BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO

TRẦN NGỌC MINH

NGHIÊN CỨU CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN THỂ LỰC
CHUYÊN MÔN CHO NAM SINH VIÊN CHUYÊN SÂU BÓNG ĐÁ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO HÀ NỘI

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

Hà Nội - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

VIỆN KHOA HỌC THỂ DỤC THỂ THAO

TRẦN NGỌC MINH

NGHIÊN CỨU CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN THỂ LỰC CHUYÊN
MÔN CHO NAM SINH VIÊN CHUYÊN SÂU BÓNG ĐÁ TRƢỜNG
ĐẠI HỌC SƢ PHẠM THỂ DỤC THỂ THAO HÀ NỘI
Tên ngành:

Giáo dục học

Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục ục
Danh mục các ký hiệu viết tắt và đo ƣờng trong uận án
Danh mục các biểu bảng, biểu đồ, hình vẽ trong uận án
MỞ ĐẦU…………………………………………………………
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Nhiệm vụ giáo dục thể chất trong trƣờng Đại học và Cao
đẳng chuyên nghiệp và mục tiêu đào tạo của trƣờng Đại học
sƣ phạm Thể dục thể thao Hà Nội
1.1.1. Nhiệm vụ giáo dục thể chất trong trường Đại học và Cao
đẳng chuyên nghiệp
1.1.2. Mục tiêu đào tạo của trường Đại học sư phạm Thể dục thể
thao Hà Nội
1.2 Cơ sở ý uận về huấn uyện thể ực trong môn bóng đá
1.2.1. Khái niệm, vai trò, ý nghĩa của huấn luyện thể lực
1.2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố thể lực đến sự phát triển thành
tích thể thao nói chung và vận động viên bóng đá nói riêng
1.2.3. Cơ sở lý luận chung về phát triển thể lực trong môn bóng đá
1.2.4. Cơ sở lý luận về huấn luyện tố chất thể lực chuyên môn
trong môn bóng đá
1.2.5. Cơ sở lựa chon các BT phát triển thể lực chuyên môn trong
môn bóng đá
1.3 Một số điểm ch nh trong chƣơng trình đào tạo sinh viên
chuyên s u bóng đá trƣờng Đại học Sƣ phạm Thể dục thể
dục Hà Nội
1.4 Đặc điểm sinh học trong môn bóng đá và t m sinh ý, xã hội
của sinh viên.
1.5 Một số công trình nghiên cứu có iên quan

2.1.2. Khách thể nghiên cứu
2.1.3. Phạm vi nghiên cứu
2.2 Phƣơng pháp nghiên cứu
2.2.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
2.2.2. Phương pháp phỏng vấn, tọa đàm
2.2.3. Phương pháp quan sát sư phạm
2.2.4. Phương pháp kiểm tra sư phạm
2.2.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
2.2.6. Phương pháp toán thống kê
2.3 Tổ chức nghiên cứu
2.3.1. Thời gian nghiên cứu
2.3.2. Địa điểm nghiên cứu
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
3.1 Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy, huấn uyện thể ực
chuyên môn cho nam sinh viên chuyên s u bóng đá Trƣờng
Đại học Sƣ phạm Thể dục thể thao Hà Nội
3.1.1. Xác định yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo sinh
viên chuyên sâu bóng đá
3.1.2. Thực trạng nội dung giảng dạy, huấn luyện thể lực chuyên
môn cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
3.1.3. Lựa chọn các test đánh giá thể lực chuyên môn cho nam
sinh viên chuyên sâu bóng đá
3.1.4. Thang điểm đánh giá thể lực chuyên môn cho nam sinh
viên chuyên sâu bóng đá
3.1.5. Thực trạng thể lực chuyên môn của nam sinh viên chuyên
sâu bóng đá
3.1.6. Bàn luận kết quả nghiên cứu thực trạng công tác giảng
dạy, huấn luyện thể lực chuyên môn cho nam sinh viên
chuyên sâu bóng đá trường Đại học Sư phạm Thể dục thể
thao Hà Nội.

3.2.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc lựa chọn bài tập phát
triển thể lực chuyên môn cho nam sinh viên chuyên sâu
bóng đá Trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội
3.2.2. Cơ sở thực tiễn của việc lựa chọn bài tập phát triển thể lực
chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu bóng đá Trường
Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Hà Nội
3.2.3. Bàn luận kết quả nghiên cứu về lựa chọn bài tập phát triển
thể lực chuyên môn cho nam sinh viên chuyên sâu bóng
đá Trường Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Hà Nội
3.3 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển thể ực
chuyên môn cho sinh viên chuyên s u bóng đá Trƣờng Đại
học Sƣ phạm Thể dục thể thao Hà Nội
3.3.1. Tổ chức thực nghiệm sư phạm
3.3.2. Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển thể lực chuyên môn
cho sinh viên chuyên sâu bóng đá thông qua tự đối chiếu
3.3.3. Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển thể lực chuyên
môn cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá bằng đối chiếu
thành tích ở các test với năm học trước
3.3.4. Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển thể lực chuyên
môn cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá bằng đối chiếu
điểm đạt với năm học trước.
3.3.5. Bàn luận về tổ chức thực nghiệm và đánh giá hiệu quả các bài
tập phát triển thể lực chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu
bóng đá Trường Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Hà Nội.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết uận
Kiến nghị
Danh mục các công trình khoa học đã công bố iên quan đến
uận án
Danh mục tài iệu tham khảo


GDTC

Giáo dục thể chất.

BT

Bài tập

CĐ

Cao đẳng.

CLB

Câu lạc bộ.

CNXH

Chủ nghĩa xã hội

CSVC

Cơ sở vật chất.

ĐH

Đại học.

ĐHSP


TD, TT

Thể dục, Thể thao.

VĐV

Vận động viên.

XHCN

Xã hội chủ nghĩa.

SBTĐ

Sức bền tốc độ

SMB

Sức mạnh bền

SMTĐ

Sức mạnh tốc độ

SN

Sức nhanh
DANH MỤC ĐO LƢỜNG


Phân bổ thời gian và mục đích phát triển tố chất
thể lực trong chương trình đào tạo sinh viên
chuyên sâu bóng đá
Thống kê bài tập phát triển tố chất thể lực trong
chương trình đào tạo sinh viên chuyên sâu bóng đá
Độ tin cậy của kết quả phỏng vấn lựa chọn test
đánh giá thể lực chuyên môn cho nam sinh viên
chuyên sâu bóng đá (n = 33)
Kết quả xác định độ tin cậy các test đánh giá thể
lực chuyên môn cho nam sinh viên chuyên sâu
bóng đá (n = 33)
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 1
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 2
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 3
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 4
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 5
Thang điểm đánh giá thi thực hành học phần 6
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn ở học phần
1 và học phần 2 của khóa Đại học 45 (n = 32)
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn ở học phần
3 và học phần 4 của khóa Đại học 44 (n = 28)
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn ở học phần

76

3.2

3.3
Bảng
3.4

91
92
92
93
94
95


3.17
3.18
3.19
3.20
3.21
Bảng
3.22

3.23

3.24

3.25

3.26

3.27

3.28

5 và học phần 6 của khóa Đại học 43 (n = 37)
Thống kê số lượng yếu lĩnh trong chương trình

môn cho sinh viên chuyên sâu bóng đá ở học
phần 6 khóa Đại học 43 và khóa Đại học 44 (giữa
hai năm học)
So sánh kết quả điểm đánh giá các test thể lực

103
113
120
122
124
126

127

128

129

130

131

133


3.29

3.30

3.31

(giữa hai năm học)
So sánh kết quả điểm đánh giá các test thể lực
chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu bóng đá ở
học phần 5 khóa Đại học 43 và khóa Đại học 44
giữa hai năm học
So sánh kết quả điểm đánh giá các test thể lực
chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu bóng đá ở
học phần 6 khóa Đại học 43 và khóa Đại học 44
(giữa hai năm học)
Đối tượng phỏng vấn Xác định yếu tố ảnh hưởng đến
chất lượng đào tạo sinh viên chuyên sâu bóng đá
Kết quả phỏng vấn lựa xác định yếu tố ảnh
hưởng đến chất lượng đào tạo sinh viên chuyên
sâu bóng đá
Phân bố kết quả phỏng vấn lựa xác định yếu tố
ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo sinh viên
chuyên sâu bóng đá
Tỷ lệ thời lượng nội dung đào tạo trong chương
trình đào tạo sinh viên chuyên sâu bóng đá
Tỷ lệ thời lượng phát triển tố chất thể lực trong
chương trình đào tạo sinh viên chuyên sâu bóng đá
Tỷ lệ bài tập phát triển thể lực chuyên môn trong

134

135

136

137


bóng đá cho sinh viên chuyên sâu

1.1
2.1
2.2
2.3
2.4

Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức
110
nhanh cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức
110
mạnh bền cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức Sau trang
110
mạnh tốc độ cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức Sau trang
110
bền tốc độ cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển
111
khéo kéo cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
Phân bố bài tập phát triển thể lực chuyên môn theo
112
học phần cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá
So sánh thành tích nội dung dẫn bóng sút cầu môn
132
giữa năm học 2014-2015 với năm học 2015-2016


Dẫn bóng 60m đổi hướng

70

2.9

Chuyền bóng 20 quả

71

3.10
3.11
3.12
3.13
3.14
3.15
3.16
3.17

Hình vẽ


1
MỞ ĐẦU
Giáo dục thể chất (GDTC) là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục
và đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, là nhiệm vụ quan trọng của các cấp
trong hệ thống giáo dục quốc dân. Luật TDTT được Quốc hội khóa XI chính
thức thông qua tại kỳ họp thứ 10 ngày 29 tháng 11 năm 2006 đã qui định
GDTC trong trường học là chế độ giáo dục bắt buộc, nhằm phát triển thể chất

bóng đó đạt hiệu suất cao [67].
Căn cứ vào thực tiễn phát triển các môn thể thao ở Việt Nam. Nhà nước
và ngành TDTT đã xác định những môn thể thao trọng điểm, cần đầu tư phát
triển đặc biệt, trong đó có bóng đá. Chính từ đường lối phát triển chiến lược đó.
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đã phối hợp toàn diện với các ngành, cấp liên
quan xây dựng chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020 và định
hướng đến năm 2030 và đã được Chính phủ thông qua ngày 08/03/2013 bước
đầu đưa bóng đá Việt Nam phát triển lên đỉnh cao mới. Hệ thống các giải bóng
đá từ đỉnh cao đến các giải phong trào và các giải trẻ được tổ chức bài bản
khoa học như: các giải bóng đá chuyên nghiệp, hạng nhất, nhì; Giải bóng đá
cho các lứa tuổi U11, U13, U15, U17, U19, U21 giải bóng đá Hội khoẻ Phù
đổng... Bóng đá thực sự là một hiện tượng trong xã hội ta.
Cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới. Cải cách giáo dục luôn là
vấn đề mang tính thời sự của nước ta trong nhiều năm qua. Theo Nghị quyết số
29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đã nêu rõ “Đổi mới giáo dục đại học phải
đảm bảo tính thực tiễn, hiệu quả và đồng bộ… Phải tiến hành đổi mới từ mục
tiêu, qui trình, nội dung, đến phương pháp dạy và học” [14].
Mốc quan trọng cho sự chuẩn bị thể thao ban đầu của vận động viên trẻ,
là sự tiếp cận các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Vì vậy, trong đào tạo giáo
viên GDTC của trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội, bóng đá là một môn


3
học, với đầy đủ cơ sở lý luận và thực tiễn về mục tiêu, chương trình, các
phương pháp giảng dạy và huấn luyện.
Đối với trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội việc nâng cao chất
lượng đào tạo, luôn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhất của nhà trường. Để
hoàn tốt nhiệm vụ giảng dạy môn bóng đá của trường, bộ môn Bóng đá trong

môn của nam sinh viên chuyên sâu bóng đá Trường Đại học Sư pham TDTT
Hà Nội, đề tài tiến hành lựa chọn bài tập nâng cao thể lực chuyên môn cho đối
tượng nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo.
Mục tiêu nghiên cứu:
Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên, đề tài xác định các mục tiêu
nghiên cứu sau:
Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy, huấn luyện thể lực
chuyên môn cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá Trường Đại học Sư phạm
TDTT Hà Nội.
Mục tiêu 2: Lựa chọn các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam
sinh viên chuyên sâu bóng đá trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội.
Mục tiêu 3: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển thể lực
chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu bóng đá Trường Đại học Sư phạm
TDTT Hà Nội.
Giả thuyết khoa học:
Đề tài đặt giả thiết rằng, thể lực nói chung và thể lực chuyên môn nói
riêng là một trong các yếu tố cấu thành trình độ tập luyện của vận động viên
bóng đá (VĐV) cũng như kết quả học tập chuyên sâu bóng đá của sinh viên
trường Đại học Sư phạm TDTT Hà Nội. Các tố chất thể lực chuyên môn như:
sức nhanh, sức mạnh, sức bền tốc độ, khéo léo... sẽ được phát triển tốt đáp ứng
được yêu cầu môn học nếu trong quá trình giảng dạy, huấn luyện các bài tập
phát triển thể lực chuyên môn được lựa chọn trên cơ sơ khoa học và sử dụng
hợp lý theo tiến trình giảng dạy sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của
Nhà trường.


5
Chƣơng 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Nhiệm vụ giáo dục thể chất trong trƣờng Đại học và Cao đẳng
chuyên nghiệp và mục tiêu đào tạo của trƣờng Đại học Sƣ phạm Thể dục thể

6
Novicop A.D; Matveep L.P (1993) khẳng định; “…thể lực là một trong những
nhân tố quan trọng nhất, quyết định hiệu quả hoạt động của con người, trong
đó có thể dục thể thao. Hơn nữa, rèn luyện (phát triển) thể lực, lại là một trong
những đặc điểm cơ bản, nổi bật của quá trình GDTC” [32].

1.1.2. Mục tiêu đào tạo của tr

ng Đại học S phạm Thể dục thể thao

Hà Nội.
Mục tiêu đào tạo ở trường ĐHSP TDTT HN là đào tạo giáo viên thể dục
trình độ đại học, cao đẳng giảng dạy trong hệ thống giáo dục Quốc dân. Cụ thể:
Có những phẩm chất cơ bản của người thầy giáo Việt Nam.
Đào tạo trình độ cao đẳng phải đảm bảo cho sinh viên có những kiến
thức khoa học cơ bản và kiến thức chuyên môn cần thiết, có kỹ năng cơ bản và
năng lực giảng dạy các môn thể thao trong chương trình GDTC phổ thông.
Đào tạo trình độ đại học phải đảm bảo cho sinh viên có những kiến
thức khoa học cơ bản, nắm vững kiến thức chuyên môn, có kỹ năng thực
hành thành thạo và năng lực giảng dạy các môn thể thao trong chương trình
GDTC phổ thông.
Có khả năng huấn luyện một môn thể thao chuyên sâu theo chương trình
GDTC phổ thông. Đạt tiêu chuẩn tương đương vận động viên cấp 2 đối với
môn chuyên sâu đó.
Có khả năng làm việc độc lập, có phương pháp làm việc khoa học, sáng
tạo, có năng lực vận dụng lý thuyết trong công tác chuyên môn.
Có khả năng tự học và học tập suốt đời.
Nhiệm vụ chính của quá trình giảng dạy bóng đá.
Giáo dục các phẩm chất tâm lý cá nhân.
Có thể nói, mọi hành vi của con người đều là một loại biểu hiện của

Kỹ thuật bóng đá chỉ có ý nghĩa khi được thể hiện thông qua những tố
chất thể lực và phẩm chất tâm lý của người học. Kỹ thuật bóng đá là để phục
vụ cho nhiệm vụ chiến thuật thi đấu. Trong các phương pháp dạy học kỹ thuật
thì các bài tập tĩnh chỉ có ý nghĩa mô phỏng bước đầu và để sửa sai kỹ thuật. Vì


8
vậy, sau giai đoạn học động tác, người học phải rèn luyện và hoàn thiện kĩ
thuật qua các bài tập động theo các tình huống hay xảy ra trong thi đấu. Trong
bóng đá, quá trình dạy học kỹ thuật là cơ bản nhất, nhưng cũng khó khăn và
phức tạp
nhất, quá trình này được tiến hành trong tất cả các buổi tập.
Kỹ thuật bóng đá là những hoạt động thể lực chủ yếu dùng chân và
không có tính tự nhiên. Vì vậy nó chỉ hình thành và phát triển qua tập luyện.
Khuynh hướng của sự hoàn thiện kỹ thuật bóng đá luôn dựa trên các đặc
điểm về tố chất thể lực của người học, sau đó được định hình thành sở trường
kỹ thuật cá nhân, như người có tốc độ, người có khả năng lừa bóng, người có
khả năng chuyền bóng chính xác…
Kỹ thuật bóng đá là những hoạt động được thực hiện trong một môi trường
cho phép, đó là luật thi đấu bóng đá. Có nghĩa là, đối phương được phép trực tiếp
gây khó khăn cản trở việc thực hiện kỹ thuật của mình trên cơ sở luật [55].
Dạy học chiến thuật.
Chiến thuật bóng đá: Là phương pháp tổ chức và sử dụng lực lượng của
một đội bóng để đạt mục đích cuối cùng trong một giải bóng đá. Chiến lược
bao gồm đội hình chiến thuật và chiến thuật thi đấu
Đội hình chiến thuật: Là sự sắp xếp, phân công vị trí các cầu thủ trên sân
của một đội bóng để đạt tới mục đích chiến thuật nhất định trong một trận đấu
Chiến thuật bóng đá: Là phương pháp thi đấu của một đội bóng nhằm
giải quyết các nhiệm vụ cụ thể của mỗi trận đấu.
Chiến thuật bóng đá là một quá trình dạy - học rất khó khăn, phức tạp và

mềm dẻo và các tố chất thể lực khác của VĐV.
Khái niệm huấn luyện thể lực cho VĐV: là quá trình sư phạm nhằm phát
triển và giáo dục các tố chất thể lực như: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo
léo. Phát triển các tố chất thể lực là tăng cường và mở rộng khả năng giới hạn
của các tố chât thể lực trong thực tiễn hoạt động thể thao. Đó là kết quả của


10
việc sử dụng lượng vận động với khối lượng và cường độ cao vào quá trình tập
luyện. Giáo dục các tố chất thể lực là nhằm biến các tố chất thể lực đó vào
nhận thức của VĐV trên cơ sở đó họ có thể điều khiển được tất cả các tố chất
thể lực phù hợp với nhiệm vụ hành động đề ra [58].
Huấn luyện thể lực chung: là sự huấn luyện thể lực mà trong đó
người ta sử dụng nhiều loại bài tập khác nhau thúc đẩy và tăng cường sức
khỏe cho VĐV, nâng cao năng lực hoạt động của hệ thống cơ quan nội tạng
phát triển toàn diện các tố chất thể lực và cải thiện hình thái cơ thể cho
VĐV [69], [77], [89], [93].
Huấn luyện thể lực chuyên môn: là sự huấn luyện trong đó có vận dụng
nhiều bài tập thể lực nhằm nâng cao thể lực chuyên môn có liên qua tới việc
hoàn thiện các động tác kỹ - chiến thuật chuyên môn. Các bài tập đó là các bài
tập chuyên biệt có mối quan hệ trực tiếp với môn thể thao thi đấu [40].
Trong các môn thể thao nói chung, mối quan hệ giữa huấn luyện thể lực
chung và thể lực chuyên môn rất mật thiết. Chúng thúc đẩy lẫn nhau phát triển
theo quy luật chuyển dịch trực tiếp của tố chất vận động. Sự huấn luyện thể lực
chung một cách hoàn hảo là cơ sở tốt cho việc huấn luyện thể lực chuyên môn,
ngược lại huấn luyện thể lực chuyên môn tốt, ở trình độ nhất định sẽ thúc đẩy
trình độ thể lực chung. Nhờ sự huấn luyện toàn diện, tố chất thể lực được phát
triển một cách toàn diện, đồng thời VĐV nắm vững kỹ năng vận động với
lượng vận động lớn, việc kích thích sự hưng phấn của các trung khu thần kinh
vận động nhằm thúc đẩy việc nắm vững và hoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo vận

Sự dịch chuyển của tố chất vận động là vấn đề thực tiễn trong công tác
huấn luyện tố chất thể lực, chỉ có tìm hiểu sâu trong thực tiễn, nắm vững các
qui luật tồn tại để khống chế những điều kiện dịch chuyển mới có thể thu được
hiệu quả tốt. Ngược lại nếu quay lưng lại với quy luật dịch chuyển này thì sẽ
cản trở của các tố chất khác, từ đó dẫn đến sự ảnh hưởng về quá trình nâng cao
và phát triển cân bằng toàn bộ tố chất thể lực của VĐV [30].
Mặt khác, trong quá trình huấn luyện thể lực cần tìm hiểu sâu và nắm
được quy luật dịch chuyển cùng loại và dịch chuyển khác loại, quy luật dịch


12
chuyển trực tiếp và gián tiếp, đặc biệt lưu ý nguyên lý và điều kiện của sự dịch
chuyển tốt - xấu. Cần coi trọng việc tuyển chọn nội dung và các thủ pháp huấn
luyện trực diện, bố trí sắp xếp phải khoa học. Như vậy mới có thể nâng cao
được chất lượng, mang lại hiệu quả cao trong quá trình huấn luyện.
Vai trò của các yếu tố thể ực trong bóng đá hiện đại.
Nét đặc trưng của bóng đá hiện đại là sự dồi dào và sung man về thể lực
của các cầu thủ theo xu hướng tổng lực (tấn công, phòng thủ toàn diện). Để
thực hiện có hiệu quả các hoạt động chiến thuật trong thi đấu vận động viên
phải có thể lực tốt. Tốc độ các trận đấu rất cao, VĐV ngoài việc duy trì cường
độ cao trong suốt trận đấu còn phải đảm bảo hiệu suất hoạt động trong điều
kiện mệt mỏi gia tăng tới mức tối đa vào cuối trận đấu. Do chức năng, nhiệm
vụ của các cầu thủ ngày càng mở rộng, tốc độ thi đấu ngày càng cao thông qua
việc chuyển nhanh từ tấn công sang phòng thủ và ngược lại, sự đối kháng trực
tiếp ngày càng quyết liệt đòi hỏi ở các VĐV sức chịu đựng với cường độ lớn
“Trung bình trong một trận đấu một cầu thủ phải thực hiện từ 600 đến 660
động tác lẻ trong đó có từ 48 - 78 lần chạy rút tốc độ đột biến, tăng tốc 40 – 60
lần, chạy nhẹ từ 224 – 310 lần, đi bộ từ 210 – 262 lần với tổng số quãng đường
từ 8 – 10 km. Thời gian hoạt động với bóng của một cầu thủ giao động từ 22”
đến 2’45” với tổng số lần hoạt động với bóng từ 34 đến 70 lần [60], [61].

thuật, sức chịu đựng với lượng vận động lớn, cường độ cao nhằm nâng cao
thành tích thể thao, đề phòng chấn thương và kéo dài tuổi thọ VĐV (duy trì
thành tích thể thao) [56].
Huấn luyện thể lực thể hiện trong sự thống nhất với huấn luyện kỹ chiến
thuật, tâm lý cho VĐV. Nếu huấn luyện thể lực đảm bảo cho VĐV có một mức
độ cần thiết để có thể điều khiển có ý thức các tố chất thể lực, thì huấn luyện
kỹ, chiến thuật, tâm lý dạy cho họ thủ pháp sử dụng các phẩm chất đó trong các
điều kiện cụ thể của hoạt động thi đấu. Có thể nói huấn luyện thể lực trong thể
thao là tạo nên VĐV, còn huấn luyện kỹ, chiến thuật, tâm lý là trang bị vào tay
họ những phương tiện tin cậy để đấu tranh với những trởi ngại khác nhau nhằm


14
đạt được mục đích đề ra [57], [59], [78].
1.2.2. Ảnh h ởng của các yếu tố thể lực đến sự phát triển thành tích thể
thao nói chung và vận động viên bóng đá nói riêng.
Trong quá trình thực hiện các bài tập thể lực đã diễn ra những biến đổi
về tâm lý, sinh lý, sinh hóa trong cơ thể. Thông qua quá trình biến đổi đó giúp
cơ thể thích ứng dần với lượng vận động chuyên môn.
Trong quá trình tổng hợp các tài liệu liên quan đến mục đích nghiên cứu
của đề tài, đề tài thấy rằng: các tố chất vận động (tố chất thể lực) là một trong
những yếu tố quan trọng quyết định đến sự phát triển thành tích thể thao của
các VĐV các môn thể thao nói chung và VĐV bóng đá nói riêng. Nó được chia
ra làm 5 loại: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và khéo léo (khả năng
phối hợp vận động). Mỗi tố chất trên đều có những đặc điểm riêng nhưng
chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau, tố chất này góp phần củng cố tố chất
kia và ở mỗi môn thể thao cần phát triển những tố chất đặc trưng. Với đặc thù
thể lực của VĐV bóng đá thì nổi bật là sự kết hợp của 3 tố chất đặc trưng: sức
nhanh, sức mạnh và sức bền.
Sức nhanh: Là khả năng con người thực hiện động tác trong thời gian