A­ ĐẶT VẤN ĐỀ
I /  LỜI MỞ ĐẦU
   Trong những năm qua, GD & ĐT đã có những phát triển đáng kể, song bên 
cạnh đó giáo dục nói chung, giáo dục tiểu học nói riêng còn bộc lộ nhiều hạn  
chế  đó là: Chất lượng và hiệu quả Giáo dục­ Đào tạo còn chưa cao, công tác 
quản lý Giáo dục có nhiều mặt yếu kém bất cập;  đây là vấn đề  đặt ra cho 
ngành giáo dục nói chung, nhà quản lý giáo dục nói riêng. Muốn làm được 
điều đó phải đầu tư vào hoạt động quản lý, trực tiếp sát sao đó là các cơ sở 
giáo dục­ nhà trường, mà đứng đầu là hiệu trưởng nhà trường. Là người chịu 
trách nhiệm chính thức trước nhà nước về  quản lý có hiệu quả các hoạt động 
trong nhà trường. Yêu cầu hiệu trưởng phải có được nguồn thông tin chính 
xác về mọi đối tượng trong bộ máy của nhà trường, càng chi tiết càng tốt, để 
từ đó thực hiện kế hoạch một cách vững chắc. Mà nguồn cung cấp thông tin 
cho hiệu trưởng phải từ kiểm tra nội bộ trường học của người quản lý. Sinh 
thời Bác Hồ  nói: “Nếu tổ  chức tốt kiểm tra như  ngọn đèn pha thì bao nhiêu 
cán bộ, bao nhiêu ưu điểm, bao nhiêu khuyết điểm, chúng ta đều thấy rõ’’. Có 
thể  nói 90% khuyết điểm sai sót là  ở nơi kiểm tra phát hiện ra. Kiểm tra tốt  
thì sẽ  tiến bộ  gấp mười lần, trăm lần... Như  vậy vấn đề  là làm sao  để  tổ 
chức tốt kiểm tra phát hiện ra, kiểm tra có hiệu quả ở  trường tiểu học đang là 
vấn đề quan tâm của nhiều nhà quản lý. 
       Là người quản lý, đặc biệt là hiệu trưởng tiểu học đã được học tập và 
nghiên cứu, các tài liệu, phương pháp kiểm tra nội bộ trường tiểu học và qua 
thực tế  quản lý, tôi càng thấy rõ hơn tầm quan trọng của hiệu trưởng trong 
công tác kiểm tra. Bởi vậy, tôi đã nghiên cứu và đưa ra “Một  số  giải pháp  
của hiệu trưởng về  công tác kiểm tra nội bộ  trường tiểu học. Hy vọng 
1


trong quá trình tìm hiểu, vận
dụng cùng bạn bè đồng nghiệp, bản thân tôi có thêm kinh nghiệm hữu ích để
công tác kiểm tra nội bộ đạt hiệu quả.

          +  Trình độ đào tạo::

­ Giáo viên dạy các môn đặc thù:  7 đ/c
­ GV thiết bị­ TV, kế toán và hành chính:3đ/

­  Đại học:      25 đ/c
­ Trung học Sư phạm và trung cấp kế toán:  8 đ/c
­  Cao đẳng:  10 đ/c
       +   Về học sinh, năm học 2010 ­ 2011 có:    850  HS /28 lớp, trong đó:
 ­  Khối  1:   170 HS/ 6 lớp           
 ­  Khối  2:   186 HS/ 6 lớp
 ­  Khối  3:   186 HS/ 6 lớp
       +  Cơ sở vật chất:   

­  Khối  4:       178 HS/ 6 lớp
­  Khối  5:       130 HS/ 4 lớp

­ Phòng học hiện có: 29 (trong đó có 10 phòng học cao tầng đang xây dựng). 
­ Thư viện nhà trường đã đạt thư viện chuẩn tiên tiến theo quyết định 01 của 
Bộ GD&ĐT (năm 2007).
­  Đồ  dùng, trang thiết bị  dạy học đảm bảo yêu cầu cho việc thực hiện đổi 
mới phương pháp dạy học.
3/ Kết quả của thực trạng
  Tổng hợp kết quả đã kiểm tra của năm học 2009­ 2010:
SỐ LẦN
HÌNH THỨC KIỂM TRA

KIỂM

TỔNG HỢP XẾP LOẠI


Yếu
1
1
2
1
3


­ Kiểm tra định kì
­ Kiểm tra lại

30
4

8
1

14
2

6
1

2
0

B / GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I ­  CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Tăng cường nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên.

việc tự kiểm tra nội bộ.
2/

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH VÀ NGUYÊN TẮC KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TIỂU HỌC

2.1 Xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học:
     Ngay từ  đầu năm ban giám hiệu nhà trường, các tổ  trưởng chuyên môn, 
trưởng các đoàn thể  họp để  bàn bạc và thống nhất kế  hoạch kiểm tra, xác 
định thời gian, thời điểm và đối tượng cần kiểm tra trong năm rồi thông báo 
công khai kể  cả  nội dung kiểm tra. Còn hình thức kiểm tra thì tùy từng đối 
tượng mà chọn hình thức kiểm tra để thu được thông tin như mong muốn. Khi 
kiểm tra tôi đã thực hiện lịch kiểm tra nội bộ cả năm học hoặc hàng tuần như 
sau :
       Ví dụ :   Lịch kiểm tra nội bộ năm học :  2010­  2011
tháng

Công việc tuần

Công việc tuần

Công việc tuần

1

2

3

Công việc tuần...


sách; 

năm học.

học sinh.

Kiểm   tra   giờ 
dạy   của   giáo 

……………….
10­6
7

……………….

……………….

viên
……………….

………………. ………………. ………………. ……………….
­ Kiểm tra về cơ sở vật chất chuẩn bị cho năm học mới.
­

Kiểm tra việc huy động sinh học sinh vào lớp 1.

                                            Lịch kiểm tra tuần – Tháng 

­ Các hoạt 
động  

Mô

Lớ

o

n

p

viên

Tổ

Khố
i

Giá
o
viên


01

   .
   .
   .

Ba
Tư

và   hoạt   động   kiểm   tra,   mọi   Quyết   định   của   hiệu   trưởng   phải   là   “   tiếng 
nói’’của pháp luật. Người hiệu trưởng lợi dụng kiểm tra để thực hiện ý đồ cá 
nhân thì chính hiệu trưởng đã vi phạm nguyên tắc này.
        2.2.2   Nguyên tấc kế hoạch :
              Cơ  sở  khoa học của tính kế  hoạch là đảm bảo sự  ổn định của các 
hoạt động sư  phạm. nguyên tắc tính kế  hoạch đòi hỏi hoạt động kiểm tra 
phải được xác định trong toàn bộ kế hoạch năm học. Hỗ trợ tích cực cho việc 
triển khai các chức năng quản lý khác. Mặt khác kiểm tra phải có kế  hoạch 
triển khai cụ thể phù hợp với từng giai đoạn nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
        2.2.3  Nguyên tắc tính khách quan :
             Cơ sở khoa học của tính trung thực là khách quan trong kiểm tra, là để 
thúc đẩy việc làm tốt người kiểm tra phải có chuẩn mực khi đánh giá.
        2.2.4  Nguyên tắc hiệu quả :
              Cơ  sở  của nguyên tắc này là hiệu suất lao động và lợi ích kinh tế 
trong kiểm tra. Kiểm tra không dẫn đến tốn kém mà kiểm tra nhằm thúc đẩy 
những mặt tốt hạn chế các mặt tiêu cực.
         2.2.5  Nguyên tắc giáo dục :
    Cơ sở khoa học của nguyên tắc này là lòng nhân ái, kiểm tra để biết để phát 
huy những  ưu điểm và khắc phục những nhược điểm.Cho nên kiểm tra phải 


mang tính giáo dục, kiểm tra trong lao động giáo dục sao cho biến quá trình 
kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra.
   Căn cứ vào các nguyên tắc trên mà hiệu trưởng phải vận dụng triệt để vào 
hoạt động kiểm tra. Đánh giá một cách phù hợp, linh hoạt để hoạt động kiểm 
tra nội bộ trường tiểu học của hiệu trưởng đạt hiệu quả cao nhất.
3/ XÂY DỰNG CHUẨN KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TIỂU HỌC

   Để kiểm tra có hiệu quả cần phải xây dựng chuản đánh giá, cơ bản dựa vào 
Thông tư số 43/2006/TT­BGDĐT ngày 20 tháng 10 năm 2006 của Bộ GD&ĐT 

      . Kết quả  học tập của học sinh (kiến thức, kĩ năng, thái độ) so với thời 
gian trước liền kề, hoặc kết quả học tập của học sinh khi bàn giao so với thời 
điểm kiểm tra.
+ Chất lượng giáo dục sức khoẻ, thể dục, vệ sinh học đường.
+  Chất lượng giáo dục thẩm mĩ  : Việc thực hiện kế  hoạch; nội dung giáo 
dục, chất lượng giáo dục, chất lượng giáo dục thẩm mĩ. Học sinh biết thưởng 
thức cái đẹp, có thái độ trước cái đẹp.
3.3 Công tác xây dựng đội ngũ :
­ Hoạt động của các tổ, các nhóm chuyên môn: Sinh hoạt tổ  nhóm chuyên  
môn, dự  giờ thăm lớp, hội giảng, sử  dụng và phân công giáo viên, nhân viên; 
công tác bồi dưỡng về  chuyên môn nghiệp vụ, tự  học tự  bồi dưỡng của các 
thành viên trong tổ; nhóm chuyên môn.
­ Giáo viên : Nâng cao trình độ chuyên môn – nghiệp vụ và tự bồi dưỡng của 
các thành viên trong tổ, nhóm chuyên môn; thực hiện quy chế  chuyên môn, 
đảm bảo kết quả  giảng dạy và giáo dục; tham gia đầy đủ  các mặt công tác 
khác.
3.4 Xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học:


­ Đảm bảo các tiêu chuẩn về  lớp học, bàn ghế, bảng, ánh sáng, xắp sếp lớp 
học.
­ Sử dụng, bảo quản hợp lý cơ sở vật chất thiết bị dạy học: đồ dùng dạy học, 
dụng cụ thể dục thể thao, thư viện, vườn trường, sân bãi tập, ...
­ Cảnh quan sư phạm của nhà trường: Lớp học sạch đẹp, đảm bảo tiêu chuẩn 
vệ sinh học đường, cổng trường, tường rào, cây xanh.
3.5 Công tác quản lý của hiệu trưởng:
­ Công tác kế hoạch (kế hoạch hoá) xây dựng, chỉ đạo và thực hiện kế hoạch 
chung và từng bộ  phận như: Kế  hoạch dạy học và giáo dục trên lớp; Kế 
hoạch giáo dục ngoài giờ  lên lớp, kế  hoạch phổ  cập giáo dục tiểu học đúng 
độ tuổi ;... 

tham gia xây dựng và quản lý nhà trưòng.
­ Công tác kiểm tra: Thực hiện kiểm tra nội bộ trường tiểu học và tự kiểm tra 
một cách thường xuyên, định kì theo kế  hoạch để  phát hiện theo dõi, kiểm 
soát, động viên uốn nắn, giúp đỡ kịp thời.
     Ngoài ra hiệu trưởng còn tự kiểm tra đánh giá khách quan phẩm chất, năng
lực và uy tín của mình để tự điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu, chuẩn mực 
của
người quản lý giáo dục.
3/ CÁC PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC

   Để  kiểm tra nội bộ  được cũng có rất nhiều phương  pháp. Nhưng tôi chia 
thành hai cách phân nhóm phương pháp như sau:
*  Cách thứ  nhất:  Tổ  chức 3 nhóm phương pháp;  Có thể  chọn các phương 
pháp: 
­ Phương pháp kiểm tra phòng ngừa (dự đoán sai lệch để uốn nắn điều chỉnh).


­ Phương pháp kiểm tra kết quả (chất lượng và hiệu quả dạy học, giáo dục).
­ Phương pháp tự kiểm tra: Tự xem xét đánh giá so với chuẩn mực.
     Để  tiến hành kiểm tra nội bộ trường tiểu học theo các phương pháp trên 
người hiệu trưởng cần sử dụng nhũng phương pháp bổ trợ sau làm điều kiện, 
phương tiện thực hiện các phương pháp như: Quan sát , đàm thoại, phiếu điều 
tra, kiểm tra chất lượng kiến thức học sinh (nói, viết, thực hành), phân tích các 
tài liệu, hồ sơ và đối chiếu thực tế; tham gia các hoạt động dạy học giáo dục 
cụ thể.
* Cách thứ hai:    Tổ chức gồm các phương pháp cụ thể  sau:
­  Phương pháp kiểm tra hoạt động giảng dạy của giáo viên:
    Dự  giờ  (có lựa chọn, nghiên cứu phối hợp một số  lớp: có thể  dự  từ  1 ­ 4  
tiết, dự  giờ  có mục đích mời các cốt cán cùng dự,...), kế  hoạch bài học, lịch  
báo giảng,.... Có thể  đàm thoại với giáo viên (việc thực hiện chương trình, 

   +  Kiểm tra và đánh giá học sinh:
 . Học sinh thực hiện các quy tắc hành vi, kỷ  luật trong giờ học, sự chuẩn bị 
cho giờ học, đi học chuyên cần, tính cẩn thận, nề nếp học tập,...
 . Học sinh tham gia sinh hoạt tập thể, ý thức bảo quản của công, chăm sóc 
vườn trường, giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ; Làm báo tường, hội khoẻ , 
kế hoạch nhỏ, công tác đội ,... Tham gia của học sinh vào các hoạt động ngoại 
khoá, các hình thức câu lạc bộ, thể thao, văn nghệ.
 . Giáo dục thẩm mĩ, thể chất, ...
   + Kiểm tra đánh giá mức độ  được giáo dục của học sinh một cách khách 
quan,
hiệu trưởng phải dùng phương pháp tiếp cận phối hợp và phải đi vào hoạt 


động
thực tế.
­  Phương pháp phòng ngừa:
 Nhiệm vụ của nó là có thể phòng ngừa khuyết điểm. Có hai hình thức kiểm 
tra phòng ngừa đó là: Kiểm tra tập thể và kiểm tra cá nhân.
    Như vậy tuỳ từng nội dung kiểm tra, mục đích kiểm tra mà hiệu trưởng lựa 
chọn phương pháp kiểm tra nào đạt hiệu quả hơn. Đồng thời xác định chọn 
hình thức kiểm tra tương ứng.
4/ TỔ CHỨC, HÌNH THỨC CÔNG TÁC KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC

                 + Kiểm tra toàn diện.
                 + Kiểm tra thường kỳ.
                 + Kiểm tra từng mặt ( kiểm tra chọn lọc ).
                 + Kiểm tra đột xuất.
                 + Kiểm tra lại  
       Kiểm tra việc thực hiện các biện pháp, kiến nghị  của ban kiểm tra lần 
trước. Ngoài ra còn có thể  kiểm tra thường xuyên hàng ngày. Cũng có thể 

cách khách quan, từ  kết quả  thu thập được; tìm cách cải tiến, biến đổi làm 
cho đối tượng ngày một phát triển hơn. Do vậy hiệu trưởng trực tiếp quyết 
định thành lập lực lượng kiểm tra là những người giỏi về chuyên môn nghiệp 
vụ, có trách nhiệm cao trong công việc sao cho vừa kiểm tra vừa đảm bảo 
nhiệm vụ, vai trò tư  vấn khoa học về  nghiệp vụ. Khi hiệu trưởng ra Quyết 
định thành lập ban kiểm tra nội bộ nhà trường cần giao trách nhiệm, quyền 
hạn cho mỗi thành viên cụ thể để họ chủ động công việc.
6 / TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC


   Hiệu trưởng cần xác định trọng tâm để  kiểm tra trong từng giai đoạn. Xin 
dẫn chứng 4 cách tiến hành nội dung trọng tâm trong công tác kiểm tra nội  
bộ trường tiểu học đó là:
                 * Cách kiểm tra giáo viên :
 ­  Kiểm tra công tác giảng dạy: Cần kiểm tra cả 3 khâu: Chuẩn bị lên lớp, giờ 
lên lớp và kết quả giảng dạy của giáo viên như sau :
+ Khâu chuẩn bị lên lớp:  Chú ý các hình thức kiểm tra trao đổi cá nhân giáo
viên, trao đổi với tập thể giáo viên, thông qua kế hoạch bài học, kiểm tra lịch 
báo
giảng, sự chuẩn bị đồ dùng dạy học.
+ Dự  giờ  trên lớp của giáo viên: Thông qua các hình thức: Dự  giờ  có báo 
trước, dự giờ không báo trước, dự giờ theo chuyên đề, dự tất cả các tiết trong 
buổi, ...
+ Kiểm tra chất lượng:
 . Thống kê kết quả quá trình học tập của học sinh.
 . Kiểm tra chất lượng định kỳ.
 . xem vở bài tập, sự chuẩn bị bài của học sinh.
 . Sau khi giáo viên đã đánh giá học lực của học sinh trong lớp, tập chung toàn 
bộ  học sinh phân loại đối tượng theo học lực  để  làm đề  kiểm tra của ban 
giám hiệu ra, khảo sát lại kết quả; so sánh kết quả  bài làm của học sinh với  

cần, sự chuẩn bị bài vở; nề nếp học bài, việc thực hiện nội quy trường lớp .
  ­  Kết quả  học tập: Qua kiểm tra, dự giờ   thăm lớp; sổ  theo dõi và đánh giá 
xếp loại học sinh.
  ­  Kiểm tra việc tham gia các phong trào tập thể, hoạt động ngoại khoá, các 


hoạt động xã hội như: phong trào đền ơn đáp nghĩa,...
                  *   Cách tiến hành kiểm tra cơ sở vật chất­ Thiết bị dạy học
   Hiệu trưởng chỉ đạo kiểm tra thường xuyên, định kỳ về cơ sở vật chất như:  
 ­  Kiểm tra phòng học, bàn ghế, bảng. Đánh giá việc bảo vệ cơ  sở vật chất 
và đánh giá xác định lại giá trị sử dụng, tiêu chuẩn vệ sinh học đường.
  ­  Kiểm tra thư viện, phòng đọc, phòng truyền thống, kho thiết bị; đánh giá 
mức độ đảm bảo tiêu chuẩn phục vụ dạy học, sách – báo – tạp chí phục vụ 
bạn đọc.
   ­  Các thiết bị  dạy học: Kiểm tra các đồ  dùng dạy học, tài liệu tham khảo, 
các phương tiện kỹ thuật dạy học khác. Kiểm tra cách sử dụng, bảo quản, bổ 
sung trang thiết bị thư viện. Cần tổ chức lực lượng kiểm tra cơ sở vật chất ­ 
Thiết bị  dạy học hợp lý, hồ sơ  kiểm tra cần cụ  thể  chi tiết và hiệu trưởng 
cần định hướng xử lý sau mỗi lần kiểm tra.
                    *   Kiểm tra tài chính :
­ Ban thanh tra nhân dân có trách nhiệm theo dõi kiểm tra ngân sách tự  có. 
Kiểm
tra định kỳ  vào cuối học kỳ  I và cuối học kỳ  II ngoài ra có thể  kiểm tra đột 
xuất theo các nội dung sau :
+ Theo dõi chi tiêu ngân sách Nhà nước cấp theo kế hoạch năm học .
+ Cũng có thể kiểm tra đột xuất: (Kiểm tra sắc suất, kiểm tra chi tiết một nội 
dung nào đó). Sau mỗi lần kiểm tra phải đánh giá, kết luận và lưu hồ sơ.
+ Hiệu trưởng kiểm tra tài chính một cách thường xuyên, định kỳ theo sơ  đồ 
sau:
010009000003f801000002008401000000008401000026060f00fe02574d4643010


TRA

­ Kiểm tra toàn diện

19

Tốt
8

Khá
10

TB
1

Yếu

21


­ Kiểm tra theo chuyên đề
­ Kiểm tra thường xuyên
­ Kiểm tra đột xuất
­ Kiểm tra định kì
­ Kiểm tra lại

30
38
14

trưởng cần bồi dưỡng và tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên có những nhận thức 
đúng đắn về công tác kiểm tra nội bộ. Trong tập thể phải xây dựng được hạt 
nhân của phong trào từ đó nhân rộng ra cả tập thể sư phạm.
   Kiểm tra trường tiểu học cần kiểm tra tất cả mọi hoạt động, song chú trọng 
nhất là về  công tác chuyên môn, đặc biệt là cần giải quyết tốt 3 kỹ  năng: 
Đọc, viết, tính toán của học sinh. Khi kiểm tra không nên nôn nóng, đốt cháy 
giai đoạn hoặc giải quyết một cách tràn lan .
   Kiểm tra phải tập trung vào sản phẩm ­ kết quả học tập, được giáo dục của 


học sinh. Vì vậy khi kiểm tra giờ  dạy của giáo viên phải tập chung khảo sát  
các kỹ năng của học sinh được hình thành để từ đó đánh giá năng lực sư phạm 
của giáo viên, xếp loại giáo viên .
    Các thành viên trong ban kiểm tra phải có trình độ, có quá trình giảng dạy 
nhiều năm ở  tiểu học, có tâm huyết với nghề, có đầy đủ  khả năng khái quát 
tổng hợp sâu sát, biết giải quyết tốt công việc được giao. Đồng thời đảm 
đương được nhiệm vụ chỉ đạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ 
giáo viên và được bồi dưỡng về nghiệp vụ kiểm tra.
                                                                Hậu Lộc, ngày 3 tháng 3 năm 2011
                                                                                   Người thực hiện

                                                                                                  PHẠM THỊ HẢI

     

23