp trẻ làm quan với thé giới xung
quanh,hình thành ở trẻ những biểu tượng phong phú đa dạng hơn.Trong công tác
giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khám phá khoa học là không thể thiếu, có tác
dụng giáo dục về mọi mặt đối với trẻ như là : ngôn ngữ , đạo đức , trí tuệ , thẩm mỹ
thể lực ... Khám phá khoa học là phương tiện để giao tiếp và làm quen với môi
trường xung quanh, môi trường xã hội để giao lưu và bầy tỏ nguyện vọng của mình
và đồng thời là công cụ của tư duy .
Khi nói đến trẻ mầm non không ai không biết trẻ ở lứa tuổi này rất thích tìm
hiểu, khám phá môi trường xung quanh bởi thế giới xung quanh thật bao la rộng
lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn, và còn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn
biết, muốn được khám phá. Khám phá khoa học mang lại nguồn biểu tượng vô
cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi trường tự
nhiên ( cỏ cây, hoa lá, chim muông..) đến môi trường xã hội ( công việc của mỗi
người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau …) và trẻ hiểu biết về
chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá , tìm hiểu về
chúng . Khám phá khoa học đòi hỏi trẻ phải sử dụng tích cực các giác quan chính
vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân tích, so sánh, tổng hợp…
nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhanh nhạy, chính xác, những biểu tượng,
kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn.
Việc thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục mầm non ngày nay đòi hỏi sự phát
huy tính sáng tạo của giáo viên và khuyến khích sự ham thích học hỏi của trẻ.nếu
như chương trình giáo dục mầm no cải cách trước đây giáo viên chủ yếu sử dụng
phương pháp trực quan và dùng lời để dạy trẻ thì trong chương trình giá dục mầm
non mới lại yêu cầu giáo viên phải tăng cường sử dụng nhiều biện pháp khác nhau
2


để lôi cuốn trẻ vào hoạt động Qua những phương pháp thí nghiệm,thực hành,thực

nhạc, tạo hình… Để mỗi nội dung của khám phá khoa học được tiến hành khám
phá như thế nào Thì nội dung nghiên cứu trong đề tài này sẽ là minh chứng cho
những biện pháp khắc phục nhược điểm của việc giúp trẻ khám phá khoa học.
3


2. Thực trạng của vấn đề
Tôi được nhà trường phân công dạy lớp Mẫu giáo Nhỡ 4-5 tuổi theo chương
trình đổi mới hiện nay,trong quá trình làm việc chăm sóc giáo dục trẻ tại lớp và
nhìn chung vào thực tế khi làm việc bản thân tôi cũng thấy được một số thuận lợi
vàkhó khăn nhất định như sau:
*Thuận lợi
- Nhà trường là đơn vị trường mầm non công lập ở phố trung tâm đạt tiêu
chuẩn trường mầm non đạt chuẩn quốc gia
- Bản thân nhiều năm đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp cơ sở
- Giáo viên trong lớp yêu nghề mến trẻ,nhiệt tình trong công việc. Có nhiều
năm công tác nên có nhiều kinh nghiệm trong việc chăm sóc dạy dỗ trẻ,luôn có ý
thức tự bồi dưỡng nâng cao kỹ năng chuyên môn
- Lớp luôn nhận được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên
môn
- Cơ sở vật chất đầy đủ, hiện đại, có khu thiên nhiên phong phú đa dạng với
nhiều chủng loại cây,cát sỏi khác nhau.
- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con và có nhận thức tốt về
việc khám phá khoa học.
*Khó khăn:
- Vốn hiểu biết về môi trường khoa học còn hạn chế .
- Trẻ chưa thực sự hứng thú khi tham gia hoạt động
- Môi trường không gian cho trẻ hoạt động còn hẹp về diện tích
- Một số trẻ còn nhút nhát trong việc tiếp xúc,khám phá các thí nghiệm của sự
vật hiện tượng

pháp giúp trẻ lớp tôi học môn khám phá khoa học đạt kết quả cao. Để giúp trẻ
khám phá khoa học đạt kết quả, tôi nhận thấy trước hết cần phải:
a. Xây dựng môi trường học tập cho trẻ
Môi trường học tập có vị trí to lớn trong việc nhận thức của trẻ,vì môi trường
học tập là nơi để trẻ tiếp xúc hàng ngày hàng giờ.Bởi vậy tôi đã xây dựng môi
trường có tác dụng mạnh mẽ lên trẻ tạo cho trẻ hứng thú, thích tò mò, thích tìm
hiểu khám phá xung quanh. Ngay từ đầu năm học tôi đã mạnh dạn đề xuất với Ban
giám hiệu trang bị thêm cho lớp đồ dùng dạy học và một số mô hình phục vụ dạy
học. Tôi đã thay đổi lại môi trường học tập trong lớp đẹp,hấp dẫn phù hợp với đặc
điểm tâm sinh lý của trẻ. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi sưu tầm thiết kế các hình ảnh
ngộ nghĩnh phù hợp với tâm lý của trẻ.
Để tạo cho trẻ môi trường và không gian tiếp xúc các sự vật hiện tượng một
cách tốt nhất tôi đã chú trọng xây dựng góc thiên nhiên cho trẻ: cho trẻ được hoạt
động chăm sóc cây,nhặt cỏ,tưới nước,làm các thí nghiệm.Tôi đã sưu tầm các vỏ
hộp nhựa,hộp sữa to,các chậu gốm bé để trẻ trồng các loại cây xanh,cây hoa…và
lớp tôi đã trồng được những cây vạn niên thanh,cây lan bạch chỉ…Hàng ngày trẻ
5


chăm sóc cây,tưới nước,lau lá cây…Để giúp trẻ làm thí nghiệm tôi sưu tầm các loại
hòn sỏi,ống thổi,các màu nước…bằng công tác xã hội hóa giáo dục lớp tôi đã có
một số chậu cây cảnh.

Vườn cây xanh của bé

6


Vườn cây xanh của bé
7

Mặt khác tôi luôn tận dụng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể diễn ra hàng ngày để
cho trẻ quan sát nhận biết các hiện tượng thời tiết như: nắng,mưa,gió và cảnh vật
xung quanh trẻ,nhận xét các dấu hiệu đặc trưng của các mùa,củng cố hiểu biết của
trẻ vê các mùa, hoặc qua các buổi làm thí nghiệm như làm thí nghiệm về sự nảy
mầm của cây hoặc thí nghiệm về vật nổi vật chìm dưới nước
c. Thay đổi các hình thức cho trẻ khám phá khoa học
Ở lứa tuổi này trẻ tri giác đồ vật qua hình ảnh,vật thật và nếu cho trẻ tri giác
các sự vật dưới nhiều hình thức khác nhau thì trẻ sẽ hứng thú học tập và tiếp thu bài
tốt hơn.Bằng kinh nghiệm giảng dạy của bản thân tôi thấy nếu giờ học cung cấp
kiến thức đưa tranh cho trẻ quan sát,đàm thoại và đặt ra câu hỏi đẻ cung cấp kiến
thức thì trẻ sẽ dễ nhàm chán,không tập trung.Nhưng nếu thay đổi hình thức dưới
dạng trò chơi hay làm thí nghiệm trẻ sẽ học tốt hơn,trẻ sẽ được dự đoán các hiện
tượng trước,trong và sau khi làm thí nghiệm như thế sẽ phát huy tính tò mò,sáng
tạo chủ động và khả năng tích cực hoạt động,lòng ham hiểu biết của trẻ.Qua đó cho
thấy nếu trẻ được tự khám phá trẻ sẽ rấ hứng thú,kiến thức đến với trẻ nhẹ nhàng
mà sâu sắc.Trong tiết khám phá khoa học tôi còn lồng ghép tích học các môn học
khác như: toán,âm nhạc,tạo hình,văn học để trẻ thêm hứng thú ghi nhớ tốt hơn các
vấn đề sâu rộng hơn.
Ngoài ra tôi luôn thay đổi các thủ thuật để đưa các đối tượng ra cho trẻ quan
sát,tôi tìm cách vào bài khác nhau giúp trẻ không bị nhàm chán lại dễ tiếp thu đẻ
ghi nhớ chính xác các biểu tượng của mình

11


Bé chăm sóc vườn rau
Thông qua việc thay đổi hình thức tôi thấy giờ học có hiệu quả hơn trở nên sôi
nổi và trẻ hứng thú học bài hơn. Cùng với việc sáng tạo trong hình thức tổ chức,đổi
mới và nâng cao chất lượng phương pháp giảng dạy,tôi đã:
d.Đưa ra các trò chơi,các buổi thực hành thí nghiệm giúp trẻ khám phá


*Sự phát triển của cây từ hạt
-Mục đích:
+Giúp trẻ biết quá trình phát triển của cây
+Tạo sự hứng thú cho trẻ trong việc gieo trồng,chăm sóc,theo dõi sự phát triển
của cây
-Chuẩn bị:
+Hạt đậu tương
+Khay đựng và bông thấm nước
+Một chậu đất nhỏ và dụng cụ làm đất
-Cách tiến hành
+Tiến hành cho hạt nẩy mầm như trong phần gieo hạt
+Cô cùng trẻ làm đất cho vào chậu cây,gieo hạt đã nẩy mầm vào chậu cây,đặt
chậu cây nơi ánh sáng
+Hàng ngày cho trẻ theo dõi và tưới nước cho cây.Cô hướng dẫn trẻ ghi hình
ảnh quá trình phát triển của cây
-Kết luận: cô cùng trẻ khái quát 5 quá trình phát triển của cây

15


Sự phát triển của cây từ hạt
16


* Cây cần gì để lớn lên và phát triển
- Mục đích:
+ Cho trẻ biết đặc điểm của cây
+ Trẻ biết điều kiện sống của cây,cây cần gì để sống
+ Giáo dục trẻ chăm sóc và bảo vệ cây xanh

ra là bong bóng nổi lên từ miệng chai
18


- Kết luận: Có hiện tượng này là vì trong chai chứa đầy không khí.Không khí
không có màu,không có mùi nên không thể nhìn thấy được.Khi cho chai vào chậu
nước,nước tràn vào trong chiếm chỗ trong chai nên đẩy không khí ra ngoài tạo
thành bọt đi lên
*Bé biết gì về nước
- Mục đích:
+ Cho trẻ biết nước là chất không màu,không mùi,không vị.Nước chỉ bị thay
đổi khi ta pha nước với những chất khác
- Chuẩn bị:
+ 3-4 cốc thủy tinh và thìa
+ Muối,đường,chanh
- Cách tiến hành:
+ Cô rót nước đun sôi để nguội vào 4 cái cốc có đánh dấu từ 1-4. Cho trẻ quan
sát, nếm, ngửi và nhận xét xem nước có màu, mùi vị gì không.Đoán xem nước có
thay đổi thế nào khi cô cho đường,muối,chanh vào các cốc
- Cô pha đường, muối,chanh vào các cốc 1-3. Cho trẻ nếm thử các cốc nước
đã pha,nhận xét và so sánh với các cốc 4,giải thích sự thay đổi đó
- Kết luận:Nước trong suốt không màu,mùi,vị. Đường có vị ngọt khi hòa tan
vào nước làm nước có vị ngọt. Muối có vị mặn nên khi hòa tan với nước sẽ có vị
mặn, khi pha với chanh sẽ tạo ra màu và có vị chua

Thực hành thí nghiệm với nước
19


Thực hành thí nghiệm với nam châm

Khi chín nứt ra
Ruột trắng nõn nà
Hạt đen lay láy ”
20


Với con gà trống:
“Con gì mào đỏ
Gáy ò ó o
Mỗi sáng tinh mơ
Gọi người thức dậy ”
g. Biện pháp sử dụng công nghệ thông tin:
Một biện pháp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp trẻ khám phá
khoa học, đã giúp tôi rất nhiều trong quá trình hướng dẫn trẻ giúp trẻ hứng thú tập
trung chú ý trong giờ học khơi gợi khả năng tư duy lôgic cho trẻ, giải quyết được
nhiều tình huống khó cho giáo viên.
Ví dụ với những đề tài giải thích sự vật hiện tượng thiên nhiên như gió, mây và
mưa. ới đề tài “Gió” để giúp trẻ cảm nhận và thấy đựơc một cách sống động,
rõ ràng, chính xác tôi lựa chọn những hình ảnh về gió: Gió nhẹ cây lá lao xao, gió
mạnh, gió bão… Cho trẻ xem và nghe tiếng gió thổi. Qua đó trẻ có thể cảm nhận
và biết được gió có ích như thế nào đối với môi trường, gió nhẹ thì cây cối chuyển
động như thế nào? Gió mạnh thì sự vật chuyển động ra sao? Tác hại của gió…
h. Phối kết hợp với phụ huynh
Để nâng cao chất lượng hoạt động của trẻ trong trường mầm non,tôi thấy rằng
không thể thiếu vai trò của phụ huynh vì thế ngay từ đầu năm học trong buổi họp
phụ huynh tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh,trao đổi về tình hình học tập
của trẻ,những điều kiện mà nhà trường đã quan tâm đầu tư và những điều kiện còn
khó khăn của lớp để vận động các vị phụ huynh cùng tham gia đóng góp ủng hộ đồ
dùng,nguyên vật liệu,cây cảnh để trồng ở góc thiên nhiên.
Lúc này trẻ sẽ là sợi dây liên hệ quan trọng giữa giáo viên và gia đình. iệc cô

rằng: Việc lựa chọn và tổ chức các trò chơi thực nghiệm cho trẻ mẫu giáo khám
phá khoa học là rất cần thiết bởi các lý do sau: Các trò chơi được thiết kế rất dễ
thực hiện, việc chuẩn bị dụng cụ đơn giản, ít tốn kém, đảm bảo vệ sinh an toàn cho
trẻ.
- Các trò chơi này có tính mở, hấp dẫn, kích thích được sự tìm tòi khám phá
của trẻ, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, các thao tác tư duy như: so sánh, phân tích
tổng hợp, óc phán doán và khả năng suy luận của trẻ cũng được phát triển. Qua các
hoạt động này trẻ được trải nghiệm và tự phát hiện ra các đặc điểm, mối quan hệ
giữa các sự vật hiện tượng xung quanh, tiếp thu các kiến thức khoa học dễ dàng
hơn.
- Chính vì vậy mà giáo viên luôn xác định lấy trẻ làm trung tâm, luôn luôn cố gắng
tìm tòi, nghiên cứu để tạo ra nhiều bài thực tập hay để phục vụ tốt cho công tác
phục vụ chăm sóc giáo dục trẻ.
2.Nhận định chung
Muốn trẻ học tốt môn khám phá khoa học trước hết giáo viên luôn xác định:

22


-Mỗi trẻ là một thành viên cần được chăm sóc, bồi dưỡng và lượng kiến thức
mỗi trẻ cần đuợc giáo viên truyền đạt khác nhau và luôn yêu nghề, yêu trẻ, có yêu
trẻ thì mới thôi thúc sáng tạo và dồn hết tâm lực để đầu tư vào làm việc và tu bổ
chuyên môn sao cho nghiệp vụ vững vàng. Lựa chọn những phương pháp, biện
pháp tối ưu nhất để vận dụng vào tiết học giúp trẻ hiểu được sâu hơn, học hứng thú
hơn.
- Với những kết quả đạt được trong năm học qua,bản thân tôi cảm thấy trẻ
trong lớp mạnh dạn, tự tin hơn.Trẻ không cảm thấy nhàm chán mà,nhanh nhẹn,hoạt
bát,thích tham gia hoạt động khám phá
-Thông qua đó ở trẻ phát triển các mặt thể chất,tình cảm,ngôn ngữ một cách
toàn diện

triển khai thực hiện rộng rãi nội dung làm quen với hoạt động khám phá cho trẻ ở
các trường mầm non.
- Mở lớp tập huấn chuyên môn, phát hành tài liệu về lĩnh vực phát triển nhận
thức cho giáo viên mở rộng kiến thức.
IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Một số hoạt động khám phá khoa học cho trẻ Mẫu giáo- NXBGD
2. Kế hoạch giáo dục nhận thức
3. ách hướng dẫn thực hiện chương trình trẻ 4 - 5 tuổi

24