CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số : ………………………
1. Tên sáng kiến: “Dạy học tích hợp liên môn bằng phương pháp trực
quan sinh động ở bài Phong cách ngôn ngữ báo chí”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: chuyên môn của tổ bộ môn Văn.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng, giải pháp đã biết:
Vấn đề về phương pháp dạy và học môn Ngữ văn theo hướng chủ động
tích cực đã được bàn luận và thực hiện trong nhiều năm gần đây. Tuy nhiên, việc
dạy và học bộ môn Ngữ văn vẫn chưa có thật nhiều khởi sắc và mang lại hiệu
quả như mong muốn. Giáo viên chưa có sự chịu khó tìm tòi, sáng tạo; chưa linh
hoạt trong các phương pháp dạy. Đặc biệt là trong chiều hướng phát triển như vũ
bão về công nghệ thông tin hiện nay; các phương tiện công nghệ thông tin, các
đồ dùng dạy học chưa được đẩy mạnh để hỗ trợ tốt cho giờ đọc văn. Điều này
khiến cho giờ bộ môn trở nên nhàm chán, hoạt động chủ yếu từ một phía, tiếp
nhận và chiếm lĩnh tri thức chưa ở thế chủ động; phương pháp dạy dần trở nên
lạc hậu. Vì thế, việc dạy và học bộ môn Ngữ văn không lôi cuốn, tạo được sự
hứng thú ở các em. Và sự nhàm chán, thiếu hứng khởi càng nhiều hơn ở các bài
học thuộc phân môn tiếng Việt.
Mặt khác, vấn đề nhức nhối, khó khăn khác dẫn đến việc dạy và học văn
chưa đặt hiệu quả như mong muốn là do việc học sinh học lệch. Sự phân hóa
ngành nghề thực chất có dần chú trọng hơn ở môn văn nhưng vẫn còn ít khối, ít
ngành học; và khả năng thực tế về kinh tế đối với các ngành này vẫn còn lệch xa
với các ngành ở các khối tự nhiên. Tính thực dụng và sự lười biếng của học sinh
cũng là nguyên nhân dẫn tới giờ đọc văn - tiếng Việt trở nên tẻ nhạt và càng
gượng ép hơn. Một số học sinh yêu thích, có năng khiếu về bộ môn lại bận phải
học lệch, không còn thời gian tâm trí để học tiếng Việt. Và hơn nữa, ngoại ngữ
dường như cũng là “mốt” trong thời hiện đại. Từ đó, các học sinh học yêu thích
môn học Ngữ văn nói chung và phân môn tiếng Việt nói riêng ngày càng trở

nhiều lĩnh vực khác của đời sống.
Tiết học tiếng Việt từ chỗ khô khan, nhàm chán trên lớp trở nên sinh
động, hấp dẫn hơn; có chiều sâu trong nhận thức về tri thức hơn. Học sinh hiểu
kiến thức trên lớp, sử dụng tiếng Việt đúng (nhận biết, tạo lập văn bản) ở các thể
loại của báo chí; và đáp ứng các yêu cầu đọc hiểu của kì thi THPT quốc gia.
3.2.3. Tính mới của giải pháp
Phương pháp này đánh thức được nhiều giác quan của học sinh qua hình
ảnh, âm thanh sinh động và đa dạng. Khắc sâu ấn tượng, kiến thức một cách tự
nhiên và nhiều hơn. Tiết học với thời gian qua rất nhanh, không nặng nề, không
khó hiểu; rút ngắn được khoảng cách giữa học sinh với tri thức.
Có sự phối hợp hài hòa giữa cách dạy truyền thống và hiện đại. Việc ứng
dụng công nghệ thông tin được nâng cao hơn, học sinh được tiếp nhận kiên thức
bài học, tiếp cận với khoa học công nghệ. từ đó, bài học cũng kích thích sự hứng
khởi, tò mò, ham học hỏi của học sinh về tin học. Các vấn đề có ý nghĩa của đời
sống đi vào trong cùng một bài học, học sinh cập nhật, nâng cao tri thức thời sự
theo đặc trưng của bài Phong cách ngôn ngữ báo chí. Điều này cũng đồng nghĩa
với việc, giáo viên đã dạy học sinh tiếp nhận kiến thức theo đặc trưng của phong
cách ngôn ngữ, là hiệu quả về phương pháp lẫn kiến thức.
3.2.3. Nội dung cụ thể của giải pháp
Dạy học tích hợp liên môn bằng phương pháp trực quan sinh động ở bài
Phong cách ngôn ngữ báo chí” được chúng tôi tiến hành bằng giáo án điện tử.
Giáo viên phải chuẩn bị giáo án có một số video, hình ảnh và báo giấy. Học sinh
xem bài mới trước; được giáo viên yêu cầu trong 4 nhóm thì mỗi nhóm tìm và
2


mang một tờ báo đến lớp trong giờ học của bài này. Bài học bao gồm hai phần
lớn. Phần thứ I là tìm hiểu về ngôn ngữ báo chí. Phần thứ II là các phương tiện
diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí. Kiến thức liên môn bằng phương
pháp trực quan sinh động được tiến hành lần lượt như sau:

này hoàn toàn có thể áp dụng với phương pháp khác của hoạt động dạy và học
một cách dễ dàng, đơn giản và hiệu quả.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được từ hoạt động Sân khấu hóa tác phẩm
văn học:
Một điểm mạnh, hiệu quả từ phương pháp này là các em nắm chắc, có ấn
tượng mạnh về kiến thức của bài học, dễ dàng tiếp nhận kiến thức liên môn, trao
dồi kĩ năng sống cho học sinh. Học sinh hiểu bài, nhớ lâu, hào hứng và có nhiều
cảm xúc hơn khi học, chúng không còn trừu tượng và khó hiểu như cách dạy
3


truyền thống. Phương pháp này khi tổ chức ở lớp học tạo được không khí sôi
nổi, đa dạng, sinh động, kiến thức đi vào các em một cách nhẹ nhàng, thoải mái
trong thời gian 45 phút của mỗi tiết học. Việc tổ chức dạy học tích hợp liên môn
bằng phương pháp trực quan sinh động khơi dậy cảm hứng sáng tạo, say mê cho
giáo viên bộ môn, phát huy tính tích cực, chủ động trong học sinh.
Tuy nhiên, cũng như mọi phương pháp khác, phương pháp này cũng có
những hạn chế nhất định của nó. Nó không thể dùng cho tất cả các bài dạy, mà
và tùy vào khả năng của học sinh mà giáo viên chọn trực quan ở mức độ nào,
kiến thức liên môn hay giáo dục kĩ năng sống ở phạm vi ra sao. Mặt khác, về
phía giáo viên và học sinh đều phải chịu khó, dành thời gian và có sự đầu tư tốt,
phối hợp nhịp nhàng trong bài học,… Mọi vấn đề không còn là khó khăn hay
khó khăn sẽ chỉ dừng lại ở mức độ nào do bản thân giáo viên, người chủ động,
hướng dẫn và tình yêu với học sinh, nghề nghiệp, bộ môn. Tôi vững tin, phương
pháp này sẽ luôn đem lại nhiều hiệu quả tích cực và nên có trong hoạt động của
bài Phong cách ngôn ngữ báo chí- phân môn tiếng Việt, tổ bộ môn Văn, ở
trường THPT.
Trên đây là một số phương pháp, kinh nghiệm tổ chức giờ dạy học tích
hợp liên môn bằng phương pháp trực quan sinh động mà bản thân tôi, tổ bộ
môn, nhà trường đã thực hiện trong năm học trước đây và năm học 2017 – 2018

- Slide về thể loại tiểu phẩm

8


9