Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Năm học 2018 - 2019 và 2019 - 2020, tôi được ban giám hiệu Trường
THPT Lưu Hoàng phân công phụ trách giảng dạy môn GDQP&AN khối 10.
Trong quá trình giảng dạy cho học sinh ở Bài 7: Tác hại của ma túy và trách
nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy. Một học sinh hỏi tôi: Cô ơi!
Học sinh mà cũng nghiện ma túy à cô?, nghe xong câu hỏi của học sinh, tôi thực
sự rất ngỡ ngàng và băn khoăn, tại sao hiện nay dưới sự phát triển vũ bão của
công nghệ 4.0 thông tin, truyền thông thì ma túy và những tác hại của nó đối với
người sử dụng đã, đang được tuyên truyền tới mọi tầng lớp nhân dân từng ngày,
từng giờ, vậy mà học sinh của tôi lại có một câu hỏi vô tư đến không tưởng như
vậy.
Đem những băn khoăn đó về nhà, tôi bật máy tính và vào trang tìm kiếm
Google -> tôi đánh chữ “Ma túy”, thì ôi…hàng vạn hình ảnh, hàng trăm Video
nói về ma túy hiện ra trước mắt, nhiều như thế mà học sinh của tôi có thể nghô
nghê hỏi câu hỏi như thế, có lẽ do các em không hiểu, các em không có được
trang bị Internet, các em ngại tìm hiểu hay có thể các em cũng đang bị bệnh “vô
cảm” không quan tâm tới mọi thứ như giới trẻ ngày nay...Bao câu hỏi vây
quanh! Tôi nghĩ, đây là một vấn đề nóng, đáng cảnh báo và đáng để bản thân tôi
cần làm gì đó, cần tuyên truyền ra sao để cho học sinh tôi hiểu, biết về tác hại
của ma túy.
Chính vì suy nghĩ và trăn trở của mình nên tôi mạnh dạn chọn đề tài:
"Tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học bài 7: Tác hại của ma túy và trách
nhiệm của học sinh phòng, chống ma túy" làm sáng kiến kinh nghiệm trong
năm học 2018-2019 với mục đích vừa giảng dạy, vừa tuyên truyền tác hại của
ma túy tới học sinh, để các em có trách nhiệm phòng tránh cho bản thân, đồng
thời muốn được trao đổi cùng bạn bè đồng nghiệp một phương pháp dạy học đã
được tôi áp dụng bước đầu rất hiệu quả và qua đây cũng hi vọng phương pháp
dạy học này sẽ được bổ sung, hoàn thiện và nhân rộng trong Trường THPT Lưu
- Trong đề tài này tôi nghiên cứu một số kinh nghiệm để giúp học sinh lớp 10
tạo hứng thú nâng cao hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập Bài 7: tác hại của
ma túy và trách nhiệm của học sinh
- Nghiên cứu chủ yếu là học sinh lớp 10a1, 10a2,10a7,10a8 trong quá trình học
tập môn Giáo dục quốc phòng của học sinh lớp 10 trường THPT.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp phân tích tổng hợp lý thuyết.
- Nghiên cứu đọc tài liệu, sách, báo, Google, có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
bằng phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, rút ra những vấn đề có tính chất
định hướng làm cơ sở giải quyết vấn đề, nhiệm vụ, nghiên cứu.
2. Phương pháp điều tra
- Tìm hiểu thực trạng học tập của học sinh trong lĩnh vực lĩnh hội kiến thức mới
nhằm phát hiện các vấn đề cần giải quyết. Phương pháp quan sát sư phạm.
3. Phương pháp đàm thoại (trò chuyện, trao đổi với giáo viên bộ môn
như GDCD và các gv bộ môn khác và học sinh trong trường).
4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm (Thu thập tài liệu, phân tích,
đánh giá).
V. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:
1, Thời gian nghiên cứu:
2|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
- Để nghiên cứu đề tài này tôi bắt đầu nghiên cứu trong năm học 2019 - 2020 từ
14 /8 / 2019 đến hết tháng 4/ 2020) với đối tượng là học sinh của khối lớp10.
2, Địa điểm nghiên cứu:
Tại lớp 10a1, 10a2, 10a7, 10a8 Trường THPT.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN:
3. Thực trạng hứng thú hiểu biết ma túy.
Thực trạng ma túy của Việt Nam hàng năm có khoảng 16000 người
nghiện ma túy và tử vong do sốc ma túy chết .Mỗi năm thành phố Hà Nội khám
phá gần 3.200 vụ án ma túy.Tại hội nghị sơ kết, ban thường vụ thành Ưy Hà Nội
cho biết,trong mục tiêu đẩy lùi teej nạn ma túy trên địa bàn thủ đô,thành phố Hà
Nội đặt ra mục tiêu đấu 2030 giảm ít nhất 20% - 30% số người nghiện ma túy
trong danh sách quản lí so với năm 2019. Đạt 20% - 30% số sa, phường, thị trấn
và 90% cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp của Hà Nội và 95% - 98% số Trường phổ
thông không có tệ nạn ma túy. Vậy thì sự hiểu biết về ma túy đối với học sinh
THPT nói riêng và học sinh Trường THPT Lưu Hoàng và lớp10a8 qua khảo sát
kết quả cụ thể ở lớp 10a8 như sau: Của thực trạng trên. Năm học 2018 - 2019,
tôi được nhà Trường phân công dạy 4 lớp 10 là10a7, 10a8, 10a1, 10a2. Sau khi
4|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
dạy xong Tiết1: Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong
phòng, chống ma túy”, tôi tiến hành kiểm tra 15 phút. Nhìn chung việc tiếp thu
bài dạy và vận dụng bài học vào thực tế chưa cao. Số lượng bài đạt mức điểm
trung bình, trung bình khá chiếm đa số, điểm giỏi chỉ có 1 học sinh.
Khảo sát kết quả cụ thể ở lớp10a8 như sau:
Điểm
0-1-2-3
4-5,5
5,0-5,5
6-6,5
7-7,5
8-8,5
9-10
Số HS
+ Theo các em, ma túy có tác hại như thế nào đối với học sinh?
Trả lời:
- Không nguy hiểm
- Nguy hiểm
- Cực kì nguy hiểm
Qua thống kê phiếu trả lời trắc nghiệm nhanh của học sinh mà tôi thu
được kết quả như sau:
5|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
Năm học
2018-2019
Nội dung
Lớp SS
Cực kì nguy
hiểm
Nguy hiểm
Không nguy
hiểm
10a1/48
4
26
nội dung chính của bài học để lựa chon các video, hình ảnh phù hợp nhằm tạo
cho học sinh ấn tượng sâu sắc về tiết học, giúp tạo nên hứng thú trong học tập
cho học sinh.
Khi lựa chọn các video, các hình ảnh tôi chọn các video và hình ảnh
“hot”, thời sự nhất có thể học sinh mới được nghe trên tivi, tạo cho học sinh sự
hứng thú khi xem lại và phân tích về đoạn phim, hỉnh ảnh đó sẽ làm cho tiết học
của tôi sôi động, kiến thức nắm được của họ sinh sẽ cô đọng, nhớ lâu…
Ví dụ:
- Tôi sử dụng Video“Ma túy là hiểm họa của nhân loại” được phát trong
chương trình thời sự của kênh VTC14 – Đài truyền hình kĩ thuật số Việt Nam để
giới thiệu cho học sinh cơ bản về tác hại của ma túy.
- Tôi sử dụng câu chuyện về những người nghiện có thật ở ngay tại địa
phương và xung quanh tôi gặp và các em gặp, gơi ý để học sinh hiểu về gia
đình, làng, xóm, những mối quan hệ của người đó với gia đình, xã hội….để học
sinh hiểu đánh giá nội dung của tiết học.
2. Giải pháp 2: Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà phương pháp
tự học là phương pháp cốt lõi trong các phương pháp học.
Khi học sinh biết tự học đồng nghĩa với việc các em đang rèn cho mình ý
chí, nghị lực và có niềm đam mê chiếm lĩnh lớn tri thức mênh mông của nhân
loại, đưa các em đến với thành công. Trong quan niệm của nhiều học sinh, môn
Giáo dục Quốc phòng & An ninh không cần phải chuẩn bị bài trước khi lên lớp.
6|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
Nguyên nhân chính xuất phát phía giáo viên không giao nhiệm vụ cho học sinh
tìm hiểu từng tiết học từ đầu năm học.Việc chuẩn bị bài của học sinh trước khi
lên lớp đối với. Môn giáo dục quốc phòng & an ninh cũng rất quan trọng, thiết
thực. Nó giúp các em nắm được phần nào kiến thức của bài học mới, chủ động,
tích cực, sáng tạo hơn khi học trên lớp và có sự gắn kết giữa môn học với thực tế
học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn.
5. Giải pháp 5: Tạo hứng thú nâng cao hiệu quả học bài 7: Tác hại
7|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
của ma túy và trách nhiệm của học sinh phòng, chống ma túy.
5. 1 Sử dụng video, hình ảnh minh họa cho bài dạy.
Để tạo được hứng thú, kết quả học tập tốt cho học sinh, ngoài việc tìm tòi
các đoạn phim, hình ảnh, lên kế hoạch bài dạy…thì tôi cần phải sử dụng video
và hình ảnh hợp lí để có hiệu quả tối ưu nhất, và ti đã thực hiện như sau:
- Các video, hình ảnh mới nhất, phù hợp với đối tượng tôi đang hướng tới
đó là học sinh.
Ví dụ: Tìm những nội dung liên quan đến ma túy, hút, hít sử dụng…cho
học sinh xem, suy ngẫm
- Hình ảnh trong video phải sống động, đáp ứng yêu cầu nội dung chính
của bài học.
- Áp dụng các phương pháp dạy học đặc trưng để khai thác video và hình
ảnh.
Ví dụ: Cho học sinh quán sát, kết hợp với khả năng thuyết trình của giáo
viên, khả năng thảo luận nhóm đưa ra nội dung chính của bài học.
5.2. Tạo hứng thú thông qua lồng ghép các câu chuyện “có thật” của
các “con nghiện”:
Tôi thực hiện chủ yếu ở phần mở đầu, giới thiệu nội dung của tiết học và
áp dụng và liên hệ trong một số nội dung chính của bài học.
Ví dụ: - Phần mở đầu (giới thiệu tiết học) tôi hỏi học sinh: Ở địa phương
em có người nghiện ma túy hay không? Em cảm thấy họ là, những người như
thế nào?
Tôi cho học sinh thảo luận, gọi trả lời và đưa ra ý kiến (Và tổng hợp các ý
kiến của học sinh trong lớp) về tác hại của ma túy kết luận ngắn gọn vấn đề
đưa ra nội dung của bài học như:
Tôi cho học sinh quan sát hình ảnh trên SLIDE, gọi học sinh nhận xét và
đưa ra tác hại của ma túy tới sức khỏe người sử dụng như: tác hại tới hệ tiêu hóa,
hệ tuần hoàn, da, cơ, thân hình gầy gộc, ghẻ lở…..
(Hình ảnh 2: Ma túy phá hoại cơ thể)
Thứ hai: Gây tổn hại về tinh thần.
Ở phần này tôi cho học sinh xem video Hiểm họa từ ma túy đá - Phóng sự
hình 1 - Nguồn; VTV2 .
Ở Video này, nói lên tác hại của Metamphetamine (ma túy đá) gây nên
hội chứng loạn thần kinh sớm gây nên hiện tượng ảo giác, hoang tưởng, kích
động….
Ví dụ: Chàng thanh niên tôi cho các em đang nhìn thấy trên hình ảnh
video, đang tưởng mình là “con chim” giẫm đạp để cảm thấy mình đang bay.
(Hình ảnh 3: Ma túy gây tổn hại về tinh thần)
Thứ ba: Gây tổn hại về kinh tế, tình cảm và hạnh phúc gia đình.
Tôi cho học sinh đọc nội dung bài báo pháp luật nói về Anh vợ giết em rể
là nghệ sĩ ưu tú Vũ Mạnh Dũng” đối tượng diết người là. Dương Quang Bình (43
tuổi) nghiện ma túy nhiều năm, thời điểm gây án Bình có biểu hiện “Ngáo đá”
đốt xe máy, dùng dao uy hiếp gia đình em gái đâm chết em rể trong cơn “Ngaó
đá”, Dương Quang Bình (43 tuổi) đã đốt chiếc xe máy của mình trước cửa nhà
tại ngõ 609, đường Bạch Đằng,phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, Hà
Nội sau đó, Bình leo lên mái tôn trèo sang nhà em gái bên cạnh dùng dao uy
hiếp 6 người trong gia đình này, trong đó có 3 cháu nhỏ, rồi đâm chết anh Vũ
9|15
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
Mạnh Dũng (42 tuổi) là nghệ sĩ ưu tú, phó đoàn trưởng ca kịch Nhà hát nhạc vũ
kịch Việt Nam.
(Hình ảnh 4; Ma túy làm biến đổi tính cách con người)
trên, tôi đã đồng thời áp dụng hai phương pháp dạy học cho 4 lớp có trình độ và
kết quả học tập tương đương nhau, có số lượng học sinh bằng nhau đó là:
- Nhóm đối chứng (Nhóm I):
Tôi soạn giáo án bình thường, có sử dụng phương pháp thuyết trình, vấn
đáp, phân tích…
Nhóm này gồm có 2 lớp là:
10 | 1 5
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
+ Lớp 10a1 có 48 học sinh.
+ Lớp 10a7 có 40 học sinh.
- Nhóm thực nghiệm (Nhóm II):
Sử dụng VIDEO và SLIDE hình ảnh đó được chọn lựa phù hợp với nội
dung bài học, lứa tuổi học sinh…
Nhóm này gồm có 2 lớp là:
+ Lớp 10a2 có 47 học sinh.
+ Lớp 10a8 có 41 học sinh.
Qua bài dạy 4 lớp với 2 phương pháp dạy học khác nhau kết thúc tiết học
tôi thực hiện kiểm tra khảo sát nhận thức của học sinh qua cùng 1 câu hỏi tự
luận là: Nêu hiểu biết của em về tác hại của ma túy?
Thời gian học sinh làm bài là 10 phút và thu được kết quả như sau:
1. Đối với đối chứng (nhóm I):
Là nhóm tôi áp dụng các phương pháp dạy học gồm có cả thuyết minh,
phân tích, hỏi đáp… sau khi thống kê và Thu được kết quả cụ thể ở bảng 2 sau:
Điểm Điểm 9-10 Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm 3-4 Điểm 2-1 Điểm 5
Lớp(SS) SL
10a1 (48)
0
10a7(40)
13
3,25
7
15
%
SL
%
SL
%
SL
%
08.3
6
8.3
17.5
7.3
16 39.1
15
36.6
11 | 1 5
5
12.5
2
2.5
34
85
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
Bảng 3: Kết quả khảo sát của nhóm II
Như vậy nhìn vào bảng 2 tôi thấy:
- Học sinh có điểm từ 9 -10 là 7 học sinh trên 88 học sinh đạt 8.0%.
- Học sinh có điểm từ 7 - 8 là 33 học sinh trên 88 học sinh đạt 37.5%.
- Học sinh có điểm từ 5 - 6 là 35 học sinh trên 88 học sinh đạt 39.7%.
- Học sinh có điểm từ 1- 4 là 13 học sinh trên 88 học sinh đạt 14.8%.
Quan sát vào bảng 1 và bảng 4 ta thấy:
- Sử dụng các VIDEO và hình ảnh, đó tạo hứng thú học tập của học sinh,
giúp học sinh hiểu về tác hại của ma túy.
Cụ thể:
- Không còn có tình trạng học sinh không biết về ma túy.
- Ở bảng 4 thì có 100% học sinh biết về ma túy sau khi học tiết 32 bằng
Sử dụng các VIDEO và hình ảnh.
3. Kết quả thu được ở Nhóm I và II
Tổng hợp kết quả khảo sát của cả hai nhóm I (đối chúng) và nhúm II
(Thực nghiệm) tôi thu được:
Điểm Điểm 9- Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm 3-4 Điểm 1- Điểm 5
10
2
Nhóm(SS)
SL %
SL %
SL %
SL %
SL %
SL %
Nhóm I-(88) 0
0
18 25
26 29.5 26 29,5 11 13.6 4
0,45
NhómI-(88) 7
8
33 37.5 35 39.7 10 11.4 3 3.4 75 85.2
Bảng 5: Kết quả khảo sát của nhóm I và nhóm II
Nhìn vào bảng 5 ta thấy:
26
Không nguy
hiểm
14
2018-2019
10a7/41
10a2 /47
6
6
20
31
15
11
2019-2020
10a8 /41
8
16
18
Gv:Trần Thị Thanh Nga -TrươngTHPT Lưu Hoàng - Ứng Hòa - Hà Nội
thức nào.
Đối với các bật phụ huynh, xin hãy dành thời gian quan tâm, gần gũi,
chăm sóc con cái, đặc biệt ở tuổi mới lớn.
Tất cả chúng ta cần có biện pháp tích cực giáo dục phòng ngừa cho trẻ
không sa vào con đường nghiện ngập ma túy và các chất gây nghiện.
So với phương pháp dạy học cho Nhóm I, thì Phương pháp Sö dông các
VIDEO và hình ảnh, trong các tiết học bài 7: Tác hại của ma túy và trách nhiệm
của học sinh trong phòng chống ma tuy thì kết quả nhận thức của học sinh đã có
những chuyển biến rõ rệt, với số học sinh có điểm 5 cao h¬n.
Cụ thể chúng ta thấy ở bảng như sau:
Nhóm I có 48 đạt 54.5%
Nhóm II có 75 đạt 85.2%
Như vậy Sử dụng các VIDEO và hình ảnh có thể thúc đẩy tinh thần hợp
tác, sư phối hợp hiểu biết và hỗ trợ cho nhau trong quá trình học tập, đây là hình
thức học mới mẻ tạo không khí học tập tích cực cho học sinh và phương pháp
này đã, đang và sẽ đáp ứng được với yêu cầu đổi mới công tác dạy và học hiện
nay.
II. ĐỀ XUẤT.
- Giáo viên cần nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi và nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ của bản thân.
- Cần đổi mới phương pháp dạy học như lồng ghép với các môn khác như: Lịch
sử, GDCD, Địa lý, Sinh, tránh sự nhàm trán khô cứng của bộ môn.
- Giáo viên phải tạo ra một không gian vui nhộn trong các tiết học mới thu hút
được các em tham gia các em có hứng thú tự giác tham gia và nâng cao học tập
hơn nữa.
III. KHUYẾN NGHỊ:
1. Đối với BGH trường THPT Lưu Hoàng
* Đối với giáo viên:
Giáo viên phải thường xuyên trau dồi kiến thức, phương pháp dạy học để