VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

CHÂU MINH NINH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN BẮC TRÀ MY, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

CHÂU MINH NINH

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT
KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN BẮC TRÀ MY, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành

: Chính sách công

Mã số

:8340402


Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam.........................................................................28
CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO TẠI
HUYỆN BẮC TRÀ MY, TỈNH QUẢNG NAM......................................... 53
3.1. Quan điểm thực hiện chính sách khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Bắc
Trà My, tỉnh Quang Nam................................................................................ 53
3.2. Giai pháp nâng cao hiệu qua thực hiện chính sách khiếu nại, tố cáo trên
địa bàn huyện Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam..................................................58
KẾT LUẬN....................................................................................................69
TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
STT
1
2


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Số hiệu
biểu đồ
2.1

2.2

Kết qua

trên địa b
Kết qua



bàn huyệ
Kết qua
2.8

kiểm tra
cáo trên
Kết qua

2.9

thực hiện


huyện B


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thực hiện tốt công tác giai quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân sẽ
củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân vào đường lối của Đang và
chính sách, pháp luật của nhà nước đề ra, thể hiện mối quan hệ mật thiết giữa
nhân dân với Đang và Nhà nước. Nhận thức được điều đó, Đang đề ra chủ
trương, đường lối và trên cơ sở đó Nhà nước hoạch định và ban hành những
chính sách, trong đó có chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo, chính sách đó
cụ thể hóa các điều của Hiến pháp và pháp luậtnhằm giai quyết khiếu nại, tố
cáo nhanh, đúng pháp luật, bao vệ và khôi phục kịp thời quyền, lợi ích hợp
pháp cho nhân dân, đồng thời xử lý nghiêm minh những cá nhân, tổ chức vi
phạm pháp luật, tạo niềm tin của nhân dân vào con đường đi lên XHCN mà
Đang và Nhà nước ta đã lựa chọn.

nại, tố cáo là vấn đề nhạy cam, liên quan đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã
hội cũng như hoạt động quan lý nhà nước nên việc thực hiện chính sách giai
quyết khiếu nại, tố cáo còn một số hạn chế: Công tác tuyên truyền về giai
quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai thời
gian qua có sự quan tâm nhưng chưa được sâu rộng đến người dân, do đó việc
am hiểu về pháp luật trong nhân dân còn hạn chế; Tổ chức và cơ chế giai
quyết khiếu kiện thiếu ổn định và bất cập so với yêu cầu thực tế; Có nơi chưa
làm tốt việc tiếp dân, nhận đơn, chưa hướng dẫn, giai thích cụ thể theo pháp
luật về việc nộp đơn đến cơ quan có thẩm quyền giai quyết để tình trạng
người dân khiếu kiện vượt cấp; Một bộ phận cán bộ, công chức đôi lúc, đôi
nơi còn chưa gương mẫu, thiếu nhiệt tình, hướng dẫn, giai thích cho công dân
không rõ ràng và sự thiếu hiểu biết và sự thiếu ý thức chấp hành pháp luật của
một bộ phận nhân dân; Còn có một số qui định chồng chéo giữa Luật Khiếu
nại, tố cáo và các Luật chuyên ngành khác như Luật Đất đai, pháp lệnh xử lý
các vụ án hành chính... anh hưởng việc thực hiện chính sách giai quyết khiếu
nại, tố cáo trên địa bàn huyện Bắc Trà My tỉnh Quang Nam.
2


Trước tình hình trên đã đặt ra yêu cầu nghiên cứu về thực trạng thực
hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo, xác định hạn chế, nguyên nhân
hạn chế để đưa ra các giai pháp nâng cao hiệu qua thực hiện chính sách giai
quyết khiếu nại, tố cáo là rất cần thiết góp phần ổn định tình hình, phát triển
kinh tế xã hội. Ban thân học viên là người đang trực tiếp tham gia công tác tại
cơ quan Thanh tra huyện Bắc Trà My, do vậy tác gia chọn đề tài: “Thực hiện
chính sách giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Bắc Trà My, tỉnh
Quảng Nam” làm luận văn cao học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Liên quan đến thực hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo trong
lĩnh vực hành chính trong thời gian qua đã thu hút được sự quan tâm

giai quyết khiếu nại, tố cáo. Đánh giá thực trạng pháp luật khiếu nại, tố cáo và
hoạt động giai quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan hành chính nhà nước
tại tỉnh Ninh Bình; đưa ra những kiến nghị cụ thể hoàn thiện pháp luật khiếu
nại, tố cáo và các giai pháp để nâng cao hiệu qua hoạt động giai quyết khiếu
nại tố cáo [27].
Thanh tra Chính phủ (2012), “Tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
và giải quyết tranh chấp, khiếu nại tố cáo về đất đai”, nội dung củachuyên đề
này gồm 2 phần: Trong đó phần 2 tập trung đánh giá, phân tích nội dung về
Pháp luật về giai quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai và trình tự, thủ tục giai
quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai; Những ưu điểm, nhược điểm, hạn chế của
các quy định pháp luật hiện hành về giai quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về
đất đai; Đề xuất, kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật về giai quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai [29].
Tác gia Vũ Duy Duẩn (2014), “Giải quyết khiếu nại, tố cáo - phương
thức bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước ở Việt
Nam hiện nay”, Luận án tiến sĩ Quan lý Hành chính công, Học viện Hành
4


chính, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh. Luận án tập
trung phân tích các quan điểm về khiếu nại, tố cáo; giai quyết khiếu nại, tố
cáo; pháp luật về giai quyết khiếu nại, tố cáo ở Việt Nam và chỉ ra giai quyết
khiếu nại, tố cáo là một trong những phương thức bao đam pháp chế và kỷ
luật trong quan lý hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay [7].
Tác gia Hoàng Ngọc Dũng (2015), “Giải quyết khiếu nại hành chính
trong công cuộc cải cách hành chính ở Việt Nam”, luận án tiến sĩ quan lý
hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia.Luận án đưa ra khái niệm
khoa học về khiếu nại hành chính, giai quyết khiếu nại hành chính; chỉ rõ
những đặc điểm của giai quyết khiếu nại hành chính; vai trò của giai quyết
khiếu nại hành chính trong công cuộc cai cách hành chính. Luận án phân tích,

chính trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn các tỉnh TâyNguyên Việt Nam hiện
nay [10].
Bên cạnh đó, khi thực hiện đề tài này, học viên có tìm hiểu một số tài
liệu: “Chính sách và quá trình chính sách”. “Tổng quan chính sách công”,
của PGS.TS Đỗ Phú Hai (NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, năm 2017).“Khiếu
nại, tố cáo hành chính - cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp”, đề tài nghiên
cứu khoa học cấp Nhà nước do TS. Lê Tiến Hào làm chủ nhiệm (Thanh tra
Chính phủ, Hà Nội, năm 2011).“Những vấn đề cơ bản về khiếu nại, tố cáo và
giải quyết khiếu nại, tố cáo”, tài liệu bồi dưỡng công tác giai quyết khiếu nại,
tố cáo tại Quang Nam của TS. Đinh Văn Minh (Hà Nội, năm 2011). Nguyễn
Tuấn Khanh (Nhà xuất ban chính trị Quốc gia, Quang Nam, năm
2014).“Khiếu nại hành chính - Lịch sử phát triển và những vấn đề thực tiễn
(So sánh với Pháp, Trung Quốc và một số nước trên thế giới)”, sách của TS.
Đinh Văn Minh (Nhà xuất ban Hồng Đức, Quang Nam, năm 2015). “Năng
lực thực hiện chính sách công - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, của
PGS.TS Văn Tất Thu (Tạp chí Nhà nước số
6


12/2014).“Những vấn đề lý luận và thực tiễn về năng lực xây dựng và thực
hiện chính sách công”, của PGS.TS Đỗ Phú Hai (Tạp chí Nhà nước số
6/2015).
Các đề tài nghiên cứu khoa học của các
tác gia nêu trên đã phan ánh phần nào các nội
dung liên quan đến chính sách giai quyết khiếu
nại, tố cáo cũng như thực hiện chính sách
khiếu nại, tố cáo. Tuy nhiên, dưới góc độ
chuyên ngành Chính sách công chưa có công
trình nào nghiên cứu một cách tổng thể,
chuyên sâu về việc thực hiện chính sách giai

vấn đề lý luận củathực
hiện chính sách giai
quyết khiếu nại, tố cáo.
-

Phân tích, đánh

giá thực trạng thực hiện
chính sách giai quyết
khiếu nại, tố cáo tại
huyện Bắc Trà My, tỉnh
Quang Nam.
-

Đề xuất các giai

pháp nâng cao hiệu qua
của thực hiện chính sách
giai quyết khiếu nại, tố
cáo.

7


4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1. Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu việc thực hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố


văn đưa ra cái nhìn tổng quát về lý luận thực hiện chính sách giai quyết khiếu
nại, tố cáo; giúp cho các nhà quan lý của huyện Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam
nhìn nhận một cách đúng đắn về thực trạng thực hiện chính sách giai quyết
khiếu nại, tố cáo, những mặt đã làm được, chưa làm được, nguyên nhân của
những tồn tại, hạn chế trong thực hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo.
Luận văn đề xuất các giai pháp giúp các nhà lãnh đạo, quan lý, cán bộ đang
thực hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo tại các địa phương nói chung
và huyện Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam nói riêng tham khao vận dụng vào
thực tiễn. Qua đó, nâng cao hiệu qua thực hiện chính sách giai quyết khiếu
nại, tố cáo, góp phần ổn định tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội thúc
đẩy phát triển kinh tế, xã hội.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, hệ thống chữ viết tắt, mục lục, danh mục
tài liệu tham khao, luận văn có kết cấu nội dung gồm 3 chương, cụ thể như
sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách giai quyết
khiếu nại, tố cáo
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo
trên địa bàn huyện Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam
Chương 3: Quan điểm, giai pháp nâng cao hiệu qua thực hiện chính sách
giai quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Bắc Trà My, tỉnh Quang Nam

9


CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI, TỐ CÁO
1.1. Khái quát về chính sách giải quyết khiếu nại, tố cáo

cơ quan, tổ chức yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét lại quyết
định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật khi có căn cứ cho rằng nó
xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Khiếu nại tư pháp: khiếu nại về quyết định trái pháp luật hoặc hành vi
trái pháp luật trong hoạt động tư pháp. Khiếu nại tư pháp là khiếu nại về quyết
định hoặc hành vi trái pháp luật của cơ quan hoặc của người tiến hành tố tụng
như: cơ quan điều tra, kiểm sát, xét xử và thi hành án hoặc điều tra viên, kiểm
sát viên, thẩm phán, hội thẩm, chấp hành viên. Khiếu nại tư pháp trong lĩnh
vực hình sự,dân sự, kinh tế, lao động, hành chính được pháp luật tố tụng
tương ứng quy định.Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, luận văn chỉ đề cập
đến khiếu nại trong phạm vi hành chính của các cơ quan nhà nước.
Khoan 11, điều 3, Luật khiếu nại 2011 quy định: “Giai quyết khiếu nại
là việc thụ lý, xác minh, kết luận và ra quyết định giai quyết khiếu nại” [17].
Hoạt động giai quyết khiếu nại là bước tiếp theo khi có yêu cầu giai quyết
(khi có khiếu nại), gồm có các giai đoạn: thụ lý vụ việc; xác minh tình tiết, nội
dung vụ việc; kết luận về tính đúng sai, cơ sở pháp lý của nội dung khiếu nại,
của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại; ra quyết định giai
quyết khiếu nại. Giai quyết khiếu nại của các cơ quan hành chính nhà nước có
thẩm quyền là việc các cơ quan này tiến hành hoạt động thuộc thẩm quyền
chức năng, nhiệm vụ của mình để có biện pháp theo quy định của pháp luật,
nhằm bao vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức và lợi
ích chung của nhà nước và xã hội.
11


* Tố cáo và giải quyết tố cáo
Tố cáo là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong đời sống xã hội.Theo
từ điển Tiếng Việt thông dụng thì tố cáo là: “vạch rõ tội lỗi của kẻ khác trước
cơ quan pháp luật hoặc trước dư luận” [38].
Cách hiểu khác: tố cáo là việc công dân báo với cơ quan, tổ chức, người

pháp luật hình sự. Việc xử lý và giai quyết tố cáo tội phạm được quy định chặt
chẽ và thực hiện theo thủ thục tố tụng hình sự.Trong phạm vi nghiên cứu của
đề tài, luận văn chỉ đề cập đến tố cáo trong phạm vi hoạt động hành chính nhà
nước.
Theo quy định tại Khoan 7, điều 2, Luật tố cáo 2011: “Giai quyết tố cáo
là việc tiếp nhận, xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc xử lý tố cáo
của người giai quyết tố cáo” [18]. Theo đó hoạt động giai quyết tố cáo bao
gồm các giai đoạn: tiếp nhận vụ việc; xác minh tình tiết, nội dung vụ việc; kết
luận về tính đúng sai, cơ sở pháp lý của nội dung tố cáo; việc xử lý tố cáo của
người giai quyết tố cáo. Hoạt động giai quyết tố cáo phức tạp hơn hoạt động
giai quyết khiếu nại vì giai quyết tố cáo có liên quan đến quyền lợi của nhiều
chủ thể bị xâm phạm bởi hành vi trái pháp luật: lợi ích của nhà nước, quyền,
lợi ích của công dân… điều này đòi hỏi khi giai quyết tố cáo các cơ quan có
thẩm quyền phai xem xét thật kỹ.
* Chính sách giải quyết khiếu nại, tố cáo
Chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo xét về ban chất là chính sách
công. Vì vậy, để hiểu chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo trước hết cần
nhận thức khái quát về chính sách công [39, tr.28]. Có quan điểm cho rằng:
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn có thể hiểu: Chính sách giai
quyết khiếu nại, tố cáo là một tập hợp các quyết định, chính sách, chương
trình, đề án, dự án có liên quan của Nhà nước với các công cụ thực hiện cụ thể
nhằm giai quyết các vấn đề liên quan đến khiếu nại, tố cáo của người dân.
13


1.1.1.2. Mục tiêu, ý nghĩa chính sách giải quyết khiếu nại, tố cáo
Ban chất của chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo là bao đam về mặt
chính sách cho quyền tự vệ hợp pháp của công dân trước những hành vi vi
phạm để tự bao vệ mình hoặc bao vệ quyền và lợi ích của xã hội. Do đó,
chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo có vai trò,ý nghĩa quan trọng thể hiện:

phương thức của chính sách giải quyết khiếu nại, tố cáo
1.1.2.1. Chủ thể
Để nhận thức được chủ thể của chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo,
trước hết phai nhận thức rõ về chủ thể của chính sách công. Đó là chủ thể
được cộng đồng trao quyền lực của cộng đồng (quyền lực công), thực hiện
những hoạt động vì lợi ích cộng đồng. Nói cách khác, chủ thể của chính sách
công được hiểu theo đúng nghĩa của nó khi chủ thể này đề ra các quyết sách
có tính chấy hướng đích giai quyết các vấn đề liên quan đến mối quan tâm
chung của xã hội, của nhân dân, đến lợi ích chung của ca cộng đồng, đối
tượng mà đã trao quyền lực cho nó cho chủ thể thực hiện.
Tính phức tạp của chính sách công do tính chất động của chính sách
công quyết định. Tính chất động của chính sách công đến lượt nó do sự vận
động của xã hội loài người quyết định. Các giai đoạn triển khai thực hiện
trong thực tiễn của chính sách công ngày càng được các chủ thể chính sách
công chi tiết hóa khiến cho các chủ thể tham gia vào quá trình chính sách
công nhìn theo vòng đời của nó ngày càng đa dạng và dễ dàng hơn. Tuy
nhiên, chủ thể tham gia vào quá trình của chính sách công của giai đoạn trước
thường ít hoặc nhiều tham gia vào giai đoạn sau và ngược lại trong thực tế.
Chính vì vậy, chủ thể của chính sách công được hiểu và nhìn nhận là chủ thể
tham gia vào ngay từ từ khâu đầu tiên của quá trình chính sách công tức là từ
quá trình xác định vấn đề chính sách, hoạch định chính sách công.
Từ những phân tích ở trên, đề tài luận văn xác định chủ thể của chính
15


sách giai quyết khiếu nại, tố cáo là các cấp ủy Đang, cơ quan nhà nước được
Nhà nước trao quyền thực hiện các chức năng, nhiệm vụ giai quyết khiếu nại,
tố cáo.
1.1.2.2. Nội dung
Nội dung của chính sách giai quyết khiếu nại, tố cáo thể hiện thông qua

Luật Tố cáo năm 2018 quy định chặt chẽ về hình thức Tố cáo và tiếp
nhận thông tin Tố cáo để xác định rõ trách nhiệm của người Tố cáo, tránh tình
trạng lợi dụng các hình thức Tố cáo để Tố cáo tràn lan, cố ý Tố cáo sai sự thật,
làm anh hưởng đến danh dự, uy tín của người bị Tố cáo. Theo đó, Điều 23 của
Luật quy định về tiếp nhận thông tin tố cáo: Trường hợp tố cáo được thực hiện
bằng đơn thì trong đơn tố cáo phai ghi rõ ngày, tháng, năm tố cáo; họ tên, địa
chỉ của người tố cáo, cách thức liên hệ với người tố cáo; hành vi vi phạm pháp
luật bị tố cáo; người bị tố cáo và các thông tin khác có liên quan. Trường hợp
nhiều người cùng tố cáo về cùng một nội dung thì trong đơn tố cáo còn phai
ghi rõ họ tên, địa chỉ, cách thức liên hệ với từng người tố cáo; họ tên của
người đại diện cho những người tố cáo. Người tố cáo phai ký tên hoặc điểm
chỉ vào đơn tố cáo. Trường hợp người tố cáo đến tố cáo trực tiếp tại cơ quan,
tổ chức có thẩm quyền thì người tiếp nhận hướng dẫn người tố cáo viết đơn tố
cáo hoặc ghi lại nội dung tố cáo bằng văn ban và yêu cầu người tố cáoký tên
hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn ban, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định
tại Khoan 1 Điều này. Trường hợp nhiều người cùng tố cáo về cùng một nội
dung thì người tiếp nhận hướng dẫn người tố cáo cử đại diện viết đơn tố cáo
hoặc ghi lại nội dung tố cáo bằng văn ban và yêu cầu những người tố cáo ký
tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn ban [21].
Về hình thức giai quyết tố cáo cũng gắn với hình thức tố cáo: Sau khi
17