Đề tài: “ Một số biện pháp cho trẻ khám phá thế giới xung quanh bằng vật  
thật thông qua những hoạt động thực tiễn  đối với trẻ mẫu giáo 3­ 4 tuổi”
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:                                   
           Phương pháp cho trẻ làm quen môi trường xung quanh có vai trò rất quan  
trọng trong quá trình giáo dục trẻ, đặc biệt là đối với trẻ  mẫu giáo 3 ­ 4 tuổi.  
Thông   qua   học   trẻ   được   khám   phá   thế   giới   riêng   của   mình,   khám   phá   môi 
trường xung quanh trẻ được cung cấp vốn kiến thức sơ đẳng về  thế  giới xung 
quanh mình, không những phát triển nhận thức mà trẻ  còn được rèn luyện óc 
quan sát, thị  giác, khả  năng ghi nhớ, chú ý, tư  duy và tưởng tượng. Khám phá 
môi trường xung quanh nhằm cũng cố  hệ  thống hóa kiến thức, mở  rộng vốn  
hiểu biết về thế giới xung quanh trẻ, qua đó làm giàu vốn từ của trẻ. Trẻ được  
khám phá thế  giới xung quanh mình, những điều trẻ  chưa biết hoặc đã biết  
nhưng chưa cụ  thể. Trẻ  được trải nghiệm thông qua các tiết học và trực tiếp 
khám phá chúng. Biết được tên, đặc điểm mùi vị, công dụng các đối tượng mà 
trẻ  khám phá, hơn thế  môn học còn giáo dục lễ  giáo, giáo dục vệ  sinh, dinh 
dưỡng cho trẻ.
Năm học 2018 ­ 2019 tôi được ban giám hiệu phân công vào lớp mẫu giáo 
3 ­ 4 tuổi, trẻ đa số mới vào học nhận thức còn hạn chế, vốn hiểu biết còn sơ 
đẳng, hơn nữa là các cháu nhút nhát, lạ lẫm các kỹ năng quan sát, ghi nhớ còn 
hạn chế. Trong các hoạt động cho trẻ làm quen, tìm hiểu với môi trường xung 
quanh tôi đã sử dụng nhiều biện pháp như sử dụng những hình ảnh trên powew 
point, cho trẻ quan sát một đoạn video, tranh ảnh, đồ dùng...nhưng hiệu quả trên 
trẻ chưa cao, nhiều trẻ còn lúng túng, khả năng ghi nhớ còn nhiều hạn chế. Qua 
quan sát tôi nhận thấy được rằng khi cho trẻ khám phá bằng những vật liệu, vật 
thật vốn có trong tự nhiên đã giúp trẻ lĩnh hội kiến thức nhanh hơn và có hiệu 
quả hơn. Với thực trạng như vậy, bản thân tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “ Một  
số biện pháp cho trẻ khám phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua 
những hoạt động thực tiễn  đối với trẻ mẫu giáo 3­ 4 tuổi”



chiếu trên power point nhưng hiệu quả, chất lượng các hoạt động vẫn chưa cao, 
trẻ  chưa hứng thú, chưa tích cực tham gia, chưa nắm chắc các kiến thức, kỷ 


năng nội dung về hoạt động theo mục tiêu đề ra. Đa số trẻ còn mơ  hồ về  kiến 
thức, vì trẻ chỉ được nhìn bằng mắt, không được sờ, nếm, ngửi… để cảm nhận 
thực tế nên kết quả chưa cao 
          Cụ thể, qua theo dõi các hoạt đông làm quen môi trường xung quanh đầu  
năm cho thấy kết quả như sau:
Nội dung
Trẻ hứng thú khám phá
Trẻ nắm được kiến thức, kĩ năng
Trẻ nhận thức chậm
Không nhớ đặc điểm

Tỉ lệ
50%
30%
35%
35%

Từ những thực trạng trên, bản thân tôi rất băn khoăn, lo lắng để tìm ra các 
biện pháp nhằm đưa chất lượng của các hoạt động cho trẻ làm quen môi trường 
xung quanh đạt kết quả  cao hơn. Trong đó tôi nhận thấy việc “Cho trẻ  khám 
phá thế giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt động thực tiễn” có 
rất nhiều khách  quan. Nên tôi chọn đề tài này để nghiên cứu.
Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này tôi đã gặp không ít những thuận lợi và 
khó khăn như sau :
2.1.1. Thuận lợi:
­ Cơ  sở  vật chất và trang thiết bị  phục vụ  cho các hoạt động tương đối 

2.2. Các biện pháp thực hiện :
Từ  tình hình thực trạng nêu trên tôi đã đưa ra các phương pháp cho trẻ 

khám phá thế  giới xung quanh bằng vật thật thông qua những hoạt động thực 
tiễn bằng nhiều hình thức:
2.2.1. Hình thức dạy trẻ trên tiết học :
         Bản thân sự vật, hiện tượng xung quanh luôn gây hứng thú cho trẻ, làm trẻ 
có mong muốn tìm hiểu, khám phá. Nếu quá trình này diễn ra dưới sự  điều  
khiển của giáo viên thì hứng thú và tính ham hiểu biết của trẻ sẽ tăng lên .Việc 
tiếp xúc trực tiếp với các sự  vật, hiện tượng sẽ  tạo ra sự  rung động trước cái 
đẹp xung quanh cho trẻ gắn bó hơn, tạo ra những xúc cảm, tình cảm tích cực và  
hành động thiết thực để bảo vệ môi trường xung quanh chúng.


Vì vậy trong quá trình cho trẻ  khám phá thế  giới xung quanh trong tiết 
học, tôi đã sử  dụng các phương pháp như: phương pháp quan sát, phương pháp 
trò chuyện, phương pháp sử dụng trò chơi…
­ Trong tiết học tôi đã sử dụng vật thật cho trẻ khám phá, cho trẻ tiếp xúc  
trực tiếp với vật thật bằng cách nhìn, sờ, nếm…và cảm nhận, qua đó trẻ  trải  
nghiệm bằng chính bản thân của mình sẽ giúp trẻ hứng thú, ham tìm hiểu và ghi 
nhớ một cách có chủ định.
Ví dụ :  Cho trẻ làm quen một số loại quả.

1. Mục tiêu :
Trẻ  biết được tên gọi, đặc điểm, mùi vị, màu sắc và lợi ích của một số 
loại quả.
Trẻ tham gia hoạt động và tham gia trò chơi một cách hứng thú. 
Trẻ biết ơn những người trồng cây.
2. Chuẩn bị : 
Một số loại quả thật, vườn cây ăn quả, 3 gian hàng gồm nhiều loại quả, 

Ví dụ: Đội 1 quả cam
           Đội 2 quả xoài
           Đội 3 quả Chuối
       ­ Cô tổ chức cho trẻ chơi 2­3 lần. ( Lần 1 cô nêu tên quả, lần 2 cô nói lên  
đặc điểm màu sắc của quả).
Sau mỗi lần chơi cô nhận xét và động viên trẻ
* Trò chơi 2 : Xếp mâm quả.
  ­ Cô chia trẻ ra 3 đội: Yêu cầu mỗi đội xếp một loại quả vào đĩa.  Trong vòng  
một bản nhạc  đội nào xếp nhanh và đẹp thì đội đó chiến thắng.
VD: Đội 1 xếp đĩa quả cam
      Đội 2 xếp quả chuối
     Đội 3 Xếp quả xoài


Các con đã lao động mệt mỏi nên bạn thỏ  nâu đã chuẩn bị  các loại quả 
trong vườn cây của bạn cho các con cùng thưởng thức đấy. Các con cùng nhau  
nếm xem mùi vị của các loại quả đó như thế nào nha!
  ­ Cô cho trẻ nếm phân biệt được vị chua, ngọt của quả cam, chuối.
* Củng cố : Vậy hôm nay các con được khám phá món quà gì của bạn thỏ nâu?
Nhận xét ­ tuyên dương
Sau khi sử  dụng đưa các vật thật trong giờ  học đã mang lại cho tôi hiệu  
quả  tích cực, 100% trẻ đã tham gia trải nghiệm một cách hứng thú và tích cực,  
90 – 95 % trẻ học đạt yêu cầu.
2.2.2. Hình thức dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi:
Không chỉ  dừng lại  ở  việc cho trẻ  khám phá những sự  vật,hiện tượng 
xung quanh cuộc sống bằng những phương pháp thực hiện trên tiết học mà tôi 
tận dụng tất cả các hình thức, ở mọi lúc mọi nơi mà tôi cảm thấy hợp lí để giúp 
trẻ  khắc sâu hơn,hiểu sâu hơn các sự  vật hiện tượng mà trẻ  chưa được khám  
phá và trải nghiệm cụ thể :
* Hoạt động ngoài trời: 

động thực tiễn. Qua một thời gian áp dụng, tôi thấy việc tiếp thu của trẻ  có 
nhiều tiến bộ, trẻ mạnh dạn ,tự tin,  thích học, thích khám phá hơn. Trẻ say mê,  
hứng thú tham gia học tốt, cách suy đoán diễn đạt ngôn ngữ mạch lạc. Qua đợt 
khảo sát vừa rồi đã đạt được kết quả như sau : 
Nội dung điều tra
Trẻ hứng  thú
Trẻ nhận  thức rõ đặc điểm
Trẻ nhận thức chậm
Trẻ không  ghi  nhớ đặc điểm

Khảo sát đầu 

Khảo sát 

Dự kiến 

năm
50%
30%
35%
35%

học kì I
95%
90%
7%
3%

cuối năm
100%

­  Gần gũi hơn với trẻ để giúp trẻ khám phá sự vật hiện tượng một cách 
chính xác và hiệu quả.
­ Thường xuyên phối hợp với phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ ở mọi lúc 
mọi nơi để khám phá với môi trường xung quanh có hiệu quả cao nhât.
     3.2. Một số đề xuất 
Đối với lãnh đạo địa phương: Tôi muốn đề xuất với ban giám hiệu nhà 
trường tham mưu với ban lãnh đạo địa phương hỗ  trợ  nguồn kinh phí giúp nhà 


trường cung cấp thêm đồ chơi ngoài trời khuôn viên sạch sẽ, mát mẽ, đảm bảo  
để cho trẻ có không gian trải nghiệm sạch sẽ và an toàn.
Đối với nhà trường: Ban giám hiệu nhà trường cố  gắng cung cấp cho 
giáo viên những đồ  dùng, giáo cụ trực quan cần thiết để  phục vụ cho cô và trẻ 
trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non, cung cấp thêm trang  
thiết bị, tài liệu về cách nghiên cứu các đồ dùng, đồ chơi là vật thật đẻ sử dụng 
vào tiết học có hiệu quả cao.
          Tôi xin chân thành cảm ơn các nhà khoa học đã viết nên các tài liệu trên 
để tôi tham khảo. Các cấp lãnh đạo đã tạo điều kiện cho tôi cùng tham gia 
nghiên cứu khoa học, ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn cùng chị em 
đồng nghiệp giúp tôi hoàn thành sáng kiến này. Tôi xin mạnh dạn trình bày với 
các bạn đồng nghiệp một vài  kinh nghiệm nhỏ mà bản thân tôi rút ra trong quá 
trình “ Một số biện pháp cho trẻ khám phá thế giới xung quanh bằng vật 
thật thông qua những hoạt động thực tiễn  đối với trẻ mẫu giáo 3­ 4 tuổi”
mong được sự đóng góp của các đồng chí để bản sáng kiến ngày càng hoàn 
thiện hơn và được áp dụng có hiệu quả vào thực tế.
Tôi xin chân thành cảm ơn.