CÁC QUY LUẬT DI TRUYỀN
A/ QUY LUẬT DI TRUYỀN CỦA MENĐEN
1/ Phép lai một cặp tính trạng
Bài 1/ Khi nghiên cứu sự di truyền màu sắc quả cà chua ngưới ta đã tiến hành các phép lai và thu
được các kết quả sau:
Phép lai Kết quả F1
1/ Quả đỏ x quả trắng F1: 116 quả đỏ : 120 quả trắng
2/ Quả đỏ x quả đỏ F1:100% quả đỏ
3/ Quả đỏ x quả trắng F1: 100% quả đỏ
4/ Quả trắng x quả trắng F1: 100% quả trắng
5/ Quả đỏ x quả đỏ F1: 75% quả đỏ : 25% quả trắng
- Xác đònh tính trạng trội lặn, quy ước và viết sơ đồ lai?
Bài 2/ Khi lai giữa hai giống hoa, hoa đỏ x hoa trắng, F1 thu được đồng loạt các cây hoa hồng.
Tiếp tục cho các cây F1 tự thụ phấn ở F2 thu được tỉ lệ 25% hoa đỏ : 50% hoa hồng : 25% hoa trắng.
1/ Màu sắc hoa được di truyền theo quy luật nào?
2/ Biện luận và viết sơ đồ lai từ P -> F2?
3/ Nếu cho các cây hoa hồng thụ phấn với các cây hoa đỏ và hoa trắng thì kết quả phân li đời sau
như thế nào? Viết sơ đồ lai minh hoạ?
Biết mỗi gen quy đònh một tính trạng và nằm trên NST thường.
Bài 3/ Ở người tínhtrạng da thiếu sắc tố ( bạch tạng) gây ra do gen lặn (b), gen trội (B) quy đònh
tính trạng da bình thường. Các gen nằm trên NST thường.Trong một gia đình bố, mẹ bình thường sinh
ra một người con bò bạch tạng.
1/ Đứa con thứ hai của họ có thể bò bạch tạng không? Nếu có thì xác suất là bao nhiêu?
2/ Lần sinh thứù ba là sinh đôi khác trứng, xác suất của hai đứa trẻ về cặp tính trạng trên là như thế
nào?
Bài 4/ Ở thỏ gen B quy đònh tính trạng lông đen là trội hoàn toàn so với gen b quy đònh tính trạng
lông trắng, các gen nằm trên NST thường. Cho giao phối giữa hai thỏ đen dò hợp tử.
1/ Tính xác suất của lứa đầu tiên có 3 thỏ con sinh ra theo thứ tự 1 đen : 1 trắng : 1 đen và theo thứ
tự 1 trắng : 1 đen : 1 trắng.
2/ Tính xác suất sinh 3 con gồm 2 đen : 1 trắng không theo thứ tự
3/ Cho một thỏ đen ở F1 lai trở lại với thỏ đen ở thế hệ P. Tính xác suất của thỏ trắng có thể sinh ra

- Sự di truyền nhóm máu ở người được giải thích bằng gen đa alen ( cụ thể nhóm máu ở người
được quy đònh bởi 3 alen chính:
I
A
: quy đònh có yếu tố A trên hồng cầu
I
B
: quy đònh có yếu tố B trên hồng cầu
I
0
: quy đònh không có yếu tố A
*/ Tương quan giữa các alen I
A
, I
B
không lấn át lẫn nhau nhưng 2 gen đều trội hoàn toàn so với gen
i. Do đó ở người có các kiểu gen về nhóm máu như sau:
Kiểu hình Nhóm máu
Nhóm máu A I
A
I
A
và I
A
i
Nhóm máu B I
B
I
B
và I

loại giao tử
 Cơ thể dò hợp n cặp gen -> 2
n
loại giao tử
Vấn đề 2: Thành phần gen của giao tử
Trong tế 1 bào giao tử gen tồn tại thành từng cặp (2n). Trong tế bào giao tử gen tồn tại
ở trạng thái đơn bội (n)
Vấn đề 3: Cách xác đònh giao tử
Có nhiều cách xác đònh các loại giao tử khác nhau của 1 cơ thể ( dùng bảng phunnet
hoặc dùng sơ đồ mạch nhánh)
*/ Cách xác đònh sơ đồ giao tử theo sơ đồ mạch nhánh.
- Đối với cơ thể thuần chủng ( đồng hợp) chỉ tạo ra một loài giao tử
Ví dụ: AAbbCCDD cho một loại giao tử AbCD.
- Đối với cơ thể dò hợp
VD: Xác đònh giao tử của cơ thể có kiểu gen: AABbDd
Bước 1: Xác đònh giao tử của từng cặp tính trạng
- AA cho 1 loại giao tử: A
- Bb cho 2 loại giao tử: B,b
- Dd cho 2 loại giao tử: D,d
Bước 2: tổ hợp trên mạch nhánh
D ABD
B d ABd
A b D AbD
d Abd
Chú ý: Khi làm vào bài không cần trình bày các bước mà chỉ ghi các giao tử của cơ thể.
Vấn đề 4:
Số kiểu tổ hợp = số giao tử đực x số giao tử cái
Chú ý: Từ số kiểu tổ hợp => số giao tử đực và số giao tử cái, từ đó => số cặp gen dò hợp của cơ thể
P.
VD: 16 tổ hợp = 4 x 4 (16 x 1 hoặc 8 x 2).

1. Xác đònh số giao tử khác nhau của các kiểu gen sau: AAbbDd; aaBbDdEe; AABBDD;
aaBbDd …
2. Khi các cơ thể có kiểu gen: AAbbDd; aaBbDdEe; AABBDD; aaBbDd giảm phân tỉ lệ giao
tử mang gen ABD; abd; AbDe trong các phép lai trên lần lượt bằng bao nhiêu? ( Biết quá
trình giảm phân diễn ra bình thường)
3.(ĐTTS:09)
4. Ở một loài thực vật xét kiểu gen AaBbDd tự thụ phấn
- Tỉ lệ ở F1 xuất hiện kiểu gen có 3 cặp gen đồng hợp và 1 cặp gen dò hợp không theo thứ tự
bằng bao nhiêu?
- Tỉ lệ ở F1 xuất hiện kiểu gen có 3 cặp gen đồng hợp và 1 cặp gen dò hợp theo thứ tự 1 cặp
đồng hợp, 1 cặp dò hợp, 2 cặp còn lại đồng hợp bằng bao nhiêu?
5. Xét 1 gen có 4 alen nằm trên NST thường. Hỏi có bao nhiêu kiểu gen khác nhau có thể
được hình thành trong trường hợp trên
6. Một cơ thể, xét 2 gen, 1 gen có 4 alen nằm trên NST thường và 1 gen có 2 alen nằm trên
NST giới tính. Hỏi có bao nhiêu kiểu gen khác nhau có thể được hình thành trong trường hợp
trên?
7. (ĐTTSĐH:09)
8. (ĐTTSĐH:09)
Trường hợp là tế bào sinh trứng, thì số loại trứng tạo ra tối đa bằng bao nhiêu?
Có cần xem xét tới trường hợp tinh trùng mang NST X và tinh trùng mang NST Y không?
9. Nghiên cứu 4 cặp gen nằm trên 4 NST khác nhau ở loài đậu hà lan người ta nhận thấy, cây làm
cha có n cặp gen dò hợp và 1 cặp gen đồng hợp, cây làm mẹ có 3 cặp gen đồng hợp và 1 cặp gen dò
hợp
- Xác đònh giao tử của cơ thể bố, mẹ
- Xác đònh số tổ hợp giữa các loại giao tử đực và giao tử cái
10. Nếu P đều dò hợp tử về 4 cặp gen phân li độc lập tiến hành tự thụ phấn. Số loại kiểu gen,
số loại kiểu hình, khác nhau ở F1 có thể tạo thành bằng bao nhiêu?
11. Tỉ lệ kiểu gen AaBb, aaBb được tạo ra trong phép lai: AaBb x AaBb lần lượt bằng bao
nhiêu?
12. (ĐTTS:08)