SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
MỤC LỤC
Trang
I. MỞ ĐÂU………………...…………………………………..............
2
1. Đặt vấn đề……………….
2
…………………………………..............
3
2. Mục mục đích ngiên cứu….…………………….
3
……………..........
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
3
………..…………………………. 4
…………………2
1. Cơ sở lý luận của nghiên cứu..
………………………......................
2. Thực trạng vấn đề…………...……..
học trong môn Thể
13
dục...............................................................................
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 1
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
3.2.3. Lựa chọn và sử sụng đồ dùng dạy học hợp lý đối với nội dung
14
bài dạy và đối tượng học sinh
………………............................................ ... 3.2.4. Tăng cường sử
dụng trang thiết bị nhằm đổi mới PPDH................ 3.2.5 Phối hợp
chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên Tổng phụ trách
Đội .....................................................................................................
4. Tính mới của giải
pháp......................................................................
5. Hiệu quả
SKKN.....................................................................................
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ………………………………..
1. Kết luận ……………………………………………………………
2. Kiến nghị…………………………………………………………15
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề
Mục tiêu của giáo dục và đào tạo hiện nay là: “Nâng cao dân trí, đào
hiệu quả cao cho tiết học.
Phát huy được thế mạnh sẵn có của đơn vị cũng như tạo điều kiện cho
các em học sinh thể hiện năng khiếu, thế mạnh của bản thân, từ đó đề ra
những giải pháp cụ thể hơn, sát thực hơn cho từng năm học góp phần nâng cao
chất lượng giảng dạy môn Thể dục.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận của nghiên cứu
Như Bác Hồ đã dạy: “Sức khỏe là vàng, lao động là vinh quang”.
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 4
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
Thật vậy, sức khỏe là vốn quý nhất của con người. Có sức khỏe thì con
người có thể làm bất cứ việc gì mình muốn. Với phương châm “Khỏe để xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, mỗi người dân khỏe mạnh là Tổ quốc khỏe mạnh”.
Vì thế, cùng với sự phát triển chung của xã hội ngày nay, thể dục thể thao cũng
đang trên đà phát triển không ngừng, nó trở thành một bộ phận không thể thiếu
trong đời sống tinh thần của nhân dân và còn thể hiện sự khát vọng vươn lên
chiếm lĩnh mọi đỉnh cao của con người trong đó có vấn đề thể dục thể thao và
thể lực với tư cách là một giá trị của con người.
Thể dục là một môn học nhằm giáo dục và rèn luyện kỹ năng nâng cao
chất lượng về thể lực, từ đó làm nền tảng cho việc phát triển về tư duy cho
học sinh. Trong quá trình giáo dục, những tư tưởng chỉ đạo phương hướng cơ
bản quy định nội dung phương pháp và cách tổ chức quy trình giáo dục nhằm
hiệu Buôn Krông cách điểm trường chính đến gần 15 cây số, đường đi lại khó
khăn chính vì vậy việc đi lại gây rất nhiều khó khăn. Trong năm học 2017
2018, tỉ lệ học sinh dân tộc thiểu số khối lớp 5 chiếm gần 99% tổng số học
sinh toàn khối. Hầu hết các em là con em đồng bào dân tộc Ê Đê thuộc diện gia
đình có hoàn cảnh khó khăn, trình độ dân trí thấp, nhận thức về giáo dục và
chăm lo việc học hành của cha mẹ học sinh đối với con em còn nhiều hạn chế.
Vì vậy việc phối hợp với cha mẹ học sinh để nâng cao chất lượng học tập cho
các em gặp không ít khó khăn.
Trong những năm học vừa qua, được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của
lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo cũng như sự quan tâm, giúp đỡ của lãnh
đạo nhà trường đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp giáo viên được bồi dưỡng
nâng cao tay nghề bằng nhiều hình thức khác nhau. Chính sự quan tâm đó đã
giúp giáo viên vững vàng hơn về chuyên môn nghiệp vụ, góp phần không nhỏ
vào việc nâng cao chất lượng dạy học. Giáo viên bộ môn luôn xác định đúng
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 6
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dạy học môn Thể dục, nên đã
tìm các giải pháp hữu hiệu nhất nhằm tạo hứng thú cho các em trong học tập,
góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
Trường có ba phân hiệu, phòng Thiết bị đặt tại điểm chính nên việc
mượn, trả đồ dùng dạy học chưa thuận tiện . Giáo viên bộ môn Thể dục dạy
nhiều khối lớp/buổi, mỗi lớp sử dụng các đồ dùng, thiết bị khác nhau, giáo
viên ngại mang ra mang vào nên ít khi vào phòng Thiết bị mượn đồ dùng để
hướng dẫn cho học sinh thực hiện các trò chơi cũng như các nội dung học tập.
Việc sử dụng đồ dùng dạy học, tranh ảnh và bài dạy gần như chưa được quan
tâm. Khi lên lớp, giáo viên mới chỉ chú trọng dạy các động tác của bài thể dục
với từng học sinh trong lớp để nắm bắt tâm tư nguyện vọng cũng như hoàn
cảnh, thể lực của các em.
Phân loại học sinh theo từng nhóm có sức khỏe tốt, nhanh nhẹn hay sức
khỏe chưa tốt, bệnh tật,… để có hình thức bồi dưỡng tập luyện khác nhau.
Trường hợp này, giáo viên lập kế hoạch dạy học theo phân hóa đối tượng học
sinh đảm bảo tính vừa sức và an toàn về sức khỏe trong rèn luyện.
Ví dụ: Khi tổ chức trò chơi “Chạy tiếp sức”, dựa vào đặc điểm tâm sinh
lí học sinh, tôi sẽ giảm yêu cầu cho những trường hợp có bệnh về tim mạch, dị
tật về chân, mắt,… tôi tổ chức riêng cho các em tập luyện bằng các hình thức
sau:
+ Tập luyện với cường độ nhẹ ( trò chơi nhóm ba nhóm bảy, đá cầu,…)
hoặc các bạn có sức khỏe tốt giúp đỡ.
+ Cho các em này làm trọng tài trong phần trò chơi, các hoạt động thi đua
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 8
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
+ Áp dụng phương pháp tập luyện bằng cách “phục hồi chức năng” với
hình thức nhẹ nhàng, nội dung phù hợp để các em này được hoạt động, tạo cho
các em một tình thần thoải mái, vui vẻ phấn khởi tập luyện nâng cao sức khỏe
cùng các bạn.
3.2.2. Giúp học sinh nắm vững vai trò, tác dụng của các đồ dùng dạy
học trong môn Thể dục
Trong chương trình Thể dục lớp 5, ngoài việc giúp các em nắm được 8
động tác của bài thể dục phát triển chung, giáo viên còn cho học sinh củng cố,
ôn luyện các động tác về đội hình đội ngũ, rèn luyện các kĩ năng vận động cơ
bản (bật xa, nhảy dây), nắm được cách chơi các trò chơi (như: Ai nhanh và
sử dụng hằng ngày, thường xuyên kiểm tra, bảo quản cẩn thận. Cuối học kì I
và cuối năm học, tôi báo cáo hiệu quả sử dụng các đồ dùng, dụng cụ của bộ
môn và tiếp tục đưa ra ý kiến đề xuất cho năm học tới (nếu có).
Trong các giờ học, giáo viên có thể sử dụng những dụng cụ sẵn có của
trường để đảm bảo mục tiêu và chất lượng dạy thể dục. Khi sử dụng, giáo
viên thường xuyên kiểm tra và có kế hoạch đề nghị nhà trường bổ sung những
dụng cụ mau hỏng, đảm bảo về số lượng và chất lượng cho học sinh tập
luyện.
Trong quá trình lựa chọn và sử dụng, giáo viên cần:
Tránh lạm dụng việc sử dụng các đồ dùng dạy học hiện đại: Trong các
giờ học mới, ôn tập hay tập luyện cho học sinh, giáo viên có thể sử dụng băng
hình, băng tiếng , phát huy tác dụng của các phương tiện, thiết bị có sẵn và
tranh ảnh để phục vụ, nâng cao chất lượng giảng dạy. Tuy nhiên cũng cần
tránh lạm dụng phương tiện dạy học hiện đại, không thực hiện thị phạm, làm
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 10
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
mẫu cho học sinh hoặc chỉ cho HS xem băng hình động tác kỹ thuật mà không
được tập luyện. Điều đó làm các em yêu thích môn học hơn, lại vừa đảm bảo
hiệu quả giờ học qua đó phát hiện các em có năng khiếu để bồi dưỡng và phát
triển.
Ví dụ: Khi tổ chức cho các em học nội dung “tâng cầu bằng mu bàn
chân” (Bài 53, lớp 5). Ngoài việc hướng dẫn lựa chọn cầu, làm mẫu kĩ thuật
động tác tung và đá cầu, tiết học đầu tiên tôi tổ chức cho các em học tập trong
lớp, sử dụng phương tiện dạy học “máy chiếu” cho các em xem các đoạn Vi
deo về kĩ thuật tung cầu, đá cầu và giới thiệu một số thành tích tiêu biểu của
tập luyện…sau đó mới đi vào quy trình giảng dạy.Trong quá trình cho học sinh
luyện tập giáo viên phải luôn theo dõi những động tác của học sinh khi thực
hiện cũng như ý thức kỷ luật vì ở lứa tuổi này các em rất hiếu động lấy dây
đùa nghịch nhau thậm chí quăng dây vào mặt nhau rất nguy hiểm ảnh hưởng
tới bản thân học sinh cũng như hiệu quả giờ học.
3.2.4. Tăng cường sử dụng trang thiết bị nhằm đổi mới PPDH
Trường tôi chưa có sân tập tách khỏi sân chơi, đồ dùng dạy học chưa
đáp ứng đầy đủ với thực tế làm cho hiệu quả dạy môn thể dục bị hạn chế rất
nhiều. Qua nghiên cứu kỹ chương trình, kết hợp cùng với chuyên môn của
trường đề xuất nhà trường mua sắm một số thiết bị bổ sung phục vụ cho tiết
dạy thể dục. Cụ thể vừa qua trường đã mua được 5 quả bóng rổ, 50 quả cầu
50 dây nhảy, đồng thời kết hợp vớ i Đoàn Đội xin được hơn 200 cái dây
nhảy và đã phát cho học sinh khối 3, 4, 5. Nhà trường đã phát cho giáo viên đủ
trang phục thể thao như: Giày thể thao, còi để dạy môn thể dục.
Trong quá trình sử dụng các tranh ảnh để dạy các kỹ thuật, động tác, tôi
đã thực hiện bằng hình thức vừa cho học sinh xem vừa hướng dẫn, giải thích
và nhấn mạnh trọng tâm của động tác hay kỹ thuật, để các em nhanh chóng
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 12
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
nắm bắt được điểm then chốt của động tác hay bài tập, từ đó giúp các em dễ
hình thành tư thế và kĩ thuật đúng ngay từ đầu. Những ngày thời tiết không
thuận lợi (mưa, gió to, nắng gắt) không thể tập ngoài trời được, tôi vẫn có thể
sử dụng tranh, ảnh treo trong lớp để học sinh quan sát, tập luyện theo các tư
thế mẫu của tranh.
Ví dụ: Ở bài 38 lớp 5 có trò chơi “Bóng chuyền sáu”. Đây là một trò
chơi tôi thấy rất phù hợp với đối tượng học sinh trong lớp.
lớp 5) yêu cầu học sinh cần phải chuẩn bị các đồ vật gọn nhẹ để thực hiện trò
chơi (Như: Bóng, các hộp xốp, các thùng giấy nhỏ...)
3.2.5. Phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên Tổng phụ
trách Đội
Do đặc trưng của bộ môn với phương pháp yêu cầu tổ chức cho học sinh
theo kiểu “Học mà chơi, chơi mà học”. Việc lồng ghép trò chơi hấp dẫn phù
hợp gây hứng thú học tập cho các môn học khác đạt kết quả thực là quan trọng
là cần thiết điều này phụ thuộc vào khả năng, năng khiếu của từng giáo viên.
Thực tế, chuyên môn của một số đồng chí không chuyên ngành thể dục, năng
khiếu tổ chức về luyện tập cho học sinh còn hạn chế. Do đó những tiết dạy
đầu tuần còn khó khăn nhưng với ý thức nghề nghiệp, lòng yêu nghề mến trẻ,
bản thân đã phối hợp, trao đổi với Tổng phụ trách (Nguyễn Quang Cường) và
giáo viên chủ nhiệm ( Nguyễn Thị Hoài Sự lớp 5A, Nguyễn Thị Hồng Hạnh
lớp 5B) thống nhất các nội dung thực hành hoặc học hỏi ở họ những bí quyết,
nghệ thuật tổ chức trò chơi và phương pháp sử dụng đồ dùng như thế nào để
có hiệu quả. Ngoài ra, bản thân thường xuyên học hỏi, trao đổi chuyên môn với
các đồng nghiệp dạy môn Thể dục tại các đơn vị bạn nhằm tìm cách tháo gỡ
một số khó khăn, vướng mắc trong dạy học.
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 14
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
Các giải pháp, biện pháp được nêu trong đề tài có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau, có thống nhất liên kết và hỗ trợ cho nhau. Giáo viên cần có kế hoạch
tăng cường sử dụng thiết bị đồ dùng trong từng tiết học cụ thể; tận dụng đồ
dùng sẵn có hoặc làm thêm đồ dùng dạy học đơn giản nhằm bổ trợ bài dạy
hiệu quả.
18
60,0%
4 Tính mới của giải pháp
Thiết bị đồ dùng dạy học là những phương tiện vật chất giúp giáo viên
và học sinh tổ chức có hiệu quả trong quá trình giáo dục. Trong quá trình đổi
mới phương pháp dạy học thiết bị đồ dùng là những phương tiện cơ bản
không thể thiếu để giáo viên, học sinh thực hiện dạy và học. Hơn nữa thiết bị
đồ dùng dạy học tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh phát huy tối đa được tính
năng động khi tiếp cận thực tiễn nâng ccao khả năng tự học, rèn luyện kỹ năng
học tập và thực hành. Nếu việc ''Dạy chay, dạy suông'' làm cho người học
không phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo thì tính hỗ trợ đắc lực
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 15
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
của thiết bị dạy học sẽ là cầu nối giữa người dạy và người học, làm cho hai
nhân tố này gắn kết với nhau.
Thông qua giải pháp này giúp giáo viên cũng như học sinh hiểu rõ hơn về
hiệu quả và tác dụng của việc sử dụng đồ dùng dạy học. Nhưng không vì vậy
mà giáo viên quá lạm dụng đồ dùng dạy học mà phải biết lựa chọn đồ dùng
cho thích hợp với từng môn, từng bài học cũng như từng đối tượng học sinh.
5. Hiệu quả SKKN
Đổi mới được nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực
hóa học tập học sinh.
Chất lượng giờ học sôi nổi, đạt hiệu quả hơn trước. Học sinh yêu thích
SKKN: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Thể dục lớp
5
Trước khi thực
hiện đề tài
30
10
33,3%
12
40,0%
10
33,3%
18
60,0%
Trước khi thực
hiện đề tài
30
22
73,3%
27
1. Kết luận
Giáo dục thể chất nói chung và môn Thể dục nói riêng đóng vai trò quan
trọng trong việc đào tạo con người mới. Nâng cao chất lượng môn Thể dục
cũng góp phần lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh
trong nhà trường. Để thực hiện tốt các giải pháp trên giáo viên cần thực hiện
tốt các nội dung sau:
Cần nghiên cứu kỹ nội dung chương trình dạy học; không ngừng học
tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; thực hiện tốt đổi
mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh
nhằm phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập ; tránh
áp đặt, rập khuôn, máy móc khiến học sinh chán nản trong học tập ; động viên
khuyến khích các em kịp thời nhằm gây hứng thú cho học trong học tập.
Thực hiện tốt các phương pháp dạy học nhằm tạo cho các em tích cực
hơn khi học môn Thể dục lớp 5, bởi đó là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao
chất lượng dạy học. Cần kết hợp chặt chẽ giữa gia đình học sinh, các đoàn thể
trong nhà trường, chính quyền địa phương, tạo môi trường giáo dục tốt nhất
cho các em.
Đưa học sinh đến với các hoạt động thể dục, thể thao giúp các em có
cơ hội được giao lưu học hỏi lẫn nhau tạo môi trường học tập thân thiện, góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh và nâng cao hiệu quả phong trào
thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
2. Kiến nghị.
Với nhà trường: Tiếp tục tổ chức hiệu quả các hoạt động thể dục thể
thao trong nhà trường, tạo sân chơi bổ ích cho các em.
Giáo viên: Nguyễn Đức Minh Đơn vị: Trường Tiểu học Y Ngông 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
Sách giáo viên môn Thể dục lớp 5
2
Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ
3
năng lớp 5
Tác giả
Nhà xuất bản giáo dục
Nhà xuất bản giáo dục
Công văn số: 5842/BGDĐTVP Hướng
dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy
5
Bộ giáo dục
học GDPT.
Thông tư số 30/2014/TTBGDĐT và Thông