ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN ĐỨC SƠN

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ
VÀ TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH ĐOẠN QUA XÃ YÊN NINH,
HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN ĐỨC SƠN

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ
VÀ TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH ĐOẠN QUA XÃ YÊN NINH,
HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 8 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

giúp đỡ của các cá nhân, tập thể, các cơ quan, đơn vị có liên quan tạo điều
kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn GS.TS. Nguyễn Thế Đặng trường Đại học
Nông Lâm Thái Nguyên đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình làm luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo khoa Quản lý Tài nguyên,
phòng Đào tạo - Đào tạo Sau đại học trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện tốt luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo Ban bồi thường Giải phóng
mặt bằng huyện Phú Lương; Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú
Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã
giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn !
Tác giả luận văn

Nguyễn Đức Sơn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




iii
MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................... vi

2.1.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 31
2.2. Địa điểm và thời gian tiến hành ................................................................ 31
2.3. Nội dung nghiên cứu................................................................................. 31
2.3.1. Thực trạng quản lý và sử dụng đất huyện Phú Lương, tỉnh Thái
Nguyên ............................................................................................................. 31
2.3.2. Khái quát về dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến
thực hiện bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên
địa bàn Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ............................................................ 31
2.3.3. Đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện
Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ......................................................................... 31
2.3.4. Đánh giá một số yếu tố ảnh hưởng của công tác bồi thường giải
phóng mặt bằng đến cuộc sống của người dân ................................................ 32
2.3.5. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác
bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Phú
Lương, tỉnh Thái Nguyên .............................................................................. 32
2.4. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 32
2.4.1. Chọn địa điểm nghiên cứu ..................................................................... 32
2.4.2. Phương pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu .................................... 32
2.4.3. Phương pháp thống kê tổng hợp và phân tích thông tin ....................... 33
2.4.4. Phương pháp xử lý số liệu ..................................................................... 34
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................... 35
3.1. Thực trạng quản lý và sử dụng đất huyện Phú Lương, tỉnh Thái
Nguyên ............................................................................................................. 35
3.1.1. Hiện trạng sử dụng đất ........................................................................... 35
3.1.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Phú Lương ....................... 36
3.2. Khái quát dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến thực
hiện bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú
Lương, tỉnh Thái Nguyên ................................................................................ 41
3.2.1. Khái quát chung về dự án ...................................................................... 42
3.2.2. Trình tự thực hiện theo quy định bồi thường giải phóng mặt bằng

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................. 75

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ADB

:

Ngân hàng phát triển châu Á

BT&GPMB

:

Bồi thường và giải phóng mặt bằng

BTC

:

Bộ Tài chính

CNH - HĐH


:

Quyết định

TĐC

:

Tái định cư

TNMT

:

Tài nguyên môi trường

TT

:

Thông tư

TTg

:

Thủ tướng

UBND


Hình 3.1: Phương thức sử dụng tiền đền bù tại dự án nghiên cứu ................. 60
Bảng 3.12: Trình độ văn hoá, chuyên môn của số người trong độ tuổi lao
động tại dự án nghiên cứu .............................................................. 62
Bảng 3.13: Tình hình lao động, việc làm của các hộ thuộc khu vực bồi
thường án nghiên cứu...................................................................... 63
Bảng 3.14: Thu nhập bình quân của người dân trước và sau thu hồi đất
tại dự GPMB dự án ......................................................................... 62
Bảng 3.15: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất tại dự án .... 64
Bảng 3.16: Thu nhập bình quân nhân khẩu/năm phân theo nguồn thu tại
dự án nghiên cứu ............................................................................. 65
Bảng 3.17: Đánh giá của người dân về cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội sau
khi thu hồi đất ................................................................................. 66
Bảng 3.18: Tình hình trật tự, an ninh xã hội của người dân sau khi thu
hồi đất ............................................................................................. 67

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất là sản phẩm của tự nhiên, qua quá trình tác động của con người đất đai là
yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, làm mặt bằng xây
dựng các công trình kết cấu hạ tầng, xây dựng các công trình sản xuất kinh doanh,
xây dựng đô thị và các khu dân cư...
Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lơị
ích công cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là các dự án phát
triển đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan

Quốc lộ 1B, Quốc lộ 37, Đường Hồ Chí Minh... kết nối Phú Lương với các tỉnh Bắc
Kạn, Cao Bằng, Tuyên Quang. Phú Lương có nhiều lợi thế về tài nguyên rừng, tài
nguyên khoáng sản như than, quặng Tital, quặng chì, kẽm, vật liệu xây dựng và đất
cao lanh… là những điều kiện lý tưởng để thu hút đầu tư trong và ngoài nước, thực
hiện công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa của địa phương. Trong những năm
qua, trên địa bàn toàn địa bàn huyện chưa có nhiều dự án được đầu tư, xây dựng
nhưng những dự án đã và đang được triển khai đều là những dự án trọng điểm. Tuy
nhiên, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đang gặp rất nhiều khó khăn do
nhiều nguyên nhân và một trong những nguyên nhân chủ yếu nhất đó là đất nông
nghiệp là tư liệu sản xuất chính, làm ảnh hưởng nhiều đến sản xuất và đời sống của
nhân dân, đất ở và nhà cửa cũng như vật kiến trúc, hoa màu trên đất là tài sản rất lớn
của nông dân nơi đây. Việc bồi thường, hỗ trợ chưa tương xứng với mức độ thiệt
hại đã gây ra nhiều bức xúc trong nhân dân, từ đó đã có không ít trường hợp người
dân không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, không bàn giao mặt bằng dẫn đến khiếu
kiện kéo dài.
Xuất phát từ thực tiễn trên chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh
giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Dự án: Xây dựng đường Hồ
Chí Minh đoạn qua xã Yên Ninh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.”
2. Mục tiêu của đề tài
- Tình hình quản lý sử dụng đất của huyện Phú Lương và mối quan hệ của nó
đến việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
- Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại dự án
trên địa bàn huyện Phú Lương.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư của dự án trên địa bàn huyện Phú Lương.
- Thuận lợi khó khăn và đề xuất giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư theo Nghị định 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN


và đúng mục đích quỹ đất hiện có. Đã thể hiện được tính toàn diện của các chính
sách bồi thường, hỗ trợ, quy định rõ ràng về trình tự thực hiện công tác bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư phù hợp với Hiến pháp và các văn bản pháp luật.
Bên cạnh những mặt đã đạt được trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư là những công trình, các khu công nghiệp, những hạng mục công trình lớn được
triển khai xây dựng, đóng góp vào công cuộc cải cách đất nước thì tại nhiều địa
phương có nhiều dự án được triển khai không đạt tiến độ với nguyên nhân chủ yếu
vướng mắc về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Có những dự án không thể
tiếp tục triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do nhiều nguyên nhân
khác nhau.
Những nguyên nhân vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
chủ yếu tập trung vào chế độ, chính sách chưa thực sự thể hiện tính thực tế khách quan,
đồng bộ, chưa thể hiện được cả 03 lợi ích: Nhà nước, Chủ đầu tư và người dân. Trong
xây dựng chế độ, chính sách tại một số địa phương chưa bám sát với quy định của
Chính phủ đã đề ra. Xây dựng giá bồi thường, hỗ trợ chưa sát với giá thị trường, chính
sách đào tạo nghề sau khi thu hồi đất của người nông dân chưa thoả đáng không đáp
ứng được mong mỏi của người dân. Quy trình thực hiện còn rườm rà cần được rút gọn
lại. Tại một số dự án lớn, trọng điểm tình trạng nhân dân bức xúc khiếu kiện kéo dài
vẫn thường xuyên xảy ra gây mất ổn định về chính trị, xã hội.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




5
1.1.2. Cơ sở thực tiễn
Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư góp phần cải thiện môi trường đầu
tư, khai thác các nguồn lực từ đất đai cho đầu tư phát triển, các cơ sở hạ tầng kinh tế
xã hội ở nước ta thời gian qua đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư hầu



6
Nhằm đáp ứng thực tế khách quan tốc độ phát triển CNH-HĐH nhanh đòi
hỏi chính sách bồi thường, hỗ trợ của chúng ta phải luôn hoàn thiện để đáp ứng với
thực tiễn. (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005).
1.1.3. Cơ sở pháp lí của đề tài
- Luật Đất đai 2013 số 45/2013/QH13 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013.
- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ về quy định
chi tiết thi hành một số điều, khoản của luật đất đai.
- Căn cứ Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính
phủ về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất; Thông tư số
37/2014/TT-BTNMT ngày 30/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định
chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.
- Thông tư 02/2015/TT-BTNMT Quy định chi tiết một số điều của nghị
định số 43/2014/NĐ-CP và nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm
2014 về đất đai của chính phủ;
- Căn cứ Quyết định số 31/2014/QĐ-UBND, ngày 22/8/2014 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Căn cứ Quyết định số 20/2016/QĐ-UBND ngày 06/07/2016 của UBND tỉnh
Thái Nguyên v/v sửa đổi, bổ sung một số điều tại Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ban hành kèm theo
Quyết định số 31/2014/QĐ-UBND ngày 22/08/2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên;
- Căn cứ Quyết định số 57/2014/QĐ-UBND ngày 22/12/2014 của UBND
tỉnh Thái Nguyên về Ban hành bảng giá đất năm (2015 - 2019) trên địa bàn tỉnh
Thái Nguyên;
- Căn cứ Quyết định số 61/2016/QĐ-UBND, ngày 25/12/2016 của UBND
tỉnh Thái Nguyên về việc quy định về đơn giá bồi thường nhà, công trình vật kiến

- Thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của
người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất
vi phạm pháp luật về đất đai.
- Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền
sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.
- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất
thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.
- Giá đất là giá trị của quyền sử dụng đất tính trên một đơn vị diện tích đất.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




8
- Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với
một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định
- Tái định cư:
+ Theo từ điển Tiếng Việt: Tái nghĩa là "hai lần hoặc lần thứ hai, lại một lần
nữa". Định cư nghĩa là "ở một nơi nhất định để sinh sống, làm ăn".
+ Theo Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB): Tái định cư là xây dựng khu
dân cư mới, có đất để sản xuất và cơ sở hạ tầng công cộng tại một địa điểm khác.
+ Các hình thức tái định cư: Tái định cư tập trung, tái định cư tại chỗ, tái
định cư xen ghép (phân tán).
1.2.2. Đặc điểm của quá trình bồi thường và giải phóng mặt bằng
Như chúng ta đã biết, để thực hiện được dự án theo đúng tiến độ thì trước
hết các chủ đầu tư cần phải giải phóng được mặt bằng. Công việc này mang tính
chất phức tạp, tốn kém nhiều thời gian, công sức và tiền của. Ngày nay, công việc
này ngày càng trở nên khó khăn hơn do đất đai ngày càng có giá trị và khan hiếm.
Bên cạnh đó công tác BT&GPMB liên quan đến lợi ích của nhiều cá nhân, tập thể

việc phân tích hồ sơ đất đai và áp giá phương án bồi thường gặp rất nhiều khó khăn.
+ Thiếu quỹ đất dành cho xây dựng khu tái định cư cũng như chất lượng khu
tái định cư thấp, chưa đảm bảo được yêu cầu.
+ Việc áp dụng giá đất ở để tính bồi thường giữa thực tế và quy định của nhà
nước có những khoảng cách khá xa cho nên việc triển khai thực hiện cũng không
được sự đồng thuận của những người dân.
1.3. Thực trạng về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng trên thế giới và
các tỉnh thành trong nước
1.3.1. Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới
1.3.1.1. Tại Trung Quốc
Hiến Pháp Trung Quốc quy định có 2 hình thức sở hữu đất đai: Sở hữu Nhà
nước và sở hữu tập thể. Vì đất đai thuộc sở hữu Nhà nước nên khi thu hồi đất, kể cả
đất nông nghiệp tùy từng trường hợp cụ thể, Nhà nước sẽ cấp đất mới cho các chủ
sử dụng bị thu hồi đất và bồi thường cho các công trình gắn liền với đất bị thu hồi.
Về phương thức bồi thường, Nhà nước thông báo cho người sử dụng đất biết
trước cho việc họ sẽ bị thu hồi đất trong thời hạn một năm. Người dân có quyền lựa
chọn các hình thức bồi thường bằng tiền hoặc bằng nhà tại khu ở mới. Tại thủ đô
Bắc Kinh và thành phố Thượng Hải, người dân thường lựa chọn bồi thường thiệt
hại bằng tiền và tự tìm chỗ ở mới phù hợp với nơi làm việc của mình.
Về giá bồi thường, tiêu chuẩn là giá thị trường. Mức giá này cũng được Nhà
nước quy định cho từng khu vực và chất lượng nhà, đồng thời được điều chỉnh rất
linh hoạt cho phù hợp với thực tế, vừa được coi là Nhà nước tác động điều chỉnh tại
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




10
chính thị trường đó. Đối với đất nông nghiệp, bồi thường theo tính chất của đất và
loại đất (tốt, xấu).





11
chống lại của địa chủ và các thế lực bảo thủ nên những dự kiến cải cách ruộng đất
lần thứ nhất không thực hiện được.
-Trước kết quả nửa vời của cuộc cách mạng lần thứ nhất, dưới sức ép của Mỹ,
Nhật bản tiến hành cuộc cải cách ruộng đất lần thứ hai. Nội dung của cuộc cải cách
lần này bao gồm rất nhiều vấn đề như: Định mức hạn điền cho địa chủ, chia đất và
xác định quyền sở hữu đất cho nông dân, xác định quyền của Nhà nước đối với việc
trưng thu đất, cấp đất và các quyền khác v.v…
Cùng với hai cuộc cải cách ruộng đất Nhật Bản còn ban hành Luật đất đai
nông nghiệp. Luật quy định những biện pháp đặc biệt nhằm đảm bảo quyền sở hữu
đất đai của người làm nông nghiệp. Trước yêu cầu của việc hình thành các hợp tác
xã ở nông thôn, Nhật Bản quy định thoả thuận về quyền quản lí và quyền sử dụng
đất đai và quyền sở hữu đất đai của hộ thành viên tham gia hợp tác xã.Đất canh tác
ít nhưng nhu cầu mở rộng diện tích đất công nghiệp, dịch vụ giao thông và hệ thống
kết cấu hạ tầng rất lớn. Để giải quyết hài hoà giữa yêu cầu sử dụng đất cho nông
nghiệp và đất dùng cho nhu cầu kinh tế xã hội khác, Nhật Bản ban hành Luật về tổ
chức lại ngành nông nghiệp ở những vùng cần phát triển. Luật và các biện pháp
kinh tế, hành chính được tiến hành nhằm cùng một lúc đáp ứng các yêu cầu:
-Ưu tiên đất cho nông nghiệp, thâm canh tăng năng suất nông nghiệp để giải
quyết mâu thuẫn giữa đất canh tác ít lại bắt buộc phải bớt một phần dành cho các
yêu cầu khác cho phát triển nông thôn, đô thị hoá, hiện đại hoá. Do đó Nhật Bản
sớm trở thành quốc gia có nhiều loại cây trồng đạt năng suất cao nhất thế giới.
- Có chính sách cụ thể để thúc đẩy việc dành đất đai để phát triển công nghiệp,
dịch vụ, giao thông v.v… Như vậy chính sách đất đai của Nhật Bản vừa từng bước
thúc đẩy nâng cao hiệu quả sử dụng đất dành cho nông nghiệp vừa thúc đẩy chuyển
dịch cơ cấu đất đai theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đô thị hoá.

phúc thẩm hành chính không thể xem xét tính đúng đắn về quyết định của Chỉnh
phủ nhưng có thể xem xét các vấn đề liên quan khác. Nhà nước thông báo rộng rãi
quyết định thu hồi đất và chủ sở hữu đất phải thông báo cho bất kỳ ai muốn mua
mảnh đất đó về quyết định thu hồi đất của Chính phủ. Sau đó, Nhà nước sẽ ban
hành quyết định thu hồi đất và thông báo trên báo chí. Chủ sở hữu đất nhận được
thông báo khuyên tiến hành các thủ tục yêu cầu bồi thường. Chủ sở hữu đất thông
thường có quyền tiếp tục ở trên đất ít nhất là 6 tháng sau khi đã có quyết định thu
hồi đất. Ngay sau khi có quyết định thu hồi đất, chủ đất có thể yêu cầu nhà nước bồi
thường. Nguyên tắc của bồi thường là công bằng và theo giá thị trường. Thông
thường, các yếu tố sẽ được tính toán trong quá trình bồi thường đó là giá thị trường,
giá đặc biệt đối với chủ sở hữu, các chi phí liên quan như chi phí di chuyển, chi phí
TĐC.(Thư viện Học liệu Mở Việt Nam) [30]

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




13
1.3.2 Công tác thực hiện về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở Việt Nam
1.3.2.1 Từ 01 tháng 7 năm 2004 đến khi Luật đất đai 2013 có hiệu lực
Luật đất đai năm 2003 được thông qua ngày 26/11/2003 tại kỳ họp thứ 4 Quốc
hội khoá IX trên cơ sở Nghị quyết về việc tiếp tục đổi mới chính sách pháp luật về
đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước của Hội nghị lần thứ 7 Trung
ương Đảng khoá IX. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới đó, Luật đất đai năm 2003 đã
được ban hành có phạm vi điều chỉnh bao quát với rất nhiều nội dung mới, trong đó
tập trung vào các vấn đề trong quản lý sử dụng đất đai như:
+ Hoàn chỉnh chính sách khu vực đất nông nghiệp; quy định chính sách đất đai
đối với khu vực công nghiệp; quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất,
đây là căn cứ quan trọng khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi

dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử
dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi; trường hợp bồi thường bằng việc giao
đất mới hoặc bằng nhà, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được
thực hiện thanh toán bằng tiền, với những điều kiện để được bồi thường về đất.
+ Giá đất để tính bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng tại thời
điểm có quyết định thu hồi đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố theo quy định
của Chính phủ; không bồi thường theo giá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng.
Trường hợp bồi thường chậm theo quy định mà nguyên nhân do cơ quan, tổ chức có
trách nhiệm bồi thường gây ra hoặc do người bị thu hồi đất gây ra thì hoàn toàn chịu
trách nhiệm thực hiện theo giá đất mà giá đất đó bất lợi hơn so với giá đất tại thời
điểm thu hồi hoặc giá đất hiện tại.
+ Chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất mà đất đó
thuộc đối tượng không được bồi thường thì tùy từng trường hợp cụ thể được bồi
thường hoặc hỗ trợ tài sản. Nhà, công trình khác gắn liền với đất được xây dựng sau
khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất công bố mà không được cơ quan nhà nước có
thẩm quyền cho phép xây dựng hoặc trái với mục đích sử dụng đất sau ngày
01/7/2004 thì không được bồi thường. Tài sản gắn liền với đất được tạo lập sau khi
có quyết định thu hồi đất được công bố thì không được bồi thường.
+ Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân, được
bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật
tương đương do Bộ Xây dựng ban hành.
+ Mức bồi thường đối với cây hàng năm được tính bằng giá trị sản lượng của
vụ thu hoạch đó. Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa
điểm khác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải di
chuyển, phải trồng lại. Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất đó đến thời kỳ
thu hoạch thì không phải bồi thường.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN



định tại Nghị định này thì thực hiện theo sự thoả thuận đó; Nhà nước không tổ chức,
thực hiện bồi thường, hỗ trợ.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




16
+ Quy định rõ trách nhiệm của các sở, ban ngành, Uỷ ban nhân dân các cấp
trong phối hợp thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, trong giải quyết khiếu nại,
tố cáo của công dân về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo thẩm quyền được giao;
ra quyết định cưỡng chế và tổ chức cưỡng chế đối với các trường hợp thuộc thẩm
quyền; phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện việc cưỡng theo quyết
định của cơ quan có thẩm quyền.
Nghị định 197/2004/NĐ-CP là văn bản quy phạm về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư đã phần nào đáp ứng được lợi ích của người bị thu hồi đất. Tuy nhiên để
giải quyết một số vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện công tác bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư cần cụ thể hoá và bổ sung một số điều thuộc Nghị định
góp phần hoàn thiện chính sách khi Nhà nước thu hồi đất, đẩy nhanh tiến độ GPMB
và ổn định đời sống của người bị thu hồi đất, Bộ tài chính đã ban hành các Thông tư
số 116/2004/TT-BTC ngày 17/12/2004 và Thông tư số 69/2006/TT-BTC ngày 02
tháng 8 năm 2006 sửa đổi, bổ sung Thông tư số 116/2004/TT-BTC.
- Chỉ thị số 11/2006/CT-CP ngày 27 tháng 3 năm 2006 của Chính phủ về giải
pháp hỗ trợ dạy nghề và việc làm cho lao động vùng chuyển đổi mục đích sử dụng
đất nông nghiệp. Theo đó giao cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương có định hướng quy hoạch, kế hoạch về chuyển đổi mục đích sử dụng
đất nông nghiệp, chủ động xây dựng kế hoạch hỗ trợ dạy nghề và tạo việc làm từ dự
án dạy nghề cho lao động nông thôn và vay vốn giải quyết việc làm cho người lao
động ngay trong quá trình xây dựng quy hoạch và kế hoạch thu hồi đất nông